Przejdź do treści

Niedobór żelaza – dlaczego jest taki niebezpieczny i jak go uzupełnić?

Dziewczyna trzyma w dłoni tabletkę żelaza.
Maksymiv Iurii/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
istockphoto.com
Jesteś chora? Może postaw sobie bańki? O ich zaletach (i wadach) porozmawiałyśmy z ekspertką
Kombucza – stwórz sobie własny probiotyk
Ćwiczenia na piękne plecy. Sprawdź, co zrobić, jeśli codziennie spędzasz kilka godzin przy biurku
Jak rozpoznać przetrenowanie?
Kotleciki ze świeżej kolby kukurydzy

Niedobór żelaza jest niebezpiecznym dla ludzkiego zdrowia zjawiskiem. Żelazo jest bowiem jednym z ważniejszych pierwiastków, odpowiadającym za sprawne funkcjonowanie organizmu. Niedobory żelaza przekładają się przede wszystkim na sprawność funkcjonowania układu krwionośnego, co objawia się zawrotami głowy, szybszym biciem serca lub zadyszką.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Niedobór żelaza ma wpływ na działanie ludzkiego organizmu. Od ilości żelaza w organizmie zależy bowiem m.in. prawidłowa praca serca oraz poziom czerwonych ciałek krwi. Niedobór żelaza ma również znaczenie w gospodarce hormonalnej organizmu. Jest to pierwiastek ważny dla odporności organizmu oraz sprawności ludzkich mięśni.

Niedobór żelaza – przyczyny

Niedobór żelaza może mieć wiele przyczyn. Anemia z niedoboru żelaza może wynikać z diety ubogiej w produkty zawierające ten pierwiastek. Przyczyną niedoboru żelaza może być także nieprawidłowe wchłanianie z układu pokarmowego. Niedobory pojawiają się również przy znacznej utracie krwi (np. w efekcie wypadku). Anemia może wystąpić przy krwawieniach z górnego odcinka przewodu pokarmowego (choroba wrzodowa żołądka, dwunastnicy) oraz przy krwawieniach z żylaków odbytu.

Niedobór żelaza może się także pojawiać okresowo, np. podczas menstruacji, gdy zapotrzebowanie organizmu na żelazo jest większe niż w pozostałych dniach cyklu.

Chcesz lepszej ochrony organizmu?

Dobre bakterie są naszymi małymi sojusznikami. Sprawdź jak WIMIN może wesprzeć ochronę Twojego organizmu.

Sprawdź

Objawy niedoboru żelaza

Objawy niedoboru żelaza są bardzo różnorodne. Ponieważ pierwiastek ten jest potrzebny do sprawnego funkcjonowania całego organizmu, objawy jego braku mogą dotyczyć różnych części ciała.

Podstawowymi objawami niedoboru żelaza są jednak przede wszystkim apatia i permanentne, nieuzasadnione zmęczenie. Cierpiący na niedobór żelaza tracą energię i chęć do działania, często śpią w ciągu dnia. Temu ogólnemu zmęczeniu towarzyszą inne objawy:

  • cera: bladość, sińce pod oczami, szorstka skóra,
  • włosy: zwiększona łamliwość, rozdwajanie końcówek, wypadanie,
  • paznokcie: kruche, z charakterystycznymi podłużnymi prążkami z rowkami,
  • ból i pieczenie jamy ustnej, języka, gardła, zajady,
  • skłonność do siniaków,
  • krwawienia z nosa,
  • ból głowy,
  • zawroty głowy,
  • duszność podczas wysiłku,
  • przyspieszona praca serca,
  • szybszy oddech,
  • większa podatność na infekcje,
  • obniżenie koncentracji i sprawnego myślenia, problemy z zapamiętywaniem.

Kiedy pojawia się niedobór żelaza? Normy

Skutki niedoboru żelaza mogą być bardzo poważne. Niedokrwistość z niedoboru żelaza, czyli anemia, pojawia się przy permanentnym niedoborze, kiedy ilość ferrytyny (białka z zapasem żelaza) spada poniżej 12 μg/l (u mężczyzn dolna granica to 15 μg/l). Prawidłowy poziom żelaza we krwi to:

  • 60–180 μmol/l,
  • lub 11–33 μg/dl.

Przy tych wartościach żelazo może być swobodnie wykorzystywane do syntezy hemu (składnika hemoglobiny w czerwonych krwinkach oraz składnika mioglobiny w mięśniach).

Zobacz także

Skutki niedoboru żelaza

Anemia z niedoboru żelaza to niejedyny skutek zbyt niskiej ilości pierwiastka. Niedobór żelaza prowadzi do zahamowania wytwarzania erytrocytów oraz zbyt małej ilości tlenu w organizmie. Odpowiednia ilość żelaza umożliwia czerwonym krwinkom wiązanie tlenu w małych naczynkach płuc i dostarczanie go do wszystkich komórek organizmu, a także magazynowanie tlenu w mięśniach szkieletowych. Skutkiem niedoboru żelaza w organizmie jest zaburzenie tych procesów.

Niedobór żelaza – co jeść?

Przyczyną niedoboru żelaza bardzo często są obfite krwawienia lub niewłaściwa dieta. Szczególnie ta ostatnia ma ogromne znaczenie w walce z niedoborem żelaza. Dziennie organizm powinien otrzymywać między 13 a 19 mg żelaza (w zależności od wieku, płci, aktywności fizycznej). Trzeba jednak pamiętać, że organizm zdrowego człowieka wchłania jedynie 10% żelaza zawartego w produktach spożywczych. Tym bardziej więc ważne jest przyjmowanie pokarmów bogatych w żelazo.

Co jeść przy niedoborze żelaza?

  • Najwięcej żelaza znajduje się w wątrobie i mięsie.
  • Żelazo z produktów pochodzenia zwierzęcego jest lepiej wchłaniane przez ludzki organizm.
  • Sporo żelaza znajduje się także w krewetkach.
  • Przy niedoborze żelaza warto jeść płatki śniadaniowe.
  • Niedobór żelaza zmniejszają również warzywa: fasola, groch, szpinak, sałata, brokuły (mimo iż żelazo z nich jest gorzej wchłaniane, to ze względu na niską kaloryczność można ich zjeść więcej).
  • Wchłanianiu żelaza sprzyja witamina C, dlatego produkty bogate w żelazo warto zestawiać z papryką, pomidorami, natką pietruszki, czarną porzeczką, truskawkami i cytrusami.
  • Należy unikać kwasu fitynowego (otręby, płatki owsiane) oraz kwasu szczawiowego (szczaw, rabarbar)
  • Należy radykalnie ograniczyć kawę i herbatę lub zupełnie z nich zrezygnować (hamują wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego).

Najnowsze w naszym serwisie

Zainteresował Cię WIMIN?

Zobacz więcej

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Dr Katarzyna Pogoda

„Wielką radość sprawia mi obserwowanie, jak kobiety po leczeniu świetnie się realizują, zmieniają podejście do życia, nabierają sił i energii do działania” – mówi dr Katarzyna Pogoda, onkolog kliniczny

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

Zainteresują cię również:

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Pexels.com

Dr Lifestyle: Owocowe smoothie może być mniej wartościowe niż te same owoce zjedzone w całości

Fot. Pexels.com

Witaminy i suplementy – jakich potrzebujemy latem?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty