Przejdź do treści

Niedobór żelaza – dlaczego jest taki niebezpieczny i jak go uzupełnić?

Dziewczyna trzyma w dłoni tabletkę żelaza.
Maksymiv Iurii/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Masz ochotę na nową pastę do kanapki? Daj szansę bakłażanowi!
Martyna Wojciechowska o depresji
Martyna Wojciechowska tłumaczy się z wpisu o depresji. „Sama byłam wiele razy na dnie”
ashleygraham
Ashley Graham urodziła. „Nasze życie zmieniło się na lepsze!”
Ręka podaje szkalnkę z mlekiem i kawą
Co najlepiej nawadnia organizm? Dietetyczka rozprawia się z mitami. Będziesz zaskoczona!
Potrawa z glutaminianem / unsplash
Glutaminian sodu – czy faktycznie jest taki zły? Dietetyczka rozwiewa wszystkie wątpliwości

Niedobór żelaza jest niebezpiecznym dla ludzkiego zdrowia zjawiskiem. Żelazo jest bowiem jednym z ważniejszych pierwiastków, odpowiadającym za sprawne funkcjonowanie organizmu. Niedobory żelaza przekładają się przede wszystkim na sprawność funkcjonowania układu krwionośnego, co objawia się zawrotami głowy, szybszym biciem serca lub zadyszką.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Niedobór żelaza ma wpływ na działanie ludzkiego organizmu. Od ilości żelaza w organizmie zależy bowiem m.in. prawidłowa praca serca oraz poziom czerwonych ciałek krwi. Niedobór żelaza ma również znaczenie w gospodarce hormonalnej organizmu. Jest to pierwiastek ważny dla odporności organizmu oraz sprawności ludzkich mięśni.

Niedobór żelaza – przyczyny

Niedobór żelaza może mieć wiele przyczyn. Anemia z niedoboru żelaza może wynikać z diety ubogiej w produkty zawierające ten pierwiastek. Przyczyną niedoboru żelaza może być także nieprawidłowe wchłanianie z układu pokarmowego. Niedobory pojawiają się również przy znacznej utracie krwi (np. w efekcie wypadku). Anemia może wystąpić przy krwawieniach z górnego odcinka przewodu pokarmowego (choroba wrzodowa żołądka, dwunastnicy) oraz przy krwawieniach z żylaków odbytu.

Niedobór żelaza może się także pojawiać okresowo, np. podczas menstruacji, gdy zapotrzebowanie organizmu na żelazo jest większe niż w pozostałych dniach cyklu.

Objawy niedoboru żelaza

Objawy niedoboru żelaza są bardzo różnorodne. Ponieważ pierwiastek ten jest potrzebny do sprawnego funkcjonowania całego organizmu, objawy jego braku mogą dotyczyć różnych części ciała.

Podstawowymi objawami niedoboru żelaza są jednak przede wszystkim apatia i permanentne, nieuzasadnione zmęczenie. Cierpiący na niedobór żelaza tracą energię i chęć do działania, często śpią w ciągu dnia. Temu ogólnemu zmęczeniu towarzyszą inne objawy:

  • cera: bladość, sińce pod oczami, szorstka skóra,
  • włosy: zwiększona łamliwość, rozdwajanie końcówek, wypadanie,
  • paznokcie: kruche, z charakterystycznymi podłużnymi prążkami z rowkami,
  • ból i pieczenie jamy ustnej, języka, gardła, zajady,
  • skłonność do siniaków,
  • krwawienia z nosa,
  • ból głowy,
  • zawroty głowy,
  • duszność podczas wysiłku,
  • przyspieszona praca serca,
  • szybszy oddech,
  • większa podatność na infekcje,
  • obniżenie koncentracji i sprawnego myślenia, problemy z zapamiętywaniem.

Kiedy pojawia się niedobór żelaza? Normy

Skutki niedoboru żelaza mogą być bardzo poważne. Niedokrwistość z niedoboru żelaza, czyli anemia, pojawia się przy permanentnym niedoborze, kiedy ilość ferrytyny (białka z zapasem żelaza) spada poniżej 12 μg/l (u mężczyzn dolna granica to 15 μg/l). Prawidłowy poziom żelaza we krwi to:

  • 60–180 μmol/l,
  • lub 11–33 μg/dl.

Przy tych wartościach żelazo może być swobodnie wykorzystywane do syntezy hemu (składnika hemoglobiny w czerwonych krwinkach oraz składnika mioglobiny w mięśniach).

Zobacz także

Skutki niedoboru żelaza

Anemia z niedoboru żelaza to niejedyny skutek zbyt niskiej ilości pierwiastka. Niedobór żelaza prowadzi do zahamowania wytwarzania erytrocytów oraz zbyt małej ilości tlenu w organizmie. Odpowiednia ilość żelaza umożliwia czerwonym krwinkom wiązanie tlenu w małych naczynkach płuc i dostarczanie go do wszystkich komórek organizmu, a także magazynowanie tlenu w mięśniach szkieletowych. Skutkiem niedoboru żelaza w organizmie jest zaburzenie tych procesów.

Niedobór żelaza – co jeść?

Przyczyną niedoboru żelaza bardzo często są obfite krwawienia lub niewłaściwa dieta. Szczególnie ta ostatnia ma ogromne znaczenie w walce z niedoborem żelaza. Dziennie organizm powinien otrzymywać między 13 a 19 mg żelaza (w zależności od wieku, płci, aktywności fizycznej). Trzeba jednak pamiętać, że organizm zdrowego człowieka wchłania jedynie 10% żelaza zawartego w produktach spożywczych. Tym bardziej więc ważne jest przyjmowanie pokarmów bogatych w żelazo.

Co jeść przy niedoborze żelaza?

  • Najwięcej żelaza znajduje się w wątrobie i mięsie.
  • Żelazo z produktów pochodzenia zwierzęcego jest lepiej wchłaniane przez ludzki organizm.
  • Sporo żelaza znajduje się także w krewetkach.
  • Przy niedoborze żelaza warto jeść płatki śniadaniowe.
  • Niedobór żelaza zmniejszają również warzywa: fasola, groch, szpinak, sałata, brokuły (mimo iż żelazo z nich jest gorzej wchłaniane, to ze względu na niską kaloryczność można ich zjeść więcej).
  • Wchłanianiu żelaza sprzyja witamina C, dlatego produkty bogate w żelazo warto zestawiać z papryką, pomidorami, natką pietruszki, czarną porzeczką, truskawkami i cytrusami.
  • Należy unikać kwasu fitynowego (otręby, płatki owsiane) oraz kwasu szczawiowego (szczaw, rabarbar)
  • Należy radykalnie ograniczyć kawę i herbatę lub zupełnie z nich zrezygnować (hamują wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego).

Najnowsze w naszym serwisie

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Gruszki na stole

Szukasz zimą witamin, dzięki którym będziesz mieć zdrową skórę? Znajdziesz je w gruszce i pietruszce!

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

Suplementy diety / istockphoto

Witaminy i składniki mineralne, które warto łykać w okresie jesienno-zimowym

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

zakwas z burakó

Zakwas z buraków – superfood idealny na zimę. Jakie ma właściwości?

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Plastry pomarańczy i fiolki na białym tle

Czy lewoskrętna witamina C istnieje? Sprawę wyjaśnia farmaceutka

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Kobieta w ciąży na szarej kanapie trzyma się czule za brzuch

Witamina C w ciąży – dlaczego jest ważna? Skąd ją czerpać? Odpowiada dietetyczka

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Rokitnik – naturalny sposób na przeziębienie. Jak go przyjmować, aby szybciej wyzdrowieć i wzmocnić odporność?

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kleszcze

Borelioza: objawy po wielu latach. Jak można wykryć chorobę?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

8 sposobów na podniesienie libido

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.