Przejdź do treści

Kwas foliowy – nie tylko dla kobiet w ciąży

Kwas foliowy – nie tylko dla kobiet w ciąży Pexelss.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Petting – co to jest, sposoby pettingu, petting a ciąża
„Kobiety uczą się zachowań społecznych na zasadzie kopiuj-wklej, aż osiągają biegłość, która czyni ich autyzm niewidzialnym”. O życiu i kobiecości ze spektrum autyzmu mówi psycholożka i nauczycielka jogi Agata Ucińska
Co zrobić, aby komary cię nie gryzły? 11 sposobów, które naprawdę działają
Przebarwienia na skórze, inny niż zwykle kolor moczu, uczucie zmęczenia? To może być chora wątroba
Afrodyzjaki w kuchni – produkty, które rozbudzą pożądanie!

Jest jedną z witamin niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Jednak większość mieszkańców Polski cierpi na niedobór kwasu foliowego, narażając się na niedokrwistość, zawał serca, depresję czy nowotwór. Jak uniknąć takich problemów?

Niewiele witamin wzbudza tak duże zainteresowanie naukowców, lekarzy czy dietetyków. Od 1941 roku, gdy po raz pierwszy wyizolowano kwas foliowy (czyli witaminę B9) z liści szpinaku, poświęcono mu ponad 30 tys. specjalistycznych prac i artykułów. Trudno się dziwić, gdyż jest to związek o ogromnym znaczeniu dla organizmu człowieka.

Rola i znaczenie kwasu foliowego

To jeden z kluczowych elementów decydujących o prawidłowym rozwoju i funkcjonowaniu komórek, zwłaszcza układu krwiotwórczego i nerwowego. Brak lub niedobór kwasu foliowego w naszej diecie skutkuje bardzo poważnymi konsekwencjami. Potrzebują go szczególnie kobiety w ciąży, ponieważ jest niezbędny płodowi w momencie kształtowania się cewy nerwowej, z której rozwija się później mózg oraz rdzeń kręgowy. Gdy w tym procesie pojawiają się komplikacje, powstają wady rozwojowe; najpowszechniejsze z nich to bezmózgowie i przepukliny mózgowo-rdzeniowe.

Witamina B9 bierze udział w produkcji ważnych neuroprzekaźników: adrenaliny, dopaminy czy noradrenaliny. Dlatego jej niska podaż może prowadzić do powstania poważnych zaburzeń neuropsychiatrycznych, np. demencji, padaczki, depresji czy psychozy. Wysokie stężenie homocysteiny, która w wyniku niedoboru kwasu foliowego nie jest w prawidłowy sposób metabolizowana, prowadzi do miażdżycy tętnic mózgowych, co sprzyja np. rozwojowi choroby Alzheimera.

"Dieta realnie przekłada się na kondycję zdrowia psychicznego" - podkreśla farmeceutka. Co jeść, żeby zadbać o układ nerwowy?

Zbyt niski poziom witaminy B9 często skutkuje także niedokrwistością megaloblastyczną, której główną przyczyną są zaburzenia syntezy kwasów nukleinowych. Sprzyja też rozwojowi miażdżycy spowodowanej wzrostem poziomu homocysteiny we krwi. Duże stężenie tego aminokwasu stanowi istotny czynnik ryzyka choroby wieńcowej, zawału serca czy udaru mózgu, zwłaszcza u osób z wysokim poziomem „złego” cholesterolu LDL i palących papierosy.

Badania naukowe wykazały, że deficyt kwasu foliowego zwiększa ryzyko powstawania i rozwoju niektórych nowotworów, zwłaszcza jelita grubego, sutka, jajnika, macicy, płuc oraz trzustki.

Brak kwasu foliowego może objawiać się zmęczeniem, osłabieniem, problemami z koncentracją, drażliwością, bólami głowy, kołataniem serca albo dusznościami. Niekiedy powoduje również owrzodzenia języka i błony śluzowej jamy ustnej oraz dolegliwości żołądkowe.

Niedobór kwasu foliowego – skąd się bierze

Z badań, prowadzonych m.in. przez Instytut Żywności i Żywienia, wynika, że u większości Polaków występuje niedobór kwasu foliowego. Dlaczego? Przyczynia się do tego choćby niewłaściwa dieta, uboga w foliany, czyli związki, które po przedostaniu się do jelita cienkiego ulegają przemianie w kwas foliowy.

Na deficyt najbardziej narażone są kobiety w ciąży, niemowlęta przedwcześnie urodzone i o małej masie urodzeniowej ciała, dziewczęta w okresie pokwitania oraz osoby w podeszłym wieku. Niedobór kwasu foliowego często bywa konsekwencją tzw. zespołu złego wchłaniania. Niskie stężenie cennego związku stwierdza się u osób będących nosicielami genetycznej mutacji MTHFR lub DHFR, chorujących na cukrzycę, anemię czy schorzenia sercowo-naczyniowe.

NOWOŚĆ
Naturell Folate Forte kwas foliowy 800µg , 180 tabletek
79,99 zł

Na przyswajalność witaminy B9 negatywnie wpływa nadużywanie alkoholu oraz palenie papierosów. Wchłanialność kwasu foliowego osłabia też długotrwałe przyjmowanie leków przeciwpadaczkowych (fenytoiny, fenobarbitalu, karbamazepiny, prymidonu czy kwasu walproinowego), przeciwbólowych (aspiryny, ibuprofenu), zobojętniających sok żołądkowy (preparatów glinu i magnezu), hormonalnych doustnych środków antykoncepcyjnych oraz antagonistów kwasu foliowego (metotreksatu, sulfonoamidów, trimetoprimu).

Foliany – gdzie ich szukać?

Głównym źródłem kwasu foliowego i jego pochodnych są produkty spożywcze. To przede wszystkim warzywa liściaste, takie jak sałata, szpinak, kapusta oraz brokuły, szparagi, kalafiory, brukselka czy soczewica, fasola, soja, groch, orzechy włoskie, kiełki pszenicy, awokado i pomarańcze. Sporo cennych związków dostarczają produkty pełnoziarniste (np. pieczywo), wątróbka (drobiowa, cielęca), jajka, drożdże piwne oraz tłuste ryby (łosoś, makrela, dorsz, mintaj, morszczuk).

dr Wanda Baltaza

Problem w tym, że foliany są bardzo wrażliwe na działanie wysokiej temperatury, promieni słonecznych czy pH środowiska. Niektóre produkty podczas gotowania mogą stracić nawet 60–80 proc. wartościowych związków, podobnie jak liściaste warzywa przechowywane przez kilka dni w temperaturze pokojowej. Obróbka termiczna negatywnie wpływa również na przyswajalność kwasu foliowego.

Organizm znacznie lepiej wchłania jego syntetyczną formę. Tzw. aktywna postać kwasu foliowego wykorzystywana jest przez producentów niektórych suplementów diety. W ich składzie znajdziemy np. L-metylofolian wapnia – związek, który nie musi ulegać wieloetapowej przemianie do formy aktywnej, dzięki czemu lepiej wchłania się do organizmu. To ważne zwłaszcza w przypadku osób z mutacją genu MTHFR, która utrudnia przyswajanie folianu.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dieta łagodząca objawy PMS, czyli co jeść, żeby mniej cierpieć

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

Witamina E a płodność - jaki jest między nimi związek? Wyjaśnia dietetyczka kliniczna Emilia Cesarek

Witamina E a płodność – jaki jest między nimi związek? Wyjaśnia dietetyczka kliniczna Emilia Cesarek

Kroplówki witaminowe – na czym polegają i ile kosztują? Czy to bezpieczne?

Białko S – rola w organizmie, badanie, interpretacja wyniku

Witamina w kroplach

Popularna witamina D3 wycofana. To kolejna wadliwa seria w ciągu ostatnich tygodni

Białko C – co to jest, konsekwencje niedoboru i metody diagnozy

Przyczyny i sposoby na suche usta. Jak leczyć zajady i kserostomię?

Jak długo trzeba brać suplementy, żeby zauważyć rezultaty?

Postbiotyki - czym są? / pexels

Postbiotyki. O tym, czym są, gdzie je znajdziemy i czy warto się nimi zainteresować, mówi Ewa Kowalska

„Już 3000 lat temu wiadomo było, że ciepłe zupy mają leczniczą moc. Jedną z nich nazywa się żydowską penicyliną”. O dietoterapii zupami mówi Anna Stoitsi-Nieprzecka

Czym jest świadomość interoceptywna i dlaczego to twoja supermoc? Przedstawiamy fundamenty jedzenia intuicyjnego

Witamina D - kiedy ją przyjmować? / pexels

Łykasz witaminę D? Wyjaśniamy, o jakiej porze dnia najlepiej ją przyjmować

Krople

Popularna witamina D3 wycofana z aptek. Powodem wady jakościowe

"Dieta realnie przekłada się na kondycję zdrowia psychicznego" - podkreśla farmeceutka. Co jeść, żeby zadbać o układ nerwowy?

„Dieta realnie przekłada się na kondycję zdrowia psychicznego” – podkreśla Zofia Winczewska. Co jeść, żeby zadbać o układ nerwowy?

Budzisz się zlana potem? Oto 8 możliwych przyczyn

Kwas moczowy we krwi – badanie, niskie i wysokie stężenie

Spermidyna w jabłkach / istock

Spermidyna pomoże ci zachować długowieczność. Czym jest substancja, o której wszyscy mówią?

Kobieta w górach

Niedobór witaminy D czternastokrotnie zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19. Najnowsze badanie naukowców

Suplementacja witaminą D3 i kwasami Omega 3 a choroby autoimmunologiczne. Opublikowano wyniki przełomowego badania  

Suplementacja witaminą D3 i kwasami omega-3 może zapobiec chorobom autoimmunologicznym? Odpowiadają naukowcy

Szczaw

Kwas szczawiowy – źródła, właściwości antyżywieniowe, dzienna dawka

niedobory w organizmie

Męczy cię sezonowe osłabienie? Lekarka radzi, jakie badania zrobić, by sprawdzić niedobory w organizmie

Szczawiany

Szczawiany – wpływ na zdrowie. Co neutralizuje szczawiany?

Kobieta

Przyjmowanie witaminy C wraz z lewotyroksyną wpływa korzystnie na choroby tarczycy? Wyjaśnia farmaceutka

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

×