Przejdź do treści

Jakie objawy wywołuje przeczulica? Czy może być wynikiem poważnych chorób i zaburzeń?

przeczulica - kobieta gładząca się po ręku
Fot. Photocreo Bednarek / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Menstruacja w podróży
„Masz okres i szukaj wiatru w polu”. Podróżniczka o dostępności tamponów i podpasek w polskich wsiach i miasteczkach
Wyjechałaś na wakacje i musisz wziąć zwolnienie lekarskie? Nie zapomnij o jednym ważnym obowiązku
Wyjechałaś na wakacje i musisz wziąć zwolnienie lekarskie? Nie zapomnij o jednym ważnym obowiązku
Kobieta
„Oddech jest podstawowym i najszybszym sposobem, aby zapanować nad trudnymi emocjami”. Psychoonkolożka wyjaśnia, jak świadomie oddychać
Śmiertelny przypadek ptasiej grypy w Indiach
Śmiertelny przypadek ptasiej grypy w Indiach. Zmarł 12-letni chłopiec
Co dobrego możesz zrobić dla swoich jelit? /fot. Getty Images
Co dobrego możesz zrobić dla swoich jelit – dziś, w tydzień, w miesiąc, na zawsze?

Przeczulica to dolegliwość objawiająca się szeregiem reakcji psychosomatycznych, w szczególności bólem i nieprzyjemnymi doznaniami zmysłowymi po zadziałaniu bodźca zewnętrznego o przeciętnym natężeniu lub w wyniku wewnętrznych problemów zdrowotnych.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Wszystkie symptomy wskazujące na przeczulicę dotykową, nerwową, wzrokową czy słuchową wymagają szczegółowej diagnostyki i podjęcia leczenia, ponieważ mogą stanowić objaw zaawansowanych chorób i zaburzeń, np. na tle neurologicznym.

Czym jest przeczulica?

Przeczulica (hiperestezja) jest stanem, w którym organizm pacjenta odbiera docierające do niego bodźce, np. wzrokowe, słuchowe czy dotykowe, i reaguje nadmierną wrażliwością sensoryczną, wywołującą szereg nieprzyjemnych doznań i dolegliwości, w szczególności bólowych o różnym charakterze i nasileniu. Przeczulica oprócz doznań somatycznych może być przyczyną izolacji społecznej pacjenta w celu uniknięcia bodźców drażniących i nieprzenoszenia reakcji psychofizycznych na najbliższe osoby w otoczeniu. Zaniechanie leczenia przeczulicy może prowadzić do utrzymania objawów schorzenia, narastania frustracji i innych stanów psychicznych wywołanych bólem oraz ograniczeniami w komfortowym funkcjonowaniu w sferze prywatnej i zawodowej. Przeczulica może występować w bardziej zaawansowanej formie, pod postacią allodynii. Silnie rozwinięta przeczulica to sytuacja doznawania nieprzyjemnych wrażeń bólowych z uczuciem pieczenia i parzenia, na skutek bodźców, które u zdrowych ludzi nie wywołują żadnej reakcji.

Przeczulica – rodzaje

Przeczulica pojawia się niezależnie od wieku pacjenta i występuje najczęściej jako:

  • przeczulica dotykowa, czyli przeczulica skóry bądź tzw. przeczulica skórna. W zależności od obszaru ciała obserwuje się przeczulicę skóry głowy, twarzy, ud czy skóry na plecach,
  • przeczulica nerwowa,
  • przeczulica słuchowa,
  • przeczulica wzrokowa.

Przeczulica – przyczyny

Przyczyny przeczulicy wynikają przede wszystkim z uszkodzenia struktur ośrodkowego układu nerwowego i jego czuciowego ośrodka w wyniku urazu mechanicznego, np. podczas wypadku komunikacyjnego, bądź wszelkich chorób toczących się w jego obrębie, np. w przebiegu udaru mózgu.

Przeczulica skórna, nerwowa bądź inna może się wywiązać np. w wyniku:

  • infekcji wirusowych lub bakteryjnych, np. poprzedza pojawienie się półpaśca,
  • zapalenia, uszkodzenia bądź ograniczenia przewodnictwa nerwowego układu obwodowego, np. w przebiegu zespołu cieśni kanału nadgarstka czy rwy barkowej,
  • wad i mutacji genetycznych,
  • skrajnego niedoboru witaminy B12, zatruć toksycznych oraz lekowych, np. w przebiegu alkoholizmu czy nadmiernej ilości kofeiny, silnie stymulującej system nerwowy.

W zależności od przyczyny obserwuje się różne rodzaje przeczulicy, np.:

  1. Przeczulica skóry głowy i karku może być efektem migreny.
  2. Przeczulica skóry na plecach może być spowodowana zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa bądź stanem zapalnym w danym odcinku, które uciskają i drażnią struktury rdzenia kręgowego. Przeczulica skóry pleców może być efektem zespołów korzeniowych.
  3. Przeczulica skóry twarzy może być efektem uszkodzenia nerwu twarzowego, zapalenia zatok przynosowych, czołowych lub innych.
  4. Przeczulica nerwowa pojawia się w przebiegu zaburzeń nerwicowych wywołanych stresem; jest początkową fazą psychoz, zespołów nadpobudliwości i zaburzeń rozwojowych, np. ADHD.
  5. Przeczulica wzrokowa wywołana jest np. uszkodzeniem nerwu wzrokowego czy wścieklizną.

Zobacz także

Przeczulica – objawy

Objawy przeczulicy skupiają się wokół narządu zmysłu, który jest bezpośrednio obciążony. Ból często pojawia się w towarzystwie ogólnego dyskomfortu, uczucia pieczenia i swędzenia. Ponadto:

  1. Przeczulica skórna może dotykać całej powierzchni ciała, np. w wyniku cukrzycy, bądź jego połowy, np. w wyniku udaru mózgu.
  2. Przeczulica nerwowa objawia się w sferach behawioralnych i emocjonalnych np. nadpobudliwością, labilnością, bólami głowy.
  3. Na tle przeczulicy słuchowej obserwuje się np. szumy w uszach, a przeczulica wzrokowa wywołuje światłowstręt, bóle gałek ocznych, łzawienie.

Przeczulica – leczenie

Leczenie przeczulicy opiera się głównie na postępowaniu przyczynowym. W zależności od przyczyn i poziomu uszkodzenia układu nerwowego powrót do zdrowia wymaga wielowymiarowego usprawniania, np.:

  1. Przeczulica dotykowa, skórna i nerwowa wynikająca z zaburzeń psychicznych i rozwojowych może ustąpić dzięki psychoterapii, ćwiczeniom relaksacyjnym i oddechowym.
  2. Przeczulica skóry twarzy i ud ustąpi w trakcie walki np. ze stanem zapalnym zatok nosowych czy kręgosłupa lędźwiowego na drodze farmakoterapii przeciwzapalnej i przeciwbólowej oraz fizjoterapii, odbarczającej korzenie nerwowe lub udrażniającej drogi oddechowe naświetlaniem promieniami UV.
  3. Przeczulica nerwowa i skórna na tle alkoholowym ustępuje pod wpływem terapii odwykowej; na tle kofeinowym i innych używek – w przebiegu odstawienia.

Domowe sposoby łagodzenia objawów skupiają się na ochronie narządów zmysłu, np. oczu przy pomocy okularów przeciwsłonecznych.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – komfort w chorobie w starszym wieku. Na czym polega? Czy możemy się tego nauczyć?

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Bąbel po oparzeniu - dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Bąbel po oparzeniu – dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

Endermologia / istock

Co to jest endermologia – efekty, wskazania i przeciwwskazania do masażu podciśnieniowego