Przejdź do treści

Akromegalia – jakie są objawy, przyczyny i leczenie choroby? Skuteczność radioterapii w leczeniu zaburzeń związanych z nadmiarem hormonu wzrostu

Kobieta cierpiąca na akromegalię siedzi przy stole z filiżanką w ręku.
victor zastol'skiy/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Defibrylator / istock
Polscy kardiolodzy mają powody do dumy. Wszczepili pacjentowi defibrylator, który łączy się ze smartfonem
Pielęgiarka - W czepku urodzona
„Drodzy Państwo – oto jestem. Magister pielęgniarstwa, który pracuje przy łóżku chorego”. Na profilu W czepku urodzona pojawiły się ważne słowa
Wierząc w teorie pseudonukowe, niszczysz sobie zdrowie. Optyczka wymienia najpopularniejsze z teorii, przez które można popsuć sobie wzrok
Samobadanie piersi / istock
Pani Fizjoterapeutka o samobadaniu piersi: „Nagle wyczułam jakąś twardawą grudkę. Znajdowała się bezpośrednio pod prawą piersią. Mogłam ją nieco przesunąć, nic mnie nie bolało…”
Maść ichtiolowa (ichtiol) – na co i jak stosować?
Maść ichtiolowa (ichtiol) – na co i jak stosować?

Akromegalia należy do przewlekłych schorzeń występujących zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Choroba ta związana jest z nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, co wpływa na stopniową zmianę wyglądu zewnętrznego i wewnętrznego narządów.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Akromegalia, podobnie jak gigantyzm, to choroba, w której przebiegu dochodzi do nadmiernego wydzielania hormonu wzrostu przez przysadkę mózgową. Zwykle taka sytuacja pojawia się przy gruczolaku przysadki. U dzieci hormon wzrostu jest niezbędny, aby rosły one prawidłowo. Natomiast u osób dorosłych nadmiar hormonu wzrostu wpływa na metabolizm organizmu oraz czynność mięśni i kości. Różnica między gigantyzmem a akromegalią polega na tym, że w przypadku gigantyzmu rozwój choroby obserwuje się przed zakończeniem procesu wzrastania, przed zakończeniem zrostu trzonów kości i ich nasad. Akromegalia rozwija się już po zakończeniu procesu wzrastania. Akromegalia jest rzadką chorobą. Ocenia się, że rocznie chorują na nią ok. 3 osoby na 1000000. W Polsce na akromegalię cierpi około 2000 osób, częściej są to kobiety niż mężczyźni.

Chłopiec cierpiący na gigantyzm podczas pomiaru wzrostu.

Objawy akromegalii

Choroba rozwija się przez długi czas, a objawy pojawiają się powoli. Na początku są niedostrzegalne nawet dla osoby chorej. W związku z tym, że od pojawienia się pierwszych objawów do postawienia diagnozy mija dużo czasu, wdrożenie leczenia ma miejsce zazwyczaj na zaawansowanym etapie.

Choroba akromegalia objawia się przede wszystkim powiększeniem rąk i stóp. Chory zauważa, że mimo dojrzałego wieku musi kupić nowy rozmiar butów oraz większą parę rękawiczek. Kobiety z akromegalią muszą też zmienić rozmiar pierścionków. Zmianie ulega również twarzoczaszka, która staje się szeroka, z charakterystycznym grubym nosem, wydatnymi łukami brwiowymi i powiększeniem żuchwy.

Akromegalia to także symptomy wewnętrzne, w tym zaburzenia układu krążenia (głównie nadciśnienie tętnicze), nerwowego (np. bóle głowy), oddechowego (bezdechy nocne oraz chrapanie), pokarmowego (polipy jelita grubego i zaparcia), wewnątrzwydzielniczego (nadczynność tarczycy i cukrzyca) oraz kostno-stawowego (choroba zwyrodnieniowa). W większość przypadków pojawiający się guz wywiera nacisk na przysadkę, co w konsekwencji przekłada się na upośledzenie jej funkcji wydzielniczej.

Diagnostyka akromegalii

Ponieważ objawy akromegalii nie są charakterystyczne i jednoznaczne, do rozpoznania choroby dochodzi zazwyczaj bardzo późno. Jeśli nałoży się na siebie kilka typowych objawów, należy jak najszybciej zgłosić się do endokrynologa.

Lekarz podejrzewający akromegalię powinien zlecić wykonanie badań krwi pod kątem stężenia IGF-1 (insulinooporny czynnik wzrostu), który u osób chorych jest znacznie podwyższony. Dodatkowym badaniem jest test hamowania wydzielania hormonu wzrostu po podaniu glukozy. W warunkach fizjologicznych u osób zdrowych po podaniu cukru powinno dojść do obniżenia się poziomu hormonu wzrostu, jednak u chorych na akromegalię nie dochodzi do oczekiwanego spadku. Aby upewnić się, jakie jest źródło zbyt wysokiego poziomu hormonu wzrostu, lekarz kieruje pacjenta na badania obrazowania, w tym rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową. Ma to na celu uwidocznienie ewentualnego guza w przysadce, a także ocenę jego rozmiarów. Najczęściej diagnozuje się makrogruczolaki (guzy mające więcej niż 1 cm średnicy).

Zobacz także

Leczenie akromegalii

Najczęściej stosowaną metodą w leczeniu akromegalii jest usunięcie guzów, które są jej przyczyną. Operację usunięcia guza przeprowadza się w wyspecjalizowanych klinikach, przez zatokę klinową lub nos. Taka metoda zmniejsza ryzyko pojawienia się powikłań, ponieważ nie dochodzi wówczas do otwarcia czaszki. Leczenie chirurgiczne jest zazwyczaj skuteczne i nie wymaga dodatkowego leczenia farmakologicznego w kierunku guza przysadki. Istnieją także inne metody, takie jak np. leki wpływające na obniżenie stężenia hormonu wzrostu. Popularność zyskały leki będące analogami somatostatyny. Podaje się je zazwyczaj przed planowaną operacją lub wykorzystuje jako metodę wspomagającą po zabiegu chirurgicznym. Jeśli ta metoda zawodzi, lekarze często decydują się na dołączenie leków dopaminergicznych lub radioterapię.

Radioterapia a akromegalia

Leczenie za pomocą radioterapii w przypadku akromegalii opiera się na podawaniu serii niskich dawek promieniowania lub pojedynczej dawki nakierowanej wybiórczo na gruczolaka. Celem radioterapii jest zmniejszenie rozmiarów guza powodującego wysokie stężenie hormonu wzrostu. Efekty takiej terapii widoczne są dopiero po kilku latach, a w zaawansowanych stadiach choroby – nawet po kilkunastu. Niestety technika ta wiąże się również z poważnymi skutkami ubocznymi. W wyniku radioterapii może dojść do popromiennego uszkodzenia nerwu wzrokowego, a nawet ślepoty. Częstym powikłaniem jest także niedoczynność przysadki.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Przysadka mózgowa – za co odpowiada? Funkcje, hormony, choroby

Przysadka mózgowa – za co odpowiada? Funkcje, hormony, choroby

Badania hormonalne u kobiet / rawpixel

Dietetyczka kliniczna o wynikach badań hormonalnych. Na co zwraca uwagę?

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG. Na czym polega elektromiografia i jakie są wskazania?

kobieta karmiąca dziecko piersią chodzi po polu

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

mózg w 3D

Wylew krwi do mózgu – przyczyny, objawy i leczenie udaru krwotocznego

Dziewczynka z chorobą sierocą tuli misia.

Choroba sieroca i jej fazy. Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Dziecko leży w szpitalu podłączone do kroplówki

Wstrząs septyczny – przyczyny i objawy. Leczenie powikłań sepsy

Kobieta z amnezją próbująca coś sobie przypomnieć.

Amnezja – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia utraty pamięci?

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Mężczyzna wykonuje ćwiczenia na rwę kulszową

Ćwiczenia na rwę kulszową. Rehabilitacja i ćwiczenia na nerw kulszowy w domu

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Po co nam... wyrostek robaczkowy?

Po co nam wyrostek robaczkowy? Czy faktycznie jest niepotrzebnym organem?

Twarz kobiety z białymi zębami. Od obrazka odchodzi obrazek, na którym kobieta miała żółte zęby.

Jak wybielić zęby? Domowe sposoby na wybielanie zębów

Akcja studentów pielęgniarstwa "Obalamy stereotypy"

„Nic nie robią tylko kawę piją”. Studentki pielęgniarstwa i położnictwa walczą ze stereotypami zawodowymi w świetnej akcji

ampułkostrzykawka z adrenalina / iStock

Adrenalina naturalna i w zastrzykach. Co z ciałem robi hormon stresu?

naukowiec - salmonella

Salmonella – objawy zakażenia bakterią i rozpoznanie. Na czym polega leczenie?

Dwójka lekarzy wykonuje sedacje pacjentowi

Sedacja – co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy sedacja jest bezpieczna?

Olejek rycynowy leży na małej deseczce obok miski z ziarnami

Olejek rycynowy – właściwości, zastosowanie. Na co pomagają okłady z olejku rycynowego?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?