Kamienie migdałkowe – domowe sposoby, leczenie, objawy

Czym są kamienie migdałkowe? 

Kamienie migdałkowe to niewielkie skupiska złożone m.in. z resztek pokarmów, złuszczonego nabłonka, jak również śliny – z czasem ulegają one zgęstnieniu, tworząc czopy. Umiejscowione są w zagłębieniach migdałków i powodują szereg przykrych dolegliwości. Zwykle są niewielkie, ale czasem ich średnica wynosi nawet kilka centymetrów. Często określa się je jako „białe grudki”, ale mogą być również szare i żółte, a nawet lekko zielone. 

Warto zaznaczyć, że mimo iż problem częściej występuje u dorosłych, kamienie migdałkowe obserwuje się również u dzieci. Czy są one groźne? Teoretycznie nie, choć zdecydowanie nie pomagają w życiu. Najbardziej charakterystycznym objawem kamieni migdałkowych jest bowiem nieprzyjemny zapach z ust, przypominający woń zgnilizny. Nierzadko doprowadza to do ograniczenia kontaktów towarzyskich i obniżenia nastroju, a co za tym idzie – pogorszenia jakości życia. 

Kamienie migdałkowe – objawy 

Najczęstsze objawy kamieni migdałkowych to: 

• niezbyt przyjemny, metaliczny posmak w ustach, 
• nieprzyjemny oddech (halitoza), 
• uczucie „guli”, zalegania w gardle, 
• drapanie w gardle, 
• białe grudki w gardle (które można zauważyć na migdałkach). 

Oprócz tego przy większych kamieniach migdałkowych obserwuje się: 

• zniekształcenie obrysu migdałka (duże jego powiększenie i zaczerwienienie), 
• problemy z przełykaniem, 
• bóle gardła (które czasem promieniują do ucha), 
• napady suchego kaszlu (połączone niekiedy z odpluwaniem grudek).

Przyczyny kamieni migdałkowych 

Stan migdałków związany jest z przebytymi infekcjami, w wyniku których czasem pojawiają się blizny. Te z kolei doprowadzają do deformacji ujścia krypt migdałkowych. W wyniku tego procesu migdałek traci na swojej elastyczności. W rezultacie zaburzony zostaje mechanizm samooczyszczania krypt migdałkowych, w których gromadzą się resztki pokarmów, powodujące nieprzyjemną woń. 

Istnieje spory związek między kamieniami migdałkowymi a anginą. To właśnie ta choroba powoduje powstawanie blizn. U niektórych pacjentów dochodzi do omawianego przez nas problemu już po jednej anginie ropnej o ciężkim przebiegu. Inne czynniki, które sprzyjają pojawieniu się kamieni migdałkowych to: 

• nieprawidłowa higiena jamy ustnej, 
• niezbilansowana dieta, 
• rzadkie wizyty u stomatologa, 
• palenie papierosów, 
• ignorowanie zapalenia gardła czy migdałków. 

Leczenie kamieni migdałkowych 

Kamienie migdałkowe mają tendencję do nawracania. Jeśli stanowią poważny problem, stosuje się w leczeniu takie metody jak: 

• kryptoliza – zabieg polegający na usuwaniu zwapnień oraz zamykaniu lub spłycaniu krypt przy pomocy lasera bądź fal radiowych, 
• metody manualne – chodzi tu o ręczne usuwanie migdałków, poprzez umiejętne dociskanie poszczególnych struktur anatomicznych, 
• płukanie jamy ustnej i gardła – to doraźna metoda leczenia omawianego problemu, wykorzystuje się do tego roztwór soli fizjologicznej. 

W niektórych przypadkach dokonuje się również chirurgicznego usunięcia migdałków, określanego mianem tonsillektomii. Wykonuje się go rzadko, jedynie wtedy, gdy wszystkie inne metody zawiodły. Należy przemyśleć poddanie się temu zabiegowi wtedy, gdy: 

• stany zapalne gardła często nawracają, 
• doszło do przerostu migdałków, 
• doszło do zakażenia paciorkowcem. 

Domowe sposoby na kamienie migdałkowe 

W przypadku niewielkich kamieni migdałkowych wystarczy zazwyczaj zwykłe odkaszlnięcie, aby poczuć się lepiej. Czasem jednak to za mało. Wówczas warto wypróbować domowe sposoby na kamienie migdałkowe. Przede wszystkim chodzi tu o picie ziołowych naparów, które mają właściwości bakteriobójcze oraz przeciwzapalne. Zdadzą tu egzamin napary z rumianku i szałwii.  

Świetnie spiszą się także roztwory wody utlenionej. Niektórzy decydują się również na usuwanie kamieni migdałkowych przy pomocy patyczka lub szypułki. Metoda ta nie przynosi jednak długotrwałych efektów, a jeżeli ktoś nie ma w niej wprawy, może to doprowadzić do podrażnienia, a nawet uszkodzenia błon śluzowych jamy ustnej. 

Niektórzy stosują również olejek z oregano na kamienie migdałkowe. I faktycznie może on pomóc, z tym że najpierw należy to skonsultować z lekarzem, a następnie przyjmować całość w odpowiedni sposób. Przede wszystkim trzeba taki olejek odpowiednio rozcieńczyć, w przeciwnym wypadku istnieje ryzyko poparzenia. Najlepiej również, jeśli będzie to olejek o stężeniu 5-procentowym. Do rozcieńczenia można z kolei wykorzystać: 

• inny olej, 
• jogurt, 
• mleko, 
• miód, 
• sok pomidorowy (1/3 szklanki) z dodatkiem oliwy (1 łyżka). 

Tak przygotowaną mieszankę należy stosować doustnie, najlepiej 3 razy dziennie, maksymalnie przez tydzień. Jak usunąć kamienie migdałkowe jeszcze innymi, domowymi sposobami? Wystarczy w tym celu kupić odpowiedni zestaw z zakrzywioną strzykawką, dzięki której możliwe jest wypłukanie mniejszych złogów. U niektórych osób sprawdza się również irygator do kamieni nerkowych. To przyrząd, który pozwala – jak deklarują producenci – jednym przyciśnięciem pompki wyeliminować omawiany przez nas problem. Cała czynność przebiega bezboleśnie, jednak efekty bywają różne. 

Jeśli chcesz zapobiegać kolejnym kamieniom migdałkowym, stosuj też płyny do płukania ust z chlorheksydyną. To substancja silnie odkażająca o właściwościach bakteriostatycznych i bakteriobójczych. Stosowanie płynów do ust z tym składnikiem blokuje aktywność bakterii beztlenowych w kryptach migdałków. Warto również rozważyć wybór płynu z wspomnianą już szałwią – hamuje ona rozwój drobnoustrojów, a do tego odznacza się działaniem przeciwzapalnym. 

Bibliografia: 

1. Shinkino K., Ikusaka M., Tonsillolith, Clinical Case Reports 2021, 9(6). 
2. Papitsi L., Koukoutsis G., Balatsouras D., A case of a giant tonsillolith, Hippokratia 2020, 24(2): 96. 
3. Yellamma Bai K., Vinod Kumer B., Tonsillolith: A polymicrobial biofilm, Medical Journal Armed Forces India 2015, 71: 95-S98.