Przejdź do treści

Gigantyzm – klasyfikacja, przyczyny i objawy choroby. Co odróżnia gigantyzm od akromegalii?

Chłopiec cierpiący na gigantyzm podczas pomiaru wzrostu.
wckiw/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Opryszczka w ciąży - czy jest się czego bać?
Opryszczka w ciąży. Czy jest groźna? Jak wygląda leczenie? Wyjaśnia ginekolog
Życie po wycięciu tarczycy. Co się zmienia, o czym pamiętać, czy można zajść w ciążę?
Oko kobiety / unsplash.com
W Polsce na cukrzycę cierpi ok. 2,7 mln osób. 25 proc. z nich nawet nie wie, że choruje. Czy cukrzycę można zobaczyć?
Sonia Kuczeńska / fot. Paweł Grabowski
Sonia Kuczeńska: jestem dumna z bycia ring girl, ponieważ każdego dnia muszę walczyć ze stereotypami dotyczącymi tej pracy
Anna Lewandowska o ćwiczeniach w II trymestrze ciąży: mam jeden, ale za to mocny argument na to, dlaczego nie warto rezygnować z aktywności fizycznej w ciąży

Gigantyzm opisywany jest jako schorzenie pojawiające się w wieku młodzieńczym. Nietypowy wzrost ciała związany jest ze wzmożonym wydzielaniem hormonu wzrostu z przedniego płata przysadki mózgowej.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Gigantyzm to patologiczna długość ciała, spowodowana nadmiernym wytwarzaniem hormonu wzrostu (hormonu somatotropowego) przez przedni płat przysadki mózgowej. Objawia się już w dzieciństwie. Osoby cierpiące na gigantyzm przysadkowy cechuje wzrost ponad 2 m, dysproporcja budowy ciała z wydłużonymi kończynami i bardzo małą głową. U chorych na gigantyzm obserwuje się zaburzenie funkcji fizycznych i psychicznych, a także seksualnych. Głównym kryterium diagnostycznym, oprócz oczywistego obrazu klinicznego, jest wzrost poziomu hormonu wzrostu we krwi.

Na czym polega gigantyzm?

Gigantyzm to choroba (zwana też makrosomią), która rozwija się u dzieci z niezakończonym procesem kostnienia szkieletu (częściej spotykany jest u chłopców). Diagnozuje się go w wieku 9–13 lat, rozwija się zaś przez cały okres fizjologicznego wzrostu chorego.

W przypadku gigantyzmu tempo wzrostu dziecka jest znacznie szybsze niż anatomiczna i fizjologiczna norma. Pod koniec okresu dojrzewania kobiety osiągają ponad 1,9 m, a mężczyźni ponad 2 m. Częstość występowania gigantyzmu waha się od 1 do 3 przypadków na 1000 osób. Rodzice pacjentów cierpiących na tę patologię są zwykle prawidłowego wzrostu.

Karłowatość - Lekarka mierząca wzrost małego chłopca.

Przyczyny gigantyzmu

Gigantyzm i akromegalia to dwie zależne od wieku wariacje tych samych procesów patologicznych: hiperplazji (rozrostu) i nadczynności komórek przysadki mózgowej wytwarzających hormon somatotropowy (hormon wzrostu). Gigantyzm jest skutkiem zwiększonego wydzielania hormonu wzrostu, który obserwuje się w sytuacji uszkodzenia przysadki mózgowej w wyniku guzów gruczołowych (gruczolaki przysadki), zatrucia, neuroinfekcji (zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych) i urazów mózgu.

Częstą przyczyną gigantyzmu jest wzrost wrażliwości chrząstki nasadowej, która zapewnia przyrost kości na długość, na działanie hormonów płciowych. W rezultacie kości zachowują zdolność do zwiększania długości dłużej niż normalnie, nawet w okresie po pokwitaniu. Nadmierne wydzielanie somatotropiny po zamknięciu stref wzrostu kości i zakończeniu kostnienia szkieletu prowadzi do akromegalii.

Objawy gigantyzmu

Skok w przyroście długości ciała w przypadku gigantyzmu występuje w wieku 10–15 lat. Pacjenci wyróżniają się wysokim wzrostem i szybkim tempem jego zwiększania, skarżą się na zmęczenie i osłabienie, zawroty głowy, bóle głowy, niewyraźne widzenie, ból stawów i kości. Pogorszenie pamięci i zdrowia prowadzi do słabszych wyników w szkole.

Objawy gigantyzmu to m.in. zaburzenia hormonalne, psychiczne i seksualne (infantylizm). U kobiet z gigantyzmem rozwija się pierwotny brak miesiączki lub wczesne zaprzestanie menstruacji, u mężczyzn występuje niepłodność. Inne hormonalne przejawy gigantyzmu to: moczówka prosta, niedoczynność lub nadczynność tarczycy i cukrzyca. Po początkowo obserwowanym wzroście siły mięśni następuje osłabienie mięśni i astenia (przewlekłe zmęczenie). W przypadku gigantyzmu mogą rozwinąć się choroby towarzyszące: nadciśnienie tętnicze, dystrofia mięśnia sercowego, niewydolność serca, rozedma płuc, zmiany dystroficzne wątroby, niepłodność, cukrzyca i dysfunkcje tarczycy.

Zobacz także

Klasyfikacja gigantyzmu

Nowoczesna endokrynologia identyfikuje następujące warianty rozwoju gigantyzmu:

  • gigantyzm z objawami akromegalii;
  • organomegalia, czyli gigantyzm narządów wewnętrznych, któremu towarzyszy wzrost wielkości i masy narządów wewnętrznych;
  • gigantyzm eunuchoidalny – charakteryzuje się hipogonadyzmem (niedoczynnością lub całkowitym ustaniem funkcji gruczołów płciowych), nieproporcjonalnie wydłużonymi kończynami, brakiem drugorzędowych cech płciowych;
  • gigantyzm pierwotny – charakteryzuje się proporcjonalnym wzrostem wielkości ciała i brakiem odchyleń od funkcji fizjologicznych i umysłowych;
  • gigantyzm częściowy i połowiczny – dotyka kolejno poszczególnych części ciała lub połowy ciała;
  • gigantyzm mózgowy – spowodowany organicznym uszkodzeniem mózgu, któremu towarzyszy zaburzenie inteligencji.

Leczenie gigantyzmu

Leczenia gigantyzmu jest podobne do leczenia akromegalii. Analogi somatostatyny stosuje się w celu normalizacji poziomu hormonu wzrostu, a w celu szybszego zamknięcia stref wzrostu kości – hormony płciowe. Leczenie gigantyzmu w przypadku gruczolaka przysadki polega na zastosowaniu radioterapii lub chirurgicznym usunięciu raka.

Przy gigantyzmie typu eunuchoidalnego leczenie ma na celu wyeliminowanie infantylizmu, przyspieszenie kostnienia szkieletu i zatrzymanie jego dalszego wzrostu. Leczenie częściowego gigantyzmu obejmuje chirurgiczną korekcję ortopedyczną. Kombinowane leczenie gigantyzmu, stosowane przez endokrynologów łączy terapię hormonalną i radioterapię, co pozwala osiągnąć pozytywne wyniki u znacznej liczby pacjentów.

Zapobieganie gigantyzmowi

Przy odpowiedniej terapii prognoza na całe życie jest względnie korzystna. Jednak wielu pacjentów nie dożywa do późnej starości i umiera z powodu powikłań. Cierpiący na gigantyzm są zwykle bezpłodni, a ich zdolność do pracy jest znacznie zmniejszona. Dlatego gwałtowne, znaczne zwiększenie wzrostu dziecka w okresie dojrzewania w porównaniu z jego rówieśnikami powinno wzbudzić obawy rodziców. Należy pamiętać, że terminowa interwencja medyczna pozwoli zapobiec komplikacjom.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

damskie dłonie i stopy

Skręcona kostka – jak wyglądają objawy? Jakie są sposoby leczenia?

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

młoda kobieta

Oreksyna – tajemniczy hormon

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

kobieta z bólem żeber

Złamane żebra – przyczyny, leczenie i rehabilitacja. Czy możliwe są powikłania?

kobieta z bolącą nogą

Złamana noga – jak wyglądają objawy? Pierwsza pomoc i rehabilitacja

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Zator płucny. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

istockphoto.com

7 objawów alarmujących, że powinnaś zbadać hormony

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Rozpal swoje zmysły naturalnym afrodyzjakiem. Damiana spełni się w tej roli idealnie

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

11 witamin i minerałów, których potrzebujesz, gdy masz 20, 30, 40, 50 lat

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.