Nadmiar HDL zwiększa ryzyko demencji
Bez cholesterolu nasz organizm nie może funkcjonować prawidłowo. Jego nadmiar jest jednak bardzo groźny dla naszego zdrowia, ponieważ istotnie przyczynia się do rozwoju chorób sercowo-naczyniowych.
W krwiobiegu cholesterol „krąży” ukryty w białkach zwanych lipoproteinami. Ich dwa główne typy to lipoproteiny o małej gęstości (LDL – „zły” cholesterol) oraz lipoproteiny o dużej gęstości (HDL – „dobry” cholesterol). Pierwsza grupa to główny nośnik cholesterolu we krwi. Nagromadzenie się LDL powoduje, że cholesterol odkłada się w komórkach ścian tętnic, tworząc złogi (blaszki) miażdżycowe, które zatykają światło naczyń i prowadzą do miażdżycy. Natomiast cholesterol HDL głównie usuwa nadmiar cholesterolu ze ścian tętnic, a także z płytek miażdżycowych, opóźniając ich niekorzystne narastanie.
Naukowcy z Monash University w Australii ostrzegają, że nie tylko niskie, lecz i wysokie stężenie cholesterolu HDL jest niebezpieczne. W szczególności dla osób po 75. r.ż. Eksperci podkreślają, że wysoki poziom HDL występuje rzadko i najczęściej jest związany z zaburzeniami metabolicznymi. Ostrzegają jednak, że jego nadmiar w późniejszym okresie życia oznacza większe ryzyko demencji. Jak wyjaśniają, stężenie sprzyjające ogólnemu zdrowiu powinno wynosić 40 do 50 mg/dl (1,03–1,55 mmol/l) dla mężczyzn i 50 do 60 mg/dl (1,55–2,07 mmol/l) dla kobiet.
Rolki
Potrzebne są dalsze badania
Naukowcy z Australii swoje wnioski oparli na badaniu z udziałem niemal 19 tys. ochotników. Uczestnicy eksperymentu zwykle mieli ukończone 70 lat i na początku obserwacji byli zdrowi. Po sześciu latach badania okazało się, że u pacjentów z bardzo wysokim stężeniem HDL-C (ponad 80 mg/dl, ponad 2,07 mmol/l) występowało o 27 proc. większe ryzyko demencji w porównaniu z osobami z optymalnym stężeniem „dobrego” cholesterolu. Wykazano także, że u osób powyżej 75 r.ż. ryzyko to wynosiło średnio 42 proc.
„Chociaż wiemy, że cholesterol HDL jest ważny dla zdrowia sercowo-naczyniowego, wyniki te sugerują, że potrzebujemy dalszych badań, aby zrozumieć rolę bardzo wysokiego poziomu cholesterolu HDL w kontekście zdrowia mózgu„– podkreśla dr Monira Hussain, autorka pracy.
Naukowcy swoje wyniki opublikowali w piśmie „The Lancet Regional Health – Western Pacific”. Jak dodała badaczka, następne badanie powinno uwzględnić także osoby z bardzo wysokim poziomem HDL-C.
„Korzystne może być uwzględnienie bardzo wysokich poziomów cholesterolu HDL w algorytmach przewidywania ryzyka demencji” – podsumowuje Hussain.
Wskaźniki i normy cholesterolu
Pomiaru cholesterolu wykonuje się w miligramach na decylitr krwi (mg/dl) oraz w milimolach na litr (mmol/l). Generalnie przyjmuje się, że prawidłowy poziom całkowitego cholesterolu we krwi nie powinien przekraczać 200 mg/dl, choć według zaleceń Polskiego Towarzystwa Lipidologicznego lepiej, żeby poziom ten był niższy niż 190 mg/dl. Stan do 239 mg/dl wskazuje na poziom podwyższony, natomiast cholesterol całkowity powyżej 240 mg/dl stwarza wysokie ryzyko chorób serca.
Zgodnie z europejskimi wytycznymi profilaktyki chorób układu krążenia stężenie cholesterolu powinno u kobiet wynosić:
- dla cholesterolu całkowitego < 190 mg/dl (5 mmol/l),
- dla cholesterolu LDL < 115 mg/dl (3 mmol/l),
- dla cholesterolu HDL ≥ 45 mg/dl (1,2 mmol/l),
- dla cholesterolu nie-HDL < 145 mg/dl (3,8 mmol/l).
Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne zaleca, aby spożycie cholesterolu w diecie nie przekraczało >300 mg/dzień. Najlepszym sposobem regulacji poziomu lipidów we krwi jest zmiana stylu życia i modyfikacja dotychczasowego jadłospisu. Dlaczego to takie ważne? Już samo zmodyfikowanie jadłospisu może obniżyć poziom cholesterolu nawet o 1/5. A obniżony cholesterol to zmniejszone ryzyko wystąpienia zawału serca i udaru mózgu.
