Przejdź do treści

Pierwsza pomoc przedmedyczna – zasady, zakres działań, wskazówki. Kto może jej udzielić?

Kobieta wykonuje pierwszą pomoc przedmedyczną
Fot. M.Dörr & M.Frommherz / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta ćwiczy bosu
Trening z bosu. Wzmocnij mięśnie głębokie dzięki prostym ćwiczeniom z piłką bosu!
Kobieta stoi na ulicy przy murze
Kwas hialuronowy – jakie funkcje pełni w skórze? Tłumaczy Ekspert Kosmetyczny
Olej palmowy – jeść czy nie jeść?
Olej palmowy – szkodliwy czy nie? Paulina Górska zebrała najważniejsze fakty
kawa
Kawa ma ważne oznaczenia na opakowaniach. O czym nas informują i dlaczego powinnyśmy zwracać na nie uwagę?
badanie krwii, test, ciążą
Test ciążowy z krwi – kiedy go zrobić i jak interpretować wynik?

Pierwsza pomoc przedmedyczna polega na udzieleniu osobie będącej w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia wsparcia na miarę własnych możliwości, umiejętności i wiedzy oraz niezwłocznym zawiadomieniu o tym zdarzeniu służb ratunkowych.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Dla dzieci pierwsza pomoc przedmedyczna organizowana jest coraz częściej w ramach realizacji różnych programów zdrowotnych, społecznych czy edukacyjnych w szkole i nierzadko przynosi wymierne efekty w akcjach ratunkowych. Pierwsza pomoc przedmedyczna jest prawnie usystematyzowanym obowiązkiem oraz moralną powinnością.

Pierwsza pomoc przedmedyczna

Pierwsza pomoc przedmedyczna to zespół czynności o charakterze ratunkowym wykonywanych w stosunku do osoby poszkodowanej w wypadku, na skutek urazu lub nagłego ataku choroby, w celu ochrony zdrowia i życia tej osoby oraz zminimalizowania następstw zdarzenia, do momentu udzielenia specjalistycznej pomocy medycznej.

Pierwsza pomoc przedmedyczna może być udzielana przez osobę będącą bezpośrednio na miejscu zdarzenia nie posiadającą kwalifikacji i specjalistycznej wiedzy medycznej oraz przez lekarza czy ratownika medycznego w ramach interwencji zawodowej.

Pierwsza pomoc przedmedyczna jest prawnie ustosunkowanym obowiązkiem stanowiącym zarazem jedną z zasad moralnych. Określona jest artykułem 162 Kodeksu Karnego § 1 i § 2, w którym mowa, że każda osoba, która zaniecha tego typu czynności, naraża się na karę pozbawienia wolności do 3 lat.

Czerwona apteczka

Zakres pierwszej pomocy przedmedycznej

Standardy udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej regulowane są przez odpowiednie ustawy i mogą ulegać zmianie, jednak podstawowe zasady jej udzielania są stałe. W zakres czynności pierwszej pomocy przedmedycznej wchodzą:

  • ocena zaistniałej sytuacji, czyli co i kiedy się wydarzyło;
  • zabezpieczenie miejsca zdarzenia, np. ustawienie znaków ostrzegawczych, usunięcie przeszkód w dostępie do ofiary;
  • ocena stanu poszkodowanego, w tym podstawowych funkcji życiowych: przytomność, oddech, odniesione urazy;
  • wezwanie specjalistycznej pomocy, np. poprzez kontakt z numerem 112 – jednolitym europejskim numerem alarmowym;
  • udzielenie pierwszej pomocy przedmedycznej poszkodowanemu w czasie oczekiwania służb ratunkowych.

Na czym polega pierwsza pomoc przedmedyczna?

Udzielanie pierwszej pomocy przedmedycznej zależy od stanu zdrowia ofiary. W sytuacjach bezpośredniego zagrożenia życia, jak wypadki komunikacyjne, utonięcia czy wstrząsy, często najważniejszy jest czas podjęcia pomocy oraz odpowiednio wykonywane czynności ratunkowe.

Niedotlenienie tkanek trwające poniżej 3 minut może prowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń mózgu, z kolei niedotlenienie powyżej 4 minut często powoduje ich całkowite obumarcie.

Pierwsza pomoc przedmedyczna rozpoczyna się od zapewnienia sobie bezpieczeństwa poprzez unikanie bezpośredniego kontaktu z płynami ustrojowymi ofiary i odpowiednim postępowaniem na miejscu zdarzenia. Następnie prowadzone są czynności ratunkowe np.:

  • resuscytacja krążeniowo-oddechowa, tzw. reanimacja, która ma na celu przywrócenie transportu tlenu do tkanek. Wykonywana jest wyłącznie po stwierdzeniu braku tętna i oddechu. Resuscytacja przebiega poprzez: zapewnienie drożności dróg oddechowych, czyli odchylenie głowy do tyłu, oczyszczenie jamy ustnej; prowadzenie mechanicznej wentylacji płuc, czyli sztuczne oddychanie, np. metodą usta-usta, czyli wpuszczanie powietrza do ust ofiary przy szczelnie zaciśniętym nosie przez ok. 2 sekundy. Po ruchach klatki piersiowej ocenia się skuteczność metody; prowadzenie pośredniego masażu serca poprzez uciskanie nasadą ręki przy splecionych dłoniach dolnej części mostka bez odrywania ich od klatki piersiowej; stosunek uciśnięć do sztucznych wdechów to 30 do 2. Resuscytację należy kontynuować do czasu przybycia służb ratowniczych lub do wyczerpania fizycznego osoby wykonującej pierwszą pomoc przedmedyczną. W przypadku odzyskania oddechu przez ofiarę należy ułożyć ją w pozycji bocznej ustalonej i sprawdzać oddech.
  • tamowanie krwotoków, które polega na uniesieniu krwawiącej kończyny i założenie opatrunku uciskowego;
  • chłodzenie oparzonego miejsca;
  • podczas ataku padaczki należy asekurować głowę, usunąć przedmioty z jamy ustnej i ułożyć pacjenta w pozycji bocznej ustalonej; nie należy krępować drgawek.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

Ratownik medyczny z manekinem dziecka pokazuje jak udzielić pierwszej pomocy, kiedy dziecko się zadławi

Zadławienie u dziecka. Jak udzielić pierwszej pomocy? Wyjaśnia ratownik medyczny Adrian Zadorecki

Mężczyźni przeprowadzają pierwszą pomoc manekinowi, jako osobie powieszonej

Pierwsza pomoc u osoby powieszonej. Co należy zrobić? Tłumaczy ratownik medyczny

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Jak wygląda pierwsza pomoc przy wypadku z fajerwerkami?

Fajerwerki. Pierwsza pomoc przy obrażeniach od fajerwerków

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

opatrunek okluzyjny

Opatrunek okluzyjny – czym jest i jak go stosować?

Użądlenie osy — jak na nie reagować?

Użądlenie osy – pierwsza pomoc i objawy

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – jak interpretować wyniki?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

8 sposobów na podniesienie libido

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.