Przejdź do treści

Gastropareza – objawy i leczenie. Gastropareza cukrzycowa

Gastropareza - objawy i leczenie. Gastropareza cukrzycowa Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
kobieta żuje gumę do żucia
Czy można żuć gumę przed operacją? Wyjaśnia anestezjolog
Jak uniknąć infekcji intymnej na wakacjach? Poznaj 12 sprawdzonych sposobów
Przetrwaj upały - mamy nowe patenty
Jak przetrwać upał? Osiem nieoczywistych sposobów na ochłodę
Kobieta
Mózg a upał. Dlaczego przez odwodnienie słabiej myślimy? Wyjaśnia psycholożka dr Milena Marczak
Jak wyciągnąć kleszcza? Czym to zrobić i jakie są kolejne kroki?
Jak wyciągnąć kleszcza? Czym to zrobić i jakie są kolejne kroki? Wyjaśnia lekarka Anna Ratajczak

Gastropareza to zespół nieprzyjemnych objawów spowodowanych opóźnionym opróżnianiem żołądka. Najczęściej mówi się o gastroparezie cukrzycowej, ponieważ występująca w cukrzycy hipoglikemia predysponuje do zaburzeń motoryki żołądka. Jakie są objawy gastroparezy i na czym polega leczenie tej choroby dietą?

Co to jest gastropareza?

Gastropareza to upośledzenie opróżniania żołądka spowodowane zaburzeniami neurologicznymi i hormonalnymi. Główną przyczyną pojawiania się gastroparezy jest nieprawidłowa gospodarka węglowodanowa, która wywołuje utratę masy ciała, nawracające hipoglikemie oraz różne objawy ze strony przewodu pokarmowego. Schorzenie może pojawiać się również w wyniku zakażeń wirusowych (CMV, EBV i HHV), rzadziej spowodowane jest przeprowadzonymi operacjami, stosowaniem niektórych leków oraz chorobami takimi, jak choroba Parkinsona, niedokrwienie jelit, zespół Zollingera-Ellisona, choroba wrzodowa, jadłowstręt psychiczny czy stwardnienie rozsiane.

Gastropareza cukrzycowa

Gastropareza cukrzycowa czterokrotnie częściej występuje u kobiet. Pierwsze objawy zwykle rozpoznaje się po około dekadzie od zdiagnozowania cukrzycy. Mechanizm powstawania gastroparezy nie został do końca wyjaśniony. Zaburzenie opróżniania żołądka prawdopodobnie jest wynikiem denerwacji włókien współczulnych, które hamują motorykę żołądka. W odwracalnej gastroparezie cukrzycowej unormowanie glikemii przywraca prawidłową motorykę żołądka, natomiast w gastroparezie nieodwracalnej wyrównanie zaburzeń metabolicznych nie eliminuje objawów chorobowych.

Gastropareza – objawy

Symptomy gastroparezy pojawiają się na skutek zalegania pokarmu w żołądku i rozciągania jego ścian. Wśród objawów gastroparezy wymienia się:

  • nudności i wymioty, pojawiające się często po zjedzonym posiłku,
  • uczucie pełności po posiłku,
  • ból w nadbrzuszu i jamie brzusznej,
  • zgaga,
  • dysfagia,
  • czkawka.

Gastropareza może prowadzić do szybkiej utraty masy ciała oraz zaburzeń wodno-elektrolitowych.

Kobieta w bieliźnie trzyma się za brzuch w okolicach żołądka

Diagnostyka gastroparezy

Rozpoznanie gastroparezy cukrzycowej jest trudne, ponieważ objawy kliniczne pojawiają się jedynie u pięciu proc. chorych na cukrzycę typu 1 i tylko u jednego proc. chorych z cukrzycą typu 2. Co więcej, symptomy nie są charakterystyczne, dlatego w diagnostyce należy wykluczyć takie schorzenia, jak: choroba wrzodowa żołądka, dyspepsja czynnościowa, niedoczynność tarczycy i refluks żołądkowo-przełykowy. Różnica między dyspepsją czynnościową z opóźnionym opróżnianiem żołądka a idiopatyczną gastroparezą nie została jednoznacznie zdefiniowana, dlatego terminem gastroparezy określa się występowanie objawów klinicznych upośledzonego opróżniania żołądka przy braku mechanicznej przeszkody.

Złotym standardem rozpoznawania gastroparezy jest scyntygrafia z wykorzystaniem radioaktywnego technetu. Izotopem tym znakuje się posiłek o określonej kaloryczności i składzie, a następnie obserwuje szybkość opróżniania żołądka. Na  gastroparezę u mężczyzn wskazuje wydłużony czas opróżniania żołądka o 10 proc. w odniesieniu do czterogodzinnej normy, natomiast u kobiet czas musi przekroczyć 20 proc. normy. Do rzadziej stosowanych metod diagnostycznych należą: badanie radiologiczne z podaniem barytu, badanie USG, testy oddechowe i endoskopia kapsułkowa.

Leczenie gastroparezy

Leczenie gastroparezy opiera się na zmianie nawyków żywieniowych oraz farmakoterapii. Choremu z gastroparezą cukrzycową przepisuje się leki prokinetyczne (domperydon, erytromycyna, metoklopramid czy itopryd), które zwiększają kurczliwość mięśniówki żołądka oraz działają przeciwwymiotnie. W leczeniu objawowym stosuje się preparaty zmniejszające nudności i wymioty, w tym fenotiazynę, leki z grupy antagonistów receptora 5-HT3 (ondansetron, tropisetron) a także trójcykliczne leki przeciwdepresyjne i antagonistów receptora histaminowego H1 (dimenhydrynat).

Gastropareza – dieta

Zmiana diety znacząco wpływa na zmniejszenie odczuwanych dolegliwości gastrycznych. Podstawowym zaleceniem jest zwiększenie liczby posiłków do czterech lub sześciu dziennie. Muszą one być niewielkie objętościowo i spożywane w regularnych odstępach czasowych. Na jeden posiłek trzeba poświęcić około 30 minut i dokładnie przeżuwać pokarm. Warto pamiętać, iż leżenie po posiłku jest niewskazane. Dieta powinna być ubogotłuszczowa i ubogobłonnikowa, ponieważ spożycie tłuszczu uwalnia cholecystokininę, która opóźnia opróżnianie żołądka. Duża zawartość błonnika (znajdującego się m.in. w pomarańczach, jagodach czy roślinach strączkowych) może sprzyjać tworzeniu się bezoarów, czyli rzekomych kamieni gromadzących się w żołądku.

Chory powinien unikać alkoholu oraz rzucić palenie papierosów. Aby zapobiec rozdęciu żołądka, należy zrezygnować z picia napojów gazowanych oraz żucia gumy. Niekorzystnie wpływa też spożywanie mięty, czekolady i kofeiny, ponieważ substancje te obniżają ciśnienie dolnego zwieracza przełyku. Jeśli u chorego zdiagnozuje się zaawansowaną postać gastroparezy, konieczne jest wprowadzenie większych restrykcji żywieniowych. Najlepiej tolerowana jest dieta płynna i półpłynna, natomiast posiłki stałe chory powinien spożywać jedynie rano. Jeśli pacjent jest niedożywiony, można stosować specjalne preparaty odżywcze.

Bibliografia:

  1. M. Krzyżewska, P. Maroszek i in., Gastropareza cukrzycowa: czy wiesz, jak ją rozpoznać oraz skutecznie leczyć?, Diabetologia Kliniczna 2014, tom 3, nr 4.
  2. T. Masaoka, J. Tack, Gastroparesis: current concepts and menagement, Gut and Liver, Vol. 3, No. 3, September 2009, pp. 166-173.
  3. M. Camilleri i in., Clinical Guideline: Management of Gastroparesis, The American Journal of Gastroenterology Volume 108/jannuary 2013.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dlaczego osoby z cukrzycą są bardziej podatne na rozwój infekcji? Wyjaśnia dietetyczka

Najczęstsze choroby odbytu – przyczyny, objawy i leczenie

Zespół policystycznych jajników a węglowodany. O czym pamiętać? / Fot: Unsplash

Zespół policystycznych jajników a węglowodany. O czym pamiętać?

Rak dróg żółciowych – objawy, leczenie (chemioterapia, operacja)

Choroby tarczycy a anemia

Choroby tarczycy a anemia. „Niedokrwistość jest częstym stanem klinicznym towarzyszącym chorobom tarczycy”

Książka „Jak pokonać insulinooporność, główną przyczynę chorób naszych czasów” Benjamina Bikmana już dostępna! Hello Zdrowie patronem medialnym

Rak pęcherzyka żółciowego – objawy i leczenie nowotworu

Zespół krótkiego jelita – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

Polekowe uszkodzenie wątroby – przyczyny i leczenie

Choroba Zollingera-Ellisona (ZZE) – objawy i leczenie

Rak brodawki Vatera – przyczyny, objawy, leczenie

Krwawienie z przewodu pokarmowego – przyczyny i leczenie

20 produktów, które zmniejszają ryzyko zawału serca

„Karmię piersią, jem zdrowo”. Książka, którą powinna przeczytać każda świeżo upieczona mama!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

Żołądek – budowa, funkcje i najczęstsze choroby

Przełyk – budowa, funkcje i najczęstsze choroby

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Viola Davis: Byłam pewna, że jestem bezpieczna, bo odżywiałam się jak trzeba i dużo ćwiczyłam

chora na cukrzycę

„Sztuczna, inteligentna i zautomatyzowana trzustka”. Nowe odkrycie naukowców to świetna wiadomość dla cukrzyków

Masz insulinooporność? Sprawdź, jakie owoce możesz jeść, a jakich unikać

Atropina – działanie, przeciwwskazania i skutki uboczne

Jelito cienkie – długość, budowa, funkcje. Jak o nie dbać?

Drogi żółciowe – budowa, rola w organizmie, choroby

Najpopularniejsze

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?