Przejdź do treści

Glikemia – wskaźnik określający poziom cukru we krwi

Mierzenie wskaźnika glikemicznego
Glikemia – wskaźnik określający poziom cukru we krwi Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Glikemia to wskaźnik, który stanowi odzwierciedlenie stanu gospodarki węglowodanowej organizmu. Pomaga wykrywać głównie cukrzycę – to ważne, ponieważ im wcześniej to nastąpi, tym większa szansa na uchronienie się przed groźnymi powikłaniami. Glikemię powinny regularnie sprawdzać osoby po ukończeniu 45. roku życia oraz pacjenci obciążeni czynnikami ryzyka związanymi z cukrzycą.

Glikemia – co to jest?

Glikemia to, innymi słowy, wskaźnik określający poziom cukru we krwi, a konkretnie – stężenie glukozy. Oznacza się ją zarówno u zdrowych pacjentów, jak również i u tych, u których widać odchylenia od normy. Jest to o tyle istotne, że zbyt duże oraz zbyt niskie stężenia glukozy mogą być niebezpieczne dla organizmu. Najczęściej ów wskaźnik określa się przy podejrzeniu cukrzycy. Warto zaznaczyć, że nie jest to wskaźnik stały i glikemia może być inna o różnych porach dnia.

Glikemia i badanie glukozy – jak się do tego przygotować?

Ze względu na to, że badanie glukozy można przeprowadzać na trzy różne sposoby, nieco inaczej wygląda proces przygotowań do każdego z nich.

  • Stężenie poziomu glukozy na czczo – bada się je rano, przynajmniej 12 godzin po ostatnim posiłku, nie można w tym czasie pić słodzonych napojów.
  • Krzywa cukrowa – jest to doustny test obciążenia glukozą (OGTT), do którego należy przygotowywać się już 3 dni wcześniej. Nie można w tym czasie pić alkoholu i palić papierosów, należy zrezygnować również z intensywnego wysiłku fizycznego. Na 3 dni przed należy także odstawić leki, które zaburzają gospodarkę węglowodanową, a więc np. środki moczopędne czy też tabletki antykoncepcyjne (ale po konsultacji z lekarzem). Całe badanie trwa 2 godziny i wykonuje się je na czczo. Wypija się wówczas roztwór glukozy. Od pacjenta pobiera się również krew, i to 2 razy, a w przypadku kobiet w ciąży – 3 razy.
  • Przygodny test glukozy – to trzecia metoda mierzenia poziomu glukozy we krwi, nie wymaga bycia na czczo. Pozwala sprawdzić poziom cukru zarówno po jedzeniu, jak i przed nim, o dowolnej porze dnia. Lekarz zwykle zleca to badanie, gdy nie ma czasu, by czekać na wyniki pozostałych.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność, Good Aging, Energia, Trawienie, Beauty
Wimin Zestaw z lepszym metabolizmem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw suplementów, 30 saszetek
99,00 zł
Odporność
Estabiom Junior, Suplement diety, 20 kapsułek
28,39 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Mulltilac
Multilac Synbiotyk, 20 kapsułek
23,39 zł
Odporność
Naturell Omega-3 500 mg, 240 kaps.
30,00 zł
badanie cukru

Norma cukru we krwi (glukozy)

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi? Trudno to określić jednoznacznie, ponieważ jest to zależne od rodzaju wykonanego badania. Podane niżej normy zostały jednak ustalone przez Polskie Towarzystwo Diabetologiczne.

Stężenie glukozy na czczo

Norma glukozy we krwi w badaniu tego typu kształtują się następująco:

  • 70-99 mg/dl (3,9-5,5 mmol/l) – jest to glikemia prawidłowa;
  • 100-125 mg/dl (5,6-6,9 mmol/l) – jest to nieprawidłowa glikemia na czczo, tak wynik wskazuje najczęściej na stan cukrzycowy i wymaga przeprowadzenia kolejnych badań, a konkretnie – krzywej cukrowej;
  • powyżej 126 mg/dl (>w7,0 mmol/l) – przy takim wyniku istnieje podejrzenie cukrzycy, trzeba powtórnie wykonać badanie glikemii na czczo (czyli to samo badanie).

Jednak inaczej prezentują się normy w przypadku dzieci i osób starszych:

  • 80–140 mg/dl – taka jest norma cukru we krwi na czczo dla seniorów, po posiłku nie powinna ona przekraczać 180 mg/dl;
  • 70–100 mg/dl – taki jest poziom glikemii na czczo dla dzieci.

Doustny test obciążenia glukozą (OGTT)

W przypadku tego badania poziom glikemii wygląda tak:

  • poniżej 140 mg/dl (7,8 mmol/l) – jest to wynik prawidłowy, wskazujący na prawidłowy poziom cukru we krwi z palca,
  • 140 – 199 mg/dl (7,8 – 11,1 mmol/l) – jest to wynik, który przekracza normę i wskazuje na stan przedcukrzycowy),
  • od 200 mg/dl (11,1 mmol/l) w górę – wynik ten wskazuje na cukrzycę.

Przygodny test glukozy

Jaka jest norma cukru w krwi w przypadku przygodnego tekstu glukozy? Tutaj sprawa jest bardzo prosta:

  • od 200 mg/dl (11,1 mmol/l) w górę – wynik ten wskazuje na cukrzycę, jeśli towarzyszą mu symptomy hiperglikemii, a więc nadmierne pragnienie, osłabienie czy wielomocz.
omdlenie

Badanie glukozy – wskazania do glikemii

Oznaczenie glikemii warto wykonywać profilaktycznie przynajmniej raz do rok. Powinny o nim pamiętać zwłaszcza osoby znajdujące się w grupie ryzyka:

  • osoby z nadciśnieniem, mukowiscydozą lub schorzeniami układu krążenia;
  • kobiety z zespołem policystycznych jajników (PCOS);
  • kobiety z przebytą cukrzycą ciążową;
  • osoby, u który w rodzinie występuje lub występowała cukrzyca typu I i II;
  • osoby, które prowadzą mało aktywny tryb życia;
  • osoby, które ukończyły 45. rok życia;
  • osoby z nadwagą i wysokim stężeniem „złego” cholesterolu LDL lub trójglicerydów we krwi;
  • osoby, u których zdiagnozowano stan przedcukrzycowy.
hiperglikemia - szklanka z kostkami cukru na stole

Niski cukier – objawy

W przypadku niskiej glikemii, czyli niskiego poziomu cukru we krwi, mówimy o „hipoglikemii” lub „niedocukrzeniu”. Mogą się wówczas pojawić następujące objawy:

  • nadmierna potliwość,
  • drżenie rąk,
  • drżenie innych części ciała,
  • mrowienie wokół ust,
  • bóle brzucha,
  • nudności,
  • osłabienie,
  • senność,
  • problemy ze wzrokiem,
  • niepokój i lęk,
  • problemy z równowagą,
  • silny głód,
  • kołatanie serca,
  • utrata przytomności.

Wysoki cukier – objawy

Jeśli na czczo wynik wynosi 100-125 mg/dl, mówimy o „przecukrzeniu”, czyli „hiperglikemii”. Z kolei po dwóch godzinach od posiłku wynik wskazujący na hiperglikemię wynosi 140 – 199 mg/dl. Jakie są inne jej objawy? Oto one:

  • częste oddawanie moczu (szczególnie w nocy),
  • zwiększone pragnienie,
  • spadek masy ciała,
  • nadmierna senność,
  • zmęczenie,
  • problemy z koncentracją,
  • bóle głowy.

Hemoglobina glikowana a glikemia

Przy temacie glikemii warto wspomnieć również o innym badaniu, jakim jest hemoglobina glikowana (HbA1c). Jej wyniki informują o średnich glikemiach z ostatnich 3 miesięcy. Warto na nie zwrócić uwagę z tego względu, ze jeżeli kontroluje się poziom cukru np. kilka razy w ciągu dnia, otrzymuje się szereg jednostkowych wyników, które sprawiają, że trudno jest ocenić stopień wyrównania cukrzycy. Należy więc na wynikach hemoglobiny glikowanej skoncentrować się głównie wtedy, gdy chce się sprawdzić, czy leczenie przynosi odpowiednie efekty i czy nie trzeba wprowadzić pewnych modyfikacji. Co więcej, pozwalają one także określić ryzyko rozwoju przewlekłych powikłań.

  Wartość HbA1c
  Średnia glikemia
  Zakres glikemii
5 97 76–120
6 126 100–152
7 154 123–185
8 183 147–217
9 212 170–249
10 240 193–282
11 269 217–314
12 289 240–347

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK248/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK555976/
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ograniczenie węglowodanów w diecie może zwiększyć ryzyko cukrzycy? Są najnowsze wyniki badań na ten temat

Ograniczenie węglowodanów w diecie może zwiększyć ryzyko cukrzycy? Są najnowsze wyniki badań na ten temat

„Zdziwiłabyś się, jak często ludzie przynoszą mocz w słoiku po dżemie!”. Diagnostka laboratoryjna o sekretach swojej pracy

Kobieta

Zatwierdzono pierwszy lek na cukrzycę typu 1. To może być przełom w leczeniu

Czerwona kokardka na budynku w Warszawie

„HIV to nie wyrok, ale wciąż może się nim stać”. Czerwona kokardka przypomina o testach na HIV

Naukowcy z Oxfordu odkryli, jak powstaje cukrzyca. Okazuje się, że mechanizm jest inny, niż przypuszczano

„Wyniki badań są bezlitosne: trudności seksualne są w cukrzycę wpisane”. O seksualności w cukrzycy mówi Paulina Trojanowska-Malinowska

Diabulimia – co to za choroba i jak się objawia? Konsekwencje diabulimii

Zalecano piwo, nasiona i miód, popularna była galaretka ze żmii, nalewka z endywii i omanu, narkotyki i woda różana – jak kiedyś leczono cukrzycę

Glukometr bez nakłuwania – rodzaje, cena. Jak wybrać najbardziej odpowiedni?

kobieta podczas mammografii

BI-RADS 0-5. Co oznacza wynik mammografii w skali BI-RADS?

„I z cukrzycą możemy spełniać wszystkie swoje marzenia” – mówi Maja Makowska, Sugar Woman, która trzykrotnie ukończyła zawody IRONMAN

Dzieci i nastolatki po COVID-19 mają większe szanse na rozwój cukrzycy? Nowe badanie nie pozostawia złudzeń

Słodycze dla cukrzyka – jaki typ jest dozwolony? Zdrowe desery i przekąski

Ryan Reynolds

Ryan Reynolds sfilmował swoją pierwszą w życiu kolonoskopię. „Przegrałem zakład, ale opłacało się”

„Szczepionka przeciw otyłości”? Niedługo będzie dostępna w Wielkiej Brytanii

„Szczepionka przeciw otyłości” niedługo będzie dostępna w Wielkiej Brytanii

Kobieta bierze pigułkę

Zastrzyki insulinowe odejdą w zapomnienie? Naukowcy opracowali 'pigułkę na cukrzycę’

Jest zgoda MZ na import ważnego leku na cukrzycę. Jego cena będzie jednak dwukrotnie wyższa niż wcześniej

Jest zgoda MZ na import ważnego leku na cukrzycę. Jego cena będzie jednak dwukrotnie wyższa niż wcześniej

Tabletki leżą na dłoni

Wykryto substancję rakotwórczą w lekach na cukrzycę. FDA ostrzega

Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad/fot. Pexels

Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad

Unsplash.com

Wydaje ci się, że o trzustce wiesz wszystko? Sprawdź te odpowiedzi

Szykuje się duża zmiana dla osób chorych na cukrzycę. Dzięki niej znacznie podniesie się jakość ich życia

Szykuje się duża zmiana dla osób chorych na cukrzycę. Dzięki niej znacznie podniesie się jakość ich życia

Badanie fizykalne – co to jest i na czym polega?

Skan mózgu pozwoli na wykrycie alzheimera / istock

Chorobę Alzheimera można zdiagnozować za pomocą pojedynczego skanu mózgu. Nowe odkrycie naukowców

Pompa insulinowa – jak wygląda, jak działa i ile kosztuje?

×