Przejdź do treści

Próchnica zębów u dzieci – jakie są jej przyczyny? Leczenie i profilaktyka próchnicy

Stomatolog ogląda zęby dziewczynki, która cierpi na próchnice. Jej zęby są całe czarne.
Fot. a_64/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Śmieci, źródło: Gettyimages.com
Żółty pojemnik na śmieci – czy wiesz, co i jak do niego wrzucać? Czytamy Etykiety wyjaśnia
Sól epsom, czyli inaczej sól gorzka – naturalny środek wpływający na stan ciała (i ducha)
Kaya Szulczewska / Instagram
„O, schudłaś, super!” – czy aby na pewno? Kayaszu o niepotrzebnych komplementach i fałszywej trosce
Źródło: Gettyimages.com
Jak prawidłowo przewozić noworodki i niemowlęta w foteliku samochodowym? Odpowiadają Położne dla Ciebie
Fot.: Gettyimages.com
Jak powstaje mleko UHT i czy jest mniej zdrowe od mleka pasteryzowanego? Dietetyczka wyjaśnia

Próchnica zębów u dzieci staje się coraz częstszym problemem. Szacuje się, że dotyka ona 6 na 10 dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Zdarza się także u niemowląt. Poza wdrożeniem szybkiego leczenia, niezmiernie ważna jest profilaktyka i uświadamianie rodziców o wadze problemu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Próchnica u dzieci to poważny problem zdrowotny, który jest często bagatelizowany przez rodziców. Uważają oni, że zęby mleczne nie wymagają leczenia, ponieważ wypadną i zostaną  zastąpione przez zęby stałe. Niestety, skutki nieleczonych schorzeń jamy ustnej w dzieciństwie, mogą być odczuwane nawet w dorosłym życiu. Zapobieganie próchnicy obejmuje odpowiednią dietę, prawidłową higienę i regularne wizyty u stomatologa.

Jak wygląda próchnica u dzieci?

Próchnica zębów u dzieci to choroba zakaźna, polegająca na demineralizacji szkliwa, która prowadzi do powstania ubytku próchnicowego. Zdecydowanie częściej dotyczy uzębienia szczęki niż żuchwy. Może rozwinąć się u bardzo małych dzieci, zaraz po pojawieniu się pierwszych zębów mlecznych. Według badań przeprowadzonych przez Akademię Zdrowego Uśmiechu próchnicę ma ponad 60% dzieci w Polsce. U większości obejmuje ona 5 zębów naraz. Początki próchnicy u dzieci są często niezauważane bądź bagatelizowane. Pierwszym objawem choroby jest lepki, biało-żółty nalot, ściśle przylegający do zębów (tzw. płytka nazębna). Następnie pojawiają się matowe, szorstkie białe plamy lub smugi, wyraźnie odróżniające się od zdrowego szkliwa. Na tym etapie proces chorobowy jest całkowicie odwracalny. Jeżeli nie zostanie wdrożona odpowiednia higiena i leczenie stomatologiczne, próchnica rozwija się dalej. Na przednich zębach, tuż przy linii dziąseł, tworzą się ciemne (czarne lub brązowe) ubytki, które w szybkim tempie rozprzestrzeniają się na sąsiednie zęby. Bardzo często towarzyszy im stan zapalny, który jest przyczyną bólu, zwłaszcza podczas przeżuwania pokarmów.

dziecko, podczas badania dentystycznego

Przyczyny próchnicy zębów u dzieci

Przyczyna próchnicy u dzieci jest złożona, aby doszło do rozwinięcia się choroby, konieczne jest zaistnienie czterech wzajemnie oddziałujących na siebie czynników:

  • bakterie z rodziny paciorkowców (Streptococcus mutans) – są to drobnoustroje wchodzące w skład fizjologicznej flory bakteryjnej jamy ustnej; w wyniku metabolizowania cukrów dostarczanych z pożywieniem, wytwarzają kwasy, które uszkadzają szkliwo,
  • cukry – dostarczane wraz z pożywieniem lub napojami stają się pożywką dla drobnoustrojów,
  • czas – częste lub ciągłe dostarczanie przekąsek lub słodkich napojów, zwłaszcza w nocy,
  • podatność zębów na próchnicę – słabe uwapnienie tkanek zęba uwarunkowane genetycznie lub socjalnie.

Ważną przyczyną próchnicy u dzieci jest brak nawyków higienicznych lub nieodpowiednia pielęgnacja jamy ustnej, a także unikanie profilaktycznych wizyt stomatologicznych.

Próchnica u małych dzieci – próchnica butelkowa

Szczególnym rodzajem próchnicy u małych dzieci jest tzw. próchnica butelkowa. Są na nią narażone dzieci do 4. roku życia, karmione butelką lub pojone słodkimi napojami z kubka niekapka, zwłaszcza w nocy – z powodu zmniejszonego wydzielania śliny podczas snu cukry zawarte w płynie dłużej znajdują się w jamie ustnej, oblepiają przednie zęby i stają się pożywką dla bakterii. Poza tym wykazano, że duży wpływ na rozwój choroby ma oblizywanie przez rodzica smoczka lub łyżeczki przed podaniem dziecku, co sprzyja przenoszeniu się drobnoustrojów. Próchnica u rocznego dziecka (lub młodszego) jest o tyle niebezpieczna, że obejmuje nie tylko mleczaki, które już wyrosły, ale także te, które dopiero rozpoczynają proces wyrzynania się, a w poważniejszych przypadkach również zalążki zębów stałych.

Zobacz także

Jak leczyć próchnicę u dzieci?

Leczenie próchnicy zębów u dzieci, jeśli rozpoczyna się we wczesnym stadium (obecność płytki nazębnej lub białych smug na zębach), polega na wykonywaniu fluoryzacji. Podczas zabiegu nakłada się na zęby specjalny preparat, który ma chronić szkliwo przed bakteriami, wspomóc proces jego odbudowy i poprawić kondycję uzębienia. Zalecane jest również stosowanie pasty do mycia zębów zawierającej fluor. Leczenie zaawansowanej próchnicy u dziecka, w której doszło do dużych ubytków, jest dobierane indywidualnie. Jedną z metod jest usunięcie chorych tkanek i zastąpienie ich plombą. Można zastosować także zabieg impregnacji zębów, czyli nasączanie zmienionych chorobowo mleczaków w roztworze azotanu srebra, który powstrzymuje rozwój choroby. W niektórych przypadkach konieczne jest usunięcie chorego zęba, co może być przyczyną późniejszej wady zgryzu.

Zapobieganie próchnicy u dzieci

Profilaktyka próchnicy u dzieci skutecznie powstrzymuje proces chorobowy i zapobiega pojawieniu się problemów z uzębieniem w dalszym życiu. Powinna rozpocząć się jeszcze przed pojawieniem się pierwszych zębów mlecznych. Należą do niej:

  • regularne wizyty u stomatologa,
  • mycie zębów minimum dwa razy dziennie i przepłukiwanie ich wodą po każdym posiłku (nawet u niemowląt),
  • podawanie dziecku do picia niesłodzonej wody (zwłaszcza na noc),
  • zrezygnowanie z oblizywania smoczka lub łyżeczki przed podaniem dziecku,
  • spożywanie dużej ilości warzyw i owoców, które zawierają witaminy A, C i D.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Roczne dzieck śmieje się

Próchnica wczesnego dzieciństwa – jakie są przyczyny jej powstania i jak ją leczyć? Wyjaśnia stomatolog

Twarz kobiety i ręce ze strzykawkami

Mezoterapia igłowa – wskazania, przebieg, efekty, przeciwwskazania

fenyloketonuria - kobieta bawi się z małym dzieckiem

Fenyloketonuria – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Kobieta myje zęby

Szczoteczka soniczna – jak działa? Co to jest? Jak używać?

Dziecko płaczące z powodu gorączki przy ząbkowaniu

Gorączka u dziecka – przyczyny. Jak zbić gorączkę?

kobieta zaciska zęby w uśmiechu

Zaciskanie zębów – w nocy i w dzień. Objawy, leczenie

kobieta pod drenażu limfatycznego

Czym jest drenaż limfatyczny? Efekty, przeciwwskazania

kobieta ma przeprowadzany zabieg kriolipolizy na brzuchu

Czym jest kriolipoliza? Efekty, przeciwwskazania

Ćwiczenia na plecy na siłowni, w domu – jak rozciągnąć plecy?

Kobieta przed komputerem

Ból nadgarstka – przyczyny, ćwiczenia, leczenie

Mały chłopiec stoi na krzesełku przy umywalce, patrzy w lustro i myje zęby

Pasta do zębów z ksylitolem dla dziecka? Wyjaśnia dentystka Marta Tavares

Dziecko w namiocie

Zęby dwoiste – jak wyglądają? Czy trzeba je leczyć?

kobieta, nakładająca maść na problemy skórne twarzy

Ropień – przyczyny, objawy, leczenie. Rodzaje ropni

Kobieta cierpi na ból brzucha

Nerwica żołądka – objawy, leczenie, przyczyny

Kobieta uśmiecha się

Kawa a zęby. Co zrobić, by mała czarna nie zostawiała przebarwień i osadu na zębach?

profilaktyka próchnicy u dzieci

Pasty bez fluoru lepsze dla dzieci? „Szkodliwa to jest niewiedza i jej bezmyślne szerzenie!”

Konsultacja objawów rzeżączki u lekarza

Rzeżączka – objawy u kobiet i mężczyzn, leczenie

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Pasty wybielające do zębów

Pasty wybielające do zębów. Jak najlepiej wybielić zęby?

Osoba pilnowana przez lekarza podczas wykonywania rezonansu magnetycznego

Rezonans magnetyczny – co to? Cena, gdzie go wykonać?

Skurcze łydek – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Ropień na dziąśle - jak leczyć, objawy.

Ropień na dziąśle u dziecka i dorosłego – objawy, leczenie

Kobieta w czerwonej bluzce jest u alergologa, który nakłuwa jej rękę i robi badanie

Testy alergiczne z krwi i skórne – wskazania i przebieg