Przejdź do treści

Tarczyca – jakie badania tarczycy mają znaczenie diagnostyczne? Jak je interpretować?

tarczyca - lekarka wykonuje kobiecie badanie usg
Fot. Africa Studio / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ginekologowi warto mówić o tym, że podczas seksu cię boli, że nie masz ochoty na czułości albo, że w ostatnim czasie spałaś z kilkoma facetami
Dziewczyna stojąca na ulicy
„Zejście po schodach też może stać się dla ciebie ścieżką kontemplacji”. Kasia Bem o spacerze medytacyjnym
Czwarta fala pandemii pojawi się już jesienią? Wiemy, kogo będzie dotyczyć
„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?
Dlaczego udajemy orgazm? 5 powodów, dla których warto
Dlaczego udajemy orgazm? 5 powodów, dla których warto przestać to robić

Tarczyca jest narządem wydzielania wewnętrznego. Badaniem i leczeniem chorób tarczycy zajmuje się endokrynolog. Badania tarczycy wykonuje się raczej na czczo, ale najważniejsze jest, by w dniu badania nie przyjmować leku na tarczycę.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Badania tarczycy obejmują badania laboratoryjne, badania obrazowe, a także badania inwazyjne. Nie wszystkie badania wykonywane są jednocześnie. Przesiewowym badaniem tarczycy jest badanie poziomu tyreotropiny (TSH), czyli hormonu przysadki wydzielanego w sprzężeniu zwrotnym z hormonami tarczycy. To, jakie badania zrobić na tarczycę, zależy od indywidualnych wskazań. Jeżeli pacjent ma objawy zaburzeń pracy tarczycy, konieczny będzie rozszerzony panel badań. Jeśli natomiast chory nie ma żadnych dolegliwości, ale jest np. rodzinnie obciążony lub pacjentka planuje ciążę.

Kiedy wykonuje się badania tarczycy?

Badania tarczycy zalecane są przede wszystkim osobom, u których pojawiły się objawy sugerujące zaburzenia funkcji tego narządu. Na podstawie objawów klinicznych można przede wszystkim wysnuć podejrzenie niedoczynności tarczycy (niedoboru hormonów tarczycy) lub nadczynności tarczycy (nadmiaru hormonów tarczycy). U chorych na niedoczynność tarczycy często pojawia się problem z suchą skórą, obrzękami, męczliwością, spowolnieniem ruchowym, wypadaniem włosów czy łamliwością paznokci. Natomiast nadczynność tarczycy związana jest z nadmiernym poceniem się, wilgotną i nadmiernie ucieploną skórą, przyspieszeniem akcji serca, drżeniem rąk i tendencją do biegunek.

Jak wygląda badanie tarczycy u endokrynologa?

Pierwsze badanie przesiewowe z krwi zlecane jest najczęściej przez lekarza rodzinnego. Dopiero w przypadku konkretnych objawów lub odchyleń w podstawowych badaniach laboratoryjnych lekarz podstawowej opieki zdrowotnej wystawia skierowanie do specjalisty, czyli endokrynologa, który wykona szereg specjalistycznych badań. Wizyta u endokrynologa nie różni się niczym od innych wizyt lekarskich. Początkowo lekarz zbiera wywiad, później bada pacjenta fizykalnie, analizuje wyniki badań tarczycy z krwi oraz zleca dodatkowe badania laboratoryjne i obrazowe.

Badania tarczycy z krwi

Podstawowe badania tarczycy wykonuje się z krwi. Obejmują one oznaczenia poziomu poszczególnych hormonów, a także swoistych przeciwciał sugerujących np. chorobę Hashimoto. Podstawowym badaniem jest tyreotropina (TSH), będąca badaniem z krwi zaliczanym do badań przesiewowych. Tyreotropina to hormon produkowany przez przysadkę mózgową, stymulujący tarczycę do produkcji hormonów. Jeśli we krwi utrzymuje się wystarczające stężenie lub nadmiar hormonów, dochodzi do hamowania produkcji TSH. Norma TSH wynosi 0,4–4,0 mIU/l, przy czym u kobiet w ciąży górna granica normy wynosi 2,5 dla pierwszego trymestru i 3 dla trymestrów drugiego i trzeciego. We krwi oznacza się również hormony tarczycy. Jednak w diagnostyce chorób tarczycy znaczenie mają jedynie wolne frakcje hormonalne, oznaczane jako fT3 i fT4. Szczególne znaczenie ma ten drugi hormon. Normy dla nich są następujące:

  • fT4 – 10–25 pmol/l,
  • fT3 – 2,2–6 pmol/l.

Kolejnym hormonem wydzielanym przez tarczycę – a dokładnie przez komórki C tarczycy – jest kalcytonina. Wpływa ona przede wszystkim na gospodarkę wapniowo-fosforanową. Badanie kalcytoniny ma kluczowe znaczenie w monitorowaniu raka tarczycy. Prawidłowy poziom kalcytoniny wynosi poniżej 2,9 pmol/l. Poza kalcytoniną ogromną rolę w diagnostyce schorzeń nowotworowych tarczycy ma również tyreoglobulina. Wytwarzana jest w komórkach pęcherzykowych, a magazynowana w koloidzie tego narządu.

Z krwi można wykonać również badania tarczycy w kierunku obecności przeciwciał przeciwko receptorowi TSH (anty-TSHR), charakterystycznych dla choroby Gravesa-Basedowa (schorzenie jest jedną z przyczyn nadczynności tarczycy). Można również wykryć przeciwciała przeciwko tyreoperoksydazie (anty-TPO) i tyreoglobulinie (anty Tg), które są typowe dla niedoczynności tarczycy wywołanej np. przez chorobę Hashimoto. Badanie krwi pozwala dodatkowo oznaczyć poziom jodu w moczu.

Zobacz także

Inne badania tarczycy

W przypadku badań dodatkowych tarczycy wykonuje się badania obrazowe. Zastosowanie praktyczne ma tu przede wszystkim ultrasonografia (USG), tomografia komputerowa, scyntygrafia czy rezonans magnetyczny. Badaniem wykorzystywanym do różnicowania zmian w tarczycy wykazanych w badaniach obrazowych jest biopsja tego narządu. Polega ona na nakłuciu tarczycy przez skórę szyi i pobraniu komórek do badania histopatologicznego.

Ile kosztuje badanie na tarczycę?

Cena badania tarczycy nie jest łatwa do określenia. Wszystko zależy od tego, czy pacjent idzie do endokrynologa w ramach NFZ, czy prywatnie. Podstawowe badanie tarczycy, czyli poziom TSH, kosztuje około 15 zł. Cennik badań tarczycy zależy od laboratorium, w którym wykonuje się badanie. Koszt pozostałych badań również jest uzależniony od tego, czy jest refundowany. Także ilość i rodzaj badań mają znaczenie w szacowaniu kosztów badania tarczycy.

 

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?