Przejdź do treści

Medycyna nuklearna – co to jest? Nowoczesne metody badań obrazowych

Wyniki badania przeprowadzonych za pomocą medycyny nuklearnej
Fot. yossarian6 / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Chleb
Nadwrażliwość na gluten – sprawdź, czy to masz
Leki plus alkohol to zawsze niebezpieczne związki? Sprawdź, które lekarstwa nie lubią się z wyskokowymi trunkami
Kobieta
Stresujesz się? Oddychaj! Kasia Bem radzi, jak w prosty sposób się rozluźnić
Lekarka ze szczepionką
Od 12 kwietnia rusza nowy harmonogram zapisów na szczepienia przeciw COVID-19
Kobieta i mężczyzna
Kobiety z cukrzycą mogą bezpiecznie stosować antykoncepcję? Wyjaśnia diabetolożka Barbara Soróbka

Medycyna nuklearna opiera się głównie na właściwościach izotopów promieniotwórczych. Dzięki ich przemianom i emitowanemu przez nie promieniowaniu możliwe jest wykonywanie bardzo dokładnych badań obrazowych – scyntygrafii. Pierwiastki promieniotwórcze mają również możliwość leczenia niektórych schorzeń.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Medycyna nuklearna to dość ważny element diagnostyki różnych chorób, szczególnie nowotworowych. Istnieją takie odmiany pierwiastków, które pod wpływem różnych czynników ulegają przemianom. Reakcjom tym towarzyszy promieniowanie, które jest wykorzystywane w medycynie do obrazowania narządów. Pozwala ocenić nie tylko ich budowę, ale również prawidłowość funkcjonowania. W Polsce istnieje specjalizacja z medycyny nuklearnej.

Medycyna nuklearna a radiologia

Medycyna nuklearna może być mylona z radiologią. W obu korzysta się z właściwości promieniowania. W radiodiagnostyce wykorzystuje się promieniowanie rentgenowskie do uzyskiwania obrazu struktur anatomicznych w ludzkim ciele. Są to takie badania jak RTG, tomografia komputerowa, mammografia, angiografia i tym podobne. Medycyna nuklearna za to wykorzystuje promieniowanie emitowane przez określone pierwiastki wprowadzane w śladowych ilościach do ludzkiego organizmu.

Medycyna nuklearna – jak działają radiofarmaceutyki?

Aby radioizotopy w ludzkim ciele działały prawidłowo, potrzebny jest odpowiedni nośnik w postaci związku chemicznego lub leku, czyli części aktywnej biologicznie. Pierwiastek promieniotwórczy w połączeniu z nośnikiem nazywany jest radiofarmaceutykiem. Nośnik w badaniu dobierany jest w zależności od potrzeb diagnostycznych – poszczególne z nich docierają do innych narządów. Dzięki promieniowaniu gamma, które emitują radiofarmaceutyki, możliwa jest ocena nie tylko budowy narządu, ale również funkcji, jakie on wypełnia. W nuklearnym obrazowaniu radiofarmaceutyki podaje się pacjentom dożylnie lub doustnie. Po czasie, jaki jest potrzebny, aby substancja włączyła się do procesów życiowych pacjenta, wykonuje się właściwe badanie.

Scyntygrafia narządów w medycynie nuklearnej

Promieniowanie gamma wydzielane przez odpowiednio dobrany radiofarmaceutyk jest wykrywane i rejestrowane przez gammakamery. Są one połączone z komputerem, który rejestruje wszystkie informacje i generuje obraz, który przedstawia rozkład izotopu w organizmie. Wynikiem badania jest dwuwymiarowy obraz. W niektórych sytuacjach wykonuje się badanie całego szkieletu. Scyntygrafia tego typu może być wykonana przy podejrzeniu nowotworów z przerzutami do kości, zapaleniach kości i stawów, ocenie zmian, jakie pojawiają się po wyleczonym urazie. Wskazaniem do badania szkieletu jest też podejrzenie chorób metabolicznych kości.

Scyntygrafię można wykonać również do obrazowania chorób serca i układu krwionośnego. Są to wysoko specjalistyczne badania, takie jak scyntygrafia perfuzyjna mięśnia sercowego, arteriografia izotopowa czy badanie pierwszego przejścia. Scyntygrafia serca pozwala na zbadanie przepływów krwi przez mięsień sercowy i wykrycie ewentualnych miejsc z niedokrwieniem. Jest to szczególnie cenna informacja przed operacjami naczyń wieńcowych.

Scyntygrafia jest wykorzystywana również do obrazowania tarczycy, wątroby, pęcherzyka żółciowego, mózgu, nerek i płuc.

Zobacz także

Leczenie radioizotopami w medycynie nuklearnej

Medycyna nuklearna jest wykorzystywana nie tylko do obrazowania i oceny funkcji narządów. Jej istotną funkcją jest leczenie chorób. Radioizotopowe metody leczenia wykorzystuje się w terapii stanów zapalnych stawów oraz jako metodę przeciwbólową w nowotworach. Przy leczeniu stanów zapalnych w stawach wykonuje się iniekcję z odpowiednim radioizotopem – substancja biologicznie czynna w połączeniu z promieniowaniem likwiduje ogniska zapalne, co powoduje ustąpienie dolegliwości. U osób z nowotworami kości stosuje się odpowiedni izotop w celu łagodzenia ich stanów zapalnych. Lek podawany jest dożylnie.

Bezpieczeństwo w medycynie nuklearnej

Pierwiastki promieniotwórcze wykorzystywane w medycynie nuklearnej odznaczają się dużym bezpieczeństwem – ich dawki są bardzo małe. Narażenie pacjentów na promieniowanie jest o wiele mniejsze niż w przypadku niektórych badań radiologicznych. Długi czas badania również nie jest groźny, ponieważ źródło słabego promieniowania znajduje się w ciele pacjenta, a nie poza nim. Scyntygrafię można wykonywać nawet u noworodków. Jedynymi przeciwwskazaniami do wykonania badań jest ciąża i karmienie piersią. Dodatkowym argumentem przemawiającym za bezpieczeństwem medycyny nuklearnej są wysokie normy, które muszą spełniać ośrodki wykonujące scyntygrafię. Wymagane środki bezpieczeństwa eliminują najmniejsze ryzyko przekroczenia bezpiecznej dawki promieniowania.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – wskazania, przygotowanie, cena. Mammografia czy USG?

Najpopularniejsze

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Saturacja — czym jest i jaką zbadać?

Saturacja – czym jest i jak ją zbadać? Jaki jest prawidłowy poziom saturacji?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

ozdrowieńcy po COVID-19

Czy od ozdrowieńca możesz się zarazić koronawirusem? Wyjaśnia prof. Anna Boroń-Kaczmarska

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności