Przejdź do treści

Guz prolaktynowy (prolaktynoma) – objawy i leczenie

Guz prolaktynowy
Guz prolaktynowy (prolaktynoma) - objawy i leczenie Bret Kavanaugh/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
„Jakie jeszcze ćwiczenia/profile polecacie?”. Aleksandra Żebrowska w humorystyczny sposób o powrocie do formy
Jak często należy ćwiczyć?
„Dlaczego te kobiety są grube?” – pyta trenerka personalna Marta Stoberska. Jej odpowiedź może cię zaskoczyć
Rachel Zegler o profilaktyce raka piersi: „Dwa lata temu znalazłam guzek w piersi i przeżyłam najstraszniejszy tydzień mojego życia”
Rejestr ciąż wchodzi w życie. Nowe prawo będzie obowiązywać od 1 października

Guz prolaktynowy przysadki mózgowej (prolaktynoma) to łagodny, nienowotworowy gruczolak wytwarzający prolaktynę. U kobiet może prowadzić do problemów z miesiączkowaniem, a u mężczyzn do impotencji. Guz przysadki mózgowej u dzieci objawia się zaburzeniami wzrastania i dojrzewania. Jakie są przyczyny powstawania prolaktynomy, kiedy udać się do lekarza i na czym polega leczenie gruczolaka przysadki?

Czym jest prolaktynowy guz przysadki mózgowej?

Guz prolaktynowy (łac., ang. prolactinoma), inaczej prolaktynoma, to najczęstszy guz przysadki mózgowej, stanowiący 40 proc. wszystkich gruczolaków przysadki. Prolactionoma jest zmianą o charakterze łagodnym. Guz występuje średnio u 10 mężczyzn i 30 kobiet na 100 000 osób.  Szczyt zachorowań dotyczy osób w wieku 25-34 lata. Wyróżnia się trzy rodzaje guza prolaktynowego: mikrogruczolak przysadki (o średnicy < 10 mm), makrogruczolak przysadki (o średnicy >10 mm) oraz olbrzymi guz przysadki (o średnicy < 4 cm).

Guz powstaje z komórek laktrotropowych odpowiedzialnych za wydzielanie hormonu prolaktyny. Jego rozwój prowadzi do hiperprolaktynemii czyli znacznego podwyższenia poziomu prolaktyny w organizmie. Prolaktyna (PRL) pełni w organizmie funkcje mammotropowe i laktogenne: odpowiada za stymulację gruczołów mlekowych do produkcji mleka po porodzie, zwiększenie masy gruczołu sutkowego oraz podtrzymanie laktacji. Receptory PRL znajdują się w wielu narządach, w tym w tarczycy, wątrobie, gonadach, trzustce, ale też w sutkach czy mieszkach włosowych.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Chcesz odmłodzić mózg? Rób wszystko inaczej!

Przyczyny występowania guza w przysadce mózgowej

Dokładne przyczyny występowania gruczolaka prolaktynowego nie zostały do końca wyjaśnione. W niektórych przypadkach rolę mogą odgrywać czynniki genetyczne, w tym mutacje receptora czynnika wzrostu fibroblastów 4 (FGF4). Wyższe ryzyko prolaktynomy występuje u osób z mnogą gruczolakowatością wewnątrzwydzielniczą typu 1 (MEN 1). W rozwoju gruczolaka przysadki może również brać udział obniżenie poziomu dopaminy.

Objawy guza prolaktynowego

Guz na przysadce mózgowej wydzielający prolaktynę wywołuje objawy oczne i neurologiczne. U chorego pojawiają się:

  • bóle głowy,
  • problemy z widzeniem: ubytki w polu widzenia, niewyraźne widzenie, zmniejszona ostrość wzroku,
  • zmęczenie,
  • lęk,
  • niestabilność emocjonalna,
  • rzadko napady padaczkowe, jednostronny wytrzeszcz oczu,
  • u mężczyzn: zmniejszone libido, impotencja, zaburzenia erekcji,
  • u kobiet: brak miesiączki, niepłodność, utrata libido, mlekotok.

Objawy guza przysadki mózgowej u dzieci i młodzieży obejmują zahamowanie wzrostu, opóźnienie dojrzewania i pierwotny brak miesiączki.

Mózg po COVID-19. Jakie zmiany mogą w nim zajść? Tłumaczy neurolożka Magdalena Wysocka-Dudziak

Diagnostyka gruczolaka prolaktynowego

Podstawowym badaniem wykonywanym u osób z podejrzeniem guza prolaktynowego jest oznaczenie poziomu prolaktyny w surowicy. Na prolaktynomę wskazuje stężenie prolaktyny powyżej 150-200 µg/l. Jeśli wynik badania przekracza normę, ale nie osiąga bardzo wysokich wartości, konieczne może być kilkukrotne zbadanie stężenia prolaktyny z uwzględnieniem jej wahań dobowych. Na wzrost stężenia prolaktyny mogą mieć wpływ takie czynniki jak stres, wysiłek fizyczny, ciąża, niektóre produkty spożywcze, leki i choroby, w tym choroby nerek czy niedoczynność tarczycy. Potwierdzenie obecności guza uzyskuje się za pomocą rezonansu magnetycznego lub tomografii komputerowej. Badania obrazowe pozwalają na określenie rozmiaru guza i jego lokalizacji.

Leczenie guza prolaktynowego

Leczenie guza prolaktynowego ma na celu: zmniejszenie guza, przywrócenie poziomu prolaktyny do normy, redukcję objawów hiperprolaktynemii oraz utrzymanie funkcji przysadki. Podstawowym elementem terapii jest farmakoterapia. Stosuje się leki dopaminergiczne podnoszące stężenie dopaminy: bromokryptynę, chinagolid i kabergolinę. Skuteczność leczenia obserwuje się u ok. 90% chorych. Leki należy przyjmować przewlekle przez wiele lat, ponieważ przerwanie terapii może skutkować nawrotem symptomów choroby i ponownym wzrostem guza. W przypadku nieskuteczności leczenia farmakologicznego lub złej tolerancji leków wskazana jest operacja neurochirurgiczna.


Bibliografia:

  1. Rajini Kanth R. Yatavelli; Kamal Bhusal, „Prolactinoma”, StatPearls Publishing; 2021 Jan.

  2. National Institute of Diabetes and Digestive and Kindney Diseases, „Prolactinoma”, 2019.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Płyn mózgowo-rdzeniowy – funkcje, wskazania do badania i interpretacja wyniku

zdrowy mózg

7 rzeczy, za które twój mózg będzie ci wdzięczny

Zespół Hakima – wodogłowie normotensyjne, które można skutecznie leczyć 

Coraz więcej Polek choruje na Alzheimera /fot. Getty Images

„Do gabinetu przyprowadzają mężów, u których zauważyły kłopoty z pamięcią, a okazuje się, że problem dotyczy także ich”. Coraz więcej Polek choruje na Alzheimera

Dr Howard Tucke

Jest najstarszym neurologiem na świecie. Radzi, jak utrzymać mózg w dobrej kondycji przez lata

17 hydroksyprogesteron – funkcje, badanie, normy i cena. Jakie są objawy podwyższonego i obniżonego poziomu?

Julie Chin

Dostała udaru podczas programu na żywo. „Przepraszam, coś się ze mną dziś dzieje”

Opryszczkowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Neuroplastyczność mózgu – ćwiczenia. Jak ją zwiększyć?

Miała 18 lat, kiedy usłyszała, że został jej rok życia. Dziś chce nam przekazać 5 ważnych lekcji

Neurogeneza w wieku płodowym i dorosłym – jak ją aktywować?

Chcesz wesprzeć pracę swoich hormonów? Seed cycling jest dla ciebie / istock

Chcesz wesprzeć pracę swoich hormonów? Seed cycling jest dla ciebie

Sławomir Prusakowski

„Sny mogą zwiększyć naszą samoświadomość i uważność na to, kim jesteśmy, czego doświadczamy, co jest dla nas ważne”. O znaczeniach snów mówi psycholog Sławomir Prusakowski

Kobiecy mózg – jaki jest naprawdę?

„Kiedyś lekarze mówili, że parkinson lubi spokój. Teraz zmieniają zdanie. Po diagnozie trzeba się szybko otrząsnąć”

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

"To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego organizm nie może wyjść z opresji, szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota" - podkreśla lek. Dorota Helim-Sobkowiak

„To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota” – pisze o… stresie lek. Dorota Helim-Sobkowiak

12-latek może zostać odłączony od aparatury podtrzymującej życie. Rodzice przegrali walkę z brytyjskim Sądem Najwyższym

12-latek miał być odłączony od aparatury podtrzymującej życie. Sądowa batalia rodziców z lekarzami

Skrzypaczka operowa w trakcie operacji usunięcia guza mózgu... grała na skrzypcach. To wideo trzeba zobaczyć!

Pacjentka grała na skrzypcach w trakcie operacji usunięcia guza mózgu. „Niesamowity pokaz mocy nauki!”

"W pewnym momencie nie mogłam sobie przypomnieć nawet własnego imienia. Były takie chwile, że nie chciałam żyć" - mówi Emilia Clerke o afazji

„Nie mogłam sobie przypomnieć nawet własnego imienia. Były takie chwile, że nie chciałam żyć” – mówi Emilia Clarke o afazji

Kąpał się w jeziorze. Doszło do zakażenia amebą „zżerającą mózg”

Dr Dorota Wakuła / fot. Infemini Med Home

„Nie jesteśmy w stanie odróżnić klinicznie depresji poporodowej od fazy niedoczynności poporodowego zapalenia tarczycy” – mówi dr Dorota Wakuła

Pień mózgu – budowa, funkcje, choroby i badania. Jakie objawy wskazują na jego uszkodzenie?

26-latka chora na hirsutyzm po kilkunastu latach przestała się golić i zapuściła brodę. "Trudno to wytłumaczyć, ale czuję się wolna"

26-latka chora na hirsutyzm po kilkunastu latach przestała się golić i zapuściła brodę. „Trudno to wytłumaczyć, ale czuję się wolna”

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

×