Przejdź do treści

Glikemia – wskaźnik określający poziom cukru we krwi

Glikemia – wskaźnik określający poziom cukru we krwi Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Bezpłatne testy antygenowe na obecność wirusa SARS-CoV-2 w aptekach. MZ opublikowało mapę punktów
Za „long COVID” może odpowiadać mikrobiom jelitowy. Najnowsze ustalenia naukowców
Suplementujesz się biotyną? Uważaj! Może fałszować wyniki badań diagnostycznych
4 rzeczy, które możesz zrobić przed wiosną, by wkroczyć w nią z nową energią
Permanentne zmęczenie. Z czego może wynikać?

Glikemia to wskaźnik, który stanowi odzwierciedlenie stanu gospodarki węglowodanowej organizmu. Pomaga wykrywać głównie cukrzycę – to ważne, ponieważ im wcześniej to nastąpi, tym większa szansa na uchronienie się przed groźnymi powikłaniami. Glikemię powinny regularnie sprawdzać osoby po ukończeniu 45. roku życia oraz pacjenci obciążeni czynnikami ryzyka związanymi z cukrzycą.

Glikemia – co to jest?

Glikemia to, innymi słowy, wskaźnik określający poziom cukru we krwi, a konkretnie – stężenie glukozy. Oznacza się ją zarówno u zdrowych pacjentów, jak również i u tych, u których widać odchylenia od normy. Jest to o tyle istotne, że zbyt duże oraz zbyt niskie stężenia glukozy mogą być niebezpieczne dla organizmu. Najczęściej ów wskaźnik określa się przy podejrzeniu cukrzycy. Warto zaznaczyć, że nie jest to wskaźnik stały i glikemia może być inna o różnych porach dnia.

Glikemia i badanie glukozy – jak się do tego przygotować?

Ze względu na to, że badanie glukozy można przeprowadzać na trzy różne sposoby, nieco inaczej wygląda proces przygotowań do każdego z nich.

  • Stężenie poziomu glukozy na czczo – bada się je rano, przynajmniej 12 godzin po ostatnim posiłku, nie można w tym czasie pić słodzonych napojów.
  • Krzywa cukrowa – jest to doustny test obciążenia glukozą (OGTT), do którego należy przygotowywać się już 3 dni wcześniej. Nie można w tym czasie pić alkoholu i palić papierosów, należy zrezygnować również z intensywnego wysiłku fizycznego. Na 3 dni przed należy także odstawić leki, które zaburzają gospodarkę węglowodanową, a więc np. środki moczopędne czy też tabletki antykoncepcyjne (ale po konsultacji z lekarzem). Całe badanie trwa 2 godziny i wykonuje się je na czczo. Wypija się wówczas roztwór glukozy. Od pacjenta pobiera się również krew, i to 2 razy, a w przypadku kobiet w ciąży – 3 razy.
  • Przygodny test glukozy – to trzecia metoda mierzenia poziomu glukozy we krwi, nie wymaga bycia na czczo. Pozwala sprawdzić poziom cukru zarówno po jedzeniu, jak i przed nim, o dowolnej porze dnia. Lekarz zwykle zleca to badanie, gdy nie ma czasu, by czekać na wyniki pozostałych.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

badanie cukru

Norma cukru we krwi (glukozy)

Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi? Trudno to określić jednoznacznie, ponieważ jest to zależne od rodzaju wykonanego badania. Podane niżej normy zostały jednak ustalone przez Polskie Towarzystwo Diabetologiczne.

Stężenie glukozy na czczo

Norma glukozy we krwi w badaniu tego typu kształtują się następująco:

  • 70-99 mg/dl (3,9-5,5 mmol/l) – jest to glikemia prawidłowa;
  • 100-125 mg/dl (5,6-6,9 mmol/l) – jest to nieprawidłowa glikemia na czczo, tak wynik wskazuje najczęściej na stan cukrzycowy i wymaga przeprowadzenia kolejnych badań, a konkretnie – krzywej cukrowej;
  • powyżej 126 mg/dl (>w7,0 mmol/l) – przy takim wyniku istnieje podejrzenie cukrzycy, trzeba powtórnie wykonać badanie glikemii na czczo (czyli to samo badanie).

Jednak inaczej prezentują się normy w przypadku dzieci i osób starszych:

  • 80–140 mg/dl – taka jest norma cukru we krwi na czczo dla seniorów, po posiłku nie powinna ona przekraczać 180 mg/dl;
  • 70–100 mg/dl – taki jest poziom glikemii na czczo dla dzieci.

Doustny test obciążenia glukozą (OGTT)

W przypadku tego badania poziom glikemii wygląda tak:

  • poniżej 140 mg/dl (7,8 mmol/l) – jest to wynik prawidłowy, wskazujący na prawidłowy poziom cukru we krwi z palca,
  • 140 – 199 mg/dl (7,8 – 11,1 mmol/l) – jest to wynik, który przekracza normę i wskazuje na stan przedcukrzycowy),
  • od 200 mg/dl (11,1 mmol/l) w górę – wynik ten wskazuje na cukrzycę.

Przygodny test glukozy

Jaka jest norma cukru w krwi w przypadku przygodnego tekstu glukozy? Tutaj sprawa jest bardzo prosta:

  • od 200 mg/dl (11,1 mmol/l) w górę – wynik ten wskazuje na cukrzycę, jeśli towarzyszą mu symptomy hiperglikemii, a więc nadmierne pragnienie, osłabienie czy wielomocz.
omdlenie

Badanie glukozy – wskazania do glikemii

Oznaczenie glikemii warto wykonywać profilaktycznie przynajmniej raz do rok. Powinny o nim pamiętać zwłaszcza osoby znajdujące się w grupie ryzyka:

  • osoby z nadciśnieniem, mukowiscydozą lub schorzeniami układu krążenia;
  • kobiety z zespołem policystycznych jajników (PCOS);
  • kobiety z przebytą cukrzycą ciążową;
  • osoby, u który w rodzinie występuje lub występowała cukrzyca typu I i II;
  • osoby, które prowadzą mało aktywny tryb życia;
  • osoby, które ukończyły 45. rok życia;
  • osoby z nadwagą i wysokim stężeniem „złego” cholesterolu LDL lub trójglicerydów we krwi;
  • osoby, u których zdiagnozowano stan przedcukrzycowy.
hiperglikemia - szklanka z kostkami cukru na stole

Niski cukier – objawy

W przypadku niskiej glikemii, czyli niskiego poziomu cukru we krwi, mówimy o „hipoglikemii” lub „niedocukrzeniu”. Mogą się wówczas pojawić następujące objawy:

  • nadmierna potliwość,
  • drżenie rąk,
  • drżenie innych części ciała,
  • mrowienie wokół ust,
  • bóle brzucha,
  • nudności,
  • osłabienie,
  • senność,
  • problemy ze wzrokiem,
  • niepokój i lęk,
  • problemy z równowagą,
  • silny głód,
  • kołatanie serca,
  • utrata przytomności.

Wysoki cukier – objawy

Jeśli na czczo wynik wynosi 100-125 mg/dl, mówimy o „przecukrzeniu”, czyli „hiperglikemii”. Z kolei po dwóch godzinach od posiłku wynik wskazujący na hiperglikemię wynosi 140 – 199 mg/dl. Jakie są inne jej objawy? Oto one:

  • częste oddawanie moczu (szczególnie w nocy),
  • zwiększone pragnienie,
  • spadek masy ciała,
  • nadmierna senność,
  • zmęczenie,
  • problemy z koncentracją,
  • bóle głowy.

Hemoglobina glikowana a glikemia

Przy temacie glikemii warto wspomnieć również o innym badaniu, jakim jest hemoglobina glikowana (HbA1c). Jej wyniki informują o średnich glikemiach z ostatnich 3 miesięcy. Warto na nie zwrócić uwagę z tego względu, ze jeżeli kontroluje się poziom cukru np. kilka razy w ciągu dnia, otrzymuje się szereg jednostkowych wyników, które sprawiają, że trudno jest ocenić stopień wyrównania cukrzycy. Należy więc na wynikach hemoglobiny glikowanej skoncentrować się głównie wtedy, gdy chce się sprawdzić, czy leczenie przynosi odpowiednie efekty i czy nie trzeba wprowadzić pewnych modyfikacji. Co więcej, pozwalają one także określić ryzyko rozwoju przewlekłych powikłań.

  Wartość HbA1c
  Średnia glikemia
  Zakres glikemii
5 97 76–120
6 126 100–152
7 154 123–185
8 183 147–217
9 212 170–249
10 240 193–282
11 269 217–314
12 289 240–347

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK248/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK555976/
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Aceton w moczu – przyczyny, objawy, leczenie

Ida Karpińska

Ida Karpińska o diagnozie raka szyjki macicy: „Wyłam, mówiąc: 'Przecież to niemożliwe’ ” [WIDEO]

Stopa cukrzycowa – jak wygląda, przyczyny, objawy i leczenie

Hormony trzustki – insulina i glukagon. Jak działają? Normy

6 chorób, które nie dają objawów. Sprawdź, czy któraś nie dotyczy właśnie ciebie

Ida Karpińska

5 badań profilaktycznych, które każda kobieta powinna robić raz w roku [WIDEO]

Dieta niskowęglowodanowa w insulinooporności albo cukrzycy? "Z dietami tego typu jest jednak często jak z przejściem na wegetarianizm" - podkreśla Anna Reguła

Dieta niskowęglowodanowa w insulinooporności albo cukrzycy? „Często jest tak, jak z przejściem na wegetarianizm” – przestrzega Anna Reguła

Wypadają ci włosy i męczy cię ciągłe zmęczenie? Sprawdź, czy nie masz niedoboru ferrytyny

„Zbyt często pacjenci o cukrzycy dowiadują się dopiero po świeżo rozpoznanym zawale czy udarze” – mówi lek. Barbara Soróbka

Jakie są grupy krwi i na czym polega ich dziedziczenie?

Grupy krwi – rodzaje, dziedziczenie, badanie i dieta

Guz prolaktynowy (prolaktynoma) – objawy i leczenie

Dorota Szelągowska

Dorota Szelągowska w wyjątkowy sposób uczciła swoje 41. urodziny. Wybrała się na mammografię!

Biorezonans magnetyczny. Jak działa i czy jest skuteczny?

Nowe testy genetyczne wykryją „ukrytą” cukrzycę. To prawdziwa rewolucja w diagnostyce tej choroby

Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad/fot. Pexels

Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad

Gastroskopia to jedno z badań endoskopowych.

Gastroskopia – wskazania, przygotowanie, przebieg i cena badania

500 plus na zdrowie - nowy program zdrowotny dla Polaków po 40. roku życia

500 plus na zdrowie – dla kogo, jakie badania? Zapisy do programu

Kolarz z cukrzycą może rywalizować z innymi, a nawet wygrywać!/fot. Novo Nordisk

Kolarz z cukrzycą może rywalizować z innymi, a nawet wygrywać!

Angelina Ziembińska / fot. arch. prywatne

Angelina Ziembińska: jeśli chodzi o cukrzycę, to wydaje mi się, że kobiety mają trudniej

USG połówkowe – kiedy wykonać, jak wygląda, co wykrywa

Cukrzyca jest chorobą przewlekła.

Cukrzyca – objawy, przyczyny, leczenie. Cukrzyca typu 1 i 2

Kobieta

Diagnozowanie chorób tarczycy. Jak przygotować się do badania?

Gastropareza – objawy i leczenie. Gastropareza cukrzycowa

insulinoopornosc warzywa

Koleżanka mówi ci, że ma insulinooporność. Jak możesz jej pomóc?

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Seks – 5 błędów, które popełniają kobiety

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

para w łóżku

5 błędów, które popełniają mężczyźni podczas seksu

×