Przejdź do treści

Gigantyzm – klasyfikacja, przyczyny i objawy choroby. Co odróżnia gigantyzm od akromegalii?

Chłopiec cierpiący na gigantyzm podczas pomiaru wzrostu.
wckiw/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Bóle lędźwi w ciąży. Jak może pomóc osteopatia? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury
Bóle lędźwi w ciąży. Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Janina Ochojska / PIOTR ANDRZEJCZAK/MWMEDIA
Janina Ochojska w liście do Andrzeja Dudy: „Jeśli ma pan wątpliwości co do skuteczności szczepionek, to możemy porozmawiać”
"Niektóre zachowania nam, moim zdaniem, w pracy nie przystoją". Lekarz Michał Błoch o tym, jak nie powinni ubierać się medycy
„Niektóre zachowania nam w pracy nie przystoją”. Lekarz Michał Błoch o tym, jak nie powinni ubierać się medycy
Sól fizjologiczna do oczu / rawpixel
Stosujesz sól fizjologiczną do płukania oczu? Uważaj! Mitem jest, że nawilża
Za picie w czasie ciąży do więzienia? Eksperci mówią, dlaczego to kiepski pomysł
Za picie w czasie ciąży do więzienia? Eksperci tłumaczą, dlaczego to zły pomysł

Gigantyzm opisywany jest jako schorzenie pojawiające się w wieku młodzieńczym. Nietypowy wzrost ciała związany jest ze wzmożonym wydzielaniem hormonu wzrostu z przedniego płata przysadki mózgowej.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Gigantyzm to patologiczna długość ciała, spowodowana nadmiernym wytwarzaniem hormonu wzrostu (hormonu somatotropowego) przez przedni płat przysadki mózgowej. Objawia się już w dzieciństwie. Osoby cierpiące na gigantyzm przysadkowy cechuje wzrost ponad 2 m, dysproporcja budowy ciała z wydłużonymi kończynami i bardzo małą głową. U chorych na gigantyzm obserwuje się zaburzenie funkcji fizycznych i psychicznych, a także seksualnych. Głównym kryterium diagnostycznym, oprócz oczywistego obrazu klinicznego, jest wzrost poziomu hormonu wzrostu we krwi.

Na czym polega gigantyzm?

Gigantyzm to choroba (zwana też makrosomią), która rozwija się u dzieci z niezakończonym procesem kostnienia szkieletu (częściej spotykany jest u chłopców). Diagnozuje się go w wieku 9–13 lat, rozwija się zaś przez cały okres fizjologicznego wzrostu chorego.

W przypadku gigantyzmu tempo wzrostu dziecka jest znacznie szybsze niż anatomiczna i fizjologiczna norma. Pod koniec okresu dojrzewania kobiety osiągają ponad 1,9 m, a mężczyźni ponad 2 m. Częstość występowania gigantyzmu waha się od 1 do 3 przypadków na 1000 osób. Rodzice pacjentów cierpiących na tę patologię są zwykle prawidłowego wzrostu.

Karłowatość - Lekarka mierząca wzrost małego chłopca.

Przyczyny gigantyzmu

Gigantyzm i akromegalia to dwie zależne od wieku wariacje tych samych procesów patologicznych: hiperplazji (rozrostu) i nadczynności komórek przysadki mózgowej wytwarzających hormon somatotropowy (hormon wzrostu). Gigantyzm jest skutkiem zwiększonego wydzielania hormonu wzrostu, który obserwuje się w sytuacji uszkodzenia przysadki mózgowej w wyniku guzów gruczołowych (gruczolaki przysadki), zatrucia, neuroinfekcji (zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych) i urazów mózgu.

Częstą przyczyną gigantyzmu jest wzrost wrażliwości chrząstki nasadowej, która zapewnia przyrost kości na długość, na działanie hormonów płciowych. W rezultacie kości zachowują zdolność do zwiększania długości dłużej niż normalnie, nawet w okresie po pokwitaniu. Nadmierne wydzielanie somatotropiny po zamknięciu stref wzrostu kości i zakończeniu kostnienia szkieletu prowadzi do akromegalii.

Objawy gigantyzmu

Skok w przyroście długości ciała w przypadku gigantyzmu występuje w wieku 10–15 lat. Pacjenci wyróżniają się wysokim wzrostem i szybkim tempem jego zwiększania, skarżą się na zmęczenie i osłabienie, zawroty głowy, bóle głowy, niewyraźne widzenie, ból stawów i kości. Pogorszenie pamięci i zdrowia prowadzi do słabszych wyników w szkole.

Objawy gigantyzmu to m.in. zaburzenia hormonalne, psychiczne i seksualne (infantylizm). U kobiet z gigantyzmem rozwija się pierwotny brak miesiączki lub wczesne zaprzestanie menstruacji, u mężczyzn występuje niepłodność. Inne hormonalne przejawy gigantyzmu to: moczówka prosta, niedoczynność lub nadczynność tarczycy i cukrzyca. Po początkowo obserwowanym wzroście siły mięśni następuje osłabienie mięśni i astenia (przewlekłe zmęczenie). W przypadku gigantyzmu mogą rozwinąć się choroby towarzyszące: nadciśnienie tętnicze, dystrofia mięśnia sercowego, niewydolność serca, rozedma płuc, zmiany dystroficzne wątroby, niepłodność, cukrzyca i dysfunkcje tarczycy.

Zobacz także

Klasyfikacja gigantyzmu

Nowoczesna endokrynologia identyfikuje następujące warianty rozwoju gigantyzmu:

  • gigantyzm z objawami akromegalii;
  • organomegalia, czyli gigantyzm narządów wewnętrznych, któremu towarzyszy wzrost wielkości i masy narządów wewnętrznych;
  • gigantyzm eunuchoidalny – charakteryzuje się hipogonadyzmem (niedoczynnością lub całkowitym ustaniem funkcji gruczołów płciowych), nieproporcjonalnie wydłużonymi kończynami, brakiem drugorzędowych cech płciowych;
  • gigantyzm pierwotny – charakteryzuje się proporcjonalnym wzrostem wielkości ciała i brakiem odchyleń od funkcji fizjologicznych i umysłowych;
  • gigantyzm częściowy i połowiczny – dotyka kolejno poszczególnych części ciała lub połowy ciała;
  • gigantyzm mózgowy – spowodowany organicznym uszkodzeniem mózgu, któremu towarzyszy zaburzenie inteligencji.

Leczenie gigantyzmu

Leczenia gigantyzmu jest podobne do leczenia akromegalii. Analogi somatostatyny stosuje się w celu normalizacji poziomu hormonu wzrostu, a w celu szybszego zamknięcia stref wzrostu kości – hormony płciowe. Leczenie gigantyzmu w przypadku gruczolaka przysadki polega na zastosowaniu radioterapii lub chirurgicznym usunięciu raka.

Przy gigantyzmie typu eunuchoidalnego leczenie ma na celu wyeliminowanie infantylizmu, przyspieszenie kostnienia szkieletu i zatrzymanie jego dalszego wzrostu. Leczenie częściowego gigantyzmu obejmuje chirurgiczną korekcję ortopedyczną. Kombinowane leczenie gigantyzmu, stosowane przez endokrynologów łączy terapię hormonalną i radioterapię, co pozwala osiągnąć pozytywne wyniki u znacznej liczby pacjentów.

Zapobieganie gigantyzmowi

Przy odpowiedniej terapii prognoza na całe życie jest względnie korzystna. Jednak wielu pacjentów nie dożywa do późnej starości i umiera z powodu powikłań. Cierpiący na gigantyzm są zwykle bezpłodni, a ich zdolność do pracy jest znacznie zmniejszona. Dlatego gwałtowne, znaczne zwiększenie wzrostu dziecka w okresie dojrzewania w porównaniu z jego rówieśnikami powinno wzbudzić obawy rodziców. Należy pamiętać, że terminowa interwencja medyczna pozwoli zapobiec komplikacjom.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Brak okresu – najczęstsze przyczyny spóźniającej się miesiączki

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

kobieta ze zmianami skórnymi twarzy

Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby, żeby się ich pozbyć

Wrzody żołądka ‒ leczenie naturalne

Wrzody żołądka – leczenie naturalne. Jakie są domowe sposoby?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

lekarz wykonuje kobiecie rentgen zębów

Zdjęcie pantomograficzne – na czym polega i ile kosztuje?

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – przyczyny i objawy. Przebieg oraz leczenie choroby

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku

Trądzik hormonalny – przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?

Prolaktyna - normy. Kiedy warto się zbadać i jak odczytać wyniki?

Prolaktyna – normy. Kiedy warto się zbadać i jak odczytać wyniki?

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

para całująca się

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

szum w uszach - kobieta trzyma się za ucho

Szum w uszach – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

zaburzenia adaptacyjne - smutna kobieta opierająca się o ścianę

Zaburzenia adaptacyjne – czym są? Jak sobie radzić w trudnej sytuacji?

Tyłozgryz, uśmiechnięta dziewczyna z aparatem ortodontycznym na zębach

Tyłozgryz – czym jest? Objawy i leczenie tyłozgryzu u dorosłych i dzieci

Jak układ hormonalny zmienia się z wiekiem? Wyjaśnia endokrynolog Joanna Ciołek

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę