Czy ADHD da się wyleczyć?
ADHD nie jest chorobą, którą można „wyleczyć”. Badania wskazują, że objawy tego zaburzenia mogą jedynie słabnąć wraz z wiekiem, zwłaszcza po 60. roku życia.
Osoby z ADHD największe trudności doświadczają w okresie od szkoły podstawowej, do pierwszych lat po ukończeniu szkoły średniej. To czas, w którym muszą mierzyć się z wieloma wymagającymi zadaniami, jednocześnie mając ograniczone możliwości unikania tych, które sprawiają im trudność lub wydają się nużące.
Tak naprawdę tylko dzięki odpowiednim metodom terapii mogą pomóc w opanowaniu jego objawów. Podstawowe podejścia to farmakoterapia, terapia psychologiczna oraz zmiana nawyków.
Rolki
Jak przebiega leczenie ADHD u dzieci?
Gdy rodzic słyszy diagnozę ADHD u swojego dziecka, naturalnie pojawia się pytanie: Czy da się to leczyć? Odpowiedź brzmi: tak, choć nie w sposób, który całkowicie „usuwa” ADHD. Można jednak skutecznie łagodzić objawy i pomóc dziecku lepiej funkcjonować na co dzień.
Leczenie często opiera się na połączeniu farmakoterapii i metod niefarmakologicznych. W niektórych przypadkach lekarz może zalecić leki, które pomagają poprawić koncentrację i zmniejszyć impulsywność. Najczęściej przepisywanym lekiem dla dzieci i młodzieży jest metylofenidat.
Leki to oczywiście tylko jeden z elementów wsparcia. Równie ważna jest terapia behawioralna, która uczy dziecko lepszego radzenia sobie z emocjami, organizacją obowiązków i interakcjami z innymi. W ramach wsparcia terapeutycznego często proponuje się dziecku udział w zajęciach grupowych, które pomagają rozwijać umiejętności społeczne.
Warto pamiętać, że dzieci z ADHD najlepiej rozwijają się w środowisku, które rozumie ich potrzeby. Dlatego ogromne znaczenie ma także podejście rodziców i nauczycieli. W takim przypadku ważna jest rozmowa, a także wspieranie młodego człowieka w trudnościach oraz stworzenie odpowiednich warunków do życia i nauki.
Leczenie ADHD. Jak wygląda u dorosłych osób?
U dorosłych leczenie ADHD koncentruje się na radzeniu sobie z trudnościami, planowaniu i regulacji emocji. W przypadku leczenia farmakologicznego stosuje się zarówno preparaty psychostymulujące, jak i niestymulujące, dobierane indywidualnie do potrzeb pacjenta.
Leki psychostymulujące są pierwszym wyborem w terapii ADHD i pomagają w poprawie koncentracji, redukcji impulsywności oraz lepszym zarządzaniu czasem. Najczęściej stosowane substancje to metylofenidat oraz lisdeksamfetamina.
Pozostałych przypadkach lekarz może zalecić:
- trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne,
- klonidynę,
- bupropion,
- moklobemid.
Farmakoterapia jest jednak tylko częścią skutecznego leczenia ADHD. Najlepsze efekty uzyskuje się, łącząc ją z terapią poznawczo-behawioralną (CBT).
ADHD na co dzień. Jak sobie pomóc?
Życie z ADHD to często balansowanie między chaosem a próbą uporządkowania codzienności. Chodzi o to, aby znaleźć sposoby, które realnie ułatwiają codzienne zadania i zminimalizują frustrację.
Jednym z największych wyzwań jest organizacja – tradycyjne planowanie rzadko się sprawdza, dlatego warto eksperymentować. Niektórym pomaga prowadzenie list zadań w aplikacjach, innym fizyczne karteczki na biurku.
Nie bez znaczenia jest też zarządzanie energią. Osoby z ADHD często działają w trybie „wszystko albo nic”, dlatego lepiej planować pracę zgodnie z naturalnym rytmem – nie zmuszać się do działania w chwilach spadku motywacji, ale maksymalnie wykorzystywać momenty intensywnego skupienia.
Równie istotne jest zrozumienie własnych emocji. ADHD nie dotyczy tylko problemów z uwagą – to także trudności z regulacją emocji, co może prowadzić do impulsywnych decyzji, wybuchów frustracji czy problemów w relacjach. Dobrym pomysłem będzie prowadzenie dziennika emocji.
Silne wsparcie emocjonalne i praktyczne też będzie pomocne. Otwarte rozmowy z bliskimi pomagają w zrozumieniu potrzeb, a współpraca z terapeutą lub trenerem pozwala na wypracowanie skutecznych rozwiązań. Regularna aktywność fizyczna, np. spacery czy jazda na rowerze, również wspiera regulację emocji i redukcję stresu.
Bibliografia:
- Hervey A. S., Epstein J. N., Curry J. F., Neuropsychology of adults with attention-deficit/hyperactivity disorder: a meta-analytic review, Neuropsychology, 2004, 18(3).
- Kupicka Z., Poraj G., Kaźmierski J., ADHD u dorosłych – rozpoznawanie, przyczyny i skutki, Psychiatra i Psychologia Kliniczna, 2017.
- Skibska J., Dziecko z nadpobudliwością psychoruchową i deficytem uwagi – najważniejsze problemy oraz sposoby postępowania, 2013.
- https://www.berkeleypsychiatrists.co.uk/blog/strategies-to-reduce-adhd-overwhelm-effective-coping-mechanisms-for-adults [28.02.2025]
- https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/5197-attention-deficit-hyperactivity-disorder-adhd-in-adults [28.02.2025]
