Przejdź do treści

Hiperlipidemia – przyczyny, objawy i leczenie. Jaką dietę powinny mieć osoby z zaburzeniami gospodarki lipidowej?

Bardzo gruba kobieta siedzi w gabinecie u lekarki. Lekarka coś jej tłumaczy
Fot. Africa Studio/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Nie wstydź się puszczania gazów! Poinformują cię o twoim stanie zdrowia
Odgłosy, które doprowadzają do szału. Czy to mizofonia?
STOP Barierom. Ruszyła kampania zwracająca uwagę na problemy niepełnosprawnych
7 rzeczy, którymi nieświadomie pogarszasz chorobę lokomocyjną dziecka
„Wyrazy miłości dla mam zawstydzających mnie za występ na stand upie”. Amy Schumer świetną ripostą odpowiada na hejt

Hiperlipidemia jest coraz częściej pojawiającym się schorzeniem towarzyszącym chorobom układu krążenia, otyłości oraz braku aktywności fizycznej. Zignorowanie wysokiego poziomu cholesterolu i trójglicerydów może być zagrożeniem dla zdrowia i życia.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Hiperlipidemia pojawia się wówczas, gdy poziom trójglicerydów oraz cholesterolu (frakcji LDL) jest zbyt wysoki. Do najczęstszych przyczyn tego zjawiska należą siedzący tryb życia, nieprawidłowa dieta oraz predyspozycje genetyczne. W surowicy krwi obserwuje się zwiększone stężenie LDL lub ale też obu naraz. Medycy dokonali jej podziału na hiperlipidemię mieszaną, hipertrójglicerydemię oraz hipercholesterolemię.

Co to jest hiperlipidemia?

Obecność hiperlipidemii świadczy o zaburzeniu metabolizmu lipidów (tłuszczów). Badania wykonuje się z krwi pobranej z żyły łokciowej. Cholesterol określany jako LDL to powszechnie znany „zły cholesterol”, w odróżnieniu od „dobrego cholesterolu”, czyli HDL. Większość cholesterolu produkowana jest przez wątrobę, jednak gdy w diecie jest zbyt dużo tłuszczów, organ ten nie jest w stanie całkowicie zaprzestać jego produkcji i przez to nadmiar LDL odkładany jest w skórze, a z czasem i w naczyniach układu krwionośnego. O stanie hiperlipidemii mówi się wówczas, gdy przynajmniej dwa odczyty z lipidogramu wykonywane w odstępach około miesiąca są podwyższone. Aby wynik był miarodajny, należy pamiętać o kilku zasadach:

  • na około dwa tygodnie przed pobraniem krwi nie należy drastycznie zmieniać diety, odchudzać się ani rozpoczynać intensywniejszych niż zwykle treningów fizycznych;
  • badania można wykonywać, jeśli w ciągu około 3 tygodni przed nimi nie wystąpiły żadne przeziębienia, zatrucia ani infekcje;
  • na kilka dni przed wykonaniem lipidogramu należy powstrzymać się od picia alkoholu.
dwójka dzieci siedzi na tylnym siedzeniu samochodu

Przyczyny oraz objawy hiperlipidemii

Dwiema najczęściej wymienianymi przyczynami hiperlipidemii są niewłaściwa dieta i uwarunkowania genetyczne. Dieta przy hiperlipidemii powinna być bogata w warzywa i owoce, a uboga w pokarmy pochodzenia zwierzęcego. Im mniej tłuszczów pochodzenia zwierzęcego, tym lepiej, gdyż nadmierne ich spożywanie sprzyja otyłości, a ta z kolei jest przyczynkiem do powstania hiperlipidemii. Oprócz diety czynnikiem zwiększającym ryzyko pojawienia się zaburzenia jest brak aktywności fizycznej i siedzący tryb życia. Hiperlipidemia częściej pojawia się u osób starszych, u dzieci ma prawie wyłącznie postać wrodzoną. Hiperlipidemia rodzinna dziedziczona jest w sposób autosomalny dominujący. Jako przyczynę naukowcy podają mutacje w genie receptora dla LDL – LDLR oraz genu apolipoproteiny B-100. Nie istnieją typowe objawy hiperlipidemii. Nadmiar zarówno cholesterolu LDL, jak i trójglicerydów wpływa jednak na rozwój wielu chorób, które wywołują wiele niejednorodnych symptomów. Do takich chorób zalicza się miażdżycę, cukrzycę, zespół policystycznych jajników, niedoczynność tarczycy, bulimię, choroby nerek, udar niedokrwienny, zator czy zawał serca. Niepokojące powinny być również żółtaki, inaczej drobne guzki, które lokalizują się na łokciach, powiekach oraz kolanach.

Zobacz także

Leczenie hiperlipidemii

Lekarz po ocenie wyników badań krwi decyduje o metodach leczenia hiperlipidemii. Bez względu na rodzaj włączonej farmakoterapii, osoby z podwyższonym poziomem LDL oraz triglicerydów muszą przejść na radykalną dietę wymagającą wdrożenia nowych nawyków żywieniowych, a także rozpocząć aktywność fizyczną. Pacjenci z bardzo dużą otyłością zmuszeni są do pozbycia się nadmiernej liczby kilogramów. Często wymaga to konsultacji z dietetykiem żywieniowym. Kluczowe jest ograniczenie produktów, które zawierają w swoim składzie duże ilości tłuszczów trans, szczególnie produktów mięsnych. Dania powinny być lekkostrawne, wzbogacone o błonnik, z dużą ilością warzyw i owoców. Zamiast smażenia zaleca się duszenie na parze oraz pieczenie. Znaczenie ma także ilość przyjmowanych posiłków, zaleca się 4–5 dziennie w regularnych odstępach czasu. Unikanie obfitej i późnej kolacji jest także sprzymierzeńcem dobrej diety.

Normy stężeń cholesterolu i trójglicerydów

Odczytując wyniki poziomu stężeń cholesterolu oraz trójglicerydów należy zwrócić uwagę na średnie wartości przyjęte jako normy:

  • cholesterol LDL – mniej niż 3,5 mmol/l (135 mg/dl),
  • cholesterol HDL – kobiety: więcej niż 1,3 mmol/l (50 mg/dl),
  • cholesterol HDL – mężczyźni: więcej niż 0,9 mmol/l (35 mg/dl),
  • cholesterol całkowity – mniej niż 5,2 mmol/l (200 mg/dl),
  • Trójglicerydy – mniej niż 1,7 mmol/l (150 mg/dl).

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

5-10-8 – prosta zasada zdrowego serca

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Czym jest kolostomia i jak wygląda życie po zabiegu? Wskazania do wykonania kolostomii

kobieta pokazuje w jaki sposób wykonywać sztuczne oddychanie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – jak wykonać sztuczne oddychanie i masaż serca?

Kobieta trzymająca trzęsące się ręce innej kobiety

Od czego trzęsą się ręce – czyli przyczyny i sposoby leczenia przypadłości

lekarze wykonujący zabieg kauteryzacji

Co to jest kauteryzacja? Wskazania do wykonania zabiegu i jego przebieg

Starsza kobieta z otępieniem

Otępienie – czym jest? Przyczyny i objawy chorób otępiennych

kobieta obejmuje za dłoń osobę cierpiącą na atetozę

Co to jest atetoza? Objawy oraz leczenie zaburzeń neurologicznych

Płaczące dziecko cierpiące na zaburzenia integracji sensorycznej

Zaburzenia integracji sensorycznej – jakie są ich przyczyny i jak z nimi walczyć?

Wykonywane procesu defibrylacji

Defibrylacja – czym jest ten zabieg i w jakim celu się go wykonuje?

ilustracja przedstawiająca adenowirus

Co to jest adenowirus? Charakterystyczne objawy i leczenie

Komar zakażający człowieka febrą

Febra – jakie są przyczyny i objawy żółtej gorączki? W jaki sposób można zarazić się febrą?

Chłopiec z zespołem Williamsa kulący się pod ścianą

Zespół Williamsa – jakie są przyczyny i objawy tej genetycznej choroby?