Przejdź do treści

Elastografia wątroby – nieinwazyjna i skuteczna biopsja. Kto powinien ją wykonać?

Elastografia wątroby – nieinwazyjna i skuteczna biopsja Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Elastografia wątroby może całkowicie wyprzeć tradycją i inwazyjną biopsję organu, jeśli nadal będzie rozwijana. Umożliwia dokładniejszą i bardziej wiarygodną ocenę stopnia zwłóknienia dzięki rozbudowanym opcjom aparatury do USG. Niestety wciąż nie pozwala uzyskać cennych informacji na temat stopnia stłuszczenia wątroby czy rodzaju komórek naciekających na organ.  

Elastografia wątroby – co to jest? 

Badanie elastograficzne to nieinwazyjna metoda, która pozwala ocenić poziom zwłóknienia wątroby. Wykorzystuje się w nim aparaturę USG, wyposażoną w urządzenie, które umożliwia wykonanie elastografii wątroby. 

Metoda ta zastępuje niejednokrotnie tradycyjną biopsję, dlatego bywa nazywana: nieinwazyjną biopsją. Dzięki temu bez konieczności pobierania fragmentu miąższu narządu możliwa jest ocena stopnia jego uszkodzenia. Choć elastografia wątroby nie zastępuje wciąż tradycyjnej biopsji, to coraz częściej stanowi dla niej alternatywę. Dlaczego? W przypadku tradycyjnego badania pobierany jest wyłącznie fragment wątroby. Tymczasem zmiany bywają niejednorodne, przez co wynik badania histopatologicznego na podstawie takiej próbki może być niewiarygodny. Do tego samo badanie inwazyjne nie pozostaje obojętne dla organizmu.  

 

kobieta w kuchni

Elastografia wątroby – na czym polega? 

Do wykonywania elastografii wykorzystuje się aparaturę USG, która została wyposażona dodatkowo w urządzenie umożliwiające przeprowadzenie elastografii. 

W diagnostyce wykorzystuje się kilka rodzajów aparatur. Jednak najczęściej specjaliści 

wykonują badania dzięki urządzeniu emitującemu fale dynamiczne (TE) – badanie FibroScan. Fale ultradźwiękowe o częstotliwości 50 Hz rozchodzą się z różną prędkością w zależności od stopnia zwłóknienia narządu (im większe zwłóknienie tym organ staje się bardziej sztywny). Aby wyniki FibroScan były wiarygodne, podczas jednego badania wykonuje się nawet dziesięć pomiarów, przykładając głowicę pomiędzy żebra oraz na wysokości nieco powyżej prawego (największego) płata wątroby. Jest to konieczne, ponieważ w czasie badania wątroby FibroScan nie można na bieżąco analizować uzyskanych wyników tak jak przy standardowym badaniu USG. 

Innym urządzeniem wykorzystywanym w diagnostyce jest aparatura emitująca fale poprzeczne (SWE). Emituje ono fale ultradźwiękowe na różne głębokości wątroby, a uzyskane obrazy nakłada na siebie. Badanie jest bardziej precyzyjne niż to wykonane przy pomocy FibroScan, jednak jest znacznie trudniejsze w przeprowadzeniu. 

Przy elastografii wątroby może być również zastosowane urządzenie wykorzystujące promieniowanie akustyczne (ARFI). Wątroba jest pobudzana przez impulsy o częstotliwości 2,67 MHz i wówczas urządzenie weryfikuje tempo, z jakim przemieszcza się fala ultradźwiękowa. Pozwala uzyskać dokładne wyniki, jednak na mniejszym fragmencie niż przy metodzie SWE. 

 

kobieta, która trzyma się za bolący brzuch

Elastografia wątroby – wiarygodność badania 

Wiarygodność FibroScan, SWE i ARFI jest zbliżona. To jednak pierwsza z tych metod jest najczęściej wykonywana, ze względu na najmniej skomplikowany sposób wykonywania badania. Niestety u osób otyłych i z wodobrzuszem interpretacja uzyskanego obrazu może być utrudniona lub nawet niemożliwa, jeśli nie zostanie zastosowana specjalna głowica. 

Nowoczesne aparatury wyposażone są w dodatkowe opcje, które poza poziomem zwłóknienia wątroby pozwalają wykryć inne nieprawidłowości, ja np. stłuszczenie organu. 

Co ciekawe, dokładniejsze wyniki uzyskiwane są u osób z postępującą chorobą, gdy jedna część organu jest zmieniona, a druga wciąż zdrowa. Przy zwłóknieniach pośrednich F1–F3 FibroScan i inne urządzenia do elastografii mogą nie być aż tak precyzyjne. 

Jak wynika z dotychczasowych praktyk – nieinwazyjna biopsja jest bardziej wiarygodna i daje pełniejszy obraz dotkniętego zwłóknieniem narządu niż jej inwazyjny odpowiednik. 

 

badanie

Elastografia wątroby – jak się przygotować? 

Na zmianę wyników wpływ ma wiele czynników, dlatego ważne jest odpowiednie przygotowanie do badania. Elastografia powinna być wykonywana u pacjentów, którzy wstrzymali się od posiłku przez co najmniej dwie godziny. 

Przed badaniem przez trzy poprzedzające je dni należy przyjmować środek zapobiegający nadmiernemu gromadzeniu się gazów, mogących zakłócić odczyt. Zwykle lekarze zalecają Espumisan, który dozuje się po trzy kapsułki przez trzy następujące po sobie dni (w tym także w dniu badania). 

Dla kogo jest elastografia wątroby? 

Z elastografii wątroby powinny skorzystać przede wszystkim osoby z podejrzeniem zapalenia wątroby (typu B i C) i marskością wątroby. Mniej wiarogodne wyniki uzyskiwane są przy schorzeniach takich jak: 

 

Graficzne przedstawienie miejsca występowania raka wątroby

Elastografia wątroby – NFZ czy prywatnie?  

Elastografia wątroby nie jest badaniem refundowanym przez NFZ. Można je wykonać wyłącznie w ramach prywatnych świadczeń zdrowotnych. Koszt badania wynosi ok. 250-300 zł. 

Warto śledzić realizowane akcje profilaktyczne. W 2020 r. w aż 17 polskich miastach każdy mógł nieodpłatnie zbadać stopień zwłóknienia wątroby w Mobilnym Punkcie Badania Wątroby (tzw. Wątrobusie) metodą FibroScan wątroby i wyniki skonsultować ze swoim lekarzem. 

 

Źródła:

  1. P. Milkiewicz, Elastografia wątroby w codziennej praktyce klinicznej, „Gastroenterologia Kliniczna” 2017, t. 9, nr 1, s. 1–6. 

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarz podczas operacji

Pierwszy taki przeszczep wątroby w Polsce. Rewolucyjna metoda zmniejsza ryzyko powikłań

kobieta w kuchni

Nie boli, gdy cierpi. Jak w porę pomóc wątrobie?

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Badanie fizykalne – co to jest i na czym polega?

unsplash.com

Przebarwienia na skórze, inny niż zwykle kolor moczu, uczucie zmęczenia? To może być chora wątroba

„Nie ma znaczenia, czy ktoś ma 20 czy 83 lata. Jego wątroba zawsze jest w podobnym wieku”. Zaskakujące odkrycie niemieckich naukowców

W Poznaniu wykryto dwa przypadki ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Nie wiadomo, co wywołuje groźną chorobę

W Poznaniu wykryto przypadki ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Nie wiadomo, co wywołuje groźną chorobę

Białko S – rola w organizmie, badanie, interpretacja wyniku

Haptoglobina – rola w organizmie, badanie i interpretacja. Objawy hemolizy

Nadzwyczajny wzrost liczby przypadków ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Część naukowców uważa, że może mieć to związek z COVID-19

Nadzwyczajny wzrost liczby przypadków ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Część naukowców uważa, że może mieć to związek z COVID-19

Wielkanoc to survival dla wątroby. Jak przetrwać te święta?

Wielkanoc to survival dla wątroby. Jak przetrwać te święta?

Obliteracja żylaków – efekty, powikłania i koszty skleroterapii

Hepatomegalia, badanie

Hepatomegalia – przyczyny, objawy i leczenie powiększonej wątroby

Pokrojone buraki

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

kanapka z łososiem i avocado

7 najgorszych rzeczy dla twojej wątroby

Woda w brzuchu, badanie

Woda w brzuchu – przyczyny, objawy, leczenie

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

Unikasz schabowego i alkoholu? Są jeszcze inne rzeczy, na które musisz uważać w trosce o swoją wątrobę

WZW typu C – objawy i leczenie. Jak się można zarazić?

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić żółtaczką pokarmową?

Wady i choroby wrodzone dróg żółciowych – objawy, leczenie

WZW typu E – objawy, diagnostyka, leczenie i profilaktyka

WZW G – objawy i leczenie wirusowego zapalenia wątroby

WZW D – źródła zakażenia, objawy, leczenie i szczepionka