Przejdź do treści

Hiperlipidemia – przyczyny, objawy i leczenie. Jaką dietę powinny mieć osoby z zaburzeniami gospodarki lipidowej?

Bardzo gruba kobieta siedzi w gabinecie u lekarki. Lekarka coś jej tłumaczy
Fot. Africa Studio/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Pielęgiarka - W czepku urodzona
„Drodzy Państwo – oto jestem. Magister pielęgniarstwa, który pracuje przy łóżku chorego”. Na profilu W czepku urodzona pojawiły się ważne słowa
Wierząc w teorie pseudonukowe, niszczysz sobie zdrowie. Optyczka wymienia najpopularniejsze z teorii, przez które można popsuć sobie wzrok
Samobadanie piersi / istock
Pani Fizjoterapeutka o samobadaniu piersi: „Nagle wyczułam jakąś twardawą grudkę. Znajdowała się bezpośrednio pod prawą piersią. Mogłam ją nieco przesunąć, nic mnie nie bolało…”
Maść ichtiolowa (ichtiol) – na co i jak stosować?
Maść ichtiolowa (ichtiol) – na co i jak stosować?
Termometr
„Gorączka jest korzystna, pomaga zwalczać infekcje” – pisze lek. Dawid Ciemięga. Co dzieje się w organizmie przy podwyższonej temperaturze?

Hiperlipidemia jest coraz częściej pojawiającym się schorzeniem towarzyszącym chorobom układu krążenia, otyłości oraz braku aktywności fizycznej. Zignorowanie wysokiego poziomu cholesterolu i trójglicerydów może być zagrożeniem dla zdrowia i życia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Hiperlipidemia pojawia się wówczas, gdy poziom trójglicerydów oraz cholesterolu (frakcji LDL) jest zbyt wysoki. Do najczęstszych przyczyn tego zjawiska należą siedzący tryb życia, nieprawidłowa dieta oraz predyspozycje genetyczne. W surowicy krwi obserwuje się zwiększone stężenie LDL lub ale też obu naraz. Medycy dokonali jej podziału na hiperlipidemię mieszaną, hipertrójglicerydemię oraz hipercholesterolemię.

Co to jest hiperlipidemia?

Obecność hiperlipidemii świadczy o zaburzeniu metabolizmu lipidów (tłuszczów). Badania wykonuje się z krwi pobranej z żyły łokciowej. Cholesterol określany jako LDL to powszechnie znany „zły cholesterol”, w odróżnieniu od „dobrego cholesterolu”, czyli HDL. Większość cholesterolu produkowana jest przez wątrobę, jednak gdy w diecie jest zbyt dużo tłuszczów, organ ten nie jest w stanie całkowicie zaprzestać jego produkcji i przez to nadmiar LDL odkładany jest w skórze, a z czasem i w naczyniach układu krwionośnego. O stanie hiperlipidemii mówi się wówczas, gdy przynajmniej dwa odczyty z lipidogramu wykonywane w odstępach około miesiąca są podwyższone. Aby wynik był miarodajny, należy pamiętać o kilku zasadach:

  • na około dwa tygodnie przed pobraniem krwi nie należy drastycznie zmieniać diety, odchudzać się ani rozpoczynać intensywniejszych niż zwykle treningów fizycznych;
  • badania można wykonywać, jeśli w ciągu około 3 tygodni przed nimi nie wystąpiły żadne przeziębienia, zatrucia ani infekcje;
  • na kilka dni przed wykonaniem lipidogramu należy powstrzymać się od picia alkoholu.
dwójka dzieci siedzi na tylnym siedzeniu samochodu

Przyczyny oraz objawy hiperlipidemii

Dwiema najczęściej wymienianymi przyczynami hiperlipidemii są niewłaściwa dieta i uwarunkowania genetyczne. Dieta przy hiperlipidemii powinna być bogata w warzywa i owoce, a uboga w pokarmy pochodzenia zwierzęcego. Im mniej tłuszczów pochodzenia zwierzęcego, tym lepiej, gdyż nadmierne ich spożywanie sprzyja otyłości, a ta z kolei jest przyczynkiem do powstania hiperlipidemii. Oprócz diety czynnikiem zwiększającym ryzyko pojawienia się zaburzenia jest brak aktywności fizycznej i siedzący tryb życia. Hiperlipidemia częściej pojawia się u osób starszych, u dzieci ma prawie wyłącznie postać wrodzoną. Hiperlipidemia rodzinna dziedziczona jest w sposób autosomalny dominujący. Jako przyczynę naukowcy podają mutacje w genie receptora dla LDL – LDLR oraz genu apolipoproteiny B-100. Nie istnieją typowe objawy hiperlipidemii. Nadmiar zarówno cholesterolu LDL, jak i trójglicerydów wpływa jednak na rozwój wielu chorób, które wywołują wiele niejednorodnych symptomów. Do takich chorób zalicza się miażdżycę, cukrzycę, zespół policystycznych jajników, niedoczynność tarczycy, bulimię, choroby nerek, udar niedokrwienny, zator czy zawał serca. Niepokojące powinny być również żółtaki, inaczej drobne guzki, które lokalizują się na łokciach, powiekach oraz kolanach.

Zobacz także

Leczenie hiperlipidemii

Lekarz po ocenie wyników badań krwi decyduje o metodach leczenia hiperlipidemii. Bez względu na rodzaj włączonej farmakoterapii, osoby z podwyższonym poziomem LDL oraz triglicerydów muszą przejść na radykalną dietę wymagającą wdrożenia nowych nawyków żywieniowych, a także rozpocząć aktywność fizyczną. Pacjenci z bardzo dużą otyłością zmuszeni są do pozbycia się nadmiernej liczby kilogramów. Często wymaga to konsultacji z dietetykiem żywieniowym. Kluczowe jest ograniczenie produktów, które zawierają w swoim składzie duże ilości tłuszczów trans, szczególnie produktów mięsnych. Dania powinny być lekkostrawne, wzbogacone o błonnik, z dużą ilością warzyw i owoców. Zamiast smażenia zaleca się duszenie na parze oraz pieczenie. Znaczenie ma także ilość przyjmowanych posiłków, zaleca się 4–5 dziennie w regularnych odstępach czasu. Unikanie obfitej i późnej kolacji jest także sprzymierzeńcem dobrej diety.

Normy stężeń cholesterolu i trójglicerydów

Odczytując wyniki poziomu stężeń cholesterolu oraz trójglicerydów należy zwrócić uwagę na średnie wartości przyjęte jako normy:

  • cholesterol LDL – mniej niż 3,5 mmol/l (135 mg/dl),
  • cholesterol HDL – kobiety: więcej niż 1,3 mmol/l (50 mg/dl),
  • cholesterol HDL – mężczyźni: więcej niż 0,9 mmol/l (35 mg/dl),
  • cholesterol całkowity – mniej niż 5,2 mmol/l (200 mg/dl),
  • Trójglicerydy – mniej niż 1,7 mmol/l (150 mg/dl).

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Stopy i kwiatki

Masz uczucie ciężkich nóg? Zobacz, co najczęściej jest tego przyczyną i jak sobie pomóc. Wyjaśnia flebolog

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

Kobieta trzyma dłonie obok leków na dnę moczanową.

Dna moczanowa – objawy, leczenie, dieta. Czego unikać przy podagrze?

Oliwa z oliwek / istock

Na czym smażyć? Na oliwie! Dietetycy z „Dietetyki nie na żarty” wyjaśniają dlaczego

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG. Na czym polega elektromiografia i jakie są wskazania?

kobieta karmiąca dziecko piersią chodzi po polu

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

mózg w 3D

Wylew krwi do mózgu – przyczyny, objawy i leczenie udaru krwotocznego

Hemoliza — czym jest rozpad krwinek, jakie zagrożenie ze sobą niesie i czym jest spowodowany?

Hemoliza – przyczyny, objawy i leczenie nadmiernego rozpadu erytrocytów

Dziewczynka z chorobą sierocą tuli misia.

Choroba sieroca i jej fazy. Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Dziecko leży w szpitalu podłączone do kroplówki

Wstrząs septyczny – przyczyny i objawy. Leczenie powikłań sepsy

Kobieta z amnezją próbująca coś sobie przypomnieć.

Amnezja – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia utraty pamięci?

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Mężczyzna wykonuje ćwiczenia na rwę kulszową

Ćwiczenia na rwę kulszową. Rehabilitacja i ćwiczenia na nerw kulszowy w domu

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Po co nam... wyrostek robaczkowy?

Po co nam wyrostek robaczkowy? Czy faktycznie jest niepotrzebnym organem?

Twarz kobiety z białymi zębami. Od obrazka odchodzi obrazek, na którym kobieta miała żółte zęby.

Jak wybielić zęby? Domowe sposoby na wybielanie zębów

Akcja studentów pielęgniarstwa "Obalamy stereotypy"

„Nic nie robią tylko kawę piją”. Studentki pielęgniarstwa i położnictwa walczą ze stereotypami zawodowymi w świetnej akcji

naukowiec - salmonella

Salmonella – objawy zakażenia bakterią i rozpoznanie. Na czym polega leczenie?

Dwójka lekarzy wykonuje sedacje pacjentowi

Sedacja – co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy sedacja jest bezpieczna?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?