Przejdź do treści

Sawant – co kryje się pod tym terminem? Jak działa umysł osoby cierpiącej na zespół sawanta?

dziewczyna malująca kredą po asfalcie
Fot. Stanislav Tatarnikov / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Twoja przyjaciółka się kaleczy
Twoja przyjaciółka się kaleczy? Oto 5 rzeczy, które warto jej powiedzieć, a także 3, których mówić nie wolno
Jak schudnąć, gdy masz 20, 30, 40 lat?
Jak bezpiecznie i skutecznie się odchudzać, gdy masz 20, 30, 40 lat?
Wegetariańskie leczo - papryka górą!
Przepis na wegetariańskie leczo z papryką
Ćwiczenia na wzmocnienie pleców. Propozycje trenerki Kasi Bigos
chrapanie
Kilka faktów o chrapaniu. Sprawdź, czy to dotyczy twojego chłopaka albo ciebie

Sawant to jeden z przypadków, gdy działanie ludzkiego umysłu okazuje się dla naukowców wielką tajemnicą. Na zespół sawanta cierpią osoby z autyzmem oraz zaburzeniami neurorozwojowymi, które przy bardzo niskim ilorazie inteligencji, wykazują nieprzeciętne zdolności muzyczne, plastyczne lub matematyczne.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Sawant właściwie nie potrafi samodzielnie egzystować, jest zdany na opiekę innych, natomiast jego umiejętności z zakresu plastyki, matematyki lub muzyki potrafią wprowadzić w osłupienie.

Chcesz mieć lepszą koncentrację?

Umiejętność skupienia się to prawdziwy skarb – sprawia, że wszystko idzie łatwiej i przyjemniej. Sprawdź jak WIMIN może wesprzeć Twoją koncentrację.

Sprawdź
chłopiec z słuchawkami

Na czym polega zespół sawanta?

Sawant może biegle posługiwać się kilkunastoma językami, genialnie odtworzyć z pamięci utwór muzyczny lub dokonywać w pamięci skomplikowanych obliczeń. Jednak umiejętności te towarzyszą poważnym zaburzeniom. Ponad połowa sawantów to autyści, a zespół sawanta dotyka również osób z zaburzeniami neurorozwojowymi. Zalicza się do nich dysleksję, opóźnienie mowy oraz jąkanie.

Sawant oznacza osobę niepełnosprawną intelektualnie, lecz jednocześnie wybitnie uzdolnioną. Zespół sawanta to stan upośledzenia fizycznego i psychicznego, któremu towarzyszą niezwykłe zdolności oraz talent w wybranej dziedzinie. Najczęściej są to muzyka, plastyka, rzeźba, matematyka i zdolności językowe. Sawantyzm rozpoznaje się, gdy zdolność dziecka w jednej dziedzinie jest ponadprzeciętnie wysoka, biorąc pod uwagę jego iloraz inteligencji (IQ) lub ogólny poziom funkcjonowania.

Termin „sawant” został wprowadzony w 1887 roku przez lekarza J. Langdona Downa, który zaproponował pojęcie „idiota-sawant”, czyli uczony głupiec. Wcześniej jednak, w 1789 roku, podobnymi przypadkami zajmował się już pionier amerykańskiej psychiatrii Benjamin Russel.

Zespół sawanta – przyczyny

Zespół sawanta objawia się u osób upośledzonych umysłowo, po urazach głowy lub z zaburzeniami neurorozwojowymi. U pacjentów tych w pełni prawidłowo nie działa lewa półkula, a dokładniej jest przedni płat skroniowy. Uszkodzenie to przekłada się na zwiększoną aktywność tzw. kory nowej znajdującej się w półkuli prawej. Można więc uznać, że półkula prawa (odpowiadająca za zdolności artystyczne) rekompensuje swoją zwiększoną aktywnością uszkodzenia, do których doszło w półkuli lewej.

Ważnym czynnikiem w rozwoju sawantyzmu jest również działanie testosteronu, który w trakcie rozwoju płodowego negatywnie oddziałuje na rozwój lewej półkuli. Tłumaczy to, dlaczego sawanci to częściej mężczyźni niż kobiety.

Zespół sawanta występuje w postaci wrodzonej związanej z nieprawidłowym rozwojem lewej półkuli, szybszym rozwojem półkul w okresie prenatalnym, który prowadzi do dominacji prawej półkuli. Istnieje również nabyty zespół sawanta związanym z otępieniem czołowo-skroniowym i wynikającym z tego upośledzeniem płata skroniowego lewej półkuli. Zespół sawanta może także pojawić się przy mechanicznym uszkodzeniu lewej półkuli mózgu (uraz głowy w wyniku wypadku lub rany postrzałowej).

Syndrom sawanta jest jednym z najbardziej fascynujących zjawisk w medycynie i psychologii. Mechanizm odpowiadający za pojawienie się u danego pacjenta określonych zdolności nadal jednak nie został odkryty. Niektórzy badacze uważają, że przyczyny zespołu sawanta nigdy nie zostaną w pełni poznane. Niewątpliwie sawant jest dowodem na niezwykłą plastyczność ludzkiego mózgu.

Zobacz także

Zespół sawanta – objawy

Zespół sawanta nie jest chorobą ani patologią. To niezwykły stan umysłu wynikający z upośledzenia fizycznego i psychicznego, któremu towarzyszą niezwykłe zdolności w określonym obszarze życia. Sawantyzm cechuje współwystępowanie deficytów poznawczych z genialnymi umiejętnościami.

Zespół sawanta objawia się:

  • zdolnościami matematycznymi – prowadzeniem skomplikowanych obliczeń w pamięci, zapamiętywaniem i odtwarzaniem bardzo długich ciągów liczb, precyzyjnym odmierzaniem czasu, „kalendarzowym kalkulatorem”, czyli umiejętnością podania dnia tygodnia przypadającego na konkretną datę (np. za 65 lat);
  • zdolnościami plastycznymi – zarówno manualnymi, jak i wizualnymi; malarze lub rzeźbiarze potrafią odtwarzać ludzi i zwierzęta z anatomicznymi szczegółami, często ich dzieła powstają w bardzo krótkim czasie;
  • zdolnościami językowymi – błyskawicznym przyswajaniem nowej gramatyki i słownika danego języka; sawanci mówią czasami w kilku lub kilkunastu językach świata, choć zdolności te mogą mieć charakter „pamięci bez pojmowania”;
  • zdolnościami muzycznymi – chodzi zarówno o umiejętność dokładnego odtworzenia utworu z pamięci, jak i zdolności kompozytorskie oraz wirtuozerskie.

Najsłynniejsi sawanci

Sawantem, który stał się pierwowzorem postaci z „Rain Mana”, był Kim Peek, który jednym okiem czytał jedną stronę książki, drugą – drugim okiem. Znał na pamięć aż 12 000 pozycji i historię praktycznie każdego kraju i jego władców. Był też „kalendarzowym kalkulatorem”.

Leslie Lemke, chory na porażenie mózgowe i jaskrę, w wieku 16 lat odtworzył w pamięci koncert fortepianowy nr 1 Czajkowskiego, mimo iż nigdy nie grał na fortepianie.

Gottfrid Mind, „Rafael kotów”, potrafił stworzyć niezwykle dokładne anatomicznie portrety zwierząt.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Zajęcia jogi śmiechu działają jak masaż twarzy, a przecież śmiech prostuje opadające kąciki ust. Po co myśleć o zmarszczkach? Ważniejsze jest życie pełne radości” – mówi Piotr Bielski, jogin śmiechu

„Ja nie lubię swojego brzucha. Mam sobie wmawiać, że jest zajebisty, jak nie jest? Ale nie jest tak słaby, żebym miała się go bardzo wstydzić i nie wychodzić na plażę” – mówi Ewa Zakrzewska, modelka plus size

„Jesteśmy w światowej czołówce, jeśli chodzi o spożywanie cukru. Jesteśmy jedną z najszybciej tyjących narodowości na świecie!” – mówi Agnieszka Wiśniewska, założycielka Fundacji Szczęśliwi Bez Cukru

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Zainteresują cię również:

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

Fot: Unsplash

9 zalet chleba, których nie doceniamy

Po co urozmaicać dietę?

Po co urozmaicać dietę?

mama dziecko

Kobiety też miewają przedwczesne orgazmy. Poznaj 5 niesamowitych faktów dotyczących kobiecego ciała

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Brak energii, zły nastrój? Przyczyna może być prozaiczna

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej