Przejdź do treści

APTT – co to za badanie, jaka jest norma i co oznacza podwyższone APTT?

czerwone krwinki
Fot. Sergey Naumov / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Badanie APTT (czas kaolinowo – kefalinowy) wykonywane jest m.in. u pacjentów, którzy skarżą się na częste krwotoki. Zalecane jest też przed operacjami i inwazyjnymi zabiegami oraz u kobiet w ciąży. Na czym polega badanie APTT i jaka jest norma w jego przypadku? Co oznacza niski czas kaolinowo – kefalinowy i podwyższone APTT?

Krzepnięcie krwi jest procesem fizjologicznym, dzięki któremu człowiek pomimo uszkodzenia naczyń krwionośnych nie traci większych ilości krwi. APTT, czyli czas kaolinowo-kefalinowy (ang. Activated Partial Thromboplastin Time), to nic innego jak czas potrzebny do powstania skrzepu. Ta przyjęta przez specjalistów miara pozwala na ocenę funkcjonowania czynników krzepnięcia obecnych w osoczu.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Energia
Vigor Up! Fast o smaku pomarańczowym, 20 tabletek musujących
24,90 zł
Terapia bólu pleców
Tru+ Elektrostymulator przeciwbólowy, terapia bólu pleców
249,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, ElPol
Przecier z owoców bzu czarnego ElPol, 300 ml
19,50 zł
Odporność
Naturell Omega-3 1000 mg, 120 kaps
54,90 zł

APTT – co to za badanie?

Badanie APTT może występować również pod nazwami ,,aPTT’’ , ,,czas częściowej tromboplastyny po aktywacji’’ lub „czas kaolinowo-kefalinowy”. Badanie APTT polega na pobraniu próbki krwi z żyły łokciowej, aby następnie w warunkach laboratoryjnych odtworzyć proces krzepnięcia krwi pacjenta i poddać go analizie. Z chemicznego punktu widzenia polega to na umieszczeniu pobranej krwi w probówce, która jest wypełniona cytrynianem sodu w stosunku 9:1, a następnie dodaniu do nich aktywatora. Kluczowy w badaniu jest pomiar czasu do momentu, kiedy krew zacznie krzepnąć. To właśnie on wskazuje czy procesy krzepnięcia krwi w organizmie pacjenta przechodzą prawidłowo.

Badanie APTT – wskazania

Badanie APTT jest ważnym badaniem zalecanym:

  • u chorych leczonych niefrakcjonowaną heparyną (u pacjentów z żylną chorobą zakrzepowo-zatorową);
  • przed zabiegiem operacyjnym lub inwazyjnym zabiegiem diagnostycznym;
  • przy podejrzeniu niedoboru czynników krzepnięcia (II, V, VIII, IX, X, XI, XII);
  • podczas kontroli podawania czynników krzepnięcia u chorych na hemofilię;
  • gdy podejrzewamy wrodzone lub nabyte skazy krwotoczne;
  • gdy u pacjentki występują długie i obfite krwawienia miesiączkowe;
  • przy chorobach wątroby, które mogą zaburzyć proces hemostazy;
  • przy podejrzeniu zespołu wykrzepiania wewnątrznaczyniowego;
  • przy podejrzeniu zakrzepicy;
  • gdy po wyrwaniu zęba występuje długotrwałe krwawienie;
  • gdy pacjent ma zespół rozsianego krzepnięcia wewnątrznaczyniowego.

Niskie APTT w ciąży

Badanie APTT, inaczej czas kaolinowo – kefalinowy, jest bardzo ważne dla przyszłych mam. Każda kobieta w ciąży powinna być świadoma, że parametr APTT jest kluczowy dla zdrowia jej dziecka – nie bez przyczyny badanie to zalecane jest rutynowo przez ginekologów w Polsce.

Ryzyko krwotoku może (ale nie musi) rosnąć, kiedy czas APTT jest powyżej normy. W czasie ciąży zwłaszcza niebezpieczne są krwawienia z dróg rodnych – mogą nieść nawet ryzyko poronienia. Ocena krzepliwości krwi i odpowiednia profilaktyka przed planowaną ciążą może pomóc w uniknięciu problemów z układem krążenia. Kobiety, które w niedługim czasie planują zajście w ciążę, powinny z odpowiednim wyprzedzeniem odstawić pigułki hormonalne.

trombofilia - krwinki czerwone

APTT – na czczo, czyli jak przygotować się do badania?

Tak jak w przypadku wszystkich badań krwi, APTT wykonuje się na podstawie analizy próbki krwi żylnej pobranej rano. Na badanie należy przyjść na czczo, poza tym nie wymaga ono żadnych specjalnych przygotowań. Po przeprowadzeniu testu należy przyłożyć do miejsca ukłucia gazik i jeszcze przez moment odpocząć w pozycji siedzącej, by uniknąć powstania siniaka -podobnie jak ma to miejsce przy każdym badaniu morfologicznym. Wyniki badania APTT zazwyczaj można odebrać następnego dnia. Badanie APTT jest refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Wykonanie zaś go prywatnie nie powinno kosztować więcej niż kilkanaście złotych.

APTT – norma

Jak interpretować wyniki badania? Podstawową jednostką APTT są sekundy. Norma APTT wynosi od 26 do 36 sekund. Wartości te są uniwersalne i nie zależą od płci czy wieku pacjenta. Warto wiedzieć, że poszczególne laboratoria wykonujące badania stosują różne odczynniki oraz jednostki – dlatego testy wykonane w dwóch placówkach mogą różnić się między sobą. Przy porównywaniu wyników APTT należy podawać również normę stosowaną w danym laboratorium, która zawsze znajduje się na wydruku badania.

Warto wiedzieć, że podwyższone APTT jest normalnym zjawiskiem, które występuje u osób zażywających leki przeciwzakrzepowe. Zaburzenia krzepliwości pojawiają się u kobiet w ciąży oraz podczas miesiączki. APTT powyżej normy, czyli liczby sekund potrzebnych do rozpoczęcia procesu krzepnięcia krwi, może wskazywać na:

  • niedobór czynników krzepnięcia: VIII (hemofilia A), IX (hemofilia B), XI (hemofilia C) oraz czynnika X i protrombiny,
  • niedobór czynnika V (może być wrodzony lub nabyty),
  • niedobór witaminy K,
  • chorobę wątroby,
  • chorobę von Willebranda,
  • DIC (rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe),
  • dysfibrynogenemię,
  • afibrynogenemię,
  • Hipofibrynogenemię.

Czas APTT poniżej normy nie ma znaczenia klinicznego. Nie ma związku ze zwiększonym ryzykiem zakrzepowym.

Nadmierna krzepliwość krwi może oznaczać:

Warto wiedzieć, że jeśli robimy po raz pierwszy APTT, wyniki badania nie mają znaczenia diagnostycznego. Zdarza się, że zbyt niski lub zbyt wysoki APTT jest następstwem nieprawidłowego pobrania krwi. Jeśli jednak powtórne badanie wykazuje skrócone czasy APTT, może oznaczać to podwyższone ryzyko choroby zakrzepowej. W takim wypadku wskazana jest kontrola lekarska i rozpoczęcie odpowiedniego leczenia.

Powikłania po badaniu APTT

Pobieranie krwi jest rutynowo wykonywaną, bezpieczną procedurą. U bardzo małej liczby osób zaobserwować można takie powikłania, jak zasinienie i niewielki obrzęk w miejscu wkłucia. Aby zmniejszyć prawdopodobieństwo ich wystąpienia, pielęgniarka może poprosić o uciśnięcie miejsca pobrania krwi jałowym gazikiem.

Koszt i dostępność badania APTT

Badanie krwi APTT można wykonać na podstawie skierowania wystawionego przez lekarza. Jeśli twoja przychodnia podpisała kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia, test jest refundowany. Aby wykonać badanie bezpłatnie, należy udać się do laboratorium wskazanego przez lekarza. Gdy APTT oznacza się prywatnie, koszt badania wynosi od około 6 do 15 zł.

Rzadko jednak przeprowadza się test APTT pojedynczo, o wiele częściej jest to tylko jeden z oznaczanych parametrów układu krzepnięcia. Cena wykonania badania APTT razem z innymi parametrami waha się między 25 a 30 złotych.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Czerwona kokardka na budynku w Warszawie

„HIV to nie wyrok, ale wciąż może się nim stać”. Czerwona kokardka przypomina o testach na HIV

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

kobieta podczas mammografii

BI-RADS 0-5. Co oznacza wynik mammografii w skali BI-RADS?

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

dłonie

Skąd się bierze i co oznacza drętwienie palców u rąk? Wyjaśniamy

Nietypowe objawy udaru, jakich lepiej nie ignorować. Jak rozpoznać mikroudar?

Szacowanie ryzyka chorób serca może być niedługo znacznie prostsze i szybsze. Polska badaczka opracowała nowy sposób

Szacowanie ryzyka chorób serca może być niedługo znacznie prostsze i szybsze. Ważne osiągnięcie polskiej badaczki

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

Guzek pod pachą - Kobieta bada palcami pachę.

Martwi cię guzek pod pachą? Poznaj przyczyny, objawy i metody diagnostyczne zmian pod pachami

Antykoagulant toczniowy – czym jest, diagnostyka, cena badań 

Ryan Reynolds

Ryan Reynolds sfilmował swoją pierwszą w życiu kolonoskopię. „Przegrałem zakład, ale opłacało się”

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

Syndrom zimnej ręki. Marzną ci dłonie i stopy przez cały rok? To sygnał od organizmu!

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad/fot. Pexels

Jak podkręcić metabolizm, gdy organizm się starzeje? 7 kluczowych porad

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

10-latka czekająca na przeszczep serca dostała kamizelkę defibrylującą. To najmłodsza pacjentka w Polsce, u której ją zastosowano

10-latka czekająca na przeszczep serca dostała kamizelkę defibrylującą. To najmłodsza pacjentka w Polsce, u której ją zastosowano

×