Przejdź do treści

Akromegalia – jakie są objawy, przyczyny i leczenie choroby? Skuteczność radioterapii w leczeniu zaburzeń związanych z nadmiarem hormonu wzrostu

Kobieta cierpiąca na akromegalię siedzi przy stole z filiżanką w ręku.
victor zastol'skiy/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Ile spać, żeby się wyspać? Najzdrowsze pozycje do spania
„Zbyt dużo seksu, za mało soku z żurawiny”. Obalamy mity o zapaleniu pęcherza
Kąpiel z dreszczykiem, czyli co na nas czeka na publicznych kąpieliskach?
Masz problemy z jelitami? Wypróbuj „Metodę 5R”, czyli plan naprawczy polecany przez dietetyka
5 razy TAK dla wakacyjnego seksu

Akromegalia należy do przewlekłych schorzeń występujących zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Choroba ta związana jest z nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, co wpływa na stopniową zmianę wyglądu zewnętrznego i wewnętrznego narządów.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Akromegalia, podobnie jak gigantyzm, to choroba, w której przebiegu dochodzi do nadmiernego wydzielania hormonu wzrostu przez przysadkę mózgową. Zwykle taka sytuacja pojawia się przy gruczolaku przysadki. U dzieci hormon wzrostu jest niezbędny, aby rosły one prawidłowo. Natomiast u osób dorosłych nadmiar hormonu wzrostu wpływa na metabolizm organizmu oraz czynność mięśni i kości. Różnica między gigantyzmem a akromegalią polega na tym, że w przypadku gigantyzmu rozwój choroby obserwuje się przed zakończeniem procesu wzrastania, przed zakończeniem zrostu trzonów kości i ich nasad. Akromegalia rozwija się już po zakończeniu procesu wzrastania. Akromegalia jest rzadką chorobą. Ocenia się, że rocznie chorują na nią ok. 3 osoby na 1000000. W Polsce na akromegalię cierpi około 2000 osób, częściej są to kobiety niż mężczyźni.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Chłopiec cierpiący na gigantyzm podczas pomiaru wzrostu.

Objawy akromegalii

Choroba rozwija się przez długi czas, a objawy pojawiają się powoli. Na początku są niedostrzegalne nawet dla osoby chorej. W związku z tym, że od pojawienia się pierwszych objawów do postawienia diagnozy mija dużo czasu, wdrożenie leczenia ma miejsce zazwyczaj na zaawansowanym etapie.

Choroba akromegalia objawia się przede wszystkim powiększeniem rąk i stóp. Chory zauważa, że mimo dojrzałego wieku musi kupić nowy rozmiar butów oraz większą parę rękawiczek. Kobiety z akromegalią muszą też zmienić rozmiar pierścionków. Zmianie ulega również twarzoczaszka, która staje się szeroka, z charakterystycznym grubym nosem, wydatnymi łukami brwiowymi i powiększeniem żuchwy.

Akromegalia to także symptomy wewnętrzne, w tym zaburzenia układu krążenia (głównie nadciśnienie tętnicze), nerwowego (np. bóle głowy), oddechowego (bezdechy nocne oraz chrapanie), pokarmowego (polipy jelita grubego i zaparcia), wewnątrzwydzielniczego (nadczynność tarczycy i cukrzyca) oraz kostno-stawowego (choroba zwyrodnieniowa). W większość przypadków pojawiający się guz wywiera nacisk na przysadkę, co w konsekwencji przekłada się na upośledzenie jej funkcji wydzielniczej.

Diagnostyka akromegalii

Ponieważ objawy akromegalii nie są charakterystyczne i jednoznaczne, do rozpoznania choroby dochodzi zazwyczaj bardzo późno. Jeśli nałoży się na siebie kilka typowych objawów, należy jak najszybciej zgłosić się do endokrynologa.

Lekarz podejrzewający akromegalię powinien zlecić wykonanie badań krwi pod kątem stężenia IGF-1 (insulinooporny czynnik wzrostu), który u osób chorych jest znacznie podwyższony. Dodatkowym badaniem jest test hamowania wydzielania hormonu wzrostu po podaniu glukozy. W warunkach fizjologicznych u osób zdrowych po podaniu cukru powinno dojść do obniżenia się poziomu hormonu wzrostu, jednak u chorych na akromegalię nie dochodzi do oczekiwanego spadku. Aby upewnić się, jakie jest źródło zbyt wysokiego poziomu hormonu wzrostu, lekarz kieruje pacjenta na badania obrazowania, w tym rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową. Ma to na celu uwidocznienie ewentualnego guza w przysadce, a także ocenę jego rozmiarów. Najczęściej diagnozuje się makrogruczolaki (guzy mające więcej niż 1 cm średnicy).

Zobacz także

Leczenie akromegalii

Najczęściej stosowaną metodą w leczeniu akromegalii jest usunięcie guzów, które są jej przyczyną. Operację usunięcia guza przeprowadza się w wyspecjalizowanych klinikach, przez zatokę klinową lub nos. Taka metoda zmniejsza ryzyko pojawienia się powikłań, ponieważ nie dochodzi wówczas do otwarcia czaszki. Leczenie chirurgiczne jest zazwyczaj skuteczne i nie wymaga dodatkowego leczenia farmakologicznego w kierunku guza przysadki. Istnieją także inne metody, takie jak np. leki wpływające na obniżenie stężenia hormonu wzrostu. Popularność zyskały leki będące analogami somatostatyny. Podaje się je zazwyczaj przed planowaną operacją lub wykorzystuje jako metodę wspomagającą po zabiegu chirurgicznym. Jeśli ta metoda zawodzi, lekarze często decydują się na dołączenie leków dopaminergicznych lub radioterapię.

Radioterapia a akromegalia

Leczenie za pomocą radioterapii w przypadku akromegalii opiera się na podawaniu serii niskich dawek promieniowania lub pojedynczej dawki nakierowanej wybiórczo na gruczolaka. Celem radioterapii jest zmniejszenie rozmiarów guza powodującego wysokie stężenie hormonu wzrostu. Efekty takiej terapii widoczne są dopiero po kilku latach, a w zaawansowanych stadiach choroby – nawet po kilkunastu. Niestety technika ta wiąże się również z poważnymi skutkami ubocznymi. W wyniku radioterapii może dojść do popromiennego uszkodzenia nerwu wzrokowego, a nawet ślepoty. Częstym powikłaniem jest także niedoczynność przysadki.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. "Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne"

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. „Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne”

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowa ustawa o zarządzaniu kryzysowym?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowy projekt ustawy o zarządzaniu kryzysowym?

Plamienie zamiast miesiączki – co oznacza?

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej w Polsce

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Układ dokrewny – funkcje i budowa. Jakie hormony są najważniejsze?

Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

Milena Nosek / archiwum prywatne

„To, co dzieje się wewnątrz nas, wyznacza jakość naszej pracy. Hormony sterują całym naszym organizmem” – mówi Milena Nosek, dietetyczka

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego

Chlamydioza – objawy i leczenie zakażenia chlamydią

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Siedem osób usłyszało zarzuty w sprawie samobójstwa znanego lekarza. "Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna"

Siedem osób z zarzutami w sprawie samobójstwa znanego lekarza. „Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna”

Hormony, które rządzą twoim życiem seksualnym /fot. Pexels

Hormony, które rządzą twoim życiem seksualnym

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

ACTH – czym jest? Badanie i wskazania do niego, normy

Hydroterapia – korzyści z wodolecznictwa i rodzaje zabiegów

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

×