Przejdź do treści

Stwardnienie rozsiane – jakie znaczenie ma dieta? Przykłady jadłospisu

Stwardnienie rozsiane - jakie znaczenie ma dieta? IStock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Stwardnienie rozsiane jest jednym ze schorzeń, których przebieg w pewnym stopniu można modyfikować za pomocą odpowiednio zbilansowanej diety. Sposób żywienia uwzględniający produkty o działaniu przeciwzapalnym pomaga w hamowaniu procesów neurodegeneracyjnych związanych z postępem choroby. Jaką dietę warto stosować w stwardnieniu rozsianym?

Co to jest stwardnienie rozsiane?

Stwardnienie rozsiane jest przewlekłą chorobą autoimmunologiczną układu nerwowego. U jej podłoża leży stan zapalny oraz procesy utraty osłonki mielinowej (zewnętrznej warstwy włókien nerwowych, która stanowi powłokę ochronną oraz przyspiesza przesyłanie przez nie sygnałów). Wymienione zaburzenia wiążą się z występowaniem neurodegeneracji, czyli uszkodzenia i obumierania komórek nerwowych.

Objawy stwardnienia rozsianego mogą obejmować:

  • drętwienie i mrowienie kończyn,
  • osłabienie oraz sztywnienie mięśni,
  • trudności z poruszaniem się,
  • problemy z mową i połykaniem,
  • zaburzenia funkcji przewodu pokarmowego,
  • dysfunkcję seksualną,
  • zaburzenia widzenia,
  • trudności w analitycznym myśleniu, planowaniu, koncentracji, zapamiętywaniu,
  • zaburzenia nastroju,
  • zmęczenie.

To, które z nich i w jakim natężeniu wystąpią u danego pacjenta jest trudne do przewidzenia. U niektórych symptomy rozwijają się z czasem i ulegają pogorszeniu wraz z progresją choroby. Inni doświadczają tzw. rzutów, czyli okresów nasilonego odczuwania objawów, po których następuje czas remisji.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność, Beauty
Naturell Cynk Organiczny + C, 100 tabletek
12,99 zł
Odporność
Naturell Omega-3 500 mg, 240 kaps.
30,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność
Przecier z owoców bzu czarnego ElPol, 300 ml
19,50 zł
Zdrowie intymne i seks, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z SOS PMS, 30 saszetek
139,00 zł
Zdrowie umysłu, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z głębokim skupieniem, 30 saszetek
139,00 zł
Choroby autoimmunologiczne - wizyta u dietetyka

Jaką dietę stosować w stwardnieniu rozsianym?

Dieta zalecana w stwardnieniu rozsianym ma za zadanie przede wszystkim ograniczyć występowanie w organizmie stanu zapalnego, który stanowi jeden z czynników nasilających procesy neurodegeneracyjne.

Taką rolę spełnia m.in. dieta śródziemnomorska – model żywienia opierający się na owocach, warzywach i produktach zbożowych, w którym istotną rolę pełni uwzględnianie zdrowych źródeł tłuszczów (oliwy z oliwek, tłustych ryb, orzechów). Charakteryzuje się ona szczególnie wysoką zawartością antyoksydantów oraz innych składników, które mogą przeciwdziałać reakcjom zapalnym.

Podobną, choć różniącą się szczegółami dietą rekomendowaną pacjentom ze stwardnieniem rozsianym stanowi model Roya Swanka. Był on neurologiem, który opracował zasady żywienia konkretnie z myślą o pacjentach chorujących na stwardnienie rozsiane. Podejście Swanka polega głównie na eliminowaniu z diety produktów bogatych w tłuszcze (w tym przede wszystkim nasycone kwasy tłuszczowe) oraz artykułów wysoko przetworzonych. Lekarz proponuje natomiast opieranie jej (podobnie jak w modelu diety śródziemnomorskiej) na warzywach, owocach i produktach zbożowych.

Kobieta na wózku z objawami stwardnienia rozsianego

Co jeść przy stwardnieniu rozsianym?

Biorąc pod uwagę zarówno zasady diety śródziemnomorskiej, jak i zbliżonej do niej diety Swanka produkty, na których powinna bazować dieta osoby chorej na stwardnienie rozsiane to:

  • warzywa i owoce,
  • produkty zbożowe, w szczególności pełnoziarniste,
  • drób i ryby.

Dietę należy uzupełniać żywnością, taką jak:

  • niskotłuszczowy nabiał (Swank zaleca wybieranie produktów mlecznych o zawartości tłuszczu poniżej 1 proc.), w tym warto uwzględniać produkty fermentowane (jogurty, kefiry, maślanki),
  • jaja,
  • nasiona roślin strączkowych,
  • źródła zdrowych tłuszczów: orzechy i nasiona, oleje roślinne (np. oliwa z oliwek, olej rzepakowy).
WIdok na dwie drewniane łyżeczki, w których jest sól. Dwa rodzaje soli - kuchenna i morska. Wszytsko na ciemnym tle.

Czego nie jeść przy stwardnieniu rozsianym?

Do produktów niezalecanych pacjentom ze stwardnieniem rozsianym zalicza się natomiast:

  • czerwone mięso,
  • przetwory mięsne (np. kiełbasy, boczek),
  • produkty mleczne o wysokiej zawartości tłuszczu (w tym m.in. śmietanę i sery żółte),
  • masło i smalec,
  • olej kokosowy i palmowy,
  • słodycze,
  • produkty instant,
  • produkty typu fast food,
  • chipsy i krakersy,
  • czekolady i batoniki,
  • ciasta i ciasteczka.
jedzenie na talerzu w kształcie serca

Substancje istotne w diecie przy stwardnieniu rozsianym

Dieta przy stwardnieniu rozsianym powinna być bogata w substancje o działaniu antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym. Wśród składników, które szczególnie warto uwzględniać w jadłospisie ze względu na działanie potencjalnie hamujące uszkodzenia mieliny u pacjentów należy wymienić m.in.:

  • witaminę D – zaleca się regularne przebywanie na świeżym powietrzu, które zapewnia nam dawkę tej substancji, jednak u większości osób konieczna jest również suplementacja (w dawkach skonsultowanych z lekarzem);
  • karotenoidy – znajdziesz je w dużych dawkach w warzywach i owocach zielonych, pomarańczowych, żółtych i czerwonych, w tym w jarmużu, szpinaku, sałacie, marchwi, dyni, papryce, batatach, kukurydzy;
  • kwasy tłuszczowe omega-3 – do ich dobrych źródeł zalicza się tłuste ryby morskie, oleje roślinne (w tym rzepakowy i lniany), orzechy włoskie, nasiona chia, siemię lniane;
  • polifenole – grupa substancji o działaniu antyoksydacyjnym, w które bogate są produkty roślinne m.in. warzywa i owoce; ze względu na wysoką zawartość polifenoli warto często spożywać produkty, takie jak owoce jagodowe (borówki, jagody, porzeczki, truskawki, maliny), przyprawy ziołowe, orzechy, siemię lniane, warzywa (w tym np. brokuły, szpinak, cebulę, czosnek).

Jak skomponować jadłospis dla osoby ze stwardnieniem rozsianym?

Zbilansowany jadłospis dla osoby chorującej na stwardnienie rozsiane składa się z 3 głównych posiłków oraz 1-2 zdrowych przekąsek.

Warto zadbać, by śniadanie, obiad i kolacja były planowane wg poniższego schematu:

  • ½ spożywanej objętości to warzywa (w niektórych posiłkach zastępowane owocami);
  • ¼ objętości to pełnoziarniste produkty zbożowe (np. kasze, ryż brązowy, makaron razowy, pieczywo z mąki z pełnego przemiału);
  • ¼ objętości to produkty białkowe o niskiej zawartości nasyconych kwasów tłuszczowych, np. ryby, indyk, pierś z kurczaka, nasiona roślin strączkowych;
  • do posiłku w niedużej ilości dodawane są źródła tłuszczów – oleje roślinne, orzechy, nasiona.

Oprócz tego w diecie uwzględnić należy niskotłuszczowe produkty mleczne, które można spożywać choćby jako przekąskę z dodatkiem owoców (np. jogurt z musem malinowym, koktajl na bazie mleka, banana i truskawek).

Szczegóły dotyczące sposobu żywienia w przypadku osób ze stwardnieniem rozsianym warto skonsultować z dietetykiem lub lekarzem. Specjalista pomoże dopasować dietę do indywidualnych wymagań i stanu zdrowia konkretnego pacjenta.

Źródła

  1. National Health Services (2022) Multiple Sclerosis, https://www.nhs.uk/conditions/multiple-sclerosis/ [dostęp 23.10.2022].
  2. Stoiloudis P., Kesidou E., Bakirtzis C. i wsp. (2022) The Role of Diet and Interventions on Multiple Sclerosis: A Review, Nutrients, https://www.mdpi.com/2072-6643/14/6/1150, [dostęp 19.10.2022].
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Betaina – jakie pełni funkcje w organizmie i kto może ją suplementować?

Kobieta siedzi na łóżku

Czeka nas epidemia chorób autoimmunologicznych. Naukowcy nie mają wątpliwości

Torbiel Tarlova – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie /fot. Adobe Stock

Torbiel Tarlova – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie zmian na kręgosłupie

Christina Applegate

Chorująca na stwardnienie rozsiane Christina Applegate odpowiada na złośliwy komentarz internautki. „Co jest nie tak z ludźmi” – pyta

Jakie są objawy i przyczyny chorób neurodegeneracyjnych? Przykłady i sposoby leczenia

Przyczyny i objawy krioglobulinemii. Jak przebiega diagnostyka i leczenie?

RZS – dieta łagodząca objawy zapalenia stawów

Ashton Kutcher stracił zdrowie z dnia na dzień. „Pewnego dnia obudziłem się i miałem problemy ze wzrokiem, prawie w ogóle nie widziałem”

„Żałuję, że nie zwróciłam na to uwagi”. Christina Applegate o pierwszych symptomach stwardnienia rozsianego

Caroline Wozniacki

Caroline Wozniacki: „Byłam u sześciu lekarzy, zanim usłyszałam diagnozę”. Specjaliści bagatelizowali jej objawy

Nerw sromowy – budowa, funkcje, przyczyny neuralgii nerwu sromowego

dna moczanowa

Jak pozbyć się kwasu moczowego i co podwyższa jego stężenie? Wyjaśniamy

Christina Applegate

Chora na stwardnienie rozsiane Christina Applegate: „Laski są teraz częścią mojej nowej normalności”

Dieta po usunięciu woreczka żółciowego – zalecenia żywieniowe, przykładowy jadłospis

Rozebrana kobieta trzyma się za ięśnie grzbietu, które zaznaczone są na czerowono. Ma długie ciemne włosy.

Zapalenie mięśni – objawy i rokowania. Kiedy konieczna jest rehabilitacja?

5 sposobów na pogorszenie własnej odporności na jesień

„Ważny jest ruch, ale równie istotne jest to, jaki on pozostawia w nas ślad”. O Metodzie Feldenkraisa i edukacji ruchowej jako drogi do samopoznania mówi Marta Górna-Wiszniewska

Zjedzenie pleśni - objawy. Czym grozi?

Zjadłaś spleśniały chleb? Dowiedz się czym to grozi i jakie są objawy zatrucia pleśnią

Kamila Bogucka i Lidia Wójcik, "Ogarnij Hashimoto”/ Archiwum prywatne

„Hashimoto pojawia się po coś. To sygnał ciała, że nie jesteśmy dla siebie numerem jeden” – uważają Lidia Wójcik i Kamila Bogucka z „Ogarnij Hashimoto”

Słodycze dla cukrzyka – jaki typ jest dozwolony? Zdrowe desery i przekąski

Płyn mózgowo-rdzeniowy – funkcje, wskazania do badania i interpretacja wyniku

Irena Wielocha/ Fot. Andrzej Wielocha

„Cukrzycę typu II da się opanować dietą. I to była moja najważniejsza broń w tej walce” – pisze Irena Wielocha w swojej książce

Opryszczkowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Neuroplastyczność mózgu – ćwiczenia. Jak ją zwiększyć?

×