Przejdź do treści

Próchnica zębów u dzieci – jakie są jej przyczyny? Leczenie i profilaktyka próchnicy

Stomatolog ogląda zęby dziewczynki, która cierpi na próchnice. Jej zęby są całe czarne.
Fot. a_64/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dobry seks po menopauzie – co zrobić, by taki był?
Ewa Błaszczyk zaszczepiła przeciw COVID-19 swoją córkę, która od 21 lat jest w śpiączce
Ewa Błaszczyk zaszczepiła przeciw COVID-19 swoją córkę, która od 21 lat jest w śpiączce
Czy można jeść pomidory w Hashimoto?
Masz Hashimoto albo problemy jelitowe? Ogranicz w swojej diecie pomidory
Dziecko na szczepieniu
Komisja ekspercka FDA poparła szczepienia na COVID-19 dla dzieci w wieku 5-11 lat
Kobieta siedzi na kanapie, jest przykryta kocem
Jesienna fala COVID-19 będzie groźniejsza, niż przewidywano. Nawet do 36 tys. chorych w szpitalach

Próchnica zębów u dzieci staje się coraz częstszym problemem. Szacuje się, że dotyka ona 6 na 10 dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Zdarza się także u niemowląt. Poza wdrożeniem szybkiego leczenia, niezmiernie ważna jest profilaktyka i uświadamianie rodziców o wadze problemu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Próchnica u dzieci to poważny problem zdrowotny, który jest często bagatelizowany przez rodziców. Uważają oni, że zęby mleczne nie wymagają leczenia, ponieważ wypadną i zostaną  zastąpione przez zęby stałe. Niestety, skutki nieleczonych schorzeń jamy ustnej w dzieciństwie, mogą być odczuwane nawet w dorosłym życiu. Zapobieganie próchnicy obejmuje odpowiednią dietę, prawidłową higienę i regularne wizyty u stomatologa.

Jak wygląda próchnica u dzieci?

Próchnica zębów u dzieci to choroba zakaźna, polegająca na demineralizacji szkliwa, która prowadzi do powstania ubytku próchnicowego. Zdecydowanie częściej dotyczy uzębienia szczęki niż żuchwy. Może rozwinąć się u bardzo małych dzieci, zaraz po pojawieniu się pierwszych zębów mlecznych. Według badań przeprowadzonych przez Akademię Zdrowego Uśmiechu próchnicę ma ponad 60% dzieci w Polsce. U większości obejmuje ona 5 zębów naraz. Początki próchnicy u dzieci są często niezauważane bądź bagatelizowane. Pierwszym objawem choroby jest lepki, biało-żółty nalot, ściśle przylegający do zębów (tzw. płytka nazębna). Następnie pojawiają się matowe, szorstkie białe plamy lub smugi, wyraźnie odróżniające się od zdrowego szkliwa. Na tym etapie proces chorobowy jest całkowicie odwracalny. Jeżeli nie zostanie wdrożona odpowiednia higiena i leczenie stomatologiczne, próchnica rozwija się dalej. Na przednich zębach, tuż przy linii dziąseł, tworzą się ciemne (czarne lub brązowe) ubytki, które w szybkim tempie rozprzestrzeniają się na sąsiednie zęby. Bardzo często towarzyszy im stan zapalny, który jest przyczyną bólu, zwłaszcza podczas przeżuwania pokarmów.

dziecko, podczas badania dentystycznego

Przyczyny próchnicy zębów u dzieci

Przyczyna próchnicy u dzieci jest złożona, aby doszło do rozwinięcia się choroby, konieczne jest zaistnienie czterech wzajemnie oddziałujących na siebie czynników:

  • bakterie z rodziny paciorkowców (Streptococcus mutans) – są to drobnoustroje wchodzące w skład fizjologicznej flory bakteryjnej jamy ustnej; w wyniku metabolizowania cukrów dostarczanych z pożywieniem, wytwarzają kwasy, które uszkadzają szkliwo,
  • cukry – dostarczane wraz z pożywieniem lub napojami stają się pożywką dla drobnoustrojów,
  • czas – częste lub ciągłe dostarczanie przekąsek lub słodkich napojów, zwłaszcza w nocy,
  • podatność zębów na próchnicę – słabe uwapnienie tkanek zęba uwarunkowane genetycznie lub socjalnie.

Ważną przyczyną próchnicy u dzieci jest brak nawyków higienicznych lub nieodpowiednia pielęgnacja jamy ustnej, a także unikanie profilaktycznych wizyt stomatologicznych.

Próchnica u małych dzieci – próchnica butelkowa

Szczególnym rodzajem próchnicy u małych dzieci jest tzw. próchnica butelkowa. Są na nią narażone dzieci do 4. roku życia, karmione butelką lub pojone słodkimi napojami z kubka niekapka, zwłaszcza w nocy – z powodu zmniejszonego wydzielania śliny podczas snu cukry zawarte w płynie dłużej znajdują się w jamie ustnej, oblepiają przednie zęby i stają się pożywką dla bakterii. Poza tym wykazano, że duży wpływ na rozwój choroby ma oblizywanie przez rodzica smoczka lub łyżeczki przed podaniem dziecku, co sprzyja przenoszeniu się drobnoustrojów. Próchnica u rocznego dziecka (lub młodszego) jest o tyle niebezpieczna, że obejmuje nie tylko mleczaki, które już wyrosły, ale także te, które dopiero rozpoczynają proces wyrzynania się, a w poważniejszych przypadkach również zalążki zębów stałych.

Zobacz także

Jak leczyć próchnicę u dzieci?

Leczenie próchnicy zębów u dzieci, jeśli rozpoczyna się we wczesnym stadium (obecność płytki nazębnej lub białych smug na zębach), polega na wykonywaniu fluoryzacji. Podczas zabiegu nakłada się na zęby specjalny preparat, który ma chronić szkliwo przed bakteriami, wspomóc proces jego odbudowy i poprawić kondycję uzębienia. Zalecane jest również stosowanie pasty do mycia zębów zawierającej fluor. Leczenie zaawansowanej próchnicy u dziecka, w której doszło do dużych ubytków, jest dobierane indywidualnie. Jedną z metod jest usunięcie chorych tkanek i zastąpienie ich plombą. Można zastosować także zabieg impregnacji zębów, czyli nasączanie zmienionych chorobowo mleczaków w roztworze azotanu srebra, który powstrzymuje rozwój choroby. W niektórych przypadkach konieczne jest usunięcie chorego zęba, co może być przyczyną późniejszej wady zgryzu.

Zapobieganie próchnicy u dzieci

Profilaktyka próchnicy u dzieci skutecznie powstrzymuje proces chorobowy i zapobiega pojawieniu się problemów z uzębieniem w dalszym życiu. Powinna rozpocząć się jeszcze przed pojawieniem się pierwszych zębów mlecznych. Należą do niej:

  • regularne wizyty u stomatologa,
  • mycie zębów minimum dwa razy dziennie i przepłukiwanie ich wodą po każdym posiłku (nawet u niemowląt),
  • podawanie dziecku do picia niesłodzonej wody (zwłaszcza na noc),
  • zrezygnowanie z oblizywania smoczka lub łyżeczki przed podaniem dziecku,
  • spożywanie dużej ilości warzyw i owoców, które zawierają witaminy A, C i D.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

W czasie miesiączki nie można usuwać zębów? Anna Kuśnierczak obala mity związane ze stomatologią

W czasie miesiączki nie można usuwać zębów? Anna Kuśnierczak obala mity związane ze stomatologią

RSV. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

„To nie COVID-19 i PIMS są dla nas wyzwaniem, tylko wirus RSV”. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

Twarz z trądzikiem różowatym

Trądzik różowaty – leczenie, objawy, dieta

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią - wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek badań

Na wizytę do kardiologa trzeba zaczekać prawie 3 miesiące dłużej niż przed pandemią – wynika z raportu Fundacji Watch Health Care. To nie jedyny smutny wniosek z badań

Rozpoczął się tydzień noblowski. Znamy laureatów w dziedzinie medycyny i fizjologii

Rozpoczął się tydzień noblowski. Znamy laureatów w dziedzinie medycyny i fizjologii

Naukowcy, którzy rozwinęli technologię mRNA, dostali „amerykańskiego Nobla”

Naukowcy, którzy rozwinęli technologię mRNA, dostali „amerykańskiego Nobla”

Bóle brzucha mogą być objawem choroby wywołanej przez pasożyty

Pasożyty ludzkie (owsiki, tasiemce, glista, lamblia) – objawy

Spirometria - co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Spirometria – co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Kobieta z bolącym brzuchem

Przepuklina – co to jest, rodzaje, objawy i leczenie

Badanie

Przełom w diagnozowaniu Alzheimera! Algorytm opracowany przez litewskich naukowców wykrywa chorobę z prawie 100-procentową dokładnością

Bliźniaczki syjamskie

Izrael. Lekarze rozdzielili bliźniaczki syjamskie zrośnięte głowami

Zespół stresu pourazowego (PTSD) - co to, objawy, leczenie, jak pomóc

Zespół stresu pourazowego (PTSD) – co to, objawy, leczenie, jak pomóc

ilustracja wątroby w rękach lekarza, 3D

Bilirubina całkowita – norma, podwyższona. Jak ją obniżyć?

Kobiety

Latem częściej sięgasz po kieliszek prosecco? „Przyczynia się to do nadwrażliwości, rozpuszczania szkliwa, a potem jego ścierania” – ostrzega stomatolożka

Kobieta leży w gabinecie lekarskim podłączona pod EEG

Badanie EEG – co wykrywa u dziecka i dorosłego? Wynik

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Szczoteczki do zębów

„Mama Dentystka”: prawie 4 miliony Polaków nie myje zębów, 800 tys. w ogóle nie ma w swojej łazience szczoteczki

Laborantka trzyma w ręku łańcuch genetyczny.

Zespół Edwardsa – jakie są przyczyny i objawy choroby?

Objawy alkoholizmu są szczególnie widoczne po odstawieniu tej substancji.

Alkoholizm – objawy, skutki, leczenie. Jak pomóc alkoholikowi?

Wydaje ci się, że prowadzisz zdrowy tryb życia, a efektów nie widać? Sprawdź, co robisz nie tak

Uważaj na ilość octu jabłkowego w twojej diecie. Może zaszkodzić zębom - ostrzega lek. stom. Monika Stachowicz

Uważaj na ilość octu jabłkowego w twojej diecie. Może zaszkodzić zębom – ostrzega lek. stom. Monika Stachowicz

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Kim jest wysoko wrażliwa osobowość?

„Osoby wysoko wrażliwe (WWO) wchłaniają nastroje ludzi dookoła, silniej przeżywają stres, mają żywsze sny, bogatszą wyobraźnię i błyskotliwe poczucie humoru” – mówi dr psychologii Monika Baryła-Matejczuk

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm