Przejdź do treści

Guz prolaktynowy (prolaktynoma) – objawy i leczenie

Guz prolaktynowy
Guz prolaktynowy (prolaktynoma) - objawy i leczenie Bret Kavanaugh/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Kichasz, gdy patrzysz na słońce? Biotechnolog Dawid Polak wyjaśnia to zjawisko
Jak poznać, że upał ci zaszkodził? „Są trzy zjawiska kliniczne, które świadczą o nadmiernym działaniu ciepła” – mówi lekarz Michał Sutkowski
Zmagasz się z zaparciami? Fizjoterapeutka tłumaczy, jakie mogą być tego konsekwencje
Petting – co to jest, sposoby pettingu, petting a ciąża
„Kobiety uczą się zachowań społecznych na zasadzie kopiuj-wklej, aż osiągają biegłość, która czyni ich autyzm niewidzialnym”. O życiu i kobiecości ze spektrum autyzmu mówi psycholożka i nauczycielka jogi Agata Ucińska

Guz prolaktynowy przysadki mózgowej (prolaktynoma) to łagodny, nienowotworowy gruczolak wytwarzający prolaktynę. U kobiet może prowadzić do problemów z miesiączkowaniem, a u mężczyzn do impotencji. Guz przysadki mózgowej u dzieci objawia się zaburzeniami wzrastania i dojrzewania. Jakie są przyczyny powstawania prolaktynomy, kiedy udać się do lekarza i na czym polega leczenie gruczolaka przysadki?

Czym jest prolaktynowy guz przysadki mózgowej?

Guz prolaktynowy (łac., ang. prolactinoma), inaczej prolaktynoma, to najczęstszy guz przysadki mózgowej, stanowiący 40 proc. wszystkich gruczolaków przysadki. Prolactionoma jest zmianą o charakterze łagodnym. Guz występuje średnio u 10 mężczyzn i 30 kobiet na 100 000 osób.  Szczyt zachorowań dotyczy osób w wieku 25-34 lata. Wyróżnia się trzy rodzaje guza prolaktynowego: mikrogruczolak przysadki (o średnicy < 10 mm), makrogruczolak przysadki (o średnicy >10 mm) oraz olbrzymi guz przysadki (o średnicy < 4 cm).

Guz powstaje z komórek laktrotropowych odpowiedzialnych za wydzielanie hormonu prolaktyny. Jego rozwój prowadzi do hiperprolaktynemii czyli znacznego podwyższenia poziomu prolaktyny w organizmie. Prolaktyna (PRL) pełni w organizmie funkcje mammotropowe i laktogenne: odpowiada za stymulację gruczołów mlekowych do produkcji mleka po porodzie, zwiększenie masy gruczołu sutkowego oraz podtrzymanie laktacji. Receptory PRL znajdują się w wielu narządach, w tym w tarczycy, wątrobie, gonadach, trzustce, ale też w sutkach czy mieszkach włosowych.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Chcesz odmłodzić mózg? Rób wszystko inaczej!

Przyczyny występowania guza w przysadce mózgowej

Dokładne przyczyny występowania gruczolaka prolaktynowego nie zostały do końca wyjaśnione. W niektórych przypadkach rolę mogą odgrywać czynniki genetyczne, w tym mutacje receptora czynnika wzrostu fibroblastów 4 (FGF4). Wyższe ryzyko prolaktynomy występuje u osób z mnogą gruczolakowatością wewnątrzwydzielniczą typu 1 (MEN 1). W rozwoju gruczolaka przysadki może również brać udział obniżenie poziomu dopaminy.

Objawy guza prolaktynowego

Guz na przysadce mózgowej wydzielający prolaktynę wywołuje objawy oczne i neurologiczne. U chorego pojawiają się:

  • bóle głowy,
  • problemy z widzeniem: ubytki w polu widzenia, niewyraźne widzenie, zmniejszona ostrość wzroku,
  • zmęczenie,
  • lęk,
  • niestabilność emocjonalna,
  • rzadko napady padaczkowe, jednostronny wytrzeszcz oczu,
  • u mężczyzn: zmniejszone libido, impotencja, zaburzenia erekcji,
  • u kobiet: brak miesiączki, niepłodność, utrata libido, mlekotok.

Objawy guza przysadki mózgowej u dzieci i młodzieży obejmują zahamowanie wzrostu, opóźnienie dojrzewania i pierwotny brak miesiączki.

Mózg po COVID-19. Jakie zmiany mogą w nim zajść? Tłumaczy neurolożka Magdalena Wysocka-Dudziak

Diagnostyka gruczolaka prolaktynowego

Podstawowym badaniem wykonywanym u osób z podejrzeniem guza prolaktynowego jest oznaczenie poziomu prolaktyny w surowicy. Na prolaktynomę wskazuje stężenie prolaktyny powyżej 150-200 µg/l. Jeśli wynik badania przekracza normę, ale nie osiąga bardzo wysokich wartości, konieczne może być kilkukrotne zbadanie stężenia prolaktyny z uwzględnieniem jej wahań dobowych. Na wzrost stężenia prolaktyny mogą mieć wpływ takie czynniki jak stres, wysiłek fizyczny, ciąża, niektóre produkty spożywcze, leki i choroby, w tym choroby nerek czy niedoczynność tarczycy. Potwierdzenie obecności guza uzyskuje się za pomocą rezonansu magnetycznego lub tomografii komputerowej. Badania obrazowe pozwalają na określenie rozmiaru guza i jego lokalizacji.

Leczenie guza prolaktynowego

Leczenie guza prolaktynowego ma na celu: zmniejszenie guza, przywrócenie poziomu prolaktyny do normy, redukcję objawów hiperprolaktynemii oraz utrzymanie funkcji przysadki. Podstawowym elementem terapii jest farmakoterapia. Stosuje się leki dopaminergiczne podnoszące stężenie dopaminy: bromokryptynę, chinagolid i kabergolinę. Skuteczność leczenia obserwuje się u ok. 90% chorych. Leki należy przyjmować przewlekle przez wiele lat, ponieważ przerwanie terapii może skutkować nawrotem symptomów choroby i ponownym wzrostem guza. W przypadku nieskuteczności leczenia farmakologicznego lub złej tolerancji leków wskazana jest operacja neurochirurgiczna.


Bibliografia:

  1. Rajini Kanth R. Yatavelli; Kamal Bhusal, „Prolactinoma”, StatPearls Publishing; 2021 Jan.

  2. National Institute of Diabetes and Digestive and Kindney Diseases, „Prolactinoma”, 2019.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

25-latka była pewna, że jej synek cierpi na zaparcia. Badania pokazały, że problem jest o wiele bardziej poważny

25-latka była pewna, że jej dziecko cierpi na zaparcia. Badania pokazały, że problem jest o wiele bardziej poważny

Miała guza wielkości główki dziecka. Teraz przestrzega innych przed bagatelizowaniem bólu pleców

Układ dokrewny – funkcje i budowa. Jakie hormony są najważniejsze?

Milena Nosek / archiwum prywatne

„To, co dzieje się wewnątrz nas, wyznacza jakość naszej pracy. Hormony sterują całym naszym organizmem” – mówi Milena Nosek, dietetyczka

Dr Dominika Trojnarska o tajnikach hormonu miłości, wierności i szczęścia: „Są kraje, w których oksytocynę podaje się pacjentkom w sprayu”

Hormony, które rządzą twoim życiem seksualnym /fot. Pexels

Hormony, które rządzą twoim życiem seksualnym

Androstendion – rola w organizmie, normy i interpretacja. Kiedy badać poziom hormonu?

„Rak to nie wyrok. Ale ignorowanie go i czekanie, aż da rozsiew, redukuje szansę przeżycia do zera”- apeluje Tomasz Rezydent

Czym grozi i jak się objawia zwapnienie szyszynki? / Fot. Pexels

„Piasek mózgowy” może powodować bezsenność, występuje nawet u 30-latków. Czym grozi i jak się objawia zwapnienie szyszynki, mówi neurolożka Magdalena Podbrożna

Sophie Wilmes zawiesza swoje obowiązki, żeby opiekować się ciężko chorym mężem. „Decyzja budzi największy szacunek”

Stan wegetatywny – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

„Lekarka na roślinach” o nietypowym sposobie na wzmocnienie odporności: Przytulajmy się na zdrowie!

„Ludzie mogą nie tylko wypierać wspomnienia, ale też tworzyć fałszywe”. Co ukrywa przed nami nasz mózg, mówi prof. Tomasz Maruszewski

Bruce Willis

Bruce Willis kończy karierę. Zdiagnozowano u niego ciężką chorobę

Holoprosencefalia – odmiany, objawy, diagnostyka dziecka

Sławomir Prusakowski

„Sny mogą zwiększyć naszą samoświadomość i uważność na to, kim jesteśmy, czego doświadczamy, co jest dla nas ważne”. O znaczeniach snów mówi psycholog Sławomir Prusakowski

Kobieta leży na łóżku

Twój mózg co jakiś czas potrzebuje odpoczynku i relaksu. Podpowiadamy, jak to zrobić

Nieleczona skraca życie nawet o 10 lat. „Nie mówiłam o wszystkich objawach, bo bałam się oskarżeń o udawanie”. O życiu z akromegalią opowiada Katarzyna Marcinkowska

Rola selenu w chorobie Hashimoto

Niedoczynność kory nadnerczy – objawy, badania, rodzaje, leczenie

Kobieta z testem

Gonadotropina kosmówkowa – co to, funkcje, badanie beta hCG, normy

Naukowcy PAN odkryli, jak sprawić, żeby glejak przestał rosnąć. To może być przełomowe badanie

Naukowcy PAN odkryli, jak sprawić, żeby glejak przestał rosnąć. To może być przełomowe badanie

Ośrodkowy układ nerwowy – budowa, funkcje, choroby OUN

W ciąży mózg kobiety się… kurczy. Poznaj 5 zaskakujących faktów dotyczących kobiecego ciała

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

×