Przejdź do treści

Tarczyca – jakie badania tarczycy mają znaczenie diagnostyczne? Jak je interpretować?

tarczyca - lekarka wykonuje kobiecie badanie usg
Fot. Africa Studio / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Śniadaniowe ciastka jaglane
Kubek gorącej herbaty
8 zdrowych herbat, które poleciłabyś przyjaciółce. Wybór eksperta ze „Zdrowo czyli sexi”
Depilacja nóg / istock
Depilacja laserowa – od czego zacząć, ile to kosztuje, kiedy nie należy jej wykonywać? Odpowiada kosmetolożka, mgr Sylwia Gnas
Marie Fredriksson / GettyImages
Wokalistka Roxette nie żyje. Marie Fredriksson zmarła z powodu choroby nowotworowej
Migrena To Nie Ściema / Facebook
Migrena nie ma nic wspólnego z bólem głowy. Tutaj nie pomoże zwykła tabletka. Choroba odbiera wszystko

Tarczyca jest narządem wydzielania wewnętrznego. Badaniem i leczeniem chorób tarczycy zajmuje się endokrynolog. Badania tarczycy wykonuje się raczej na czczo, ale najważniejsze jest, by w dniu badania nie przyjmować leku na tarczycę.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Badania tarczycy obejmują badania laboratoryjne, badania obrazowe, a także badania inwazyjne. Nie wszystkie badania wykonywane są jednocześnie. Przesiewowym badaniem tarczycy jest badanie poziomu tyreotropiny (TSH), czyli hormonu przysadki wydzielanego w sprzężeniu zwrotnym z hormonami tarczycy. To, jakie badania zrobić na tarczycę, zależy od indywidualnych wskazań. Jeżeli pacjent ma objawy zaburzeń pracy tarczycy, konieczny będzie rozszerzony panel badań. Jeśli natomiast chory nie ma żadnych dolegliwości, ale jest np. rodzinnie obciążony lub pacjentka planuje ciążę.

Kiedy wykonuje się badania tarczycy?

Badania tarczycy zalecane są przede wszystkim osobom, u których pojawiły się objawy sugerujące zaburzenia funkcji tego narządu. Na podstawie objawów klinicznych można przede wszystkim wysnuć podejrzenie niedoczynności tarczycy (niedoboru hormonów tarczycy) lub nadczynności tarczycy (nadmiaru hormonów tarczycy). U chorych na niedoczynność tarczycy często pojawia się problem z suchą skórą, obrzękami, męczliwością, spowolnieniem ruchowym, wypadaniem włosów czy łamliwością paznokci. Natomiast nadczynność tarczycy związana jest z nadmiernym poceniem się, wilgotną i nadmiernie ucieploną skórą, przyspieszeniem akcji serca, drżeniem rąk i tendencją do biegunek.

badanie tsh - pobieranie krwi

Jak wygląda badanie tarczycy u endokrynologa?

Pierwsze badanie przesiewowe z krwi zlecane jest najczęściej przez lekarza rodzinnego. Dopiero w przypadku konkretnych objawów lub odchyleń w podstawowych badaniach laboratoryjnych lekarz podstawowej opieki zdrowotnej wystawia skierowanie do specjalisty, czyli endokrynologa, który wykona szereg specjalistycznych badań. Wizyta u endokrynologa nie różni się niczym od innych wizyt lekarskich. Początkowo lekarz zbiera wywiad, później bada pacjenta fizykalnie, analizuje wyniki badań tarczycy z krwi oraz zleca dodatkowe badania laboratoryjne i obrazowe.

Badania tarczycy z krwi

Podstawowe badania tarczycy wykonuje się z krwi. Obejmują one oznaczenia poziomu poszczególnych hormonów, a także swoistych przeciwciał sugerujących np. chorobę Hashimoto. Podstawowym badaniem jest tyreotropina (TSH), będąca badaniem z krwi zaliczanym do badań przesiewowych. Tyreotropina to hormon produkowany przez przysadkę mózgową, stymulujący tarczycę do produkcji hormonów. Jeśli we krwi utrzymuje się wystarczające stężenie lub nadmiar hormonów, dochodzi do hamowania produkcji TSH. Norma TSH wynosi 0,4–4,0 mIU/l, przy czym u kobiet w ciąży górna granica normy wynosi 2,5 dla pierwszego trymestru i 3 dla trymestrów drugiego i trzeciego. We krwi oznacza się również hormony tarczycy. Jednak w diagnostyce chorób tarczycy znaczenie mają jedynie wolne frakcje hormonalne, oznaczane jako fT3 i fT4. Szczególne znaczenie ma ten drugi hormon. Normy dla nich są następujące:

  • fT4 – 10–25 pmol/l,
  • fT3 – 2,2–6 pmol/l.

Kolejnym hormonem wydzielanym przez tarczycę – a dokładnie przez komórki C tarczycy – jest kalcytonina. Wpływa ona przede wszystkim na gospodarkę wapniowo-fosforanową. Badanie kalcytoniny ma kluczowe znaczenie w monitorowaniu raka tarczycy. Prawidłowy poziom kalcytoniny wynosi poniżej 2,9 pmol/l. Poza kalcytoniną ogromną rolę w diagnostyce schorzeń nowotworowych tarczycy ma również tyreoglobulina. Wytwarzana jest w komórkach pęcherzykowych, a magazynowana w koloidzie tego narządu.

Z krwi można wykonać również badania tarczycy w kierunku obecności przeciwciał przeciwko receptorowi TSH (anty-TSHR), charakterystycznych dla choroby Gravesa-Basedowa (schorzenie jest jedną z przyczyn nadczynności tarczycy). Można również wykryć przeciwciała przeciwko tyreoperoksydazie (anty-TPO) i tyreoglobulinie (anty Tg), które są typowe dla niedoczynności tarczycy wywołanej np. przez chorobę Hashimoto. Badanie krwi pozwala dodatkowo oznaczyć poziom jodu w moczu.

Zobacz także

Inne badania tarczycy

W przypadku badań dodatkowych tarczycy wykonuje się badania obrazowe. Zastosowanie praktyczne ma tu przede wszystkim ultrasonografia (USG), tomografia komputerowa, scyntygrafia czy rezonans magnetyczny. Badaniem wykorzystywanym do różnicowania zmian w tarczycy wykazanych w badaniach obrazowych jest biopsja tego narządu. Polega ona na nakłuciu tarczycy przez skórę szyi i pobraniu komórek do badania histopatologicznego.

Ile kosztuje badanie na tarczycę?

Cena badania tarczycy nie jest łatwa do określenia. Wszystko zależy od tego, czy pacjent idzie do endokrynologa w ramach NFZ, czy prywatnie. Podstawowe badanie tarczycy, czyli poziom TSH, kosztuje około 15 zł. Cennik badań tarczycy zależy od laboratorium, w którym wykonuje się badanie. Koszt pozostałych badań również jest uzależniony od tego, czy jest refundowany. Także ilość i rodzaj badań mają znaczenie w szacowaniu kosztów badania tarczycy.

 

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Małgorzata Kożuchowska / Instagram.com

Małgorzata Kożuchowska od lat poważnie choruje. „Byłam wyczerpana, napuchnięta, czułam, że we wszystkim wyglądam słabo” – mówi aktorka

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Na czym polega balneologia?

Na czym polega balneologia?

RTG — cel badania, wskazania, szkodliwość

RTG (zdjęcie rentgenowskie) – wskazania do badania, szkodliwość

Proliferacja — czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Proliferacja – czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Życie po wycięciu tarczycy. Co się zmienia, o czym pamiętać, czy można zajść w ciążę?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

zestresowana kobieta

Stres oksydacyjny – z czego wynika i jak sobie z nim poradzić?

Anty TG — przekonaj się, czym jest ten parametr i w jakim celu wykonuje się badanie określające jego poziom

Anty TG – czym jest ten parametr i w jakim celu wykonuje się badanie określające jego poziom

damskie dłonie i stopy

Skręcona kostka – jak wyglądają objawy? Jakie są sposoby leczenia?

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

kobieta z bólem żeber

Złamane żebra – przyczyny, leczenie i rehabilitacja. Czy możliwe są powikłania?

kobieta z bolącą nogą

Złamana noga – jak wyglądają objawy? Pierwsza pomoc i rehabilitacja

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?