Przejdź do treści

Próchnica zębów u dzieci – jakie są jej przyczyny? Leczenie i profilaktyka próchnicy

Stomatolog ogląda zęby dziewczynki, która cierpi na próchnice. Jej zęby są całe czarne.
Fot. a_64/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Elektrolity – sprawdź, czego jeszcze o nich nie wiesz
Zmagasz się z wypadającymi włosami, gromadzeniem wody i workami pod oczami? To mogą być objawy chorych nerek
Prekoncepcja - czym jest i dlaczego jest tak ważna dla przyszłych rodziców? Wyjaśnia ginekolożka lek. Anna Horbaczewska
Prekoncepcja – czym jest i dlaczego jest tak ważna dla przyszłych rodziców? Wyjaśnia ginekolożka lek. Anna Horbaczewska
Grozi nam kolejna epidemia? Wirus Nipah może zabić 75 proc. zakażonych
Niekonwencjonalnie: kręgarstwo. Czym jest i na czym polega? Czy jest bezpieczne?

Próchnica zębów u dzieci staje się coraz częstszym problemem. Szacuje się, że dotyka ona 6 na 10 dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Zdarza się także u niemowląt. Poza wdrożeniem szybkiego leczenia, niezmiernie ważna jest profilaktyka i uświadamianie rodziców o wadze problemu.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Próchnica u dzieci to poważny problem zdrowotny, który jest często bagatelizowany przez rodziców. Uważają oni, że zęby mleczne nie wymagają leczenia, ponieważ wypadną i zostaną  zastąpione przez zęby stałe. Niestety, skutki nieleczonych schorzeń jamy ustnej w dzieciństwie, mogą być odczuwane nawet w dorosłym życiu. Zapobieganie próchnicy obejmuje odpowiednią dietę, prawidłową higienę i regularne wizyty u stomatologa.

Jak wygląda próchnica u dzieci?

Próchnica zębów u dzieci to choroba zakaźna, polegająca na demineralizacji szkliwa, która prowadzi do powstania ubytku próchnicowego. Zdecydowanie częściej dotyczy uzębienia szczęki niż żuchwy. Może rozwinąć się u bardzo małych dzieci, zaraz po pojawieniu się pierwszych zębów mlecznych. Według badań przeprowadzonych przez Akademię Zdrowego Uśmiechu próchnicę ma ponad 60% dzieci w Polsce. U większości obejmuje ona 5 zębów naraz. Początki próchnicy u dzieci są często niezauważane bądź bagatelizowane. Pierwszym objawem choroby jest lepki, biało-żółty nalot, ściśle przylegający do zębów (tzw. płytka nazębna). Następnie pojawiają się matowe, szorstkie białe plamy lub smugi, wyraźnie odróżniające się od zdrowego szkliwa. Na tym etapie proces chorobowy jest całkowicie odwracalny. Jeżeli nie zostanie wdrożona odpowiednia higiena i leczenie stomatologiczne, próchnica rozwija się dalej. Na przednich zębach, tuż przy linii dziąseł, tworzą się ciemne (czarne lub brązowe) ubytki, które w szybkim tempie rozprzestrzeniają się na sąsiednie zęby. Bardzo często towarzyszy im stan zapalny, który jest przyczyną bólu, zwłaszcza podczas przeżuwania pokarmów.

dziecko, podczas badania dentystycznego

Przyczyny próchnicy zębów u dzieci

Przyczyna próchnicy u dzieci jest złożona, aby doszło do rozwinięcia się choroby, konieczne jest zaistnienie czterech wzajemnie oddziałujących na siebie czynników:

  • bakterie z rodziny paciorkowców (Streptococcus mutans) – są to drobnoustroje wchodzące w skład fizjologicznej flory bakteryjnej jamy ustnej; w wyniku metabolizowania cukrów dostarczanych z pożywieniem, wytwarzają kwasy, które uszkadzają szkliwo,
  • cukry – dostarczane wraz z pożywieniem lub napojami stają się pożywką dla drobnoustrojów,
  • czas – częste lub ciągłe dostarczanie przekąsek lub słodkich napojów, zwłaszcza w nocy,
  • podatność zębów na próchnicę – słabe uwapnienie tkanek zęba uwarunkowane genetycznie lub socjalnie.

Ważną przyczyną próchnicy u dzieci jest brak nawyków higienicznych lub nieodpowiednia pielęgnacja jamy ustnej, a także unikanie profilaktycznych wizyt stomatologicznych.

Próchnica u małych dzieci – próchnica butelkowa

Szczególnym rodzajem próchnicy u małych dzieci jest tzw. próchnica butelkowa. Są na nią narażone dzieci do 4. roku życia, karmione butelką lub pojone słodkimi napojami z kubka niekapka, zwłaszcza w nocy – z powodu zmniejszonego wydzielania śliny podczas snu cukry zawarte w płynie dłużej znajdują się w jamie ustnej, oblepiają przednie zęby i stają się pożywką dla bakterii. Poza tym wykazano, że duży wpływ na rozwój choroby ma oblizywanie przez rodzica smoczka lub łyżeczki przed podaniem dziecku, co sprzyja przenoszeniu się drobnoustrojów. Próchnica u rocznego dziecka (lub młodszego) jest o tyle niebezpieczna, że obejmuje nie tylko mleczaki, które już wyrosły, ale także te, które dopiero rozpoczynają proces wyrzynania się, a w poważniejszych przypadkach również zalążki zębów stałych.

Zobacz także

Jak leczyć próchnicę u dzieci?

Leczenie próchnicy zębów u dzieci, jeśli rozpoczyna się we wczesnym stadium (obecność płytki nazębnej lub białych smug na zębach), polega na wykonywaniu fluoryzacji. Podczas zabiegu nakłada się na zęby specjalny preparat, który ma chronić szkliwo przed bakteriami, wspomóc proces jego odbudowy i poprawić kondycję uzębienia. Zalecane jest również stosowanie pasty do mycia zębów zawierającej fluor. Leczenie zaawansowanej próchnicy u dziecka, w której doszło do dużych ubytków, jest dobierane indywidualnie. Jedną z metod jest usunięcie chorych tkanek i zastąpienie ich plombą. Można zastosować także zabieg impregnacji zębów, czyli nasączanie zmienionych chorobowo mleczaków w roztworze azotanu srebra, który powstrzymuje rozwój choroby. W niektórych przypadkach konieczne jest usunięcie chorego zęba, co może być przyczyną późniejszej wady zgryzu.

Zapobieganie próchnicy u dzieci

Profilaktyka próchnicy u dzieci skutecznie powstrzymuje proces chorobowy i zapobiega pojawieniu się problemów z uzębieniem w dalszym życiu. Powinna rozpocząć się jeszcze przed pojawieniem się pierwszych zębów mlecznych. Należą do niej:

  • regularne wizyty u stomatologa,
  • mycie zębów minimum dwa razy dziennie i przepłukiwanie ich wodą po każdym posiłku (nawet u niemowląt),
  • podawanie dziecku do picia niesłodzonej wody (zwłaszcza na noc),
  • zrezygnowanie z oblizywania smoczka lub łyżeczki przed podaniem dziecku,
  • spożywanie dużej ilości warzyw i owoców, które zawierają witaminy A, C i D.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak dobrze myć zęby? Duet szczotka i pasta nie stanowi nawet połowy sukcesu

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Szczoteczki do zębów w kubku

Jaką ilość pasty do zębów wyciskać na szczoteczkę? Większość ludzi robi to źle

Czy maseczka może sprzyjać powstawaniu próchnicy? Stomatolodzy alarmują

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

projektowanie uśmiechu

„Od razu zauważam, gdy ktoś ma problem, bo mówi czy uśmiecha się, przekręcając głowę w bok, lub zasłania usta dłonią”. Lek. dent. Marcin Krupiński o projektowaniu uśmiechu

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

Kobieta u dentysty

Dlaczego ząb po leczeniu kanałowym boli? Wyjaśnia stomatolożka

dziewczyna leżąca na trawie

Po czym lepiej nie myć zębów i dlaczego? Lista problematycznych produktów

Phonebleaching. Czy można wybielić zęby, podłączając się… do telefonu?

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

cesarskie cięcie, krew pępowinowa

Krew pępowinowa – pobierać czy nie?

Lek. dent. Małgorzata Olszewska o powszechnej akceptacji próchnicy. „Chore zęby to narażanie zdrowia, a nawet życia”

Ojciec podnosi na rękach syna

Dentystka o karmieniu dziecka w nocy: najmocniejsze zęby tego nie wytrzymają

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

diament

Biżuteria nazębna – co trzeba o niej wiedzieć? Wyjaśnia stomatolog

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

Najpopularniejsze

Basia Kędzior

Hello My Hero. „Wygląd nie mówi o tym, kim się jest, czy jest się lepszym, czy gorszym. Każdy ma tak samo ważny powód i prawo do życia” – mówi Basia Kędzior, dziewczyna z rybią łuską

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Morsowanie – wady i zalety. Czy naprawdę warto wbiec do lodowatej wody?

całująca się para

7 rzeczy, które się staną, gdy przestaniesz uprawiać seks