Przejdź do treści

Guz prolaktynowy (prolaktynoma) – objawy i leczenie

Guz prolaktynowy
Guz prolaktynowy (prolaktynoma) - objawy i leczenie Bret Kavanaugh/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Guz prolaktynowy przysadki mózgowej (prolaktynoma) to łagodny, nienowotworowy gruczolak wytwarzający prolaktynę. U kobiet może prowadzić do problemów z miesiączkowaniem, a u mężczyzn do impotencji. Guz przysadki mózgowej u dzieci objawia się zaburzeniami wzrastania i dojrzewania. Jakie są przyczyny powstawania prolaktynomy, kiedy udać się do lekarza i na czym polega leczenie gruczolaka przysadki?

Czym jest prolaktynowy guz przysadki mózgowej?

Guz prolaktynowy (łac., ang. prolactinoma), inaczej prolaktynoma, to najczęstszy guz przysadki mózgowej, stanowiący 40 proc. wszystkich gruczolaków przysadki. Prolactionoma jest zmianą o charakterze łagodnym. Guz występuje średnio u 10 mężczyzn i 30 kobiet na 100 000 osób.  Szczyt zachorowań dotyczy osób w wieku 25-34 lata. Wyróżnia się trzy rodzaje guza prolaktynowego: mikrogruczolak przysadki (o średnicy < 10 mm), makrogruczolak przysadki (o średnicy >10 mm) oraz olbrzymi guz przysadki (o średnicy < 4 cm).

Guz powstaje z komórek laktrotropowych odpowiedzialnych za wydzielanie hormonu prolaktyny. Jego rozwój prowadzi do hiperprolaktynemii czyli znacznego podwyższenia poziomu prolaktyny w organizmie. Prolaktyna (PRL) pełni w organizmie funkcje mammotropowe i laktogenne: odpowiada za stymulację gruczołów mlekowych do produkcji mleka po porodzie, zwiększenie masy gruczołu sutkowego oraz podtrzymanie laktacji. Receptory PRL znajdują się w wielu narządach, w tym w tarczycy, wątrobie, gonadach, trzustce, ale też w sutkach czy mieszkach włosowych.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
WIMIN Twój mikrobiom, 30 kaps.
79,00 zł
Odporność
WIMIN Odporność, 30 kaps.
59,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Mama, Beauty
Wimin Zestaw z myślą o dziecku, 30 saszetek
139,00 zł
BESTSELLER
Odporność, Good Aging
Naturell Selen Organiczny 200 µg, 365 tabletek
73,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Mulltilac
Multilac Synbiotyk, 20 kapsułek
23,39 zł
Chcesz odmłodzić mózg? Rób wszystko inaczej!

Przyczyny występowania guza w przysadce mózgowej

Dokładne przyczyny występowania gruczolaka prolaktynowego nie zostały do końca wyjaśnione. W niektórych przypadkach rolę mogą odgrywać czynniki genetyczne, w tym mutacje receptora czynnika wzrostu fibroblastów 4 (FGF4). Wyższe ryzyko prolaktynomy występuje u osób z mnogą gruczolakowatością wewnątrzwydzielniczą typu 1 (MEN 1). W rozwoju gruczolaka przysadki może również brać udział obniżenie poziomu dopaminy.

Objawy guza prolaktynowego

Guz na przysadce mózgowej wydzielający prolaktynę wywołuje objawy oczne i neurologiczne. U chorego pojawiają się:

  • bóle głowy,
  • problemy z widzeniem: ubytki w polu widzenia, niewyraźne widzenie, zmniejszona ostrość wzroku,
  • zmęczenie,
  • lęk,
  • niestabilność emocjonalna,
  • rzadko napady padaczkowe, jednostronny wytrzeszcz oczu,
  • u mężczyzn: zmniejszone libido, impotencja, zaburzenia erekcji,
  • u kobiet: brak miesiączki, niepłodność, utrata libido, mlekotok.

Objawy guza przysadki mózgowej u dzieci i młodzieży obejmują zahamowanie wzrostu, opóźnienie dojrzewania i pierwotny brak miesiączki.

Mózg po COVID-19. Jakie zmiany mogą w nim zajść? Tłumaczy neurolożka Magdalena Wysocka-Dudziak

Diagnostyka gruczolaka prolaktynowego

Podstawowym badaniem wykonywanym u osób z podejrzeniem guza prolaktynowego jest oznaczenie poziomu prolaktyny w surowicy. Na prolaktynomę wskazuje stężenie prolaktyny powyżej 150-200 µg/l. Jeśli wynik badania przekracza normę, ale nie osiąga bardzo wysokich wartości, konieczne może być kilkukrotne zbadanie stężenia prolaktyny z uwzględnieniem jej wahań dobowych. Na wzrost stężenia prolaktyny mogą mieć wpływ takie czynniki jak stres, wysiłek fizyczny, ciąża, niektóre produkty spożywcze, leki i choroby, w tym choroby nerek czy niedoczynność tarczycy. Potwierdzenie obecności guza uzyskuje się za pomocą rezonansu magnetycznego lub tomografii komputerowej. Badania obrazowe pozwalają na określenie rozmiaru guza i jego lokalizacji.

Leczenie guza prolaktynowego

Leczenie guza prolaktynowego ma na celu: zmniejszenie guza, przywrócenie poziomu prolaktyny do normy, redukcję objawów hiperprolaktynemii oraz utrzymanie funkcji przysadki. Podstawowym elementem terapii jest farmakoterapia. Stosuje się leki dopaminergiczne podnoszące stężenie dopaminy: bromokryptynę, chinagolid i kabergolinę. Skuteczność leczenia obserwuje się u ok. 90% chorych. Leki należy przyjmować przewlekle przez wiele lat, ponieważ przerwanie terapii może skutkować nawrotem symptomów choroby i ponownym wzrostem guza. W przypadku nieskuteczności leczenia farmakologicznego lub złej tolerancji leków wskazana jest operacja neurochirurgiczna.


Bibliografia:

  1. Rajini Kanth R. Yatavelli; Kamal Bhusal, „Prolactinoma”, StatPearls Publishing; 2021 Jan.

  2. National Institute of Diabetes and Digestive and Kindney Diseases, „Prolactinoma”, 2019.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta ma orgazm

Orgazm – szczytowanie mózgu. Dlaczego warto w życiu mieć setki orgazmów?

Torbiel zastoinowa – co to jest? Rodzaje i przyczyny powstania

Budzisz się w środku nocy i nie możesz zasnąć? Lekarka wyjaśnia, z czego to może wynikać

Budzisz się w środku nocy i nie możesz zasnąć? Lekarka wyjaśnia, z czego to może wynikać

6 chorób, które nie dają objawów. Sprawdź, czy któraś nie dotyczy właśnie ciebie

Jak działać i pracować efektywnie, by nie przesadzić i nie stać się więźniem własnych celów, radzi psycholog Monika Romanowska: „Do tego trzeba uruchomić swój wewnętrzny barometr”

„Wspomnienia wywołane obrazem albo dźwiękiem są emocjonalnie znacznie mniej nasycone niż te wywołane przez zapachy” – mówi prof. Ewa Czerniawska

Lekarka na sali operacyjnej

Niezwykła operacja mózgu na przytomnej pacjentce. Na sali potrzebny był tłumacz

romantyczna kolacja nad morzem

7 naturalnych sposobów na podniesienie poziomu testosteronu u mężczyzny. Skorzystacie na tym oboje!

Joga hormonalna – sposób na równowagę

Guz Wilmsa – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

„I z cukrzycą możemy spełniać wszystkie swoje marzenia” – mówi Maja Makowska, Sugar Woman, która trzykrotnie ukończyła zawody IRONMAN

ilustracja mózgu w 3D

Torbiel pajęczynówki – objawy i leczenie. Czy torbiel jest groźna i musi być operowana?

Lekarze z Centrum Zdrowia Dziecka wykonali pionierską operację guza mózgu bez otwierania czaszki. "Niesamowite, jak rozwija się medycyna"

Lekarze z Centrum Zdrowia Dziecka wykonali pionierską operację guza mózgu bez otwierania czaszki. „Niesamowite, jak rozwija się medycyna”

Psychoterapeutka Aneta Rutkowska: „Nikt nie przychodzi, mówiąc: 'Jestem uzależniony od adrenaliny’. A w trakcie okazuje się często, że nie są oni w stanie znosić codzienności życia”

Jakie zmiany zachodzą w mózgu podczas ćwiczeń? Na to pytanie odpowiada lek. Joanna Adamiak, psychiatra / istock

Jakie zmiany zachodzą w mózgu podczas ćwiczeń? Na to pytanie odpowiada lek. Joanna Adamiak, psychiatra

We Włoszech odbyła się nietypowa operacja usunięcia guza mózgu. Pacjent był świadomy i grał na saksofonie

We Włoszech odbyła się nietypowa operacja usunięcia guza mózgu. Pacjent był świadomy i grał na saksofonie

Okres się spóźnia?

Czekasz na okres, a on cały czas nie nadchodzi? Możliwych powodów jest znaczenie więcej niż ciąża

Płyn mózgowo-rdzeniowy – funkcje, wskazania do badania i interpretacja wyniku

zdrowy mózg

7 rzeczy, za które twój mózg będzie ci wdzięczny

Zespół Hakima – wodogłowie normotensyjne, które można skutecznie leczyć 

Coraz więcej Polek choruje na Alzheimera /fot. Getty Images

„Do gabinetu przyprowadzają mężów, u których zauważyły kłopoty z pamięcią, a okazuje się, że problem dotyczy także ich”. Coraz więcej Polek choruje na Alzheimera

Dr Howard Tucke

Jest najstarszym neurologiem na świecie. Radzi, jak utrzymać mózg w dobrej kondycji przez lata

17 hydroksyprogesteron – funkcje, badanie, normy i cena. Jakie są objawy podwyższonego i obniżonego poziomu?

Julie Chin

Dostała udaru podczas programu na żywo. „Przepraszam, coś się ze mną dziś dzieje”

×