Przejdź do treści

Dyslalia – zaburzenie mowy, którego nie należy lekceważyć. Rodzaje dyslalii oraz terapia.

dziecko z matką
Fot. Tomsickova / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Twoja przyjaciółka się kaleczy
Twoja przyjaciółka się kaleczy? Oto 5 rzeczy, które warto jej powiedzieć, a także 3, których mówić nie wolno
Jak schudnąć, gdy masz 20, 30, 40 lat?
Jak bezpiecznie i skutecznie się odchudzać, gdy masz 20, 30, 40 lat?
Wegetariańskie leczo - papryka górą!
Przepis na wegetariańskie leczo z papryką
Ćwiczenia na wzmocnienie pleców. Propozycje trenerki Kasi Bigos
chrapanie
Kilka faktów o chrapaniu. Sprawdź, czy to dotyczy twojego chłopaka albo ciebie

Dyslalia jest zaburzeniem mowy polegającym na nieprawidłowej wymowie głosek i całych wyrazów. Dotyczy najczęściej dzieci między 4. a 8. rokiem życia. Przyczynami tej wady mogą być zarówno czynniki biologiczne, jak i społeczne, a jedynym sposobem na eliminację zaburzenia jest praca z dzieckiem lub interwencja chirurgiczna.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Termin „dyslalia” pochodzi z języka starogreckiego i oznacza dosłownie „zaburzenia mowy”. To jednak bardzo ogólne określenie na cały zespół zaburzeń, które objawiają się nieprawidłową wymową głosek, sylab i wyrazów. Zaburzenie dotyczy przeważnie dzieci we wczesnym okresie rozwoju, czyli od 4. do 6. roku życia, może jednak dotyczyć również dzieci starszych, jeżeli nie zostaną one w porę poddane terapii i ćwiczeniom.

Przyczyny dyslalii – zaburzenia pracy aparatu mowy

Wśród przyczyn dyslalii wymienia się przede wszystkim zaburzoną pracę aparatu mowy, która może być spowodowana wadami budowy podniebienia lub żuchwy, a także brakiem stymulacji ze strony opiekunów (brak rozmowy i interakcji) oraz traktowanie przez dziecko wypowiedzi jako męczącej (dyslalia rozwojowa), co również wiąże się często z niezachęcaniem dziecka do rozmowy przez rodziców (dyslalia spowodowana przez środowisko, do którego należy dziecko, jest nazywana dyslalią funkcjonalną lub środowiskową).

Wśród najczęstszych przyczyn zaburzeń mowy znajduje się nieprawidłowa budowa języka (za długi lub za krótki język), co utrudnia swobodne wypowiadanie najprostszych zdań. Do takich zaburzeń należy dyslalia ankyloglosyjna (spowodowana zbyt krótkim wędzidełkiem językowym). Swobodę mówienia uniemożliwia dziecku również zła konstrukcja podniebienia (zbyt miękkie lub zbyt twarde sklepienie). Często bezpośrednią przyczyną dyslalii są również wady zgryzu, np. szpara pomiędzy siekaczami albo nienaturalne wysunięcie górnej korony zębów do przodu. Wśród przyczyn dyslalii dość łatwych do zniwelowania znajdują się polipy, przerost śluzówki nosa, trzeciego migdałka oraz krzywa przegroda nosowa.

mężczyzna cierpiący na afazję

Dyslalia audiogenna i dyslalia obwodowa

Wśród przyczyn dyslalii znajdują się również zaburzenia pracy i budowy aparatu słuchowego.

  • Dyslalia audiogenna polega na zaburzeniach mowy wskutek zaburzeń słuchu. Źródło tych zaburzeń znajduje się już na poziomie obwodu kory mózgowej. Z tego powodu dziecko nie słyszy poprawnie wypowiadanych słów. W związku z tym samo zaczyna je zniekształcać.
  • Dyslalia obwodowa polega natomiast na zaburzeniach mowy wynikających ze zniekształconej budowy aparatu słuchowego oraz narządów mowy.

Rodzaje dyslalii – podział ze względu na liczbę zniekształconych głosek

Dyslalię dzieli się na trzy podstawowe rodzaje w kontekście liczby zniekształcanych głosek w procesie mowy. Są to:

  • Dyslalia jednoraka, objawiająca się wadą wymowy jednej konkretnej głoski;
  • Dyslalia wieloraka, objawiająca się zniekształcaniem więcej niż jednej głoski z wyraźnym podziałem na dwie podkategorie:
  • dyslalia wieloraka prosta, która charakteryzuje się zmianą dźwięczności konkretnych słów i zbitek głosek,
  • dyslalia wieloraka złożona, która charakteryzuje się całkowitym brakiem dźwięczności wypowiadanego wyrazu;
  • Dyslalia całkowita, objawiająca się niemożnością poprawnego wymówienia ponad 70% używanych głosek. Mowa wówczas bardziej przypomina bełkot.

Zobacz także

Terapia dyslalii – ćwiczenia logopedyczne

Każdy rodzaj dyslalii, który nie jest spowodowany czynnikami anatomicznymi czy neurologicznymi, może zostać poddany terapii u logopedy. Logopeda dobiera ćwiczenia adekwatne do rodzaju zaburzeń mowy.

Terapia dyslalii trwa zwykle od dwóch do sześciu miesięcy. Rodzice powinni pamiętać o regularnych ćwiczeniach z dzieckiem w domu. Nie powinno się opierać postępów jedynie na krótkich zajęciach z logopedą. Logopeda ma za zadanie nie tylko nauczyć dziecko wymawiania dźwięków w sposób prawidłowy, ale również kreować odpowiednie reakcje na dźwięki.

Programy terapii dyslalii wielorakiej, jednorakiej oraz całkowitej są dość mocno do siebie zbliżone. Różnią się przede wszystkim czasem trwania oraz ilością koniecznych do wykonywania ćwiczeń. Dyslalia jednak wymaga dużego nakładu pracy zarówno ze strony dzieci, jak i rodziców. Nie da się tego elementu pominąć w procesie uczenia dziecka prawidłowej mowy. W terapii ważna jest nie tylko nauka poprawnej wymowy głosek, ale również nauka kolejności wywoływania ich (szczególnie w dyslalii wielorakiej i całkowitej).

Leczenie dyslalii

Często, gdy przyczyną dyslalii są czynniki anatomiczne lub neurologiczne, rodzice decydują się na leczenie u specjalisty. W przypadku nieprawidłowego zgryzu sprawą zajmuje się stomatolog. Jeżeli problem leży w budowie aparatu słuchowego lub aparatu mowy, działania podejmuje laryngolog.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Zajęcia jogi śmiechu działają jak masaż twarzy, a przecież śmiech prostuje opadające kąciki ust. Po co myśleć o zmarszczkach? Ważniejsze jest życie pełne radości” – mówi Piotr Bielski, jogin śmiechu

„Ja nie lubię swojego brzucha. Mam sobie wmawiać, że jest zajebisty, jak nie jest? Ale nie jest tak słaby, żebym miała się go bardzo wstydzić i nie wychodzić na plażę” – mówi Ewa Zakrzewska, modelka plus size

„Jesteśmy w światowej czołówce, jeśli chodzi o spożywanie cukru. Jesteśmy jedną z najszybciej tyjących narodowości na świecie!” – mówi Agnieszka Wiśniewska, założycielka Fundacji Szczęśliwi Bez Cukru

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Zainteresują cię również:

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

STOP Barierom. Ruszyła kampania zwracająca uwagę na problemy niepełnosprawnych

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Czym jest kolostomia i jak wygląda życie po zabiegu? Wskazania do wykonania kolostomii

kobieta pokazuje w jaki sposób wykonywać sztuczne oddychanie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – jak wykonać sztuczne oddychanie i masaż serca?