Przejdź do treści

Hepcydyna – co to jest, rola w organizmie, nadmiar i niedobór

Hepcydyna – co to jest, rola w organizmie, nadmiar i niedobór Becca Tapert/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ginekologowi warto mówić o tym, że podczas seksu cię boli, że nie masz ochoty na czułości albo, że w ostatnim czasie spałaś z kilkoma facetami
Dziewczyna stojąca na ulicy
„Zejście po schodach też może stać się dla ciebie ścieżką kontemplacji”. Kasia Bem o spacerze medytacyjnym
Czwarta fala pandemii pojawi się już jesienią? Wiemy, kogo będzie dotyczyć
„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?
Dlaczego udajemy orgazm? 5 powodów, dla których warto
Dlaczego udajemy orgazm? 5 powodów, dla których warto przestać to robić

Hepcydyna to związek białkowy biorący udział w regulowaniu gospodarki żelaza – mikroelementu odpowiedzialnego przede wszystkim za transport tlenu do tkanek. Nadmiar hepcydyny związany jest z występowaniem niedokrwistości. Niedobór powoduje natomiast nadmierne gromadzenie się żelaza w ustroju, co może skutkować uszkodzeniem tkanek ważnych narządów. Jak działa hepcydyna i jakie czynniki odpowiadają za regulację jej powstawania w organizmie?

Co to jest hepcydyna i jaką rolę pełni w organizmie?

Hepcydyna jest hormonem pełniącym kluczową rolę w utrzymaniu prawidłowej gospodarki żelazem w organizmie. Jaki wpływ ma działanie tego związku na stężenie żelaza we krwi?

Hepcydyna powoduje niszczenie ferroportyny – innego białka mającego istotny wpływ na metabolizm żelaza. Ferroportyna działa przede wszystkim w komórkach nabłonka dwunastnicy (początkowego odcinka jelita cienkiego), w mniejszych ilościach występuje m.in. w komórkach wątroby, śledziony, nerek, makrofagów (będących elementami układu odpornościowego). Odpowiada za usuwanie żelaza z wnętrza komórek, co powoduje, że przechodzi ono do krwi.

Rozpad ferroportyny zachodzący na skutek działania hepcydyny ma dwa podstawowe skutki:

  • zmniejszenie wchłaniania żelaza w jelitach,
  • hamowanie uwalniania żelaza z makrofagów.

Poprzez te dwa mechanizmy hepcydyna w znaczącym stopniu przyczynia się do obniżenia stężenia żelaza we krwi. Brak odpowiedniej regulacji ilości hepcydyny może skutkować całą gamą różnych zaburzeń gospodarki ustrojowej tego mikroelementu.

Regulacja powstawania hepcydyny w organizmie

Na regulację ilości hepcydyny w organizmie wpływ ma przede wszystkim stężenie żelaza w surowicy krwi (wysoki poziom żelaza skutkuje aktywacją procesu syntezy hepcydyny, która przyczynia się do obniżenia stężenia tego mikroelementu we krwi).

Powstawanie hepcydyny jest zależne również od innych czynników. Do tych, które powodują zwiększenie ilości hormonu należą:

  • cytokiny o działaniu prozapalnym,
  • niektóre patogeny (w tym bakterie Escherichia coli, grzyby Candida albicans),
  • zwiększone stężenie żelaza w transferynie – białku transportującym ten mikroelement do tkanek.

Wśród czynników hamujących tworzenie hepcydyny można wymienić natomiast hipoksję (niedobór tlenu w tkankach) oraz mutacje w genie tego hormonu.

Nadmiar hepcydyny

Uważa się, że nadprodukcja hepcydyny może znacząco przyczyniać się do powstawania anemii. Nadmiar tego hormonu występuje w przebiegu schorzeń, takich jak:

  • przewlekła choroba nerek,
  • niedokrwistość związana z chorobami przewlekłymi,
  • niedokrwistość z niedoboru żelaza oporna na leczenie doustnymi preparatami żelaza,
  • chłoniak Hodgkina,
  • szpiczak plazmocytowy,
  • nowotwory okrężnicy,
  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • malaria,
  • urazy,
  • nieswoiste choroby zapalne jelit,
  • osteoporoza.
Dziewczyna trzyma w dłoni tabletkę żelaza.

Niedobór hepcydyny

Niedobór hepcydyny skutkuje rozwojem ogólnoustrojowego przeładowania żelazem, spowodowanego głównie zwiększonym wchłanianiem tego mikroelementu z pokarmu. Związany ze zbyt małą ilością hepcydyny nadmiar żelaza jest groźny dla organizmu, ponieważ może odkładać się w narządach (m.in. w wątrobie, w sercu) i przyczyniać się do uszkodzenia tkanek tych organów.

Z niedoborem hepcydyny mamy do czynienia w jednostkach chorobowych, takich jak:

Wskazania do badania stężenia hepcydyny

Obecnie trwają prace nad stworzeniem użytecznych w praktyce klinicznej metod oznaczania stężenia hepcydyny oraz sposobów standaryzacji i interpretacji wyników pomiarów, które pozwoliłyby na włączenie tego testu do praktyki klinicznej jako istotnego elementu diagnostyki lub kontroli chorób przebiegających z nieprawidłowościami w metabolizmie żelaza.

Oznaczenia stężenia hepcydyny wykorzystywanego w badaniach naukowych dokonuje się na próbkach krwi żylnej lub próbkach moczu. W tych materiałach biologicznych u pacjentów z wieloma różnymi chorobami obserwuje się spadek lub wzrost poziomu hepcydyny w porównaniu do osób zdrowych.

 

Bibliografia:

  1. Rodwell V. W., Bender D. A., Botham K. M. i wsp. (red.) (2018) Biochemia Harpera, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  2. Nemeth E., Ganz T. (2009) The Role of Hepcidin in Iron Metabolism, Acta Haematologica, 122(2-3): 78-86.
  3. Giemza-Kucharska P., Słomka A., Kwapisz J., Żekanowska E. (2012) Hepcydyna w zaburzeniach metabolicznych, Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego i Narodowego Instytutu Leków w Warszawie, 3: 351-355.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kasia Dziurska

Kasia Dziurska o swoich doświadczeniach z Hashimoto: myślałam, że jestem niezniszczalna [WIDEO]

Upadek z wysokości – udzielenie pierwszej pomocy

Zastawka aortalna – niedomykalność, zwężenie, wymiana

Krwawienie z przewodu pokarmowego – przyczyny i leczenie

Uraz głowy – rodzaje i udzielanie pierwszej pomocy

Wypadek drogowy – postępowanie i pierwsza pomoc

kobieta z hiperprolaktynemiaą

„Jeśli zliczyć, ile wydałam na szukanie diagnozy, wizyty, badania i leki, wyjdzie ponad 30 tysięcy złotych”. Marta Płóciennik o hiperprolaktynemii

Rany i rozcięcia – rodzaje i pierwsza pomoc

„Od czego zaczyna się reset hormonalny? Od uświadomienia sobie, że z przebitą oponą nie pojedziesz dalej”. Recenzja książki „Dieta 7 hormonów” Sary Gottfried

Choroba Takayasu – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Szczęście rodzi się w… jelitach! Naukowcy wyjaśnili, dlaczego tak jest

Granulocyty – czym są, budowa i normy na leukocyty

Dr n. med. Tadeusz Oleszczuk: dziewczyny, jeśli coś wam dolega, zróbcie sobie USG tarczycy!

Limfa (chłonka) – funkcje i choroby układu limfatycznego

Nadnercza – budowa, funkcje oraz choroby nadnerczy

„Badania tzw. piątki tarczycowej, które są dostępne w laboratoriach, to naciąganie ludzi na niepotrzebne wydatki” – mówi dr n. med. Katarzyna Skórzewska

"Krew nas zalewa", manifestacja 8 marca 2021 w Warszawie/fot. materiały prasowe

Ewa Szymera: Krew kobiet i mężczyzn nigdy nie była traktowana równo. O krwi kobiecej – połogowej i menstruacyjnej – nie mówi się, każe się nam ją ukrywać

Mężczyzna

Wpływ testosteronu na wahania nastroju u mężczyzn. Wyjaśnia położna Monika Walec

romantyczna kolacja nad morzem

7 naturalnych sposobów na podniesienie poziomu testosteronu u mężczyzny. Skorzystacie na tym oboje!

szczęście, serotonina

Poczuj się szczęśliwsza! 7 prostych patentów na podniesienie poziomu serotoniny

Złota czwórka wśród hormonów. Czym różnią się dopamina, serotonina, endorfina i oksytocyna, i jak poprawiają nam nastrój?

Pulsoksymetr – jak działa, co bada, jaki wybrać i jak używać

Pulsoksymetr – jak działa, co bada, jaki wybrać i jak używać

Joga hormonalna – sposób na równowagę

Nefron – budowa i funkcje, zaburzenia funkcjonowania

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?