Przejdź do treści

Hepcydyna – co to jest, rola w organizmie, nadmiar i niedobór

Hepcydyna – co to jest, rola w organizmie, nadmiar i niedobór Becca Tapert/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Natalia Nykiel: „Normalne, że ich dotykam”. To ważny spot, który powinna obejrzeć każda nastolatka
Czujesz, że przytłaczają cię emocje? Wypróbuj technikę samoregulacji STOP
Śpisz w skarpetkach? Sprawdź, czy to na pewno dobry pomysł
„Śmierdzisz”, „masz coś między nogami”, „okres jest obrzydliwy”. Okresowa Koalicja podkreśla: „Miesiączka jest wyśmiewana, a my obrażane”
„Jakie jeszcze ćwiczenia/profile polecacie?”. Aleksandra Żebrowska w humorystyczny sposób o powrocie do formy

Hepcydyna to związek białkowy biorący udział w regulowaniu gospodarki żelaza – mikroelementu odpowiedzialnego przede wszystkim za transport tlenu do tkanek. Nadmiar hepcydyny związany jest z występowaniem niedokrwistości. Niedobór powoduje natomiast nadmierne gromadzenie się żelaza w ustroju, co może skutkować uszkodzeniem tkanek ważnych narządów. Jak działa hepcydyna i jakie czynniki odpowiadają za regulację jej powstawania w organizmie?

Co to jest hepcydyna i jaką rolę pełni w organizmie?

Hepcydyna jest hormonem pełniącym kluczową rolę w utrzymaniu prawidłowej gospodarki żelazem w organizmie. Jaki wpływ ma działanie tego związku na stężenie żelaza we krwi?

Hepcydyna powoduje niszczenie ferroportyny – innego białka mającego istotny wpływ na metabolizm żelaza. Ferroportyna działa przede wszystkim w komórkach nabłonka dwunastnicy (początkowego odcinka jelita cienkiego), w mniejszych ilościach występuje m.in. w komórkach wątroby, śledziony, nerek, makrofagów (będących elementami układu odpornościowego). Odpowiada za usuwanie żelaza z wnętrza komórek, co powoduje, że przechodzi ono do krwi.

Rozpad ferroportyny zachodzący na skutek działania hepcydyny ma dwa podstawowe skutki:

  • zmniejszenie wchłaniania żelaza w jelitach,
  • hamowanie uwalniania żelaza z makrofagów.

Poprzez te dwa mechanizmy hepcydyna w znaczącym stopniu przyczynia się do obniżenia stężenia żelaza we krwi. Brak odpowiedniej regulacji ilości hepcydyny może skutkować całą gamą różnych zaburzeń gospodarki ustrojowej tego mikroelementu.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Regulacja powstawania hepcydyny w organizmie

Na regulację ilości hepcydyny w organizmie wpływ ma przede wszystkim stężenie żelaza w surowicy krwi (wysoki poziom żelaza skutkuje aktywacją procesu syntezy hepcydyny, która przyczynia się do obniżenia stężenia tego mikroelementu we krwi).

Powstawanie hepcydyny jest zależne również od innych czynników. Do tych, które powodują zwiększenie ilości hormonu należą:

  • cytokiny o działaniu prozapalnym,
  • niektóre patogeny (w tym bakterie Escherichia coli, grzyby Candida albicans),
  • zwiększone stężenie żelaza w transferynie – białku transportującym ten mikroelement do tkanek.

Wśród czynników hamujących tworzenie hepcydyny można wymienić natomiast hipoksję (niedobór tlenu w tkankach) oraz mutacje w genie tego hormonu.

Nadmiar hepcydyny

Uważa się, że nadprodukcja hepcydyny może znacząco przyczyniać się do powstawania anemii. Nadmiar tego hormonu występuje w przebiegu schorzeń, takich jak:

  • przewlekła choroba nerek,
  • niedokrwistość związana z chorobami przewlekłymi,
  • niedokrwistość z niedoboru żelaza oporna na leczenie doustnymi preparatami żelaza,
  • chłoniak Hodgkina,
  • szpiczak plazmocytowy,
  • nowotwory okrężnicy,
  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • malaria,
  • urazy,
  • nieswoiste choroby zapalne jelit,
  • osteoporoza.
Dziewczyna trzyma w dłoni tabletkę żelaza.

Niedobór hepcydyny

Niedobór hepcydyny skutkuje rozwojem ogólnoustrojowego przeładowania żelazem, spowodowanego głównie zwiększonym wchłanianiem tego mikroelementu z pokarmu. Związany ze zbyt małą ilością hepcydyny nadmiar żelaza jest groźny dla organizmu, ponieważ może odkładać się w narządach (m.in. w wątrobie, w sercu) i przyczyniać się do uszkodzenia tkanek tych organów.

Z niedoborem hepcydyny mamy do czynienia w jednostkach chorobowych, takich jak:

Wskazania do badania stężenia hepcydyny

Obecnie trwają prace nad stworzeniem użytecznych w praktyce klinicznej metod oznaczania stężenia hepcydyny oraz sposobów standaryzacji i interpretacji wyników pomiarów, które pozwoliłyby na włączenie tego testu do praktyki klinicznej jako istotnego elementu diagnostyki lub kontroli chorób przebiegających z nieprawidłowościami w metabolizmie żelaza.

Oznaczenia stężenia hepcydyny wykorzystywanego w badaniach naukowych dokonuje się na próbkach krwi żylnej lub próbkach moczu. W tych materiałach biologicznych u pacjentów z wieloma różnymi chorobami obserwuje się spadek lub wzrost poziomu hepcydyny w porównaniu do osób zdrowych.

 

Bibliografia:

  1. Rodwell V. W., Bender D. A., Botham K. M. i wsp. (red.) (2018) Biochemia Harpera, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  2. Nemeth E., Ganz T. (2009) The Role of Hepcidin in Iron Metabolism, Acta Haematologica, 122(2-3): 78-86.
  3. Giemza-Kucharska P., Słomka A., Kwapisz J., Żekanowska E. (2012) Hepcydyna w zaburzeniach metabolicznych, Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego i Narodowego Instytutu Leków w Warszawie, 3: 351-355.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Antykoagulant toczniowy – czym jest, diagnostyka, cena badań 

17 hydroksyprogesteron – funkcje, badanie, normy i cena. Jakie są objawy podwyższonego i obniżonego poziomu?

„Rodzice wciąż są namawiani do bankowania krwi pępowinowej dla użytku ich dzieci, mimo że nie ma takiej potrzeby”. O tym, jak wmówiono nam, że krew pępowinowa to panaceum, mówi hematolog prof. Wiesław Jędrzejczak

Hemolakria – czym są krwawe łzy i jak leczyć zaburzenie? 

Chcesz wesprzeć pracę swoich hormonów? Seed cycling jest dla ciebie / istock

Chcesz wesprzeć pracę swoich hormonów? Seed cycling jest dla ciebie

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

"To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego organizm nie może wyjść z opresji, szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota" - podkreśla lek. Dorota Helim-Sobkowiak

„To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota” – pisze o… stresie lek. Dorota Helim-Sobkowiak

Dr Dorota Wakuła / fot. Infemini Med Home

„Nie jesteśmy w stanie odróżnić klinicznie depresji poporodowej od fazy niedoczynności poporodowego zapalenia tarczycy” – mówi dr Dorota Wakuła

26-latka chora na hirsutyzm po kilkunastu latach przestała się golić i zapuściła brodę. "Trudno to wytłumaczyć, ale czuję się wolna"

26-latka chora na hirsutyzm po kilkunastu latach przestała się golić i zapuściła brodę. „Trudno to wytłumaczyć, ale czuję się wolna”

Układ dokrewny – funkcje i budowa. Jakie hormony są najważniejsze?

Milena Nosek / archiwum prywatne

„To, co dzieje się wewnątrz nas, wyznacza jakość naszej pracy. Hormony sterują całym naszym organizmem” – mówi Milena Nosek, dietetyczka

Dr Dominika Trojnarska o tajnikach hormonu miłości, wierności i szczęścia: „Są kraje, w których oksytocynę podaje się pacjentkom w sprayu”

Tych reklam w szkole rodzenia już nie zobaczysz. Ministerstwo Zdrowia powiedziało pass

Hormony, które rządzą twoim życiem seksualnym /fot. Pexels

Hormony, które rządzą twoim życiem seksualnym

Androstendion – rola w organizmie, normy i interpretacja. Kiedy badać poziom hormonu?

Haptoglobina – rola w organizmie, badanie i interpretacja. Objawy hemolizy

„Lekarka na roślinach” o nietypowym sposobie na wzmocnienie odporności: Przytulajmy się na zdrowie!

Hipotonia ortostatyczna – przyczyny, objawy i leczenie nagłego spadku ciśnienia tętniczego krwi

Niedokrwistość z niedoboru żelaza. Jakie są przyczyny i objawy anemii, jak ją leczyć, jakie badania wykonać?

laboratorium

Makrofagi – co to, funkcje w organizmie, aktywacja makrofagów

badanie laboratoryjne

Zasadowica metaboliczna – przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie

Eozynofilia – przyczyny, objawy, normy i leczenie

Ferrytyna - jak dietą podnieść jej poziom? / pexels

Nie tylko mięso, podroby czy jajka. Dietetyczki wyjaśniają, jaka dieta zwiększy wskaźnik ferrytyny w organizmie

Nieleczona skraca życie nawet o 10 lat. „Nie mówiłam o wszystkich objawach, bo bałam się oskarżeń o udawanie”. O życiu z akromegalią opowiada Katarzyna Marcinkowska

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

×