Przejdź do treści

Gigantyzm – klasyfikacja, przyczyny i objawy choroby. Co odróżnia gigantyzm od akromegalii?

Chłopiec cierpiący na gigantyzm podczas pomiaru wzrostu.
wckiw/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta z tuatuażami i kolczykami
Przekłuwanie uszu pistoletem. Nie rób sobie tego ani swojemu dziecku! Piercerka tłumaczy, dlaczego to jest zły pomysł
Ania Starmach / Purella
Ania Starmach o superfoods: Kraj pochodzenia jest gwarancją jakości. Jeśli produkty nie posiadają informacji o pochodzeniu surowca to znaczy, że są z Chin, a takich powinniśmy się wystrzegać
Owsianka w insulinooporności / istock
7 produktów, które warto spożywać w insulinooporności
Probiotyki – czy mogą wpływać na naszą psychikę? Wyjaśnia psychiatra Joanna Adamiak
Olej z czarnuszki i ziarno z czarnuszki na łyżeczce
Olej z czarnuszki pomoże przy problemach z zatokami i alergią? Wyjaśnia farmaceuta znany jako Pan Tabletka

Gigantyzm opisywany jest jako schorzenie pojawiające się w wieku młodzieńczym. Nietypowy wzrost ciała związany jest ze wzmożonym wydzielaniem hormonu wzrostu z przedniego płata przysadki mózgowej.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Gigantyzm to patologiczna długość ciała, spowodowana nadmiernym wytwarzaniem hormonu wzrostu (hormonu somatotropowego) przez przedni płat przysadki mózgowej. Objawia się już w dzieciństwie. Osoby cierpiące na gigantyzm przysadkowy cechuje wzrost ponad 2 m, dysproporcja budowy ciała z wydłużonymi kończynami i bardzo małą głową. U chorych na gigantyzm obserwuje się zaburzenie funkcji fizycznych i psychicznych, a także seksualnych. Głównym kryterium diagnostycznym, oprócz oczywistego obrazu klinicznego, jest wzrost poziomu hormonu wzrostu we krwi.

Na czym polega gigantyzm?

Gigantyzm to choroba (zwana też makrosomią), która rozwija się u dzieci z niezakończonym procesem kostnienia szkieletu (częściej spotykany jest u chłopców). Diagnozuje się go w wieku 9–13 lat, rozwija się zaś przez cały okres fizjologicznego wzrostu chorego.

W przypadku gigantyzmu tempo wzrostu dziecka jest znacznie szybsze niż anatomiczna i fizjologiczna norma. Pod koniec okresu dojrzewania kobiety osiągają ponad 1,9 m, a mężczyźni ponad 2 m. Częstość występowania gigantyzmu waha się od 1 do 3 przypadków na 1000 osób. Rodzice pacjentów cierpiących na tę patologię są zwykle prawidłowego wzrostu.

Karłowatość - Lekarka mierząca wzrost małego chłopca.

Przyczyny gigantyzmu

Gigantyzm i akromegalia to dwie zależne od wieku wariacje tych samych procesów patologicznych: hiperplazji (rozrostu) i nadczynności komórek przysadki mózgowej wytwarzających hormon somatotropowy (hormon wzrostu). Gigantyzm jest skutkiem zwiększonego wydzielania hormonu wzrostu, który obserwuje się w sytuacji uszkodzenia przysadki mózgowej w wyniku guzów gruczołowych (gruczolaki przysadki), zatrucia, neuroinfekcji (zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych) i urazów mózgu.

Częstą przyczyną gigantyzmu jest wzrost wrażliwości chrząstki nasadowej, która zapewnia przyrost kości na długość, na działanie hormonów płciowych. W rezultacie kości zachowują zdolność do zwiększania długości dłużej niż normalnie, nawet w okresie po pokwitaniu. Nadmierne wydzielanie somatotropiny po zamknięciu stref wzrostu kości i zakończeniu kostnienia szkieletu prowadzi do akromegalii.

Objawy gigantyzmu

Skok w przyroście długości ciała w przypadku gigantyzmu występuje w wieku 10–15 lat. Pacjenci wyróżniają się wysokim wzrostem i szybkim tempem jego zwiększania, skarżą się na zmęczenie i osłabienie, zawroty głowy, bóle głowy, niewyraźne widzenie, ból stawów i kości. Pogorszenie pamięci i zdrowia prowadzi do słabszych wyników w szkole.

Objawy gigantyzmu to m.in. zaburzenia hormonalne, psychiczne i seksualne (infantylizm). U kobiet z gigantyzmem rozwija się pierwotny brak miesiączki lub wczesne zaprzestanie menstruacji, u mężczyzn występuje niepłodność. Inne hormonalne przejawy gigantyzmu to: moczówka prosta, niedoczynność lub nadczynność tarczycy i cukrzyca. Po początkowo obserwowanym wzroście siły mięśni następuje osłabienie mięśni i astenia (przewlekłe zmęczenie). W przypadku gigantyzmu mogą rozwinąć się choroby towarzyszące: nadciśnienie tętnicze, dystrofia mięśnia sercowego, niewydolność serca, rozedma płuc, zmiany dystroficzne wątroby, niepłodność, cukrzyca i dysfunkcje tarczycy.

Zobacz także

Klasyfikacja gigantyzmu

Nowoczesna endokrynologia identyfikuje następujące warianty rozwoju gigantyzmu:

  • gigantyzm z objawami akromegalii;
  • organomegalia, czyli gigantyzm narządów wewnętrznych, któremu towarzyszy wzrost wielkości i masy narządów wewnętrznych;
  • gigantyzm eunuchoidalny – charakteryzuje się hipogonadyzmem (niedoczynnością lub całkowitym ustaniem funkcji gruczołów płciowych), nieproporcjonalnie wydłużonymi kończynami, brakiem drugorzędowych cech płciowych;
  • gigantyzm pierwotny – charakteryzuje się proporcjonalnym wzrostem wielkości ciała i brakiem odchyleń od funkcji fizjologicznych i umysłowych;
  • gigantyzm częściowy i połowiczny – dotyka kolejno poszczególnych części ciała lub połowy ciała;
  • gigantyzm mózgowy – spowodowany organicznym uszkodzeniem mózgu, któremu towarzyszy zaburzenie inteligencji.

Leczenie gigantyzmu

Leczenia gigantyzmu jest podobne do leczenia akromegalii. Analogi somatostatyny stosuje się w celu normalizacji poziomu hormonu wzrostu, a w celu szybszego zamknięcia stref wzrostu kości – hormony płciowe. Leczenie gigantyzmu w przypadku gruczolaka przysadki polega na zastosowaniu radioterapii lub chirurgicznym usunięciu raka.

Przy gigantyzmie typu eunuchoidalnego leczenie ma na celu wyeliminowanie infantylizmu, przyspieszenie kostnienia szkieletu i zatrzymanie jego dalszego wzrostu. Leczenie częściowego gigantyzmu obejmuje chirurgiczną korekcję ortopedyczną. Kombinowane leczenie gigantyzmu, stosowane przez endokrynologów łączy terapię hormonalną i radioterapię, co pozwala osiągnąć pozytywne wyniki u znacznej liczby pacjentów.

Zapobieganie gigantyzmowi

Przy odpowiedniej terapii prognoza na całe życie jest względnie korzystna. Jednak wielu pacjentów nie dożywa do późnej starości i umiera z powodu powikłań. Cierpiący na gigantyzm są zwykle bezpłodni, a ich zdolność do pracy jest znacznie zmniejszona. Dlatego gwałtowne, znaczne zwiększenie wzrostu dziecka w okresie dojrzewania w porównaniu z jego rówieśnikami powinno wzbudzić obawy rodziców. Należy pamiętać, że terminowa interwencja medyczna pozwoli zapobiec komplikacjom.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Renina i jej rola w nerkach

Renina i jej rola w nerkach

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Prolaktyna normy prawidłowe — sprawdź informacje o poziomach prolaktyny!

Prolaktyna normy prawidłowe – ile wynoszą?

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Na czym polega balneologia?

Na czym polega balneologia?

RTG — cel badania, wskazania, szkodliwość

RTG (zdjęcie rentgenowskie) – wskazania do badania, szkodliwość

Proliferacja — czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Proliferacja – czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – jak interpretować wyniki?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

8 sposobów na podniesienie libido

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Żelatyna na stawy

Żelatyna na stawy – czy rzeczywiście jest skuteczna w walce z bólem stawów?