Przejdź do treści

Niedoczynność nadnerczy – choroba powstała na skutek niedoborów kortyzolu i ACTH. Jakie są objawy tego schorzenia?

nerki w 3D
Fot. Crystal light / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Przenieś grę wstępną na inny poziom. 8 miejsc erogennych, których być może jeszcze nie odkryłaś, a warto
Przez żołądek do… łóżka. 8 naturalnych afrodyzjaków idealnych na pobudzającą kolację
Kobiecy mózg – jaki jest naprawdę?
Chcesz pozbyć się „oponki” z brzucha? Wprowadź te pięć zmian, a będzie ci łatwiej osiągnąć cel
10 rzeczy, za które podziękują ci twoje oczy

Niedoczynność nadnerczy jest chorobą układu wewnątrzwydzielniczego powstałą w wyniku niedoborów kortyzolu – hormonu odpowiedzialnego za stres, ciśnienie krwi i poziom glukozy. W zależności od przyczyny może mieć postać pierwotną lub wtórną. Leczenie tej choroby opiera się głównie na farmakoterapii.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Objawy niedoczynności kory nadnerczy są bardzo charakterystyczne. Choremu spada ciśnienie, a jego skóra ciemnieje na poszczególnych obszarach ciała. Może się skarżyć na bóle mięśni i stawów. Symptomy nasilają się w sytuacjach stresowych. Podstawą do rozpoznania niedoczynności nadnerczy są badania hormonalne. Szybko wdrożona terapia pozwoli uniknąć powikłań w postaci przełomu nadnerczowego.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

kuracja hormonalna

Czym jest niedoczynność kory nadnerczy?

Niedoczynność nadnerczy wynika z niedoboru kortyzolu. Produkowany przez korę, jest nazywany hormonem stresu, ponieważ ma swój udział w reakcji organizmu na stres fizyczny i psychiczny. Jest też odpowiedzialny za regulację ciśnienia i poziom glukozy we krwi człowieka. Niedobór tego hormonu w organizmie skutkuje szeregiem nieprzyjemnych dolegliwości, których chory nie powinien lekceważyć. Nieleczona niedoczynność prowadzi do przełomu nadnerczowego stanowiącego zagrożenie życia.

Przyczyny powstawania niedoczynności nadnerczy są uwarunkowane typem choroby. Za rozwój pierwotnej postaci odpowiedzialny jest niedobór hormonów spowodowany uszkodzeniem gruczołów, przy wtórnej zaś winę ponosi niedobór hormonu adrenokortykotropowego (ACTH) stymulującego nadnercza.

Pierwotna niedoczynność kory nadnerczy

Pierwotny niedobór hormonów nadnerczowych spowodowany uszkodzeniem gruczołów nazywa się fachowo chorobą Addisona. Przyczyną jej powstania jest szereg czynników, w tym:

  • procesy autoimmunologiczne;
  • rozległe i groźne dla zdrowia stany zapalne;
  • nowotwory;
  • zaburzenia metaboliczne;
  • wady rozwojowe;
  • długotrwałe przyjmowanie niektórych leków.

Przy pierwotnej niedoczynności nadnerczy objawem charakterystycznym jest tendencja do zasłabnięć, spowodowana skrajnie niskim ciśnieniem tętniczym. Chory boryka się z nietolerancją wysiłku fizycznego i utratą masy ciała, skarży się także na bóle mięśni i stawów. Typowe dla tej postaci niedoczynności nadnerczy objawy skórne, takie jak zaciemnienie skóry w bruzdach rąk, zgięć stawów i okolicach brodawek sutkowych, nasilają się pod wpływem sytuacji stresowych.

Rozpoznanie choroby Addisona opiera się na badaniach hormonalnych. Chory musi oznaczyć podstawowy poziom stężenia kortyzolu i ACTH oraz przeprowadzić test stymulacji syntetycznym hormonem adrenokortykotropowym. W ten sposób różnicuje się postać pierwotną i wtórną niedoczynności. Żeby wykluczyć nowotwór, wykonuje się tomografię komputerową.

W przypadku tej postaci niedoczynności nadnerczy leczenie polega jedynie na uzupełnieniu niedoborów hormonalnych. Dawkowanie leków musi być dobrane stosownie do płci, wagi i potrzeb pacjenta. Na ogół podaje się hydrokortyzon, fludrokortyzon i dehydroepiandrosteron.

Zobacz także

Wtórna niedoczynność kory nadnerczy

Przyczyną powstania wtórnej postaci niedoczynności jest niedobór hormonu ACTH. Jego niedostateczna produkcja może się wiązać z uszkodzeniem lub zablokowaniem przysadki mózgowej albo toczącym się procesem autoimmunologicznym. Przy wtórnej niedoczynności kory nadnerczy objawy są praktycznie takie same jak w typie pierwotnym, ale mają o wiele mniejsze nasilenie. Ponadto różnica pomiędzy postacią pierwotną a wtórną jest zauważalna w barwie skóry, która pod wpływem niedoboru ACTH jest bardzo blada i pozbawiona kolorytu. Poza tym rzadziej dochodzi do zaburzeń elektrolitowych, co także pozwala na różnicowanie.

W przypadku wtórnej niedoczynności kory nadnerczy leczenie i diagnostyka są niemal takie same jak w chorobie Addisona, choć chory wymaga mniejszych dawek leków i musi zmienić nawyki żywieniowe. Dieta powinna być bogata w słone produkty.

Niedoczynność kory nadnerczy – powikłania

Zaniedbanie leczenia niedoczynności kory nadnerczy może prowadzić do powikłań, których skutkiem będzie nawet zgon pacjenta. Taką komplikacją jest np. przełom nadnerczowy, czyli ostra niewydolność kory nadnerczy prowadząca do szeregu zaburzeń, w tym: elektrolitowych, zaburzeń świadomości ze śpiączką włącznie oraz do spadku poziomu glukozy i ciśnienia krwi. W efekcie pojawiają się biegunka i wymioty, których skutkiem jest skrajne odwodnienie. Przełom nadnerczowy można opanować po podaniu dożylnym hydrokortyzonu i zwiększeniu podaży płynów. Jeśli to konieczne, chorego zatrzymuje się w szpitalu celem podtrzymania czynności życiowych.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Tom I. Medycyna Praktyczna, Kraków 2005, s. 1104–1107.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. "Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne"

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. „Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne”

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowa ustawa o zarządzaniu kryzysowym?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowy projekt ustawy o zarządzaniu kryzysowym?

Plamienie zamiast miesiączki – co oznacza?

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej w Polsce

Komu owoce mogą szkodzić? Sprawdziłyśmy!

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego

Chlamydioza – objawy i leczenie zakażenia chlamydią

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Siedem osób usłyszało zarzuty w sprawie samobójstwa znanego lekarza. "Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna"

Siedem osób z zarzutami w sprawie samobójstwa znanego lekarza. „Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna”

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Hydroterapia – korzyści z wodolecznictwa i rodzaje zabiegów

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

×