Przejdź do treści

Niedoczynność nadnerczy – choroba powstała na skutek niedoborów kortyzolu i ACTH. Jakie są objawy tego schorzenia?

nerki w 3D
Fot. Crystal light / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Niedoczynność nadnerczy jest chorobą układu wewnątrzwydzielniczego powstałą w wyniku niedoborów kortyzolu – hormonu odpowiedzialnego za stres, ciśnienie krwi i poziom glukozy. W zależności od przyczyny może mieć postać pierwotną lub wtórną. Leczenie tej choroby opiera się głównie na farmakoterapii.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Objawy niedoczynności kory nadnerczy są bardzo charakterystyczne. Choremu spada ciśnienie, a jego skóra ciemnieje na poszczególnych obszarach ciała. Może się skarżyć na bóle mięśni i stawów. Symptomy nasilają się w sytuacjach stresowych. Podstawą do rozpoznania niedoczynności nadnerczy są badania hormonalne. Szybko wdrożona terapia pozwoli uniknąć powikłań w postaci przełomu nadnerczowego.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Odporność
Naturell Omega-3 500 mg, 240 kaps.
30,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Mulltilac
Multilac Synbiotyk, 20 kapsułek
23,39 zł
Odporność
WIMIN Twój mikrobiom, 30 kaps.
79,00 zł
Zdrowie intymne i seks, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z SOS PMS, 30 saszetek
139,00 zł
kuracja hormonalna

Czym jest niedoczynność kory nadnerczy?

Niedoczynność nadnerczy wynika z niedoboru kortyzolu. Produkowany przez korę, jest nazywany hormonem stresu, ponieważ ma swój udział w reakcji organizmu na stres fizyczny i psychiczny. Jest też odpowiedzialny za regulację ciśnienia i poziom glukozy we krwi człowieka. Niedobór tego hormonu w organizmie skutkuje szeregiem nieprzyjemnych dolegliwości, których chory nie powinien lekceważyć. Nieleczona niedoczynność prowadzi do przełomu nadnerczowego stanowiącego zagrożenie życia.

Przyczyny powstawania niedoczynności nadnerczy są uwarunkowane typem choroby. Za rozwój pierwotnej postaci odpowiedzialny jest niedobór hormonów spowodowany uszkodzeniem gruczołów, przy wtórnej zaś winę ponosi niedobór hormonu adrenokortykotropowego (ACTH) stymulującego nadnercza.

Pierwotna niedoczynność kory nadnerczy

Pierwotny niedobór hormonów nadnerczowych spowodowany uszkodzeniem gruczołów nazywa się fachowo chorobą Addisona. Przyczyną jej powstania jest szereg czynników, w tym:

  • procesy autoimmunologiczne;
  • rozległe i groźne dla zdrowia stany zapalne;
  • nowotwory;
  • zaburzenia metaboliczne;
  • wady rozwojowe;
  • długotrwałe przyjmowanie niektórych leków.

Przy pierwotnej niedoczynności nadnerczy objawem charakterystycznym jest tendencja do zasłabnięć, spowodowana skrajnie niskim ciśnieniem tętniczym. Chory boryka się z nietolerancją wysiłku fizycznego i utratą masy ciała, skarży się także na bóle mięśni i stawów. Typowe dla tej postaci niedoczynności nadnerczy objawy skórne, takie jak zaciemnienie skóry w bruzdach rąk, zgięć stawów i okolicach brodawek sutkowych, nasilają się pod wpływem sytuacji stresowych.

Rozpoznanie choroby Addisona opiera się na badaniach hormonalnych. Chory musi oznaczyć podstawowy poziom stężenia kortyzolu i ACTH oraz przeprowadzić test stymulacji syntetycznym hormonem adrenokortykotropowym. W ten sposób różnicuje się postać pierwotną i wtórną niedoczynności. Żeby wykluczyć nowotwór, wykonuje się tomografię komputerową.

W przypadku tej postaci niedoczynności nadnerczy leczenie polega jedynie na uzupełnieniu niedoborów hormonalnych. Dawkowanie leków musi być dobrane stosownie do płci, wagi i potrzeb pacjenta. Na ogół podaje się hydrokortyzon, fludrokortyzon i dehydroepiandrosteron.

Zobacz także

Wtórna niedoczynność kory nadnerczy

Przyczyną powstania wtórnej postaci niedoczynności jest niedobór hormonu ACTH. Jego niedostateczna produkcja może się wiązać z uszkodzeniem lub zablokowaniem przysadki mózgowej albo toczącym się procesem autoimmunologicznym. Przy wtórnej niedoczynności kory nadnerczy objawy są praktycznie takie same jak w typie pierwotnym, ale mają o wiele mniejsze nasilenie. Ponadto różnica pomiędzy postacią pierwotną a wtórną jest zauważalna w barwie skóry, która pod wpływem niedoboru ACTH jest bardzo blada i pozbawiona kolorytu. Poza tym rzadziej dochodzi do zaburzeń elektrolitowych, co także pozwala na różnicowanie.

W przypadku wtórnej niedoczynności kory nadnerczy leczenie i diagnostyka są niemal takie same jak w chorobie Addisona, choć chory wymaga mniejszych dawek leków i musi zmienić nawyki żywieniowe. Dieta powinna być bogata w słone produkty.

Niedoczynność kory nadnerczy – powikłania

Zaniedbanie leczenia niedoczynności kory nadnerczy może prowadzić do powikłań, których skutkiem będzie nawet zgon pacjenta. Taką komplikacją jest np. przełom nadnerczowy, czyli ostra niewydolność kory nadnerczy prowadząca do szeregu zaburzeń, w tym: elektrolitowych, zaburzeń świadomości ze śpiączką włącznie oraz do spadku poziomu glukozy i ciśnienia krwi. W efekcie pojawiają się biegunka i wymioty, których skutkiem jest skrajne odwodnienie. Przełom nadnerczowy można opanować po podaniu dożylnym hydrokortyzonu i zwiększeniu podaży płynów. Jeśli to konieczne, chorego zatrzymuje się w szpitalu celem podtrzymania czynności życiowych.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Tom I. Medycyna Praktyczna, Kraków 2005, s. 1104–1107.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Piotr Polk dostał trzecią nerkę. „To była dwuletnia walka o to, by stanąć na nogi”

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Guz Wilmsa – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

dłonie

Skąd się bierze i co oznacza drętwienie palców u rąk? Wyjaśniamy

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

Guzek pod pachą - Kobieta bada palcami pachę.

Martwi cię guzek pod pachą? Poznaj przyczyny, objawy i metody diagnostyczne zmian pod pachami

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

Kolka nerkowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

×