Przejdź do treści

Objaw Chvostka – co to jest? Jak wygląda atak tężyczki?

Objaw Chvostka – co to jest? Jak wygląda atak tężyczki? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Objaw Chvostka to jeden z symptomów tężyczki. Polega na gwałtownym, charakterystycznym skurczu mięśni twarzy i pojawia się u osób z niedoborami wapnia, czyli hipokalcemią. Aby go zaobserwować, konieczne jest wcześniejsze uderzenie odpowiedniego obszaru specjalistycznym młoteczkiem. Dowiedz się więcej. 

Co to jest objaw Chvostka?

Objaw Chvostka to nagłe skurcze mięśni mimicznych znajdujących się w obrębie twarzy, jakie pojawiają się w wyniku uderzenia młoteczkiem neurologicznym w nerw twarzowy, a więc w brzeg mięśnia żwacza. Ów nerw jest zlokalizowany pod wyrostkiem jarzmowym, około 2 cm od płatka ucha. To jeden z objawów tężyczki utajonej (spazmofilii), który pojawia się wraz z innymi symptomami omawianymi poniżej. 

Objaw Chvostka – symptomy towarzyszące

  • Objaw Trousseau – można go zauważyć po napompowaniu mankietu do mierzenia ciśnienia. Około 3 minuty po wykonaniu tej czynności na ramieniu pojawia się tzw. „ręka położnika”, czyli objaw charakteryzujący się drżeniem oraz kurczami tonicznymi mięśni rąk i to po obu stronach ciała. 
  • Objaw Erba – wiąże się z nadpobudliwością nerwów ruchowych (a więc np. nerwu twarzowego) na skutek stymulacji prądem galwanicznym. 
  • Objaw Lusta – związany jest z odwiedzeniem stopy w wyniku uderzenia młoteczkiem w pobliżu nerwu strzałkowego wspólnego. 
  • Objaw Masłowa – polega na przyspieszeniu oddechu na skutek ukłucia szpilką. 

 

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Zdrowie umysłu, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z głębokim skupieniem, 30 saszetek
139,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Multilac
Multilac Synbiotyk, 20 kapsułek
23,39 zł
Odporność
Estabiom Baby, Suplement diety, krople, 5 ml
28,39 zł
PROMOCJA
Odporność, Promocje
WIMIN Odporność, 30 kaps.
20,00 zł 59,00 zł
Tężyczka może nie być łatwa do rozpoznania.

Objaw Chvostka – przyczyny

Skurcze mięśni mimicznych twarzy są efektem pobudliwości nerwowo-mięśniowej. W przekazywaniu impulsów nerwowych uczestniczy wapń. Kiedy jego ilość zmniejsza się we krwi, dochodzi do zwiększenia szybkości przekazywania sygnałów między poszczególnymi nerwami a mięśniami. To z kolei przyczynia się do powstawania tężyczki. 

W zdrowym organizmie dochodzi do wytwarzania parathormonu przez przytarczyce. Z założenia powinien on doprowadzać do wzrostu stężenia wapnia we krwi na skutek uwalniania zapasów z kości czy też w wyniku zwiększenia absorpcji ze strony przewodu pokarmowego. W sytuacji, gdy występuje niedoczynność przytarczyc, parathormon nie może być wydzielany w prawidłowych ilościach, w wyniku czego dochodzi do zmniejszenia stężenia wapnia we krwi. Jest to tzw. hipokalcemia, która z kolei prowadzi do pojawienia się tężyczki i samego objawu Chvostka. 

 

Wśród przyczyn objawu Chvostka należy wymienić również inne czynniki, które doprowadzają do niedoboru wapnia w organizmie: 

  • mała ilość wapnia w diecie, 
  • mała ilość witaminy D, 
  • zażywanie leków, które przyczyniają się do utraty wapnia z moczem (dotyczy to głównie diuretyków pętlowych, takich jak np. torasemid czy furosemid), jak również i tych, które inaktywują witaminę D (a więc leki przeciwpadaczkowe, np. pochodne kwasu barbiturowego i hydantoiny), do problemu może doprowadzić również przewlekłe zażywanie bisfosfonianów (które wykorzystuje się w leczeniu osteoporozy), 
  • niewydolność i uszkodzenie organów, które uczestniczą w wytwarzaniu witaminy D (dotyczy to nerek i wątroby), 
  • zaburzenia wchłaniania jelitowego (wówczas mniej wapnia można wchłonąć z żywności), 
  • częste wymioty i biegunki, 
  • niedobór parathormonu, 
  • brak przytarczyc, 
  • zasadowica oddechowa, 
  • uszkodzenie mięśni szkieletowych (rabdomioliza) – rozpad komórek mięśniowych prowadzi do uwolnienia dużej ilości fosforanów odpowiedzialnych za wiązanie wapnia, 
  • zespół lizy guza (rozpad komórek nowotworowych) – w tym przypadku mechanizm jest podobny do tego opisanego powyżej, 
  • ostre zapalenie trzustki, 
  • nowotwory, 
  • alkoholizm, 
  • radioterapia w okolicy szyi. 

 

Szklanka mleka

Co zrobić, gdy pojawia się objaw Chvostka? Diagnostyka

W sytuacji, gdy pojawia się objaw Chvostka, należy skonsultować się z lekarzem. Powinien on w ramach wywiadu dowiedzieć się, od kiedy występują też inne symptomy, jak bardzo są nasilone i które części ciała obejmują. Powinien również wydać skierowanie na badania laboratoryjne. Dzięki nim można w organizmie sprawdzić ilość: 

  • wapnia całkowitego, 
  • wapnia zjonizowanego, 
  • magnezu, 
  • witaminy D, 
  • fosforanów,
  • parathormonu, 
  • hormonów TSH, fT3 i fT4. 

Wymagane jest wówczas przeprowadzenie badań dodatkowych, takich jak: 

  • badanie EKG, 
  • badanie EEG, 
  • badanie elektromiograficzne (próba tężyczkowa), 
  • badanie ultrasonograficzne serca. 

 

Tężyczka – objawy wariantu utajonego

Objawy tężyczki utajonej można podzielić na kilka rodzajów: 

  • objawy neurologiczne – objaw Chvostka, wygórowane odruchy ścięgniste, objaw Trousseau, 
  • objawy centralne (wśród których wymieniamy również objawy psychiczne) – bezsenność, obniżony nastrój, nagłe zasłabnięcia, szybkie męczenie się, zwiększone napięcie nerwowe, 
  • objawy elektrofizjologiczne – chodzi tu o obraz spontanicznych wyładowań wieloiglicowych potencjałów, 
  • objawy wegetatywne – kołatanie serca, bóle w okolicy przedsercowej, bóle w klatce piersiowej i jamie brzusznej, kolki, wzdęcia, zaburzenia naczynioruchowe w kończynach, 
  • objawy obwodowe – parestezje, drętwienie i mrowienie kończyn, skurcze mięśni. 

 

Ciemnowłosa kobieta w białej bluzce trzma się za skronie i zamyka oczy

Jak wygląda atak tężyczki utajonej?

Wiele osób zastanawia się, jak wygląda atak tężyczki utajonej. Zaczyna się on od takich objawów, jak: 

  • uczucie niepokoju, 
  • uczucie gorąca, 
  • drętwienie ciała, 
  • mrowienia, 
  • kołatanie serca, 
  • uczucie duszności. 

Zdarza się, że wiele pacjentów zmagających się ze spazmofilią ma napady paniki. Niekiedy może dojść również do utraty przytomności. Co więcej, z reguły takie osoby źle się czują w miejscach zaludnionych, zamkniętych, z dużą ilością bodźców świetlnych (a więc np. w galeriach handlowych, hipermarketach, kinach, metrze czy samolocie). 

 

Leczenie tężyczki utajonej

Tężyczkę utajoną leczy się poprzez farmakoterapię. W jej ramach pacjent powinien przyjmować substancje doustne, w tym przede wszystkim wapń, aby zwiększyć jego stężenie w surowicy krwi. Zaleca się również witaminę D i B6 oraz magnez i potas, o ile występuje w organizmie niedobór tych pierwiastków. Niekiedy rekomendowana jest również terapia psychologiczna. W przypadku napadów tężyczkowych wykonuje się na izbie przyjęć wlew dożylny z solami wapnia. Pacjenci z tężyczką utajoną powinni wprowadzić również modyfikacje w diecie, uwzględniając w niej większą ilość produktów bogatych w wapń, a więc np. sezam, ryby morskie, brokuły, buraki czy też fasolę. 

 

Źródła: 

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK542326/ (dostęp: 22.09.22) 
  2. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31194466/ (dostęp: 22.09.22) 
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jakie są objawy i przyczyny chorób neurodegeneracyjnych? Przykłady i sposoby leczenia

„To wrażenie, że ciało się zmniejsza, podłoga faluje, ściany się przemieszczają, przedmioty stają się ogromne”. O zespole Alicji w Krainie Czarów mówi prof. Sergiusz Jóźwiak

Celine Dion

Celine Dion cierpi na rzadką chorobę neurologiczną. „Jedna na milion”

„Całe życie towarzyszył mi natłok myśli. Jakby w mojej głowie grało radio” – mówi Paulina Pietrzak, psycholożka z diagnozą ADHD

Michael J. Fox doceniony wyjątkowym Oscarem. „Za zrozumienie, empatię i determinację”

Już nigdy nie zaśpiewa „Killing Me Softly”. Roberta Flack jest nieuleczalnie chora

Nerw sromowy – budowa, funkcje, przyczyny neuralgii nerwu sromowego

ilustracja mózgu w 3D

Torbiel pajęczynówki – objawy i leczenie. Czy torbiel jest groźna i musi być operowana?

Zespół Hakima – wodogłowie normotensyjne, które można skutecznie leczyć 

Pałeczka ropy błękitnej – drogi zakażenia, postacie infekcji, leczenie zakażenia zieloną bakterią

Neuroplastyczność mózgu – ćwiczenia. Jak ją zwiększyć?

Dr n. med. Maria Maliszewska / fot. neurosphera

Mylona z alzheimerem, parkinsonem, uważana za chorobę dzieci. Jak rozpoznać i leczyć padaczkę u seniorów, mówi dr n. med. Maria Maliszewska

Przekazując diagnozę rodzicom, mówi: „Gratuluję, mają państwo dziecko z zespołem Aspergera”. O różnorodności, która występuje w spektrum autyzmu, mówi Tony Attwood

Billie Eilish

Billie Eilish o zespole Tourette’a: „Podczas rozmowy ze mną się tego nie zauważa, ale dla mnie to wszystko jest bardzo męczące”

Choroba Devica – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Nowa metoda leczenia choroby Parkinsona / istock

Polscy neurochirurdzy zoperowali mózg bez otwierania czaszki. Tak „wyłączyli” objawy Parkinsona

Malformacja – co to jest? Czy naczyniak mózgu jest niebezpieczny?

Zaburzenia świadomości – rodzaje, objawy, leczenie

Próba Valsalvy – na czym polega i jak ją wykonać?

Obwodowy układ nerwowy – budowa, funkcje, rodzaje nerwów

Ośrodkowy układ nerwowy – budowa, funkcje, choroby OUN

Funkcje poznawcze – co to jest, zaburzenia, trening

Stres to mocny przeciwnik – jak się z nim mierzyć?

Tężyczka może nie być łatwa do rozpoznania.

Tężyczka – przyczyny, objawy, rodzaje i leczenie. Badania na tężyczkę

Najpopularniejsze

Grypa typu A/iStock

Grypa typu A – leczenie, objawy i charakterystyka wirusa

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Dobry seks to taki w kontakcie z własnym ciałem, emocjami i drugim człowiekiem. Nawet jeżeli miedzy kochankami nie ma miłości” – mówi Marta Niedźwiecka, psycholożka i sex coach

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

×