Przejdź do treści

APTT – co to za badanie, jaka jest norma i co oznacza podwyższone APTT?

czerwone krwinki
Fot. Sergey Naumov / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Policjantki
95-lecie powołania Policji Kobiecej. Z tej okazji policjantki nagrały film, w którym pokazują, jak łączą pracę z życiem prywatnym
Jakie błędy popełniamy, oddając mocz? Rozmowa z Agnieszką Cytowicz, fizjoterapeutką uroginekologiczną
Zespół złego wchłaniania/Getty Images
Zespół złego wchłaniania – z czego może wynikać? Jak go rozpoznać?
Czy możemy uzależnić się od żywności? Dietetyk wyjaśnia
woda butelkowana
Data ważności wody butelkowanej. Czy należy się nią przejmować?

Badanie APTT (czas kaolinowo – kefalinowy) wykonywane jest m.in. u pacjentów, którzy skarżą się na częste krwotoki. Zalecane jest też przed operacjami i inwazyjnymi zabiegami oraz u kobiet w ciąży. Na czym polega badanie APTT i jaka jest norma w jego przypadku? Co oznacza niski czas kaolinowo – kefalinowy i podwyższone APTT?

Krzepnięcie krwi jest procesem fizjologicznym, dzięki któremu człowiek pomimo uszkodzenia naczyń krwionośnych nie traci większych ilości krwi. APTT, czyli czas kaolinowo-kefalinowy (ang. Activated Partial Thromboplastin Time), to nic innego jak czas potrzebny do powstania skrzepu. Ta przyjęta przez specjalistów miara pozwala na ocenę funkcjonowania czynników krzepnięcia obecnych w osoczu.

APTT – co to za badanie?

Badanie APTT może występować również pod nazwami ,,aPTT’’ , ,,czas częściowej tromboplastyny po aktywacji’’ lub „czas kaolinowo-kefalinowy”. Badanie APTT polega na pobraniu próbki krwi z żyły łokciowej, aby następnie w warunkach laboratoryjnych odtworzyć proces krzepnięcia krwi pacjenta i poddać go analizie. Z chemicznego punktu widzenia polega to na umieszczeniu pobranej krwi w probówce, która jest wypełniona cytrynianem sodu w stosunku 9:1, a następnie dodaniu do nich aktywatora. Kluczowy w badaniu jest pomiar czasu do momentu, kiedy krew zacznie krzepnąć. To właśnie on wskazuje czy procesy krzepnięcia krwi w organizmie pacjenta przechodzą prawidłowo.

Badanie APTT – wskazania

Badanie APTT jest ważnym badaniem zalecanym:

  • u chorych leczonych niefrakcjonowaną heparyną (u pacjentów z żylną chorobą zakrzepowo-zatorową);
  • przed zabiegiem operacyjnym lub inwazyjnym zabiegiem diagnostycznym;
  • przy podejrzeniu niedoboru czynników krzepnięcia (II, V, VIII, IX, X, XI, XII);
  • podczas kontroli podawania czynników krzepnięcia u chorych na hemofilię;
  • gdy podejrzewamy wrodzone lub nabyte skazy krwotoczne;
  • gdy u pacjentki występują długie i obfite krwawienia miesiączkowe;
  • przy chorobach wątroby, które mogą zaburzyć proces hemostazy;
  • przy podejrzeniu zespołu wykrzepiania wewnątrznaczyniowego;
  • przy podejrzeniu zakrzepicy;
  • gdy po wyrwaniu zęba występuje długotrwałe krwawienie;
  • gdy pacjent ma zespół rozsianego krzepnięcia wewnątrznaczyniowego.

Niskie APTT w ciąży

Badanie APTT, inaczej czas kaolinowo – kefalinowy, jest bardzo ważne dla przyszłych mam. Każda kobieta w ciąży powinna być świadoma, że parametr APTT jest kluczowy dla zdrowia jej dziecka – nie bez przyczyny badanie to zalecane jest rutynowo przez ginekologów w Polsce.

Niskie APTT w ciąży może nieść ryzyko występowanie krwotoków. W czasie ciąży zwłaszcza niebezpieczne są krwawienia z dróg rodnych – mogą nieść nawet ryzyko poronienia. Ocena krzepliwości krwi i odpowiednia profilaktyka przed planowaną ciążą może pomóc w uniknięciu problemów z układem krążenia. Kobiety, które w niedługim czasie planują zajście w ciążę, powinny z odpowiednim wyprzedzeniem odstawić pigułki hormonalne.

probówki

APTT – na czczo, czyli jak przygotować się do badania?

Tak jak w przypadku wszystkich badań krwi, APTT wykonuje się na podstawie analizy próbki krwi żylnej pobranej rano. Na badanie należy przyjść na czczo, poza tym nie wymaga ono żadnych specjalnych przygotowań. Po przeprowadzeniu testu należy przyłożyć do miejsca ukłucia gazik i jeszcze przez moment odpocząć w pozycji siedzącej, by uniknąć powstania siniaka -podobnie jak ma to miejsce przy każdym badaniu morfologicznym. Wyniki badania APTT zazwyczaj można odebrać następnego dnia. Badanie APTT jest refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Wykonanie zaś go prywatnie nie powinno kosztować więcej niż kilkanaście złotych.

APTT – norma

Jak interpretować wyniki badania? Podstawową jednostką APTT są sekundy. Norma APTT wynosi od 26 do 36 sekund. Wartości te są uniwersalne i nie zależą od płci czy wieku pacjenta. Warto wiedzieć, że poszczególne laboratoria wykonujące badania stosują różne odczynniki oraz jednostki – dlatego testy wykonane w dwóch placówkach mogą różnić się między sobą. Przy porównywaniu wyników APTT należy podawać również normę stosowaną w danym laboratorium, która zawsze znajduje się na wydruku badania.

Warto wiedzieć, że podwyższone APTT jest normalnym zjawiskiem, które występuje u osób zażywających leki przeciwzakrzepowe. Zaburzenia krzepliwości pojawiają się u kobiet w ciąży oraz podczas miesiączki. APTT powyżej normy, czyli liczby sekund potrzebnych do rozpoczęcia procesu krzepnięcia krwi, może wskazywać na:

  • niedobór czynników krzepnięcia: VIII (hemofilia A), IX (hemofilia B), XI (hemofilia C) oraz czynnika X i protrombiny,
  • niedobór czynnika V (może być wrodzony lub nabyty),
  • niedobór witaminy K,
  • chorobę wątroby,
  • chorobę von Willebranda,
  • DIC (rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe),
  • dysfibrynogenemię,
  • afibrynogenemię,
  • Hipofibrynogenemię.

Niskie APTT oznacza zbyt dużą krzepliwość krwi. APTT poniżej normy jest częste przy przyjmowaniu chemioterapii i niektórych nowotworach. Nadmierna krzepliwość krwi może oznaczać:

Warto wiedzieć, że jeśli robimy po raz pierwszy APTT, wyniki badania nie mają znaczenia diagnostycznego. Zdarza się, że zbyt niski lub zbyt wysoki APTT jest następstwem nieprawidłowego pobrania krwi. Jeśli jednak powtórne badanie wykazuje skrócone czasy APTT, może oznaczać to podwyższone ryzyko choroby zakrzepowej. W takim wypadku wskazana jest kontrola lekarska i rozpoczęcie odpowiedniego leczenia.

Powikłania po badaniu APTT

Pobieranie krwi jest rutynowo wykonywaną, bezpieczną procedurą. U bardzo małej liczby osób zaobserwować można takie powikłania, jak zasinienie i niewielki obrzęk w miejscu wkłucia. Aby zmniejszyć prawdopodobieństwo ich wystąpienia, pielęgniarka może poprosić o uciśnięcie miejsca pobrania krwi jałowym gazikiem.

Koszt i dostępność badania APTT

Badanie krwi APTT można wykonać na podstawie skierowania wystawionego przez lekarza. Jeśli twoja przychodnia podpisała kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia, test jest refundowany. Aby wykonać badanie bezpłatnie, należy udać się do laboratorium wskazanego przez lekarza. Gdy APTT oznacza się prywatnie, koszt badania wynosi od około 6 do 15 zł.

Rzadko jednak przeprowadza się test APTT pojedynczo, o wiele częściej jest to tylko jeden z oznaczanych parametrów układu krzepnięcia. Cena wykonania badania APTT razem z innymi parametrami waha się między 25 a 30 złotych.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak długo żyją Polacy? Różnica pomiędzy kobietami i mężczyznami jest znacząca

Jak długo żyją Polacy? Różnica pomiędzy kobietami i mężczyznami jest znacząca

Kobieta przed komputerem

Ból nadgarstka – przyczyny, ćwiczenia, leczenie

Skurcze łydek – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

podróż samochodem a zakrzepica

Długa jazda samochodem jest torturą dla nóg. Jak podróżować, by ustrzec się zakrzepicy?

Badania profilaktyczne dziecka / istock

Jakie badania profilaktyczne warto zrobić dziecku w wakacje? Pediatra Ewa Miśko-Wąsowska wyjaśnia

Gdy twój chłopak nie chce się badać. W jaki sposób go do tego nakłonić?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Wygląd języka – co popękany lub żółty mówi o zdrowiu?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

włosy z łupieżem

Łupież – przyczyny, leczenie. Jak pozbyć się łupieżu?

Kobieta z katarem siennym szuka skutecznego leczenia

Katar sienny – objawy, przyczyny, leczenie i domowe sposoby

kobieta podczas mammografii

BI-RADS 0-5. Co oznacza wynik mammografii w skali BI-RADS?

Kobieta wykonuje ćwiczenia na zespół cieśni nadgarstka

Zespół cieśni nadgarstka – objawy, ćwiczenia, leczenie

Czarno-białe zdjęcie kobiety, trzymającej się za szyję

Chłoniak – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

ćwiczenia na plecy

Ćwiczenia na plecy na siłowni, w domu – jak rozciągnąć plecy?

Wizyta u ginekologa / istock

Polki nie chodzą do ginekologa, bo się wstydzą! Mowa o kilku milionach dorosłych kobiet

dłonie

Bolące żyły na rękach – zakrzepica czy nadciśnienie?

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

Kobieta gładzi się po twarzy, ma zamknięte oczy.

Gronkowiec złocisty i skórny – objawy. Jak można zarazić się gronkowcem?

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Płytki krwi i ich badanie – co oznacza podwyższony i obniżony poziom?

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta cierpiąca na epilepsję siedzi na łóżku z przymkniętymi oczami.

Padaczka – objawy, przyczyny, leczenie u dorosłych i dzieci

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wegański chłodnik z botwinką. Bez mleka i jajek, ale z zaskakującymi dodatkami