Przejdź do treści

Na czym polega i kiedy wykonywany jest przeszczep szpiku kostnego? Dowiedz się, jakie jest ryzyko zabiegu i jakie mogą być powikłania

lekarz pokazujący budowę ciała człowieka
Fot. sunlight19 / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Antyoksydanty – produktów w których znajdziesz ich najwięcej
Antyoksydanty – oto lista produktów, w których znajdziesz ich najwięcej
Anna Lewandowska
Anna Lewandowska pokazała brzuch 17 dni po porodzie. „Ciało kobiety może wiele” – pisze trenerka
Kobieta ćwiczy jogę w ciąży
Joga w ciąży. Nauczycielka jogi odpowiada na najczęściej zadawane pytania
Ropień na dziąśle - jak leczyć, objawy.
Ropień na dziąśle – jak go leczyć i jakie są objawy?
Rośliny w lesie przykryte plastikową butelką
„My znikniemy. Przeżyją nas nasze plastikowe śmieci”. XI odsłona wymownego projektu „No Beauty In Plastic”

Przeszczep szpiku kostnego jest skuteczną metoda leczenia chorób, w których szpik pacjenta nie produkuje właściwych linii komórek układu krwiotwórczego. Najczęstszym wskazaniem do jego przeprowadzenia jest białaczka. Przeszczep szpiku kostnego wykonuje się w każdym wieku, a jego procedura nie jest skomplikowana.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Zuzanna Pujanek
dr n. med.

Przeszczep szpiku kostnego stanowi bardzo skuteczną metodę leczenia, a czasem jest jedyną formą ratunku. Jest on wykonywany w przypadku chorób, których istotą jest zaburzenie pracy szpiku i niezdolność do produkcji właściwych linii komórek układu krwiotwórczego w prawidłowej ilości. Najczęstszym wskazaniem do przeszczepu szpiku jest białaczka. Procedura może być przeprowadzona w każdym wieku i często wykonuje się ją u dzieci. Aby móc przeszczepić szpik, konieczny jest dawca (osoba, która dobrowolnie zarejestruje się w bazie dawców szpiku), który będzie gotowy na poddanie się procedurze jego pobrania. Czasami wykonywane są także przeszczepy rodzinne (jeżeli występuje zgodność tkankowa), niekiedy możliwe jest też przeprowadzenie autoprzeszczepu szpiku (kiedy dawcą jest sam chory). Sama procedura nie należy do skomplikowanych, nie wiąże się z dużym ryzykiem i nie niesie za sobą zbyt wielu powikłań. Dowiedz się, na czym polega przeszczep szpiku i jak można zostać dawcą.

Dziewczynka z misiem w łóżku szpitalnym

Co to jest przeszczep szpiku?

Warto poznać odpowiedzi na pytania: jakie są wskazania do przeszczepienia szpiku, jak wygląda przeszczep, a także czy jest on bolesny, gdyż być może zapoznanie się z tą procedurą zachęci kogoś do zarejestrowania się w bazie dawców.

Szpik kostny to miękka substancja posiadająca bogate ukrwienie, która znajduje się wewnątrz jam szpikowych kości długich oraz w jamach w obrębie istoty gąbczastej kości. Ze szpiku kostnego powstają i różnicują się elementy morfotyczne krwi (erytrocyty, limfocyty i trombocyty). Wszystkie one są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. W przypadku chorób uszkadzających szpik konieczne jest jego przeszczepienie, które polega na podaniu komórek w czasie infuzji dożylnej. Przy autoprzeszczepie szpiku kostnego podawane są komórki własne, które zostały pobrane, zanim zastosowano leki niszczące szpik. Większość przeszczepów jest jednak allogeniczna, co oznacza, że szpik pobierany jest od obcego dawcy zgodnego w zakresie układu HLA. Na czym polega zatem przeszczepienie szpiku kostnego? Na pobraniu substancji od dawcy, odpowiedniemu przygotowaniu jej, wyselekcjonowaniu właściwych struktur i dożylnemu podaniu (w postaci kroplówki) biorcy.

Jak przebiega przeszczep szpiku?

Przeszczep szpiku u dzieci i u dorosłych wygląda tak samo. Po znalezieniu dawcy, wykonaniu odpowiednich badań i ostatecznej kwalifikacji procedura wykonywana jest w warunkach sali operacyjnej, w znieczuleniu ogólnym. Ile trwa przeszczep szpiku? Cała procedura nie jest długa i trwa około godziny. W tym czasie podawane są leki do znieczulenia ogólnego, a kiedy zaczną działać, z kolca biodrowego za pomocą nakłuć igłą pobierany jest szpik kostny. Po uzyskaniu odpowiedniej ilości preparatu zabieg się kończy, zakładany jest opatrunek, a anestezjolog rozpoczyna wybudzanie pacjenta. Przy przeszczepie szpiku kostnego ryzyko dla dawcy w zasadzie nie istnieje, niewielkie zagrożenia wiążą się z samą procedurą znieczulenia ogólnego. Przy przeszczepie szpiku kostnego powikłania dawcy obejmują bolesność w miejscu pobrania, obrzęk miejsca pobrania, czasami nudności, wymioty związane z lekami znieczulającymi. Zatem można śmiało powiedzieć, że przy przeszczepie szpiku kostnego ryzyko i dolegliwości bólowe są na tyle małe (w porównaniu z możliwością uratowania komuś życia), że nie należy obawiać się zgłoszenia swojego szpiku do banku zarejestrowanych dawców.

Zobacz także

Przeszczep szpiku kostnego – rokowania u biorcy

Przeszczep szpiku kostnego czasem jest jedyną metodą ratującą życie. O ile dla dawcy procedura pobrania jest bezpieczna, istnieją pewnego rodzaju powikłania dotyczące biorcy. Przede wszystkim może dojść do odrzucenia przeszczepu, poprzedzonego ostrą chorobą zwaną przeszczep przeciwko gospodarzowi (kiedy limfocyty T nowego szpiku zaczynają atakować tkanki biorcy). Poza tym mogą rozwijać się różnego rodzaju infekcje oraz pancytopenia ze wszystkimi jej skutkami. A zatem przy przeszczepie szpiku rokowania są trudne do przewidzenia. Niektórzy pacjenci żyją z nowym szpikiem wiele lat i nie obserwuje się wznowy choroby podstawowej. U innych w szybkim tempie dochodzi do odrzucenia szpiku, a powikłania przeszczepu mogą stanowić zagrożenie dla życia. W związku z tym przy przeszczepie szpiku przeżywalność jest trudna do określenia, bo zależy od choroby podstawowej i odpowiedzi immunologicznej organizmu. Wiadomo jednak, że osoby po przeszczepie mają wyższą przeżywalność w stosunku do tych, u których zabiegu nie wykonano.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

Dziecko leży w szpitalu podłączone do kroplówki

Wstrząs septyczny – przyczyny i objawy. Jak wygląda leczenie powikłań sepsy?

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Mężczyzna wykonuje ćwiczenia na rwę kulszową

Ćwiczenia na rwę kulszową. Rehabilitacja i ćwiczenia na nerw kulszowy w domu

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Po co nam... wyrostek robaczkowy?

Po co nam wyrostek robaczkowy? Czy faktycznie jest niepotrzebnym organem?

Twarz kobiety z białymi zębami. Od obrazka odchodzi obrazek, na którym kobieta miała żółte zęby.

Jak wybielić zęby? Domowe sposoby na wybielanie zębów

Akcja studentów pielęgniarstwa "Obalamy stereotypy"

„Nic nie robią tylko kawę piją”. Studentki pielęgniarstwa i położnictwa walczą ze stereotypami zawodowymi w świetnej akcji

naukowiec - salmonella

Salmonella – objawy zakażenia bakterią i rozpoznanie. Na czym polega leczenie?

Dwójka lekarzy wykonuje sedacje pacjentowi

Sedacja – co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy sedacja jest bezpieczna?

Olejek rycynowy leży na małej deseczce obok miski z ziarnami

Olejek rycynowy – właściwości, zastosowanie. Na co pomagają okłady z olejku rycynowego?

Apoptoza komórek - jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Apoptoza komórek – jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta przegląda się w lustrze i widzi pryszcze na twarzy

Pryszcze – skąd się biorą i jak się ich pozbyć? Zdradzamy domowe sposoby

Archiwalne zdjęcie z czasów pandemii hiszpanki/Underwood Archives/Getty Images

Grypa hiszpanka. Historia największej pandemii na świecie

Ślady krwi na jabłku po ugryzieniu, spowodowane przez szkorbut

Szkorbut – objawy, przyczyny. Na czym polega leczenie szkorbutu?

Kobieta siedzi w gabinecie laekarskim i trzyma się za głowę

Lobotomia – co to jest? Jak przeprowadzany jest zabieg i jakie są skutki uboczne lobotomii?

Smutna kobiet a- cyklofrenia

Cyklofrenia – co to jest i jakie są jej objawy? Jak się zachowuje cyklofrenik?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku