Przejdź do treści

Choroba bostońska u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

dziecko cierpiące na trzydniówkę (chorobę bostońską)
Choroba bostońska najczęściej dotyczy dzieci. Fot. Dessie / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
„Twierdzenia, że miałam seksomnię, zrujnowały moją sprawę o gwałt” – podkreśla Jade McCrossen-Nethercott
Bierzesz kilka opakowań antybiotyków rocznie? Internistka tłumaczy, co dzieje się z twoją wątrobą
Nowe rozporządzenie, więcej badań na tarczycę. „Jest jednak pewien warunek” zauważa Aleksandra Miszkiewicz
Dlaczego Polki nie śpią? Wyniki najnowszego badania zaskakują
Czekasz na okres, a on cały czas nie nadchodzi? Możliwych powodów jest znaczenie więcej niż ciąża

Choroba bostońska, nazywana też chorobą dłoni, stóp i jamy ustnej to zakażenie wirusowe, które najczęściej pojawia się u dzieci, choć może dotyczyć w mniejszym stopniu i dorosłych. Objawia się gorączką i charakterystyczną wysypką. Jak można zarazić się „bostonką” i czy istnieją sposoby jej leczenia?

Co to jest choroba bostońska? 

Choroba bostońska jest wywoływana przez enterowirusy z grupy Coxsackie (A5, A10, A9, B1, B3 oraz EV 71), które odpowiedzialne są również za inne schorzenia takie jak: angina, przeziębienie, zapalenie gardła czy biegunka u niemowląt.  Choroba bostońska swoją nazwę zawdzięcza miejscu, gdzie po raz pierwszy doszło do jej epidemii – Bostonu. 

“Bostonka” to potoczne określenie choroby dłoni, stóp i jamy ustnej (Hand, Foot, and Mouth Syndrome – HFMS), inaczej enterowirusowego pęcherzykowego zapalenia jamy ustnej z wypryskiem. Objawy skórne choroby po raz pierwszy opisali Robinson i Rhodes w 1958 roku, izolując wirusa Coxsackie A 16 od grupy 60 osób pochodzących z Toronto. 

Choroba bostońska – jak można się zarazić? 

Do zakażenia wirusem dochodzi drogą kropelkową (podczas kaszlu lub kichania), poprzez kontakt z wydalinami i wydzielinami osoby chorej oraz skażonymi nimi przedmiotami i powierzchniami. Jest to tzw. choroba brudnych rąk, ponieważ wirusy wydalane są z kałem nawet przez kilka tygodni od ustąpienia objawów klinicznych i do zarażenia często dochodzi przez brak właściwej higieny rąk.  Chorobą można zarazić się także w wyniku dotknięcia płynu z pękających pęcherzyków pojawiających się na skórze. Źródłem infekcji może być skażona fekaliami woda albo pożywienie, w lecie także baseny i kąpieliska 

Najczęściej chorują dzieci do 10 roku życia, ze względu na niecałkowicie wykształcony układ odpornościowy.  U noworodków i niemowląt choroba ma cięższy przebieg niż u starszych dzieci. Dorośli chorują rzadziej, a zarażają się zwykle od dzieci, które przenoszą wirusa ze żłobka, przedszkola lub szkoły.  

Większe ryzyko zachorowania występuje u osób z zaburzeniami odporności (np. osoby po przeszczepach bądź zarażone wirusem HIV), cukrzycą czy chorobami nerek.  Zarówno u dzieci jak i dorosłych może występować tzw. bezobjawowe nosicielstwo, gdy wirus jest obecny, ale nie występują objawy kliniczne. Trzeba pamiętać, że takie osoby mogą przenosić zarażenie na innych. Najwięcej zachorowań notuje się w okresie letnio – jesiennym, a szczyt zakażeń występuje późnym latem. 

Choroba bostońska – objawy u dzieci 

Bostonka jest zwykle chorobą o łagodnym przebiegu. Może nie wykazywać żadnych objawów, albo tylko niektóre z nich. Czas od kontaktu z drobnoustrojem do pojawienia się objawów (okres wylęgania, inaczej inkubacji) wynosi od 3 do 6 dni. Typowe objawy choroby bostońskiej zwykle poprzedzają objawy prodromalne, grypopodobne takie jak: ogólne złe samopoczucie, osłabienie, rozbicie, bóle mięśni i gardła, nudności, wymioty i gorączka, brak apetytu, senność i apatia, zaczerwienienie gardła. 

Najbardziej charakterystycznym objawem bostonki jest nagłe wystąpienie bardzo wysokiej gorączki przekraczającej często 39 st. C, co u dzieci stanowi duże niebezpieczeństwo. Gorączka ustępuje zwykle w ciągu 48 godzin. Długo utrzymująca się gorączka może w skrajnych przypadkach wywołać u dziecka drgawki. Jeśli do tego dojdzie, należy rozluźnić ubranie dziecka i ułożyć je na boku. Następnie delikatnie przytrzymać ciało dziecka, asekurując głównie okolice głowy. Po ataku należy bezzwłocznie wezwać pogotowie. 

Charakterystycznym objawem choroby bostońskiej jest wysypka, która powstaje po około dwóch dniach od wystąpienia gorączki. Jest to, grudkowa lub pęcherzykowa zmiana skórna pojawiająca się na dłoniach, stopach i w jamie ustnej (na błonach śluzowych gardła, podniebienia, języka, dziąseł oraz policzków), czasem na tułowiu. Powstałe pęcherzyki mogą pękać, prowadząc do owrzodzeń. Wysypka nie powoduje świądu, ale jest bolesna.  Szczególnie niekomfortowe dla osoby chorej są zmiany w ustach, ponieważ mogą  utrudniać picie i jedzenie. Krostki mają kształt grudek bądź plam o średnicy około 0,3-1 cm i są w kolorze różowo- łososiowym. Wysypka zwykle ustępuje w ciągu 7-10 dni. 

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Choroba bostońska – objawy u dorosłych 

Przebieg bostonki u dorosłych jest cięższy niż u dzieci, objawy są bardziej uciążliwe i dłużej się utrzymują, jednak ogólny obraz choroby nie różni się znacząco. Ze względu na to, że bostonka u dorosłych jest mało charakterystyczna, często myli się ją z wysypką na tle alergicznym. 

U dorosłych mogą wystąpić objawy grypopodobne, a następnie wysypka – początkowo w jamie ustnej, potem na dłoniach, podeszwach stóp, ale też pośladkach i w okolicy narządów moczowo-płciowych. Pęcherzyki na skórze są większe od tych w jamie ustnej – ich wielkość wynosi od 3 do 7 mm, mają podłużny kształt i żywoczerwone podłoże. Wysypka zazwyczaj nie powoduje świądu, może jednak dochodzić do pękania pęcherzyków i powstawania owrzodzeń. 

Choroba bostońska a ospa wietrzna 

Choroba bostońska i ospa wietrzna często bywają ze sobą mylone. Choć wywoływane są przez wirusy, należą one do różnych szczepów. Czynnikiem różnicującym obie choroby jest umiejscowienie wysypki. W bostonce wysypka zlokalizowana jest w górnej części klatki piersiowej, na stopach, dłoniach, twarzy, w jamie ustnej, czasem na pośladkach. Natomiast w przypadku ospy wietrznej są to głównie kończyny, tułów oraz skóra głowy. Wysypka przy bostonce znika samoistnie po kilku dniach nie pozostawiając żadnych śladów, natomiast wykwity w ospie wietrznej zamieniają się w strupki, których nie należy zdrapywać. 

Leczenie choroby bostońskiej 

Chorobę bostońską diagnozuje się wyłącznie na podstawie wywiadu lekarskiego oraz widocznych objawów.  Lekarz dokonuje diagnostyki różnicowej z takimi chorobami jak alergia, wiatrówka, rumień wielopostaciowy wysiękowy i wyprysk potnicowySymptomy bostonki zazwyczaj ustępują samoistnie po około 7-10 dniach i jeśli wymagają leczenia, jest to leczenie objawowe, ponieważ nie ma skutecznych leków przeciwwirusowych ani szczepionki dedykowanej chorobie bostońskiej. 

Zalecany jest odpoczynek, nawadnianie się, spożywanie lekkostrawnych posiłków oraz ewentualne zażywanie leków przeciwgorączkowych i przeciwbólowych (paracetamol, ale nie ibuprofen, ponieważ lek ten u dzieci zwiększa ryzyko pojawienia się powikłań). Stosowanie antybiotyków w tym przypadku jest bezcelowe, ponieważ „bostonka” jest chorobą wirusową. Antybiotykoterapia może jedynie osłabić organizm oraz układ odpornościowy. 

Powstałe po pęknięciu pęcherzyków nadżerki lub owrzodzenia należy odkażać preparatami antybiotykowymi lub barwnikami antyseptycznymi o działaniu osuszającym, przeciwwirusowym i przeciwbakteryjnym. Dodatkowo do płukania gardła można stosować mieszaninę płynnego ibuprofenu i  difenhydraminy, co pomaga w łagodzeniu bólu. 

Kiedy zgłosić się z dzieckiem do lekarza?

Rodzice powinni skontaktować się z lekarzem jeśli:

  • Dziecko podczas gorączki nie pije wystarczająco dużo wody i może dojść do odwodnienia,
  • Objawy nie ustępują po 10 dniach,
  • Dziecko ma osłabiony układ odpornościowy lub objawy są poważne ,
  • Dziecko jest małe, a w szczególności poniżej 6 miesiąca życia. 

Choroba bostońska u kobiet w ciąży 

Choroba bostońska w w pierwszym trymestrze ciąży może być groźna dla płodu i skutkować poronieniem lub powstaniem wad rozwojowych płodu. Zakażenie wirusem na późniejszych etapach ciąży nie jest już tak niebezpieczne. U kobiet w ciąży chorobę leczy się objawowo stosując paracetamol i kontrując odpowiednie nawadnianie organizmu. 

Choroba bostońska – powikłania 

W bardzo nielicznych przypadkach obserwuje się powikłania kardiologiczne i neurologiczne  takie jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu, ostre zapalenie mięśnia sercowego oraz zapalenie płuc. 

Choroba bostońska – profilaktyka 

Jednokrotne przechorowanie choroby bostońskiej nie uodparnia na całe życie, ponieważ to, ile razy zachorujemy zależy od typu wirusa, który wywołał zakażenie. Z tego względu niezwykle ważna jest profilaktyka. Aby skutecznie uchronić się przed zarażeniem wirusem należy przestrzegać kilku podstawowych zasad: 

  • Unikać kontaktu z osobą chorą (przytulania, całowania, używania wspólnych przedmiotów),
  • Dokładnie myć ręce po kontakcie ze śliną i innymi wydzielinami chorego oraz po skorzystaniu z toalety, 
  • Dezynfekować wspólnie używane powierzchnie i przedmioty, 
  • Unikać kąpieli w zanieczyszczonych zbiornikach wodnych, 
  • Nie posyłać dzieci do żłobka, przedszkola czy szkoły w czasie trwania zaostrzonych objawów choroby,
  • Przy chorobie bostońskiej można wychodzić na dwór, ale należy unikać kontaktów z innymi osobami.

 

Bibliografia:

  1. Kuchciak – Brancewicz Mirosława i wsp., “Choroba bostońska,” Dermatologia Prakt., vol. 1, 2014. 
  2. “Choroby zakaźne – GIS.” [Online]. Available: https://gis.gov.pl/zdrowie/choroby-zakazne/. [Accessed: 30-May-2020]. 
  3. Z. Ślebioda and Barbara Dorocka– Bobkowska, “Hand, foot and mouth disease as an emerging public health problem: Case report of familial child-to-adult transmission,” Dent Med Probl., vol. 55, no. 1, pp. 99–104, 2018, doi: 10.17219/dmp/80995. 
  4. “Hand, Foot, and Mouth Disease Symptoms | CDC,” Center for Disease Control and Prevention. [Online]. Availablehttps://www.cdc.gov/hand-foot-mouth/about/signs-symptoms.html. [Accessed: 30-May-2020]. 
  5. A. M. Guerra and M. Waseem, “Hand Foot And Mouth Disease,” StatPearls, Dec. 2020. 
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Choroby przenoszone drogą płciową są obecnie „poza kontrolą”. Liczba zarażonych osób nieustannie rośnie / pexels

Choroby przenoszone drogą płciową są obecnie „poza kontrolą”. Liczba zarażonych osób nieustannie rośnie

Nie ma leku i szczepionek na małpią ospę

W szpitalach nie ma leku dla chorych na małpią ospę, brakuje też szczepionek dla lekarzy. Rzecznik Praw Lekarza apeluje do ministra

WHO ogłosiło epidemię cholery w Syrii. Zakażonych jest już niemal 1000 osób, 8 nie żyje

WHO ogłosiło epidemię cholery w Syrii. Zakażonych jest już niemal 1000 osób, 8 nie żyje

Szczepionka

Wirus polio wykryty w kolejnych próbkach ścieków. „Na każdy zaobserwowany przypadek paraliżu mogą przypadać setki innych zarażonych osób”

"Mimo znacznego postępu tężec wciąż zbiera śmiertelne żniwo na świecie"- podkreśla lek. Małgorzata Ponikowska i apeluje, żeby nie ignorować nawet małych ran

„Mimo znacznego postępu, tężec wciąż zbiera śmiertelne żniwo na świecie”- podkreśla lek. Małgorzata Ponikowska i apeluje, żeby nie ignorować nawet małych ran

Coraz więcej przypadków tropikalnego wirusa. Przez Gorączkę Zachodniego Nilu zmarło już 13 osób / istock

Coraz więcej przypadków tropikalnego wirusa. Tylko we Włoszech przez Gorączkę Zachodniego Nilu zmarło już 13 osób

kobieta na wakacjach

5 chorób, które możesz przywieźć z wakacji

Lekarz w kostiumie ochronnym patrzy przez szybę

Małpia ospa w Polsce. Ministerstwo Zdrowia podało liczbę zakażonych osób

Kobieta

Dwa objawy wskazujące na zakażenie „ukrytym Omikronem”. Jeśli je masz, zostań w domu

Farmaceutka

Nowy tajemniczy wirus pojawił się w Chinach. Potwierdzono już dziesiątki zakażonych

W szczecińskim szpitalu wykryto zarażenie błonicą. Pacjent nie żyje

W szczecińskim szpitalu wykryto zarażenie błonicą. Pacjent nie żyje

Zgony z powodu małpiej ospy / gettyimages

Małpia ospa w Europie. Pierwsze zgony poza Afryką

Obowiązek izolacji przy małpiej ospie / istock

Będzie obowiązek izolacji przy małpiej ospie. Zmiany mają spowodować ograniczenie rozprzestrzeniania się choroby w Polsce

Małpia ospa jest już globalnym zagrożeniem / istock

Małpia ospa jest globalnym zagrożeniem. WHO wprowadziła najwyższy stopień zagrożenia epidemicznego

Wirus małpiej ospy jest niebezpieczny dla dzieci / istock

Małpia ospa może uderzyć w dzieci. Najmłodsi zaczną chorować jeszcze w tym roku?

Probówki z krwią pobraną do badań

Potwierdzono nowe przypadki wąglika w Europie. Wśród zakażonych są dzieci

Szczepienie

W tym kraju ruszyły szczepienia na małpią ospę. Zainteresowani mogą umawiać się na wizytę anonimowo

Choroba zabrała jej cztery narządy / istock

Choroba zabrała jej cztery narządy. „Każdy może złapać meningokoki. Jesteśmy narażeni na nie w każdym wieku”

Wirus Marburg w Afryce / istock

Wirus Marburg znów atakuje – dwie osoby zmarły. Przypadki nie były ze sobą powiązane

Dwulatek na OIOM-ie. Groźna choroba z ubiegłego stulecia powróciła

Kobieta w laboratorium

Wirus polio wykryty w londyńskich ściekach! To pierwszy taki przypadek od lat

Epidemia czerwonki i cholery w Mariupolu / gettyimages

Czerwonka i cholera w Mariupolu. „Na ulicach gniją odpadki, a skażenie mogą wywołać prowizoryczne groby”

Kleszcze wędrowne u granic Polski / istock

Groźne kleszcze przy polskiej granicy. Są nosicielami wirusa wywołującego gorączkę krwawiących oczu

Polska przygotowuje się na małpią ospę. Rozporządzenie ministra zdrowia

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kobieta stoi przy oknie

Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

×