Przejdź do treści

Gigantyzm – klasyfikacja, przyczyny i objawy choroby. Co odróżnia gigantyzm od akromegalii?

Chłopiec cierpiący na gigantyzm podczas pomiaru wzrostu.
wckiw/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta siedzi na skale
Nietrzymanie moczu i obniżenie narządów miednicy – czy można je odziedziczyć? Tłumaczy Pani Fizjotrener
Kobieta w skafandrze ochronnym
Zasady zlecania testów na koronawirusa. Ministerstwo Zdrowia podało wytyczne
Krowa za bramą
Hodowla zwierząt wyrządza większe szkody dla klimatu niż auta, podaje raport Greenpeace
Kobieta w ciąży
Włosy w ciąży. Co można a czego nie wolno? Wyjaśnia trycholożka Marta Klowan
Muesli/iStockphoto
Muesli – szczęście w proszku. 3 pomysły na zdrowe śniadanie

Gigantyzm opisywany jest jako schorzenie pojawiające się w wieku młodzieńczym. Nietypowy wzrost ciała związany jest ze wzmożonym wydzielaniem hormonu wzrostu z przedniego płata przysadki mózgowej.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Gigantyzm to patologiczna długość ciała, spowodowana nadmiernym wytwarzaniem hormonu wzrostu (hormonu somatotropowego) przez przedni płat przysadki mózgowej. Objawia się już w dzieciństwie. Osoby cierpiące na gigantyzm przysadkowy cechuje wzrost ponad 2 m, dysproporcja budowy ciała z wydłużonymi kończynami i bardzo małą głową. U chorych na gigantyzm obserwuje się zaburzenie funkcji fizycznych i psychicznych, a także seksualnych. Głównym kryterium diagnostycznym, oprócz oczywistego obrazu klinicznego, jest wzrost poziomu hormonu wzrostu we krwi.

Na czym polega gigantyzm?

Gigantyzm to choroba (zwana też makrosomią), która rozwija się u dzieci z niezakończonym procesem kostnienia szkieletu (częściej spotykany jest u chłopców). Diagnozuje się go w wieku 9–13 lat, rozwija się zaś przez cały okres fizjologicznego wzrostu chorego.

W przypadku gigantyzmu tempo wzrostu dziecka jest znacznie szybsze niż anatomiczna i fizjologiczna norma. Pod koniec okresu dojrzewania kobiety osiągają ponad 1,9 m, a mężczyźni ponad 2 m. Częstość występowania gigantyzmu waha się od 1 do 3 przypadków na 1000 osób. Rodzice pacjentów cierpiących na tę patologię są zwykle prawidłowego wzrostu.

Karłowatość - Lekarka mierząca wzrost małego chłopca.

Przyczyny gigantyzmu

Gigantyzm i akromegalia to dwie zależne od wieku wariacje tych samych procesów patologicznych: hiperplazji (rozrostu) i nadczynności komórek przysadki mózgowej wytwarzających hormon somatotropowy (hormon wzrostu). Gigantyzm jest skutkiem zwiększonego wydzielania hormonu wzrostu, który obserwuje się w sytuacji uszkodzenia przysadki mózgowej w wyniku guzów gruczołowych (gruczolaki przysadki), zatrucia, neuroinfekcji (zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych) i urazów mózgu.

Częstą przyczyną gigantyzmu jest wzrost wrażliwości chrząstki nasadowej, która zapewnia przyrost kości na długość, na działanie hormonów płciowych. W rezultacie kości zachowują zdolność do zwiększania długości dłużej niż normalnie, nawet w okresie po pokwitaniu. Nadmierne wydzielanie somatotropiny po zamknięciu stref wzrostu kości i zakończeniu kostnienia szkieletu prowadzi do akromegalii.

Objawy gigantyzmu

Skok w przyroście długości ciała w przypadku gigantyzmu występuje w wieku 10–15 lat. Pacjenci wyróżniają się wysokim wzrostem i szybkim tempem jego zwiększania, skarżą się na zmęczenie i osłabienie, zawroty głowy, bóle głowy, niewyraźne widzenie, ból stawów i kości. Pogorszenie pamięci i zdrowia prowadzi do słabszych wyników w szkole.

Objawy gigantyzmu to m.in. zaburzenia hormonalne, psychiczne i seksualne (infantylizm). U kobiet z gigantyzmem rozwija się pierwotny brak miesiączki lub wczesne zaprzestanie menstruacji, u mężczyzn występuje niepłodność. Inne hormonalne przejawy gigantyzmu to: moczówka prosta, niedoczynność lub nadczynność tarczycy i cukrzyca. Po początkowo obserwowanym wzroście siły mięśni następuje osłabienie mięśni i astenia (przewlekłe zmęczenie). W przypadku gigantyzmu mogą rozwinąć się choroby towarzyszące: nadciśnienie tętnicze, dystrofia mięśnia sercowego, niewydolność serca, rozedma płuc, zmiany dystroficzne wątroby, niepłodność, cukrzyca i dysfunkcje tarczycy.

Zobacz także

Klasyfikacja gigantyzmu

Nowoczesna endokrynologia identyfikuje następujące warianty rozwoju gigantyzmu:

  • gigantyzm z objawami akromegalii;
  • organomegalia, czyli gigantyzm narządów wewnętrznych, któremu towarzyszy wzrost wielkości i masy narządów wewnętrznych;
  • gigantyzm eunuchoidalny – charakteryzuje się hipogonadyzmem (niedoczynnością lub całkowitym ustaniem funkcji gruczołów płciowych), nieproporcjonalnie wydłużonymi kończynami, brakiem drugorzędowych cech płciowych;
  • gigantyzm pierwotny – charakteryzuje się proporcjonalnym wzrostem wielkości ciała i brakiem odchyleń od funkcji fizjologicznych i umysłowych;
  • gigantyzm częściowy i połowiczny – dotyka kolejno poszczególnych części ciała lub połowy ciała;
  • gigantyzm mózgowy – spowodowany organicznym uszkodzeniem mózgu, któremu towarzyszy zaburzenie inteligencji.

Leczenie gigantyzmu

Leczenia gigantyzmu jest podobne do leczenia akromegalii. Analogi somatostatyny stosuje się w celu normalizacji poziomu hormonu wzrostu, a w celu szybszego zamknięcia stref wzrostu kości – hormony płciowe. Leczenie gigantyzmu w przypadku gruczolaka przysadki polega na zastosowaniu radioterapii lub chirurgicznym usunięciu raka.

Przy gigantyzmie typu eunuchoidalnego leczenie ma na celu wyeliminowanie infantylizmu, przyspieszenie kostnienia szkieletu i zatrzymanie jego dalszego wzrostu. Leczenie częściowego gigantyzmu obejmuje chirurgiczną korekcję ortopedyczną. Kombinowane leczenie gigantyzmu, stosowane przez endokrynologów łączy terapię hormonalną i radioterapię, co pozwala osiągnąć pozytywne wyniki u znacznej liczby pacjentów.

Zapobieganie gigantyzmowi

Przy odpowiedniej terapii prognoza na całe życie jest względnie korzystna. Jednak wielu pacjentów nie dożywa do późnej starości i umiera z powodu powikłań. Cierpiący na gigantyzm są zwykle bezpłodni, a ich zdolność do pracy jest znacznie zmniejszona. Dlatego gwałtowne, znaczne zwiększenie wzrostu dziecka w okresie dojrzewania w porównaniu z jego rówieśnikami powinno wzbudzić obawy rodziców. Należy pamiętać, że terminowa interwencja medyczna pozwoli zapobiec komplikacjom.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziecko płaczące z powodu gorączki przy ząbkowaniu

Gorączka u dziecka – przyczyny. Jak zbić gorączkę?

kobieta pod drenażu limfatycznego

Czym jest drenaż limfatyczny? Efekty, przeciwwskazania

kobieta ma przeprowadzany zabieg kriolipolizy na brzuchu

Czym jest kriolipoliza? Efekty, przeciwwskazania

Ćwiczenia na plecy na siłowni, w domu – jak rozciągnąć plecy?

Kobieta przed komputerem

Ból nadgarstka – przyczyny, ćwiczenia, leczenie

kobieta, nakładająca maść na problemy skórne twarzy

Ropień – przyczyny, objawy, leczenie. Rodzaje ropni

Kobieta cierpi na ból brzucha

Nerwica żołądka – objawy, leczenie, przyczyny

Konsultacja objawów rzeżączki u lekarza

Rzeżączka – objawy u kobiet i mężczyzn, leczenie

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Osoba pilnowana przez lekarza podczas wykonywania rezonansu magnetycznego

Rezonans magnetyczny – co to? Cena, gdzie go wykonać?

Skurcze łydek – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Kobieta w czerwonej bluzce jest u alergologa, który nakłuwa jej rękę i robi badanie

Testy alergiczne z krwi i skórne – wskazania i przebieg

lekarz wstrzykuje kobiecie płyn pod skórę w okolicy oczu

Karboksyterapia – ile potrzeba zabiegów i jakie są efekty?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Wygląd języka – co popękany lub żółty mówi o zdrowiu?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

szczepienie

Tężec – objawy, szczepionka, profilaktyka zakażenia

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

włosy z łupieżem

Łupież – przyczyny, leczenie. Jak pozbyć się łupieżu?

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić?

wątroba

Marskość wątroby – objawy, leczenie, rokowania, dieta

Kobieta oglądająca swoją skórę w poszukiwaniu liszajca

Liszajec zakaźny u dzieci i u dorosłych – leczenie i objawy

Kobieta z katarem siennym szuka skutecznego leczenia

Katar sienny – objawy, przyczyny, leczenie i domowe sposoby

Kobieta wykonuje ćwiczenia na zespół cieśni nadgarstka

Zespół cieśni nadgarstka – objawy, ćwiczenia, leczenie

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm