Przejdź do treści

Sawant – co kryje się pod tym terminem? Jak działa umysł osoby cierpiącej na zespół sawanta?

dziewczyna malująca kredą po asfalcie
Fot. Stanislav Tatarnikov / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
stres trening
Sposoby na stres. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy
Nadmierna potliwość – o czym świadczy, jakie są przyczyny?
Szczepionka
Szczepionka na gruźlicę może uchronić nas przed koronawirusem?
Kobieta trzyma się za szyję
Ból i zesztywnienie mięśni karku – przyczyny, leczenie
Kobieta czesząca włosy
Problemy z włosami: łupież, wypadanie włosów, przetłuszczanie się. Co robić?

Sawant to jeden z przypadków, gdy działanie ludzkiego umysłu okazuje się dla naukowców wielką tajemnicą. Na zespół sawanta cierpią osoby z autyzmem oraz zaburzeniami neurorozwojowymi, które przy bardzo niskim ilorazie inteligencji, wykazują nieprzeciętne zdolności muzyczne, plastyczne lub matematyczne.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Sawant właściwie nie potrafi samodzielnie egzystować, jest zdany na opiekę innych, natomiast jego umiejętności z zakresu plastyki, matematyki lub muzyki potrafią wprowadzić w osłupienie.

chłopiec z słuchawkami

Na czym polega zespół sawanta?

Sawant może biegle posługiwać się kilkunastoma językami, genialnie odtworzyć z pamięci utwór muzyczny lub dokonywać w pamięci skomplikowanych obliczeń. Jednak umiejętności te towarzyszą poważnym zaburzeniom. Ponad połowa sawantów to autyści, a zespół sawanta dotyka również osób z zaburzeniami neurorozwojowymi. Zalicza się do nich dysleksję, opóźnienie mowy oraz jąkanie.

Sawant oznacza osobę niepełnosprawną intelektualnie, lecz jednocześnie wybitnie uzdolnioną. Zespół sawanta to stan upośledzenia fizycznego i psychicznego, któremu towarzyszą niezwykłe zdolności oraz talent w wybranej dziedzinie. Najczęściej są to muzyka, plastyka, rzeźba, matematyka i zdolności językowe. Sawantyzm rozpoznaje się, gdy zdolność dziecka w jednej dziedzinie jest ponadprzeciętnie wysoka, biorąc pod uwagę jego iloraz inteligencji (IQ) lub ogólny poziom funkcjonowania.

Termin „sawant” został wprowadzony w 1887 roku przez lekarza J. Langdona Downa, który zaproponował pojęcie „idiota-sawant”, czyli uczony głupiec. Wcześniej jednak, w 1789 roku, podobnymi przypadkami zajmował się już pionier amerykańskiej psychiatrii Benjamin Russel.

Zespół sawanta – przyczyny

Zespół sawanta objawia się u osób upośledzonych umysłowo, po urazach głowy lub z zaburzeniami neurorozwojowymi. U pacjentów tych w pełni prawidłowo nie działa lewa półkula, a dokładniej jest przedni płat skroniowy. Uszkodzenie to przekłada się na zwiększoną aktywność tzw. kory nowej znajdującej się w półkuli prawej. Można więc uznać, że półkula prawa (odpowiadająca za zdolności artystyczne) rekompensuje swoją zwiększoną aktywnością uszkodzenia, do których doszło w półkuli lewej.

Ważnym czynnikiem w rozwoju sawantyzmu jest również działanie testosteronu, który w trakcie rozwoju płodowego negatywnie oddziałuje na rozwój lewej półkuli. Tłumaczy to, dlaczego sawanci to częściej mężczyźni niż kobiety.

Zespół sawanta występuje w postaci wrodzonej związanej z nieprawidłowym rozwojem lewej półkuli, szybszym rozwojem półkul w okresie prenatalnym, który prowadzi do dominacji prawej półkuli. Istnieje również nabyty zespół sawanta związanym z otępieniem czołowo-skroniowym i wynikającym z tego upośledzeniem płata skroniowego lewej półkuli. Zespół sawanta może także pojawić się przy mechanicznym uszkodzeniu lewej półkuli mózgu (uraz głowy w wyniku wypadku lub rany postrzałowej).

Syndrom sawanta jest jednym z najbardziej fascynujących zjawisk w medycynie i psychologii. Mechanizm odpowiadający za pojawienie się u danego pacjenta określonych zdolności nadal jednak nie został odkryty. Niektórzy badacze uważają, że przyczyny zespołu sawanta nigdy nie zostaną w pełni poznane. Niewątpliwie sawant jest dowodem na niezwykłą plastyczność ludzkiego mózgu.

Zobacz także

Zespół sawanta – objawy

Zespół sawanta nie jest chorobą ani patologią. To niezwykły stan umysłu wynikający z upośledzenia fizycznego i psychicznego, któremu towarzyszą niezwykłe zdolności w określonym obszarze życia. Sawantyzm cechuje współwystępowanie deficytów poznawczych z genialnymi umiejętnościami.

Zespół sawanta objawia się:

  • zdolnościami matematycznymi – prowadzeniem skomplikowanych obliczeń w pamięci, zapamiętywaniem i odtwarzaniem bardzo długich ciągów liczb, precyzyjnym odmierzaniem czasu, „kalendarzowym kalkulatorem”, czyli umiejętnością podania dnia tygodnia przypadającego na konkretną datę (np. za 65 lat);
  • zdolnościami plastycznymi – zarówno manualnymi, jak i wizualnymi; malarze lub rzeźbiarze potrafią odtwarzać ludzi i zwierzęta z anatomicznymi szczegółami, często ich dzieła powstają w bardzo krótkim czasie;
  • zdolnościami językowymi – błyskawicznym przyswajaniem nowej gramatyki i słownika danego języka; sawanci mówią czasami w kilku lub kilkunastu językach świata, choć zdolności te mogą mieć charakter „pamięci bez pojmowania”;
  • zdolnościami muzycznymi – chodzi zarówno o umiejętność dokładnego odtworzenia utworu z pamięci, jak i zdolności kompozytorskie oraz wirtuozerskie.

Najsłynniejsi sawanci

Sawantem, który stał się pierwowzorem postaci z „Rain Mana”, był Kim Peek, który jednym okiem czytał jedną stronę książki, drugą – drugim okiem. Znał na pamięć aż 12 000 pozycji i historię praktycznie każdego kraju i jego władców. Był też „kalendarzowym kalkulatorem”.

Leslie Lemke, chory na porażenie mózgowe i jaskrę, w wieku 16 lat odtworzył w pamięci koncert fortepianowy nr 1 Czajkowskiego, mimo iż nigdy nie grał na fortepianie.

Gottfrid Mind, „Rafael kotów”, potrafił stworzyć niezwykle dokładne anatomicznie portrety zwierząt.

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Dłonie starszej kobiety z czarno-białymi zdjęciami

Choroba Alzheimera – etapy, objawy, leczenie. Jakie są jej przyczyny?

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Wygląd języka – co popękany lub żółty mówi o zdrowiu?

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

kobieta ze zmianami skórnymi twarzy

Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby, żeby się ich pozbyć

Wrzody żołądka ‒ leczenie naturalne

Wrzody żołądka – leczenie naturalne. Jakie są domowe sposoby?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Śpiączka. Jak naprawdę wygląda przebudzenie?

Śpiączka. Jak naprawdę wygląda przebudzenie?

lekarz wykonuje kobiecie rentgen zębów

Zdjęcie pantomograficzne – na czym polega i ile kosztuje?

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – przyczyny i objawy. Przebieg oraz leczenie choroby

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku

Trądzik hormonalny – przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

para całująca się

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

szum w uszach - kobieta trzyma się za ucho

Szum w uszach – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

zaburzenia adaptacyjne - smutna kobieta opierająca się o ścianę

Zaburzenia adaptacyjne – czym są? Jak sobie radzić w trudnej sytuacji?

Tyłozgryz, uśmiechnięta dziewczyna z aparatem ortodontycznym na zębach

Tyłozgryz – czym jest? Objawy i leczenie tyłozgryzu u dorosłych i dzieci

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę