Przejdź do treści

Pylica krzemowa – przyczyny, objawy, zapobieganie

Pylica krzemowa – przyczyny, objawy, zapobieganie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Mary Komasa pokazała blizny na ciążowym brzuchu
Mary Komasa pokazała blizny na ciążowym brzuchu. „Będą mi przypominały o mojej walce z endometriozą”
Dorota Szelągowska
Dorota Szelągowska w wyjątkowy sposób uczciła swoje 41. urodziny. Wybrała się na mammografię!
Jest nowa metoda diagnozowania raka piersi. Może być nawet o 37 proc. bardziej skuteczna od tradycyjnych sposobów
Jest nowa metoda wykrywania raka piersi. Może podnieść skuteczność diagnozy nawet o 37 proc.
Nowy lek doustny w zapobieganiu COVID-19
Nowy doustny lek przeciwwirusowy na COVID-19. Pfizer rozpoczął drugą fazę testów
Ręka chorej
„1/3 pacjentów, którzy przeżyją, wyjdzie do domu z uszkodzonymi nerkami”. Ekspert ostrzega przed nową epidemią, spowodowaną COVID-19

Pylica krzemowa rozwija się na skutek (zwykle wieloletniej) ekspozycji na pył krzemionki krystalicznej. W przebiegu choroby dochodzi do włóknienia tkanki płuc oraz pojawienia się objawów, najczęściej w postaci kaszlu i trudności w oddychaniu. Na czym polega leczenie krzemicy płuc? Jak zapobiegać wystąpieniu schorzenia oraz jego skutkom?

Co to jest pylica krzemowa?

Pylica krzemowa (krzemica płuc) jest schorzeniem wywołanym przez wdychanie pyłu krzemionki krystalicznej. Ekspozycja prowadząca do rozwoju poważnych zmian najczęściej trwa co najmniej kilka lat i związana jest z wykonywaną pracą, dlatego pylicę zalicza się do chorób zawodowych.

Typ krzemowy stanowi jeden z najczęściej występujących rodzajów pylicy płuc odpowiadający za 25-30 proc. przypadków choroby (inne postaci to m.in. pylica węglowa i azbestowa).

Przyczyny pylicy krzemowej płuc

Przyczyną wystąpienia pylicy krzemowej jest przedostawanie się do płuc wdychanego pyłu składającego się z małych cząsteczek krzemionki krystalicznej. Ich obecność w organizmie wywołuje odpowiedź układu immunologicznego, która prowadzi do utrzymującego się przewlekle stanu zapalnego i uszkodzenia komórek płuc. Te zmiany prowadzą z kolei do bliznowacenia oraz włóknienia tkanki płucnej skutkującego zaburzeniami funkcji oddechowych.

Lekarka oglądająca zdjęcie roentgenowskie płuc.

Krzem jest substancją naturalnie występującą m.in. w granicie, piaskowcu, krzemieniu, łupku i skaleniu. Na rozwój pylicy krzemowej najbardziej narażone są osoby, których praca wiąże się z:

  • budową tuneli, drążeniem szybów i chodników w kopalniach,
  • pozyskiwaniem kamienia metodą odkrywkową,
  • przemysłem hutniczym,
  • szlifowaniem kamienia (np. przy tworzeniu pomników lub płyt nagrobkowych),
  • produkcją ceramiki, porcelany, szkła.

Objawy pylicy krzemowej płuc

Objawy krzemicy płuc zwykle pojawiają się dopiero po 10-20 latach pracy narażającej na wdychanie pyłu krzemionkowego, choć odnotowuje się także przypadki osób z symptomami pylicy krzemowej rozwijającymi się już po kilku latach, a nawet miesiącach od pierwszej ekspozycji na ten czynnik.

W początkowych stadiach krzemicy płuc u pacjenta można zaobserwować łagodne dolegliwości w postaci kaszlu, duszności oraz uczucia osłabienia i zmęczenia. W zaawansowanych stadiach choroby objawy stają się bardzo nasilone i utrudniają wykonywanie nawet najprostszych czynności wymagających wysiłku fizycznego. Dodatkowo mogą pojawić się wtedy inne symptomy, takie jak nocne poty, obrzęki nóg, czy niebieskawe zabarwienie ust.

Jak rozpoznać pylicę krzemową płuc?

Diagnostyka i ocena zaawansowania pylicy krzemowej płuc opiera się na wywiadzie medycznym z pacjentem oraz badaniach, w tym najczęściej:

  • testach obrazowych – rentgenie klatki piersiowej lub tomografii komputerowej,
  • badaniach funkcji płuc – zwykle spirometrii.

Czy pylica płuc jest wyleczalna?

Nie opracowano dotychczas skutecznego sposobu na wyleczenie pylicy płuc. Pacjentom z potwierdzeniem schorzenia zaleca się, by unikali dalszej ekspozycji na pył krzemionkowy poprzez zmianę zawodu lub zastosowanie skutecznej ochrony przed wdychaniem cząsteczek krzemu (kontynuowanie narażenia na pył krzemionkowy może prowadzić do znacznie szybszej progresji zmian chorobowych). Bardzo ważne jest również zaprzestanie palenia tytoniu, ponieważ dym papierosowy nasila uszkodzenia płuc.

Coraz więcej chorób płuc. Również z powodu e-papierosów

U osób z krzemicą można zastosować leki rozszerzające oskrzela (ułatwiające oddychanie) oraz tlenoterapię. Pacjentom rekomenduje się wykonywanie szczepienia na grypę oraz przeciwko infekcji pneumokokowej – są oni narażeni na rozwój tych chorób w większym stopniu niż ogólna populacja. W bardzo nielicznych przypadkach rekomendowaną opcję terapii stanowi przeszczepienie płuc.

U osób z pylicą krzemową zwiększa się ryzyko gruźlicy, nadciśnienia płucnego, niewydolności serca, chorób nerek, a także nowotworów płuc. Pacjenci powinni być pod kontrolą lekarza oraz konsultować się ze specjalistą w przypadku wystąpienia nowych objawów chorobowych.

Zapobieganie pylicy krzemowej płuc

Pylica krzemowa jest schorzeniem, któremu można skutecznie zapobiegać. Po stronie pracodawcy leży stosowanie się do obowiązujących zasad związanych ze zmniejszaniem ekspozycji na pył krzemionkowy oraz zapewnienie zatrudnianym osobom ochrony osobistej w postaci półmaski przeciwpyłowej.

W grupach zawodowych narażonych na wystąpienie choroby ważne jest również regularne wykonywanie kontrolnych badań lekarskich.

 

Bibliografia:

  1. American Lung Association (2020) Silicosis.
  2. Milka M., Adigun R., Bhutta B. S. (2021) Silicosis, StatPearls.
  3. National Health Services (2021) Silicosis.
  4. DeLight N., Sachs H. (2020) Pneumoconiosis.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Badanie płynu opłucnowego – wskazania, wyniki, przebieg

Spirometria - co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Spirometria – co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych – objawy, leczenie

Angina ropna – przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby

Proteinoza pęcherzyków płucnych – przyczyny i leczenie

Oscylometria impulsowa – co to jest? Wskazania i przebieg

Leczenie tlenem – komory hiperbaryczne, terapia w domu

Stara toaleta, sławojka

Po powrocie z urlopu spuść wodę w toalecie! Może cię to ustrzec przed ciężką chorobą układu oddechowego

Ostra niewydolność oddechowa – przyczyny, objawy, leczenie

MERS-CoV i choroba MERS – objawy, leczenie. Jak zapobiegać?

Wirus SARS, choroba SARS i SARS-CoV-2 – co je ze sobą łączy?

Wideotorakoskopia – co to jest? Wskazania, przebieg

Kapnometria i kapnografia – wskazania, normy, wyniki

Fizjoterapia oddechowa – wskazania i cele rehabilitacji

Astma zawodowa – rodzaje, objawy, diagnostyka i leczenie

W szpitalu matka z córką chora na mukowiscydozę

Mukowiscydoza – jak długo się z nią żyje? Objawy, leczenie, dieta

Limfangioleiomiomatoza – przyczyny, objawy, leczenie

Kobieta

„Oddech jest podstawowym i najszybszym sposobem, aby zapanować nad trudnymi emocjami”. Psychoonkolożka wyjaśnia, jak świadomie oddychać

Zespół Eisenmengera – przyczyny, objawy, leczenie

Test marszowy – przebieg i zastosowanie badania

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – objawy, leczenie, rodzaje. Co to jest?

Tężnia solankowa – właściwości, wskazania, zastosowanie

Odma śródpiersiowa – przyczyny, objawy, leczenie

Odma podskórna – objawy, postępowanie, leczenie

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?