Przejdź do treści

Tarczyca – jakie badania tarczycy mają znaczenie diagnostyczne? Jak je interpretować?

tarczyca - lekarka wykonuje kobiecie badanie usg
Fot. Africa Studio / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
WHO: Wariant Omikron przenosi się bardzo szybko, jednak nie powoduje ciężkich objawów
Przemarznięta? Te napoje zimą rozgrzeją twój organizm skuteczniej niż herbata i kawa
6 witamin i minerałów, których organizm może potrzebować zimą
Jak możesz sobie sama poradzić z zaparciami? Wyjaśnia fizjoterapeuta Kamil Kozakowski
Czy szczepienia obowiązkowe są szczepieniami przymusowymi? Prawniczka wyjaśnia, na czym polega w praktyce nowy przepis

Tarczyca jest narządem wydzielania wewnętrznego. Badaniem i leczeniem chorób tarczycy zajmuje się endokrynolog. Badania tarczycy wykonuje się raczej na czczo, ale najważniejsze jest, by w dniu badania nie przyjmować leku na tarczycę.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Badania tarczycy obejmują badania laboratoryjne, badania obrazowe, a także badania inwazyjne. Nie wszystkie badania wykonywane są jednocześnie. Przesiewowym badaniem tarczycy jest badanie poziomu tyreotropiny (TSH), czyli hormonu przysadki wydzielanego w sprzężeniu zwrotnym z hormonami tarczycy. To, jakie badania zrobić na tarczycę, zależy od indywidualnych wskazań. Jeżeli pacjent ma objawy zaburzeń pracy tarczycy, konieczny będzie rozszerzony panel badań. Jeśli natomiast chory nie ma żadnych dolegliwości, ale jest np. rodzinnie obciążony lub pacjentka planuje ciążę.

Kiedy wykonuje się badania tarczycy?

Badania tarczycy zalecane są przede wszystkim osobom, u których pojawiły się objawy sugerujące zaburzenia funkcji tego narządu. Na podstawie objawów klinicznych można przede wszystkim wysnuć podejrzenie niedoczynności tarczycy (niedoboru hormonów tarczycy) lub nadczynności tarczycy (nadmiaru hormonów tarczycy). U chorych na niedoczynność tarczycy często pojawia się problem z suchą skórą, obrzękami, męczliwością, spowolnieniem ruchowym, wypadaniem włosów czy łamliwością paznokci. Natomiast nadczynność tarczycy związana jest z nadmiernym poceniem się, wilgotną i nadmiernie ucieploną skórą, przyspieszeniem akcji serca, drżeniem rąk i tendencją do biegunek.

Jak wygląda badanie tarczycy u endokrynologa?

Pierwsze badanie przesiewowe z krwi zlecane jest najczęściej przez lekarza rodzinnego. Dopiero w przypadku konkretnych objawów lub odchyleń w podstawowych badaniach laboratoryjnych lekarz podstawowej opieki zdrowotnej wystawia skierowanie do specjalisty, czyli endokrynologa, który wykona szereg specjalistycznych badań. Wizyta u endokrynologa nie różni się niczym od innych wizyt lekarskich. Początkowo lekarz zbiera wywiad, później bada pacjenta fizykalnie, analizuje wyniki badań tarczycy z krwi oraz zleca dodatkowe badania laboratoryjne i obrazowe.

Badania tarczycy z krwi

Podstawowe badania tarczycy wykonuje się z krwi. Obejmują one oznaczenia poziomu poszczególnych hormonów, a także swoistych przeciwciał sugerujących np. chorobę Hashimoto. Podstawowym badaniem jest tyreotropina (TSH), będąca badaniem z krwi zaliczanym do badań przesiewowych. Tyreotropina to hormon produkowany przez przysadkę mózgową, stymulujący tarczycę do produkcji hormonów. Jeśli we krwi utrzymuje się wystarczające stężenie lub nadmiar hormonów, dochodzi do hamowania produkcji TSH. Norma TSH wynosi 0,4–4,0 mIU/l, przy czym u kobiet w ciąży górna granica normy wynosi 2,5 dla pierwszego trymestru i 3 dla trymestrów drugiego i trzeciego. We krwi oznacza się również hormony tarczycy. Jednak w diagnostyce chorób tarczycy znaczenie mają jedynie wolne frakcje hormonalne, oznaczane jako fT3 i fT4. Szczególne znaczenie ma ten drugi hormon. Normy dla nich są następujące:

  • fT4 – 10–25 pmol/l,
  • fT3 – 2,2–6 pmol/l.

Kolejnym hormonem wydzielanym przez tarczycę – a dokładnie przez komórki C tarczycy – jest kalcytonina. Wpływa ona przede wszystkim na gospodarkę wapniowo-fosforanową. Badanie kalcytoniny ma kluczowe znaczenie w monitorowaniu raka tarczycy. Prawidłowy poziom kalcytoniny wynosi poniżej 2,9 pmol/l. Poza kalcytoniną ogromną rolę w diagnostyce schorzeń nowotworowych tarczycy ma również tyreoglobulina. Wytwarzana jest w komórkach pęcherzykowych, a magazynowana w koloidzie tego narządu.

Z krwi można wykonać również badania tarczycy w kierunku obecności przeciwciał przeciwko receptorowi TSH (anty-TSHR), charakterystycznych dla choroby Gravesa-Basedowa (schorzenie jest jedną z przyczyn nadczynności tarczycy). Można również wykryć przeciwciała przeciwko tyreoperoksydazie (anty-TPO) i tyreoglobulinie (anty Tg), które są typowe dla niedoczynności tarczycy wywołanej np. przez chorobę Hashimoto. Badanie krwi pozwala dodatkowo oznaczyć poziom jodu w moczu.

Zobacz także

Inne badania tarczycy

W przypadku badań dodatkowych tarczycy wykonuje się badania obrazowe. Zastosowanie praktyczne ma tu przede wszystkim ultrasonografia (USG), tomografia komputerowa, scyntygrafia czy rezonans magnetyczny. Badaniem wykorzystywanym do różnicowania zmian w tarczycy wykazanych w badaniach obrazowych jest biopsja tego narządu. Polega ona na nakłuciu tarczycy przez skórę szyi i pobraniu komórek do badania histopatologicznego.

Ile kosztuje badanie na tarczycę?

Cena badania tarczycy nie jest łatwa do określenia. Wszystko zależy od tego, czy pacjent idzie do endokrynologa w ramach NFZ, czy prywatnie. Podstawowe badanie tarczycy, czyli poziom TSH, kosztuje około 15 zł. Cennik badań tarczycy zależy od laboratorium, w którym wykonuje się badanie. Koszt pozostałych badań również jest uzależniony od tego, czy jest refundowany. Także ilość i rodzaj badań mają znaczenie w szacowaniu kosztów badania tarczycy.

 

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta, którą boli brzuch

Rak jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Łupież – przyczyny, rodzaje, profilaktyka

Produkty, które można jeść przy wrzodach

Wrzody żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

mięśniaki macicy - kobieta w gabinecie lekarskim

Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Zdjęcie rentgenowskie przedstawiające chorobę

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przyczyny, objawy, leczenie

wątroba

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, leczenie

Mężczyzna z kamicą nerkową ugina się z powodu wielkiego bólu

Kamica nerkowa – objawy, przyczyny i leczenie kamieni nerkowych

Domowe sposoby na ból gardła – który wybrać, jak leczyć?

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Mężczyzna z nadciśnieniem tętniczym mierzy swoje ciśnienie

Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić żółtaczką pokarmową?

Kobieta z rakiem macicy trzyma się za bolący brzuch.

Rak trzonu macicy – jakie są objawy i rokowania, jak przebiega leczenie raka endometrium?

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta pijąca ciepłą herbatę, próbująca złagodzić objawy hipotermii

Hipotermia – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Kobieta z chorą trzustką leży skulona na łóżku i trzyma się za bolący brzuch.

Ostre zapalenie trzustki – jak leczyć pojawiający się silny stan zapalny?

RSV. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

„To nie COVID-19 i PIMS są dla nas wyzwaniem, tylko wirus RSV”. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

Posocznica - przyczyny i objawy

Sepsa (posocznica) – na czym polega? Jakie są jej przyczyny, objawy i sposoby leczenia?

Twarz z trądzikiem różowatym

Trądzik różowaty – leczenie, objawy, dieta

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią - wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek badań

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią – wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek z badań

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku