Przejdź do treści

Niedobór żelaza – dlaczego jest taki niebezpieczny i jak go uzupełnić?

Dziewczyna trzyma w dłoni tabletkę żelaza.
Maksymiv Iurii/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Opryszczka w ciąży - czy jest się czego bać?
Opryszczka w ciąży. Czy jest groźna? Jak wygląda leczenie? Wyjaśnia ginekolog
Życie po wycięciu tarczycy. Co się zmienia, o czym pamiętać, czy można zajść w ciążę?
Oko kobiety / unsplash.com
W Polsce na cukrzycę cierpi ok. 2,7 mln osób. 25 proc. z nich nawet nie wie, że choruje. Czy cukrzycę można zobaczyć?
Sonia Kuczeńska / fot. Paweł Grabowski
Sonia Kuczeńska: jestem dumna z bycia ring girl, ponieważ każdego dnia muszę walczyć ze stereotypami dotyczącymi tej pracy
Anna Lewandowska o ćwiczeniach w II trymestrze ciąży: mam jeden, ale za to mocny argument na to, dlaczego nie warto rezygnować z aktywności fizycznej w ciąży

Niedobór żelaza jest niebezpiecznym dla ludzkiego zdrowia zjawiskiem. Żelazo jest bowiem jednym z ważniejszych pierwiastków, odpowiadającym za sprawne funkcjonowanie organizmu. Niedobory żelaza przekładają się przede wszystkim na sprawność funkcjonowania układu krwionośnego, co objawia się zawrotami głowy, szybszym biciem serca lub zadyszką.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Niedobór żelaza ma wpływ na działanie ludzkiego organizmu. Od ilości żelaza w organizmie zależy bowiem m.in. prawidłowa praca serca oraz poziom czerwonych ciałek krwi. Niedobór żelaza ma również znaczenie w gospodarce hormonalnej organizmu. Jest to pierwiastek ważny dla odporności organizmu oraz sprawności ludzkich mięśni.

Niedobór żelaza – przyczyny

Niedobór żelaza może mieć wiele przyczyn. Anemia z niedoboru żelaza może wynikać z diety ubogiej w produkty zawierające ten pierwiastek. Przyczyną niedoboru żelaza może być także nieprawidłowe wchłanianie z układu pokarmowego. Niedobory pojawiają się również przy znacznej utracie krwi (np. w efekcie wypadku). Anemia może wystąpić przy krwawieniach z górnego odcinka przewodu pokarmowego (choroba wrzodowa żołądka, dwunastnicy) oraz przy krwawieniach z żylaków odbytu.

Niedobór żelaza może się także pojawiać okresowo, np. podczas menstruacji, gdy zapotrzebowanie organizmu na żelazo jest większe niż w pozostałych dniach cyklu.

Objawy niedoboru żelaza

Objawy niedoboru żelaza są bardzo różnorodne. Ponieważ pierwiastek ten jest potrzebny do sprawnego funkcjonowania całego organizmu, objawy jego braku mogą dotyczyć różnych części ciała.

Podstawowymi objawami niedoboru żelaza są jednak przede wszystkim apatia i permanentne, nieuzasadnione zmęczenie. Cierpiący na niedobór żelaza tracą energię i chęć do działania, często śpią w ciągu dnia. Temu ogólnemu zmęczeniu towarzyszą inne objawy:

  • cera: bladość, sińce pod oczami, szorstka skóra,
  • włosy: zwiększona łamliwość, rozdwajanie końcówek, wypadanie,
  • paznokcie: kruche, z charakterystycznymi podłużnymi prążkami z rowkami,
  • ból i pieczenie jamy ustnej, języka, gardła, zajady,
  • skłonność do siniaków,
  • krwawienia z nosa,
  • ból głowy,
  • zawroty głowy,
  • duszność podczas wysiłku,
  • przyspieszona praca serca,
  • szybszy oddech,
  • większa podatność na infekcje,
  • obniżenie koncentracji i sprawnego myślenia, problemy z zapamiętywaniem.

Kiedy pojawia się niedobór żelaza? Normy

Skutki niedoboru żelaza mogą być bardzo poważne. Niedokrwistość z niedoboru żelaza, czyli anemia, pojawia się przy permanentnym niedoborze, kiedy ilość ferrytyny (białka z zapasem żelaza) spada poniżej 12 μg/l (u mężczyzn dolna granica to 15 μg/l). Prawidłowy poziom żelaza we krwi to:

  • 60–180 μmol/l,
  • lub 11–33 μg/dl.

Przy tych wartościach żelazo może być swobodnie wykorzystywane do syntezy hemu (składnika hemoglobiny w czerwonych krwinkach oraz składnika mioglobiny w mięśniach).

Zobacz także

Skutki niedoboru żelaza

Anemia z niedoboru żelaza to niejedyny skutek zbyt niskiej ilości pierwiastka. Niedobór żelaza prowadzi do zahamowania wytwarzania erytrocytów oraz zbyt małej ilości tlenu w organizmie. Odpowiednia ilość żelaza umożliwia czerwonym krwinkom wiązanie tlenu w małych naczynkach płuc i dostarczanie go do wszystkich komórek organizmu, a także magazynowanie tlenu w mięśniach szkieletowych. Skutkiem niedoboru żelaza w organizmie jest zaburzenie tych procesów.

Niedobór żelaza – co jeść?

Przyczyną niedoboru żelaza bardzo często są obfite krwawienia lub niewłaściwa dieta. Szczególnie ta ostatnia ma ogromne znaczenie w walce z niedoborem żelaza. Dziennie organizm powinien otrzymywać między 13 a 19 mg żelaza (w zależności od wieku, płci, aktywności fizycznej). Trzeba jednak pamiętać, że organizm zdrowego człowieka wchłania jedynie 10% żelaza zawartego w produktach spożywczych. Tym bardziej więc ważne jest przyjmowanie pokarmów bogatych w żelazo.

Co jeść przy niedoborze żelaza?

  • Najwięcej żelaza znajduje się w wątrobie i mięsie.
  • Żelazo z produktów pochodzenia zwierzęcego jest lepiej wchłaniane przez ludzki organizm.
  • Sporo żelaza znajduje się także w krewetkach.
  • Przy niedoborze żelaza warto jeść płatki śniadaniowe.
  • Niedobór żelaza zmniejszają również warzywa: fasola, groch, szpinak, sałata, brokuły (mimo iż żelazo z nich jest gorzej wchłaniane, to ze względu na niską kaloryczność można ich zjeść więcej).
  • Wchłanianiu żelaza sprzyja witamina C, dlatego produkty bogate w żelazo warto zestawiać z papryką, pomidorami, natką pietruszki, czarną porzeczką, truskawkami i cytrusami.
  • Należy unikać kwasu fitynowego (otręby, płatki owsiane) oraz kwasu szczawiowego (szczaw, rabarbar)
  • Należy radykalnie ograniczyć kawę i herbatę lub zupełnie z nich zrezygnować (hamują wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego).

Najnowsze w naszym serwisie

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

damskie dłonie i stopy

Skręcona kostka – jak wyglądają objawy? Jakie są sposoby leczenia?

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

kobieta z bólem żeber

Złamane żebra – przyczyny, leczenie i rehabilitacja. Czy możliwe są powikłania?

kobieta z bolącą nogą

Złamana noga – jak wyglądają objawy? Pierwsza pomoc i rehabilitacja

pomidorki koktajlowe

Pomidory dostarczają mnóstwo dobra. Jaki jest twój ulubiony gatunek?

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

Amigdalina (witamina B17) - lek na raka czy trucizna?

Amigdalina (witamina B17) – lek na raka czy trucizna?

9 faktów o witaminie C, których możesz nie znać

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w kapeluszu i kręconych włosach stoi na targu,patrzy się na nas,, w jednej ręce ma kubek z pomidorami, w drugiej trzyma jednego pomidora zakrywając sobie nim oko

Dieta na lepszą pamięć i koncentrację. Co powinno znaleźć się w naszym menu? Wymieniają dietetycy

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

Witaminy - ich rola i znaczenie dla człowieka

Witaminy – ich rola i znaczenie dla człowieka

Niedobór witaminy D – konsekwencje u dzieci i dorosłych

zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Zator płucny. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

Witamina D3 - prawidłowy poziom, skutki niedoboru i przedawkowania

Witamina D3 – prawidłowy poziom, skutki niedoboru i przedawkowania

kapsułki

Witaminy – kiedy, które i dla kogo?

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

11 witamin i minerałów, których potrzebujesz, gdy masz 20, 30, 40, 50 lat

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.