Przejdź do treści

Na czym polega i kiedy wykonywany jest przeszczep szpiku kostnego? Dowiedz się, jakie jest ryzyko zabiegu i jakie mogą być powikłania

lekarz pokazujący budowę ciała człowieka
Fot. sunlight19 / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Twój kręgosłup potrzebuje rozluźnienia? Oto kilka pomocnych ćwiczeń, skorzystaj
Ciało bogini za nic się nie wini. Dzięki akcji Aleksandry Domańskiej tysiące kobiet pokochało swoje ciało
Czerniak – 8 rzeczy, których możesz o nim nie wiedzieć
Malinowo – morelowa pyszność pod owsianą kruszonką
Letnia sałatka z kurkami. Odrobina lasu na talerzu

Przeszczep szpiku kostnego jest skuteczną metoda leczenia chorób, w których szpik pacjenta nie produkuje właściwych linii komórek układu krwiotwórczego. Najczęstszym wskazaniem do jego przeprowadzenia jest białaczka. Przeszczep szpiku kostnego wykonuje się w każdym wieku, a jego procedura nie jest skomplikowana.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Zuzanna Pujanek
dr n. med.

Przeszczep szpiku kostnego stanowi bardzo skuteczną metodę leczenia, a czasem jest jedyną formą ratunku. Jest on wykonywany w przypadku chorób, których istotą jest zaburzenie pracy szpiku i niezdolność do produkcji właściwych linii komórek układu krwiotwórczego w prawidłowej ilości. Najczęstszym wskazaniem do przeszczepu szpiku jest białaczka. Procedura może być przeprowadzona w każdym wieku i często wykonuje się ją u dzieci. Aby móc przeszczepić szpik, konieczny jest dawca (osoba, która dobrowolnie zarejestruje się w bazie dawców szpiku), który będzie gotowy na poddanie się procedurze jego pobrania. Czasami wykonywane są także przeszczepy rodzinne (jeżeli występuje zgodność tkankowa), niekiedy możliwe jest też przeprowadzenie autoprzeszczepu szpiku (kiedy dawcą jest sam chory). Sama procedura nie należy do skomplikowanych, nie wiąże się z dużym ryzykiem i nie niesie za sobą zbyt wielu powikłań. Dowiedz się, na czym polega przeszczep szpiku i jak można zostać dawcą.

Dziewczynka z misiem w łóżku szpitalnym

Co to jest przeszczep szpiku?

Warto poznać odpowiedzi na pytania: jakie są wskazania do przeszczepienia szpiku, jak wygląda przeszczep, a także czy jest on bolesny, gdyż być może zapoznanie się z tą procedurą zachęci kogoś do zarejestrowania się w bazie dawców.

Szpik kostny to miękka substancja posiadająca bogate ukrwienie, która znajduje się wewnątrz jam szpikowych kości długich oraz w jamach w obrębie istoty gąbczastej kości. Ze szpiku kostnego powstają i różnicują się elementy morfotyczne krwi (erytrocyty, limfocyty i trombocyty). Wszystkie one są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. W przypadku chorób uszkadzających szpik konieczne jest jego przeszczepienie, które polega na podaniu komórek w czasie infuzji dożylnej. Przy autoprzeszczepie szpiku kostnego podawane są komórki własne, które zostały pobrane, zanim zastosowano leki niszczące szpik. Większość przeszczepów jest jednak allogeniczna, co oznacza, że szpik pobierany jest od obcego dawcy zgodnego w zakresie układu HLA. Na czym polega zatem przeszczepienie szpiku kostnego? Na pobraniu substancji od dawcy, odpowiedniemu przygotowaniu jej, wyselekcjonowaniu właściwych struktur i dożylnemu podaniu (w postaci kroplówki) biorcy.

Jak przebiega przeszczep szpiku?

Przeszczep szpiku u dzieci i u dorosłych wygląda tak samo. Po znalezieniu dawcy, wykonaniu odpowiednich badań i ostatecznej kwalifikacji procedura wykonywana jest w warunkach sali operacyjnej, w znieczuleniu ogólnym. Ile trwa przeszczep szpiku? Cała procedura nie jest długa i trwa około godziny. W tym czasie podawane są leki do znieczulenia ogólnego, a kiedy zaczną działać, z kolca biodrowego za pomocą nakłuć igłą pobierany jest szpik kostny. Po uzyskaniu odpowiedniej ilości preparatu zabieg się kończy, zakładany jest opatrunek, a anestezjolog rozpoczyna wybudzanie pacjenta. Przy przeszczepie szpiku kostnego ryzyko dla dawcy w zasadzie nie istnieje, niewielkie zagrożenia wiążą się z samą procedurą znieczulenia ogólnego. Przy przeszczepie szpiku kostnego powikłania dawcy obejmują bolesność w miejscu pobrania, obrzęk miejsca pobrania, czasami nudności, wymioty związane z lekami znieczulającymi. Zatem można śmiało powiedzieć, że przy przeszczepie szpiku kostnego ryzyko i dolegliwości bólowe są na tyle małe (w porównaniu z możliwością uratowania komuś życia), że nie należy obawiać się zgłoszenia swojego szpiku do banku zarejestrowanych dawców.

Zobacz także

Przeszczep szpiku kostnego – rokowania u biorcy

Przeszczep szpiku kostnego czasem jest jedyną metodą ratującą życie. O ile dla dawcy procedura pobrania jest bezpieczna, istnieją pewnego rodzaju powikłania dotyczące biorcy. Przede wszystkim może dojść do odrzucenia przeszczepu, poprzedzonego ostrą chorobą zwaną przeszczep przeciwko gospodarzowi (kiedy limfocyty T nowego szpiku zaczynają atakować tkanki biorcy). Poza tym mogą rozwijać się różnego rodzaju infekcje oraz pancytopenia ze wszystkimi jej skutkami. A zatem przy przeszczepie szpiku rokowania są trudne do przewidzenia. Niektórzy pacjenci żyją z nowym szpikiem wiele lat i nie obserwuje się wznowy choroby podstawowej. U innych w szybkim tempie dochodzi do odrzucenia szpiku, a powikłania przeszczepu mogą stanowić zagrożenie dla życia. W związku z tym przy przeszczepie szpiku przeżywalność jest trudna do określenia, bo zależy od choroby podstawowej i odpowiedzi immunologicznej organizmu. Wiadomo jednak, że osoby po przeszczepie mają wyższą przeżywalność w stosunku do tych, u których zabiegu nie wykonano.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi dietetyczka Agnieszka Pająk

„Zdarzyło mi się już dyskutować z 14-latką o tym, czy seks analny jest wystarczającym zabezpieczeniem przed ciążą” – mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa

„W Chinach medycyna chińska przygotowuje przyszłych rodziców już rok przed planowaną ciążą. Dzięki temu depresja poporodowa nie zdarza się tam często” – mówi Aneta Rosłon, terapeutka medycyny chińskiej

Zainteresują cię również:

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?