Przejdź do treści

Tarczyca – jakie badania tarczycy mają znaczenie diagnostyczne? Jak je interpretować?

tarczyca - lekarka wykonuje kobiecie badanie usg
Fot. Africa Studio / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Musimy przestać wierzyć w te medyczne mity! Wraz z ekspertami obaliliśmy 10 z nich
Flower photo created by freepik - www.freepik.com
Zastanawiałaś się kiedyś, jak to jest wybierać między ciepłym posiłkiem a komfortem podczas okresu? One tak. I postanowiły coś z tym zrobić!
łóżko para nóg
Jak wywabić plamy po seksie z pościeli? Poznaj kilka przydatnych trików
Które ćwiczenia na macie najlepiej wyrzeźbią twoje ciało? Odpowiada fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Dieta a choroba tarczycy. O najczęściej popełnianych błędach pisze dietetyczka Anna Reguła

Tarczyca jest narządem wydzielania wewnętrznego. Badaniem i leczeniem chorób tarczycy zajmuje się endokrynolog. Badania tarczycy wykonuje się raczej na czczo, ale najważniejsze jest, by w dniu badania nie przyjmować leku na tarczycę.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Badania tarczycy obejmują badania laboratoryjne, badania obrazowe, a także badania inwazyjne. Nie wszystkie badania wykonywane są jednocześnie. Przesiewowym badaniem tarczycy jest badanie poziomu tyreotropiny (TSH), czyli hormonu przysadki wydzielanego w sprzężeniu zwrotnym z hormonami tarczycy. To, jakie badania zrobić na tarczycę, zależy od indywidualnych wskazań. Jeżeli pacjent ma objawy zaburzeń pracy tarczycy, konieczny będzie rozszerzony panel badań. Jeśli natomiast chory nie ma żadnych dolegliwości, ale jest np. rodzinnie obciążony lub pacjentka planuje ciążę.

Kiedy wykonuje się badania tarczycy?

Badania tarczycy zalecane są przede wszystkim osobom, u których pojawiły się objawy sugerujące zaburzenia funkcji tego narządu. Na podstawie objawów klinicznych można przede wszystkim wysnuć podejrzenie niedoczynności tarczycy (niedoboru hormonów tarczycy) lub nadczynności tarczycy (nadmiaru hormonów tarczycy). U chorych na niedoczynność tarczycy często pojawia się problem z suchą skórą, obrzękami, męczliwością, spowolnieniem ruchowym, wypadaniem włosów czy łamliwością paznokci. Natomiast nadczynność tarczycy związana jest z nadmiernym poceniem się, wilgotną i nadmiernie ucieploną skórą, przyspieszeniem akcji serca, drżeniem rąk i tendencją do biegunek.

badanie tsh - pobieranie krwi

Jak wygląda badanie tarczycy u endokrynologa?

Pierwsze badanie przesiewowe z krwi zlecane jest najczęściej przez lekarza rodzinnego. Dopiero w przypadku konkretnych objawów lub odchyleń w podstawowych badaniach laboratoryjnych lekarz podstawowej opieki zdrowotnej wystawia skierowanie do specjalisty, czyli endokrynologa, który wykona szereg specjalistycznych badań. Wizyta u endokrynologa nie różni się niczym od innych wizyt lekarskich. Początkowo lekarz zbiera wywiad, później bada pacjenta fizykalnie, analizuje wyniki badań tarczycy z krwi oraz zleca dodatkowe badania laboratoryjne i obrazowe.

Badania tarczycy z krwi

Podstawowe badania tarczycy wykonuje się z krwi. Obejmują one oznaczenia poziomu poszczególnych hormonów, a także swoistych przeciwciał sugerujących np. chorobę Hashimoto. Podstawowym badaniem jest tyreotropina (TSH), będąca badaniem z krwi zaliczanym do badań przesiewowych. Tyreotropina to hormon produkowany przez przysadkę mózgową, stymulujący tarczycę do produkcji hormonów. Jeśli we krwi utrzymuje się wystarczające stężenie lub nadmiar hormonów, dochodzi do hamowania produkcji TSH. Norma TSH wynosi 0,4–4,0 mIU/l, przy czym u kobiet w ciąży górna granica normy wynosi 2,5 dla pierwszego trymestru i 3 dla trymestrów drugiego i trzeciego. We krwi oznacza się również hormony tarczycy. Jednak w diagnostyce chorób tarczycy znaczenie mają jedynie wolne frakcje hormonalne, oznaczane jako fT3 i fT4. Szczególne znaczenie ma ten drugi hormon. Normy dla nich są następujące:

  • fT4 – 10–25 pmol/l,
  • fT3 – 2,2–6 pmol/l.

Kolejnym hormonem wydzielanym przez tarczycę – a dokładnie przez komórki C tarczycy – jest kalcytonina. Wpływa ona przede wszystkim na gospodarkę wapniowo-fosforanową. Badanie kalcytoniny ma kluczowe znaczenie w monitorowaniu raka tarczycy. Prawidłowy poziom kalcytoniny wynosi poniżej 2,9 pmol/l. Poza kalcytoniną ogromną rolę w diagnostyce schorzeń nowotworowych tarczycy ma również tyreoglobulina. Wytwarzana jest w komórkach pęcherzykowych, a magazynowana w koloidzie tego narządu.

Z krwi można wykonać również badania tarczycy w kierunku obecności przeciwciał przeciwko receptorowi TSH (anty-TSHR), charakterystycznych dla choroby Gravesa-Basedowa (schorzenie jest jedną z przyczyn nadczynności tarczycy). Można również wykryć przeciwciała przeciwko tyreoperoksydazie (anty-TPO) i tyreoglobulinie (anty Tg), które są typowe dla niedoczynności tarczycy wywołanej np. przez chorobę Hashimoto. Badanie krwi pozwala dodatkowo oznaczyć poziom jodu w moczu.

Zobacz także

Inne badania tarczycy

W przypadku badań dodatkowych tarczycy wykonuje się badania obrazowe. Zastosowanie praktyczne ma tu przede wszystkim ultrasonografia (USG), tomografia komputerowa, scyntygrafia czy rezonans magnetyczny. Badaniem wykorzystywanym do różnicowania zmian w tarczycy wykazanych w badaniach obrazowych jest biopsja tego narządu. Polega ona na nakłuciu tarczycy przez skórę szyi i pobraniu komórek do badania histopatologicznego.

Ile kosztuje badanie na tarczycę?

Cena badania tarczycy nie jest łatwa do określenia. Wszystko zależy od tego, czy pacjent idzie do endokrynologa w ramach NFZ, czy prywatnie. Podstawowe badanie tarczycy, czyli poziom TSH, kosztuje około 15 zł. Cennik badań tarczycy zależy od laboratorium, w którym wykonuje się badanie. Koszt pozostałych badań również jest uzależniony od tego, czy jest refundowany. Także ilość i rodzaj badań mają znaczenie w szacowaniu kosztów badania tarczycy.

 

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Dr Katarzyna Pogoda

„Wielką radość sprawia mi obserwowanie, jak kobiety po leczeniu świetnie się realizują, zmieniają podejście do życia, nabierają sił i energii do działania” – mówi dr Katarzyna Pogoda, onkolog kliniczny

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

Zainteresują cię również:

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

lewandowska

„Jeżeli ktoś twierdzi, że się wyleczył z Hashimoto, bo zmienił coś w diecie, to jest to tylko dowód anegdotyczny” – mówi Agata Lewandowska, dietetyk i autorka książki „Hashimoto. Dieta i styl życia w chorobie”

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

10 pytań o chorą tarczycę. Sprawdź, czy wszystko o niej wiesz

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

tarczyca

Tarczyca. Co powinnaś o niej wiedzieć?

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?