Przejdź do treści

Na czym polega scyntygrafia tarczycy? Wskazania do badania i jego skutki uboczne

Lekarz trzyma kobietę z tyłu za szyję
Fot. RFBSIP/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Podoba Ci
się ten artykuł?

Scyntygrafia tarczycy to jedno z badań obrazowych. Wykonuje się je z użyciem izotopu promieniotwórczego. Pozwala na zbadanie i graficzne przedstawienie wielkości tarczycy i morfologii jej miąższu oraz ocenę ewentualnych zmian o typie nowotworowym. Badanie jest bezpieczne, jego wynik otrzymuje się w postaci opisu i dokumentacji fotograficznej.

Choroby tarczycy są częstymi dolegliwościami. Dotyczą kobiet i mężczyzn, mogą pojawić się w każdym wieku. Najczęściej diagnozowane są guzki tarczycy, wole tarczycy, ale także zaburzenia czynności hormonalnej (niedoczynność i nadczynność), zapalenia i choroby nowotworowe. Ważna jest szybka i precyzyjna diagnostyka. Scyntygrafia tarczycy to badanie izotopowe z użyciem izotopu promieniotwórczego. Dzięki badaniu scyntygraficznemu tarczycy można ocenić jej wielkość, położenie, ale przede wszystkim budowę miąższu i charakter morfologiczny ewentualnych zmian pierwotnych i przerzutów nowotworowych. Badanie jest precyzyjne, bezpieczne i nie wiąże się z dolegliwościami bólowymi. Jego wynik pacjent otrzymuje w postaci opisu i dokumentacji zdjęciowej. Na podstawie rezultatów badania lekarz (zwykle endokrynolog) podejmuje decyzję odnośnie do dalszego leczenia.

Scyntygrafia tarczycy: na czym polega badanie?

Scyntygrafii tarczycy wymaga przygotowania od pacjenta. W trakcie kwalifikacji do badania należy podać lekarzowi wszystkie leki, jakie się przyjmuje. Musi on zadecydować, które preparaty należy odstawić, gdyż mogą zaburzać przebieg i wyniki badań. Dotyczy to zwłaszcza hormonów tarczycy i preparatów z zawartością jodu. Mogą one powodować hamowanie wychwytu izotopu przez miąższ tarczycy przez nawet kilka miesięcy. Koniecznie należy również poinformować o przebytych badaniach obrazowych z kontrastem, gdyż jego podanie może hamować wchłanianie radioznacznika przez pół roku. Poza tym pacjentom z zaplanowaną scyntygrafią nie zaleca się spożywania dużej ilości ryb mniej więcej miesiąc przed badaniem. Scyntygrafia nie może być przeprowadzana u kobiet w ciąży, zatem należy o niej poinformować lekarza. Procedura rozpoczyna się doustnym lub dożylnym podaniem izotopu. Zwykle znacznikami są jod lub technet. W zależności od tego, który izotop będzie zastosowany, badanie będzie mogło rozpocząć się od razu lub jego czas będzie odroczony na 24 h. Izotop gromadzi się w miąższu gruczołu i w guzkach w jego obrębie w różnym stopniu. To, ile znacznika pochłoną poszczególne struktury, zależy od zróżnicowania tkankowego. Całość kontrastu wychwytywana jest przez gruczolaki autonomiczne, gruczolaki o niskim zróżnicowaniu gromadzą mniejszą ilość kontrastu niż otaczający je miąższ tarczycy. Zmiany o charakterze nowotworów złośliwych i torbieli w ogóle nie gromadzą kontrastu. Na podstawie tych różnic wydzielono 3 rodzaje guzków w obrębie tarczycy: ciepłe, obojętne i zimne. O guzkach ciepłych mówimy, kiedy gromadzą izotop w większym stopniu niż otaczający miąższ tarczycy. Obojętne wychwytują go w podobnej ilości jak miąższ, zimne natomiast nie przyswajają w ogóle izotopu. Odczyt wyników zajmuje kilka minut. Przy scyntygrafii tarczycy wynikiem badania jest opis z dokumentacją fotograficzną, na której widać kształt tarczycy z zaznaczonymi różnymi kolorami zmianami w miąższu. Kolory (czerwony, żółty, niebieski) określają nasilenie wychwytu izotopu.

Zobacz także

Scyntygrafia tarczycy – przeciwwskazania i wskazania do wykonania badania

Badanie scyntygraficzne jest bezpieczne, jednakże ze względu na podawanie izotopu istnieją pewne zagrożenia. W związku z tym dobrze jest znać wskazania, w których badanie powinno być wykonane, aby nie narażać się niepotrzebnie. O wskazaniach decyduje oczywiście zawsze lekarz, najczęściej endokrynolog, czasami chirurg endokrynologiczny. Należą do nich diagnostyka nadczynności tarczycy i podejrzenie wola guzkowego lub pojedynczych guzków tarczycy. Często badanie wykorzystuje się do oceny wola zamostkowego, a zwłaszcza jego zakresu przed planowaną operacją. Wskazaniami są także wady rozwojowe tarczycy. Ponadto jako badanie kontrolne scyntygrafia ocenia doszczętność resekcji po zabiegu usunięcia tarczycyIstnieje kilka przeciwwskazań do zabiegu. Są nimi: ciąża i okres karmienia piersią, uczulenie na znacznik, ciężka oftalmopatia tarczycowa i znaczna otyłość. Niewskazane jest badanie u osoby będącej jedynym opiekunem małego dziecka. Wynika to z tego, iż przy scyntygrafii tarczycy skutkiem ubocznym jest emitowanie promieniowania do otoczenia przez krótki czas.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Powiązane tematy:

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.