Przejdź do treści

Akromegalia – jakie są objawy, przyczyny i leczenie choroby? Skuteczność radioterapii w leczeniu zaburzeń związanych z nadmiarem hormonu wzrostu

Kobieta cierpiąca na akromegalię siedzi przy stole z filiżanką w ręku.
victor zastol'skiy/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Maffashion pokazuje brzuch po porodzie
Maffasion o swoim brzuchu tydzień po porodzie: Nie mam kompleksu swojego ciała. To ciało urodziło małego człowieka. To jest moc!
szczupła dziewczyna
Chudnięcie – ile można zdrowo chudnąć? Jem i chudnę – przyczyny
cienie pod oczami
Worki i cienie pod oczami ‒ jak się ich pozbyć? Pomóc mogą domowe sposoby
Bóle menstruacyjne - jak sobie z nimi poradzić? Podpowiada fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Bóle menstruacyjne – jak sobie z nimi poradzić? Podpowiada fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Dlaczego wypadają ci włosy i jak temu zaradzić? Wyjaśnia trycholożka Marta Klowan
Dlaczego wypadają ci włosy i jak temu zaradzić? Wyjaśnia trycholożka Marta Klowan

Akromegalia należy do przewlekłych schorzeń występujących zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Choroba ta związana jest z nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, co wpływa na stopniową zmianę wyglądu zewnętrznego i wewnętrznego narządów.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Akromegalia, podobnie jak gigantyzm, to choroba, w której przebiegu dochodzi do nadmiernego wydzielania hormonu wzrostu przez przysadkę mózgową. Zwykle taka sytuacja pojawia się przy gruczolaku przysadki. U dzieci hormon wzrostu jest niezbędny, aby rosły one prawidłowo. Natomiast u osób dorosłych nadmiar hormonu wzrostu wpływa na metabolizm organizmu oraz czynność mięśni i kości. Różnica między gigantyzmem a akromegalią polega na tym, że w przypadku gigantyzmu rozwój choroby obserwuje się przed zakończeniem procesu wzrastania, przed zakończeniem zrostu trzonów kości i ich nasad. Akromegalia rozwija się już po zakończeniu procesu wzrastania. Akromegalia jest rzadką chorobą. Ocenia się, że rocznie chorują na nią ok. 3 osoby na 1000000. W Polsce na akromegalię cierpi około 2000 osób, częściej są to kobiety niż mężczyźni.

Chłopiec cierpiący na gigantyzm podczas pomiaru wzrostu.

Objawy akromegalii

Choroba rozwija się przez długi czas, a objawy pojawiają się powoli. Na początku są niedostrzegalne nawet dla osoby chorej. W związku z tym, że od pojawienia się pierwszych objawów do postawienia diagnozy mija dużo czasu, wdrożenie leczenia ma miejsce zazwyczaj na zaawansowanym etapie.

Choroba akromegalia objawia się przede wszystkim powiększeniem rąk i stóp. Chory zauważa, że mimo dojrzałego wieku musi kupić nowy rozmiar butów oraz większą parę rękawiczek. Kobiety z akromegalią muszą też zmienić rozmiar pierścionków. Zmianie ulega również twarzoczaszka, która staje się szeroka, z charakterystycznym grubym nosem, wydatnymi łukami brwiowymi i powiększeniem żuchwy.

Akromegalia to także symptomy wewnętrzne, w tym zaburzenia układu krążenia (głównie nadciśnienie tętnicze), nerwowego (np. bóle głowy), oddechowego (bezdechy nocne oraz chrapanie), pokarmowego (polipy jelita grubego i zaparcia), wewnątrzwydzielniczego (nadczynność tarczycy i cukrzyca) oraz kostno-stawowego (choroba zwyrodnieniowa). W większość przypadków pojawiający się guz wywiera nacisk na przysadkę, co w konsekwencji przekłada się na upośledzenie jej funkcji wydzielniczej.

Diagnostyka akromegalii

Ponieważ objawy akromegalii nie są charakterystyczne i jednoznaczne, do rozpoznania choroby dochodzi zazwyczaj bardzo późno. Jeśli nałoży się na siebie kilka typowych objawów, należy jak najszybciej zgłosić się do endokrynologa.

Lekarz podejrzewający akromegalię powinien zlecić wykonanie badań krwi pod kątem stężenia IGF-1 (insulinooporny czynnik wzrostu), który u osób chorych jest znacznie podwyższony. Dodatkowym badaniem jest test hamowania wydzielania hormonu wzrostu po podaniu glukozy. W warunkach fizjologicznych u osób zdrowych po podaniu cukru powinno dojść do obniżenia się poziomu hormonu wzrostu, jednak u chorych na akromegalię nie dochodzi do oczekiwanego spadku. Aby upewnić się, jakie jest źródło zbyt wysokiego poziomu hormonu wzrostu, lekarz kieruje pacjenta na badania obrazowania, w tym rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową. Ma to na celu uwidocznienie ewentualnego guza w przysadce, a także ocenę jego rozmiarów. Najczęściej diagnozuje się makrogruczolaki (guzy mające więcej niż 1 cm średnicy).

Zobacz także

Leczenie akromegalii

Najczęściej stosowaną metodą w leczeniu akromegalii jest usunięcie guzów, które są jej przyczyną. Operację usunięcia guza przeprowadza się w wyspecjalizowanych klinikach, przez zatokę klinową lub nos. Taka metoda zmniejsza ryzyko pojawienia się powikłań, ponieważ nie dochodzi wówczas do otwarcia czaszki. Leczenie chirurgiczne jest zazwyczaj skuteczne i nie wymaga dodatkowego leczenia farmakologicznego w kierunku guza przysadki. Istnieją także inne metody, takie jak np. leki wpływające na obniżenie stężenia hormonu wzrostu. Popularność zyskały leki będące analogami somatostatyny. Podaje się je zazwyczaj przed planowaną operacją lub wykorzystuje jako metodę wspomagającą po zabiegu chirurgicznym. Jeśli ta metoda zawodzi, lekarze często decydują się na dołączenie leków dopaminergicznych lub radioterapię.

Radioterapia a akromegalia

Leczenie za pomocą radioterapii w przypadku akromegalii opiera się na podawaniu serii niskich dawek promieniowania lub pojedynczej dawki nakierowanej wybiórczo na gruczolaka. Celem radioterapii jest zmniejszenie rozmiarów guza powodującego wysokie stężenie hormonu wzrostu. Efekty takiej terapii widoczne są dopiero po kilku latach, a w zaawansowanych stadiach choroby – nawet po kilkunastu. Niestety technika ta wiąże się również z poważnymi skutkami ubocznymi. W wyniku radioterapii może dojść do popromiennego uszkodzenia nerwu wzrokowego, a nawet ślepoty. Częstym powikłaniem jest także niedoczynność przysadki.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziecko płaczące z powodu gorączki przy ząbkowaniu

Gorączka u dziecka – przyczyny. Jak zbić gorączkę?

kobieta pod drenażu limfatycznego

Czym jest drenaż limfatyczny? Efekty, przeciwwskazania

kobieta ma przeprowadzany zabieg kriolipolizy na brzuchu

Czym jest kriolipoliza? Efekty, przeciwwskazania

Ćwiczenia na plecy na siłowni, w domu – jak rozciągnąć plecy?

Kobieta przed komputerem

Ból nadgarstka – przyczyny, ćwiczenia, leczenie

kobieta, nakładająca maść na problemy skórne twarzy

Ropień – przyczyny, objawy, leczenie. Rodzaje ropni

Kobieta cierpi na ból brzucha

Nerwica żołądka – objawy, leczenie, przyczyny

Konsultacja objawów rzeżączki u lekarza

Rzeżączka – objawy u kobiet i mężczyzn, leczenie

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Osoba pilnowana przez lekarza podczas wykonywania rezonansu magnetycznego

Rezonans magnetyczny – co to? Cena, gdzie go wykonać?

Skurcze łydek – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Kobieta w czerwonej bluzce jest u alergologa, który nakłuwa jej rękę i robi badanie

Testy alergiczne z krwi i skórne – wskazania i przebieg

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Wygląd języka – co popękany lub żółty mówi o zdrowiu?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

szczepienie

Tężec – objawy, szczepionka, profilaktyka zakażenia

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

włosy z łupieżem

Łupież – przyczyny, leczenie. Jak pozbyć się łupieżu?

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić?

wątroba

Marskość wątroby – objawy, leczenie, rokowania, dieta

Kobieta oglądająca swoją skórę w poszukiwaniu liszajca

Liszajec zakaźny u dzieci i u dorosłych – leczenie i objawy

Kobieta z katarem siennym szuka skutecznego leczenia

Katar sienny – objawy, przyczyny, leczenie i domowe sposoby

Kobieta wykonuje ćwiczenia na zespół cieśni nadgarstka

Zespół cieśni nadgarstka – objawy, ćwiczenia, leczenie

Czarno-białe zdjęcie kobiety, trzymającej się za szyję

Chłoniak – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?