Rolki
Salicylany to estry kwasu salicylowego, które mogą wywoływać poważne reakcje alergiczne. Alergia na salicylany może oczywiście przyjmować postać wysypki skórnej, zdarza się jednak, że przypomina atak astmy, a nawet prowadzi do wstrząsu anafilaktycznego.
Co to są salicylany?
Uczulenie na salicylany to nic innego jak uczulenie na estry kwasu salicylowego. To organiczna, krystaliczna i bezbarwna substancja. Zalicza się ją do grupy kwasów beta-hydroksylowych (BHA). Czysty kwas salicylowy znaleźć można w spirytusie salicylowym (2–3% roztwór). Na bazie kwasu salicylowego (o stężeniu 10–20%) powstają leki i środki o działaniu przeciwzaskórnikowym, przeciwgrzybiczym, przeciwzapalnym. Salicylany znaleźć można więc nie tylko w popularnych lekach na przeziębienie, lecz także w kosmetykach o działaniu przeciwtrądzikowym oraz peelingach do tłustej skóry.
Salicylany – leki
Uczulenie na salicylany identyfikuje się najczęściej w przypadku przyjęcia przez pacjenta leku, który ma je w swoim składzie. Do salicylanów należy przede wszystkim kwas acetylosalicylowy, czyli aspiryna. Przy alergii na salicylany właściwie każdy lek zawierający aspirynę może się więc okazać niebezpieczny. Podobnie jest w przypadku polopiryny. Salicylany zawierają przede wszystkim niesteroidowe leki zapalne (NLPZ) o działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym oraz przeciwgorączkowym. Salicylany są ważnym składnikiem popularnych leków na przeziębienie i infekcje wirusowe.
Salicylany w kosmetykach
Alergia na salicylany wymaga również uważnego doboru kosmetyków. Szczególnie w przypadku, gdy pacjent ma trądzik albo skórę tłustą lub mieszaną. Kosmetyki dedykowane takim problemom skórnym często zawierają salicylany, które pomagają w walce z zaskórnikami. Salicylany mogą się więc znajdować w piankach, żelach do oczyszczania twarzy, kremach matujących, a także wszelkiego rodzaju peelingach.
Salicylany w żywności
Naturalne salicylany w owocach i warzywach stanowią formę ochrony rośliny przed infekcjami wirusowymi i bakteryjnymi. Wraz z dojrzewaniem owoców lub warzyw poziom salicylanów spada, natomiast niektóre pokarmy zawierają ich nadal na tyle dużo, że spożycie może wywołać reakcję alergiczną. Salicylany w pokarmach występują dość często. Znaleźć je można w:
- miodzie, lukrecji, cukierkach miętowych,
- produktach drożdżowych,
- owocach (jabłka, jeżyny, winogrona, rodzynki, wiśnie, porzeczki, pomarańcze, brzoskwinie, nektarynki, morele, maliny, truskawki),
- warzywach (ogórki, pomidory, brokuły, cykoria, rzodkiew, szpinak, oliwki, słodka kukurydza),
- bakaliach (migdały, orzechy włoskie, ziemne, pistacjowe, makadamia, brazylijskie, orzechy kokosowe),
- ziołach (mięta, rozmaryn, koper, oregano, szałwia, bazylia, majeranek, estragon, tymianek),
- przyprawach (papryka, kurkuma, kminek, cynamon, curry, gałka muszkatołowa, pieprz turecki, anyż, kozieradka).
Salicylany zawiera także żywność przetworzona, alkohol, kawa, herbata, coca-cola. Ekstremalnie dużo salicylanów zawierają korniszony, suszone morele, suszone daktyle, rodzynki, czerwona porzeczka, maliny i śliwki.
Uczulenie na salicylany – objawy
Leki zawierające salicylany, kosmetyki, a także niektóre produkty spożywcze mogą wywołać u osoby cierpiącej na alergię na salicylany niegroźną reakcję skórną, atak astmy, a nawet wstrząs anafilaktyczny. Zależy to od indywidualnej reakcji organizmu i stopnia uczulenia na dany alergen. Alergia na salicylany – objawy podstawowe to:
- zmiany skórne, np. pokrzywka,
- alergiczny nieżyt nosa,
- obrzęk naczynioruchowy,
- reakcje anafilaktyczne.
Uczulenie na salicylany – dieta
Skutki uczulenia na salicylany mogą być w przypadku niektórych osób tak poważne, że zaleca się im maksymalne ograniczenie kontaktu z tą substancją. Jednym ze sposobów ograniczenia dostępu salicylanów do organizmu jest wprowadzenie dość restrykcyjnej diety. Odczulanie w przypadku alergii na salicylany jest nieskuteczne. Dlatego też jedynym wyjściem, aby uchronić się przed zatruciem salicylanami, jest ograniczenie leków zawierających ten składnik, a także zmiana diety.
Dieta bez salicylanów, uboga w ten składnik, powinna opierać się na następujących produktach:
- pieczywo,
- ziarna zbóż: gryka, proso, owies, żyto, pszenica, ryż, orkisz,
- warzywa: ziemniaki (białe, obrane ze skórki), zielona kapusta, biała kapusta, selery, suszona fasolka, fasolka z puszki bez dodatku soli i cukru,
- owoce: banany, granaty, mango, papaja,
- bakalie: orzechy nerkowca i laskowe, słonecznik,
- mięsa, ryby, jaja,
- nabiał: biały ser, mleko, sery, jogurt naturalny,
- tłuszcze: olej słonecznikowy, sojowy (bez konserwantów, tłoczone na zimno), masło i margaryna.
