Przejdź do treści

Diagnostyka molekularna – rodzaje, metody, zastosowanie

Diagnostyka molekularna
Diagnostyka molekularna – rodzaje, metody, zastosowanie Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Ignoruj zagrożenia, pamiętaj o lansie, nadużywaj słońca…Sposobów na zepsuty urlop jest znacznie więcej!
Orgazm pochwowy bez tabu
Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?
Pies kontra upał. Jak pomóc zwierzakowi? Podpowiadamy!
5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Diagnostyka molekularna to obecnie najszybciej rozwijający dział medycyny i biologii. Polega ona na analizie kwasów nukleinowych, czyli sekwencji DNA i RNA, która umożliwia diagnostykę chorób genetycznych, ale też infekcyjnych. Badania molekularne nabierają w dzisiejszych czasach szczególnego znaczenia, dając szansę nie tylko na wykrywanie chorób genetycznych, ale też wykrywanie mutacji, które zwiększają ryzyko zachorowania w przyszłości.

Diagnostyka molekularna – co to?

Diagnostyka molekularna opiera się na badaniu kwasów nukleinowych, a w szczególności kwasu deoksyrybonukleinowego, czyli DNA, pozyskanego od pacjentów w celu uzyskania określonych informacji klinicznych. Szeroki zakres badań molekularnych obejmuje diagnostykę chorób genetycznych, zarówno dziedzicznych, jak i nowotworowych, a także diagnostykę chorób infekcyjnych oraz pasożytniczych. Badania molekularne dają ponadto możliwość określenia stopnia zgodności genetycznej tkanek, czy pokrewieństwa osób.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Rodzaje diagnostyki molekularnej

Diagnostykę molekularną można podzielić na dwa rodzaje:

  1. bezpośrednią,
  2. pośrednią.

Diagnostyka bezpośrednia prowadzi do określenia mutacji w DNA i wykrycia DNA patogenów. Znajduje ona zatem swoje zastosowanie wówczas, gdy znany jest prawidłowy gen i poszukiwane są mutacje. Diagnostyka pośrednia stosowana jest zaś wtedy, gdy gen odpowiedzialny za wystąpienie określonej choroby nie jest znany. Oparta jest ona na analizie asocjacji lub sprzężeń.

Metody wykorzystywane w diagnostyce molekularnej

Wyróżnia się dwie zasadnicze metody, które stosowane są w diagnostyce molekularnej. Są to:

  • hybrydyzacja z sondami molekularnymi,
  • metoda PCR, czyli łańcuchowa reakcja polimerazy.

Przełom w wykorzystaniu badań molekularnych nastąpił wraz z adaptacją do celów diagnostyki laboratoryjnej techniki PCR. Umożliwia ona szybką syntezę kopii wybranego do badania fragmentu DNA. Warto dodać, że badania molekularne często nazywane są potocznie badaniami PCR właśnie od nazwy tej metody.

Diagnostyka molekularna – praktyczne zastosowanie

Badania molekularne wykonywane za pomocą dostępnych metod diagnostyki uznawane są za przełom głównie w leczeniu chorób nowotworowych, ale nie tylko. Stosowane są one bowiem także w diagnostyce wirusowego zapalenia wątroby typu B i C, do wykrywania niektórych bakterii, którymi samo zakażenie może przebiegać bezobjawowo, ale skutkować licznymi chorobami, czy też do oceny predyspozycji do rozwoju celiakii. Warto także podkreślić, że badania molekularne wykorzystywane są w diagnostyce COVID-19.

Jak przeprowadzane jest badanie? W zależności od wykorzystywanej metody i celu, od pacjenta pobierany jest materiał genetyczny – wycinek guza nowotworowego, komórki nowotworowe, ślina, czy wymaz z szyjki macicy –  i poddawany stosowanej analizie. Niektóre z badań w ramach diagnostyki molekularnej prowadzone są na zlecenie lekarza POZ, np. testy PCR w kierunku obecności wirusa SARS-CoV-2, inne zaś stanowią część leczenia celowanego nowotworowego.

Warto zaznaczyć, że badania genetyczne, które pozwalają ocenić predyspozycje do rozwoju określonego nowotworu mogą być prowadzone zarówno jako badania odpłatne, ale też mogą być objęte refundacją Narodowego Funduszu Zdrowia. Należy pamiętać, że refundowane badania genetyczne dotyczą szczegółowo określonych grup pacjentów, często w ramach programów profilaktycznych NFZ.

Koszt badań molekularnych, które dostępne są dla pacjentów odpłatnie, waha się od kilkuset do nawet kilku tysięcy złotych. Wszystko zależy od rodzaju, celu i zakresu badania.

Diagnostyka molekularna alergii

Diagnostyka molekularna wykorzystywana jest obecnie także do diagnozowania chorób alergicznych. Uznaje się ją za nowe podejście do określania przyczyn alergii. W przeciwieństwie do tradycyjnych testów alergicznych, które pozwalają określić źródło alergii, dzięki molekularnym testom alergologicznym można bowiem wskazać konkretne białka, wchodzące w skład alergenu, które są przyczyną niepożądanych objawów. To właśnie testy molekularne pozwalają tworzyć precyzyjny profil pacjenta i dokładnie określić sposób leczenia.

 

Źródła:

  1. J. Bal, Biologia molekularna w medycynie. Elementy genetyki klinicznej, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001,
  2. R. Słomski, D. Napierała, A. Pławski, P. Gronek, Diagnostyka molekularna w biologii i medycynie, Wiadomości Parazytologiczne, 1998.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kichanie a patrzenie w słońce / unsplash

Kichasz, gdy patrzysz na słońce? Biotechnolog Dawid Polak wyjaśnia to zjawisko

Henryka Krzywonos-Strycharska

Henryka Krzywonos-Strycharska odpowiada kolegom z Sejmu: „To nie moda tylko rak”

Ektoina – do nosa, oczu i inhalacji. Czy krople z ektoiną pomagają na zapalenie spojówek?

Glifosat – co to jest i jak go usunąć? Jaki wpływ na nasze zdrowie mają herbicydy?

9 nawyków nasilających objawy alergii. Może niektóre dotyczą ciebie?

Coraz mniej chętnych na bezpłatne badania. Na Islandii potrafili rozwiązać ten problem

Zastosowano nowy lek przeciwnowotworowy. Efekt? 100 proc. remisji u wszystkich pacjentów

Opalanie na słońcu

Alergik na urlopie. O czym powinnaś pamiętać, wyjeżdżając na wakacje?

Kobieta w laboratorium

Nowatorska terapia w leczeniu agresywnego raka. Naukowcom udało się zahamować zmiany w późnym stadium choroby

Na jej ciele pojawiły się nowe „piegi”. Diagnoza zwaliła ją z nóg. Do szpitala trafiła w ostatniej chwili

Rak jelita grubego - zwróć uwagę na te objawy / pexels

Lekarka chorowała na raka jelita. Teraz uświadamia innych, co warto robić w trakcie każdej wizyty w toalecie

Komu owoce mogą szkodzić? Sprawdziłyśmy!

Szczepionka przeciwko rakowi trzustki / istock

Koniec z przedwczesną śmiercią spowodowaną rakiem trzustki? Naukowcy stworzyli szczepionkę przeciwko temu nowotworowi

Lyndsey Ashton / fot. Instagram @lyndsey_ashton22

22-letnia kobieta wygląda jak dziecko. Od ludzi mijanych na ulicy słyszy: „Czy ten dzieciak jest w ciąży?!”

Prezenter Piotr Balicki walczy z nowotworem. „Boję się, że nie dożyję do wakacji”

W maju pylą trawy! Jakie są objawy alergii na pyłki?

Naukowcy odkryli, dlaczego coraz więcej osób jest uczulonych na pyłki

Naukowcy odkryli, dlaczego coraz więcej osób jest uczulonych na pyłki. Odpowiada za to jeden istotny czynnik

Kobieta w laboratorium

Jest nadzieja dla chorych na raka. Ruszyły pierwsze testy szczepionki na ludziach

Kobieta stoi na łące

Sięgasz po wapno przy alergii? „Preparaty wapnia mogą ingerować we wchłanianie leków przeciwalergicznych” – ostrzega farmaceutka

10 produktów, na które alergicy muszą uważać

Czy wiosna szkodzi zdrowiu? Sprawdź, jakie dolegliwości mogą się wraz z nią pojawić, i jak sobie z nimi poradzić

7 czynników pogarszających objawy alergii

Sophie Wilmes zawiesza swoje obowiązki, żeby opiekować się ciężko chorym mężem. „Decyzja budzi największy szacunek”

Myślała, że złe samopoczucie to wynik ciąży. Teraz młoda Brytyjka chce uświadamiać innych

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

×