Przejdź do treści

Akromegalia – jakie są objawy, przyczyny i leczenie choroby? Skuteczność radioterapii w leczeniu zaburzeń związanych z nadmiarem hormonu wzrostu

Kobieta cierpiąca na akromegalię siedzi przy stole z filiżanką w ręku.
victor zastol'skiy/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
szczepionki AstraZeneca/ Getty
AstraZeneca odwołała dostawę szczepionek do Polski. „To sytuacja absolutnie skandaliczna”
Kubek termiczny
Zwróć uwagę na oznaczenia plastikowych opakowań. Niektóre mogą wydzielać toksyny!
Covaxin
Pierwsza indyjska szczepionka przeciw COVID-19 skuteczna w 81 proc.
Dolly Parton
Dolly Parton śpiewająco szczepi się na COVID-19. „Błagam cię, nie wahaj się”
O złych przeżyciach najlepiej zapomnieć. Podpowiadamy, jak przestać rozpamiętywać

Akromegalia należy do przewlekłych schorzeń występujących zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Choroba ta związana jest z nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, co wpływa na stopniową zmianę wyglądu zewnętrznego i wewnętrznego narządów.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Akromegalia, podobnie jak gigantyzm, to choroba, w której przebiegu dochodzi do nadmiernego wydzielania hormonu wzrostu przez przysadkę mózgową. Zwykle taka sytuacja pojawia się przy gruczolaku przysadki. U dzieci hormon wzrostu jest niezbędny, aby rosły one prawidłowo. Natomiast u osób dorosłych nadmiar hormonu wzrostu wpływa na metabolizm organizmu oraz czynność mięśni i kości. Różnica między gigantyzmem a akromegalią polega na tym, że w przypadku gigantyzmu rozwój choroby obserwuje się przed zakończeniem procesu wzrastania, przed zakończeniem zrostu trzonów kości i ich nasad. Akromegalia rozwija się już po zakończeniu procesu wzrastania. Akromegalia jest rzadką chorobą. Ocenia się, że rocznie chorują na nią ok. 3 osoby na 1000000. W Polsce na akromegalię cierpi około 2000 osób, częściej są to kobiety niż mężczyźni.

Chłopiec cierpiący na gigantyzm podczas pomiaru wzrostu.

Objawy akromegalii

Choroba rozwija się przez długi czas, a objawy pojawiają się powoli. Na początku są niedostrzegalne nawet dla osoby chorej. W związku z tym, że od pojawienia się pierwszych objawów do postawienia diagnozy mija dużo czasu, wdrożenie leczenia ma miejsce zazwyczaj na zaawansowanym etapie.

Choroba akromegalia objawia się przede wszystkim powiększeniem rąk i stóp. Chory zauważa, że mimo dojrzałego wieku musi kupić nowy rozmiar butów oraz większą parę rękawiczek. Kobiety z akromegalią muszą też zmienić rozmiar pierścionków. Zmianie ulega również twarzoczaszka, która staje się szeroka, z charakterystycznym grubym nosem, wydatnymi łukami brwiowymi i powiększeniem żuchwy.

Akromegalia to także symptomy wewnętrzne, w tym zaburzenia układu krążenia (głównie nadciśnienie tętnicze), nerwowego (np. bóle głowy), oddechowego (bezdechy nocne oraz chrapanie), pokarmowego (polipy jelita grubego i zaparcia), wewnątrzwydzielniczego (nadczynność tarczycy i cukrzyca) oraz kostno-stawowego (choroba zwyrodnieniowa). W większość przypadków pojawiający się guz wywiera nacisk na przysadkę, co w konsekwencji przekłada się na upośledzenie jej funkcji wydzielniczej.

Diagnostyka akromegalii

Ponieważ objawy akromegalii nie są charakterystyczne i jednoznaczne, do rozpoznania choroby dochodzi zazwyczaj bardzo późno. Jeśli nałoży się na siebie kilka typowych objawów, należy jak najszybciej zgłosić się do endokrynologa.

Lekarz podejrzewający akromegalię powinien zlecić wykonanie badań krwi pod kątem stężenia IGF-1 (insulinooporny czynnik wzrostu), który u osób chorych jest znacznie podwyższony. Dodatkowym badaniem jest test hamowania wydzielania hormonu wzrostu po podaniu glukozy. W warunkach fizjologicznych u osób zdrowych po podaniu cukru powinno dojść do obniżenia się poziomu hormonu wzrostu, jednak u chorych na akromegalię nie dochodzi do oczekiwanego spadku. Aby upewnić się, jakie jest źródło zbyt wysokiego poziomu hormonu wzrostu, lekarz kieruje pacjenta na badania obrazowania, w tym rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową. Ma to na celu uwidocznienie ewentualnego guza w przysadce, a także ocenę jego rozmiarów. Najczęściej diagnozuje się makrogruczolaki (guzy mające więcej niż 1 cm średnicy).

Zobacz także

Leczenie akromegalii

Najczęściej stosowaną metodą w leczeniu akromegalii jest usunięcie guzów, które są jej przyczyną. Operację usunięcia guza przeprowadza się w wyspecjalizowanych klinikach, przez zatokę klinową lub nos. Taka metoda zmniejsza ryzyko pojawienia się powikłań, ponieważ nie dochodzi wówczas do otwarcia czaszki. Leczenie chirurgiczne jest zazwyczaj skuteczne i nie wymaga dodatkowego leczenia farmakologicznego w kierunku guza przysadki. Istnieją także inne metody, takie jak np. leki wpływające na obniżenie stężenia hormonu wzrostu. Popularność zyskały leki będące analogami somatostatyny. Podaje się je zazwyczaj przed planowaną operacją lub wykorzystuje jako metodę wspomagającą po zabiegu chirurgicznym. Jeśli ta metoda zawodzi, lekarze często decydują się na dołączenie leków dopaminergicznych lub radioterapię.

Radioterapia a akromegalia

Leczenie za pomocą radioterapii w przypadku akromegalii opiera się na podawaniu serii niskich dawek promieniowania lub pojedynczej dawki nakierowanej wybiórczo na gruczolaka. Celem radioterapii jest zmniejszenie rozmiarów guza powodującego wysokie stężenie hormonu wzrostu. Efekty takiej terapii widoczne są dopiero po kilku latach, a w zaawansowanych stadiach choroby – nawet po kilkunastu. Niestety technika ta wiąże się również z poważnymi skutkami ubocznymi. W wyniku radioterapii może dojść do popromiennego uszkodzenia nerwu wzrokowego, a nawet ślepoty. Częstym powikłaniem jest także niedoczynność przysadki.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

romantyczna kolacja nad morzem

7 naturalnych sposobów na podniesienie poziomu testosteronu u mężczyzny. Skorzystacie na tym oboje!

Anna Kamińska / Archiwum prywatne

„Lekarka powiedziała mi, że miesiączka co kilkanaście dni jest normalna i żebym nie histeryzowała” – mówi Anna Kamińska, która przeszła przedwczesną menopauzę

szczęście, serotonina

Poczuj się szczęśliwsza! 7 prostych patentów na podniesienie poziomu serotoniny

Złota czwórka wśród hormonów. Czym różnią się dopamina, serotonina, endorfina i oksytocyna, i jak poprawiają nam nastrój?

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Androgeny – czym są? Funkcje, badanie, nadmiar

Melatonina – czym jest i jak działa? Badanie melatoniny

Cholecystokinina – funkcje, badanie, norma i interpretacja

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

Eva Galant: Wciąż mało jest wyrozumiałości wobec chorych na tarczycę

Eva Galant: Wciąż mało jest wyrozumiałości wobec chorych na tarczycę. To jak depresja – nie „widać” jej po tobie, więc trudno uwierzyć, że coś ci dolega

Kobieta spryskuje się mgiełką do twarzy

Substancja konserwująca, która powoduje zaburzenia gospodarki hormonalnej u ludzi. W jakich produktach ją znajdziemy?

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

test ciążowy

Brak okresu, test negatywny. Kiedy wykonać test ciążowy?