Ból ucha

Dolegliwości bólowe ucha świadczą zwykle o toczącym się procesie zapalnym. Objawy pojawiają się nagle, mają znaczne nasilenie. Ból może promieniować do żuchwy i policzka. Mogą mu towarzyszyć gorączka, wyciek i pogorszenie słuchu. Każdy ból ucha jest wskazaniem do konsultacji lekarskiej.

Ból ucha najczęściej pojawia się nagle i ma znaczne nasilenie. Mogą towarzyszyć mu: bóle głowy i szczęki, gorączka, wyciek z przewodu słuchowego. Ból ucha może pojawić się w każdym wieku, jednak najczęstsze są ból ucha u niemowlaka i ból ucha u dziecka. Związane jest to z budową ucha, a zwłaszcza z szeroko otwartą trąbką słuchową (Eustachiusza), stanowiącą połączenie ucha z częścią nosową gardła. Ból ucha najczęściej świadczy o toczącym się stanie zapalny, obejmującym ucho zewnętrzne lub środkowe. Jednakże przyczyn bólu ucha jest znacznie więcej. Każdy ból ucha jest sygnałem niepokojącym i niezależnie od wieku osoby, która skarży się na dolegliwości, powinien być skonsultowany z lekarzem. Jedynie on jest w stanie postawić ostateczną diagnozę i włączyć najbardziej właściwe leczenie.

Ból ucha: przyczyny

Ucho jako anatomiczny narząd dzielimy na 3 części: ucho zewnętrzne, środkowe i wewnętrzne. Ucho zewnętrzne stanowią małżowina uszna i przewód słuchowy zewnętrzny, wyściełany skórą. Ucho środkowe rozpoczyna się od błony bębenkowej i obejmuje jamę bębenkową, zawarte w niej 3 kosteczki słuchowe oraz trąbkę Eustachiusza. Ucho wewnętrzne zawiera błędnik, kanały półkoliste i nerw słuchowy.

Ból ucha związany jest ze stanem zapalnym ucha zewnętrznego i środkowego. Ponadto dolegliwości mogą być spowodowane infekcją przebiegającą z katarem, przerostem migdałka gardłowego (wówczas przyczyną jest niedrożność trąbki słuchowej), ciałem obcym, zaczopowaniem ucha woskowiną, urazem, a także zaburzeniami nerwów zaopatrujących czuciowo okolice ucha (np. w przebiegu niektórych chorób zakaźnych). Możemy spotkać również ból ucha od zęba, w którym toczy się proces próchniczy.

Zapalenie ucha zewnętrznego

Do procesu zapalnego dochodzi na skutek urazu mechanicznego skóry i jego nadkażenia bakteriami, wirusami lub grzybami. Ból ucha zewnętrznego pojawia się nagle. O tym typie zapalenia świadczą: ból i zatkanie ucha, niedosłuch. Charakterystyczny jest również ból ucha przy dotyku. Jeżeli zaobserwujemy takie dolegliwości, powinniśmy zgłosić się do lekarza. Leczeniem jest antybiotykoterapia ogólna i miejscowa.

Zapalenie ucha środkowego

Kłujący, ostry ból ucha lub pulsujący ból ucha świadczą najczęściej o stanie zapalnym obejmującym ucho środkowe. W trakcie takiego procesu zapalnego może dojść do pęknięcia błony bębenkowej, któremu zazwyczaj towarzyszy silny ból ucha, po którym dochodzi do wycieku treści ropnej z przewodu słuchowego, co zmniejsza dolegliwości bólowe. Zapalenie ucha środkowego najczęściej ma podłoże bakteryjne. Ostateczną diagnozę zawsze stawia lekarz po badaniu otoskopowym i ocenie błony bębenkowej. Leczenie polega na antybiotykoterapii ogólnej i miejscowej.

Ból ucha: co robić?

Ból ucha i głowy w okolicy zausznej często ma duże nasilenie i pojawia się w godzinach nocnych. W związku z tym ważna jest znajomość domowych sposobów na ból ucha, które mogą pomóc w złagodzeniu dolegliwości. W pierwszej kolejności można zastosować masaż na ból ucha. Delikatnie można masować małżowinę i skórę wejścia do przewodu słuchowego. Poza tym dobrym lekiem na ból ucha bywa rozgrzewający okład. Można podgrzać butelkę wody, owinąć ją szmatką i przykładać do okolicy małżowiny (należy pamiętać, że woda powinna być ciepła, nie gorąca). Ponadto można zastosować przy bólu ucha olejek kamforowy, którego kilka kropli rozcieramy na okolicę zauszną – jego działanie rozgrzewające zmniejsza dolegliwości bólowe. Na ból ucha pomagają leki przeciwzapalne i przeciwbólowe. Ich zażycie nie tylko zmniejszy ból, ale też podziała przeciwzapalnie, niezależnie od przyczyny objawów.

Całkowicie zabronione jest wkładanie czegokolwiek do ucha, np. ząbku czosnku czy imbiru. Grozi to powikłaniami, takimi jak uszkodzenie przewodu słuchowego i perforacja błony bębenkowej.

Wyżej opisane postępowanie stanowi wskazówkę, jak złagodzić ból ucha, jednakże nie leczy jego przyczyny. Należy udać się na konsultację do lekarza, najlepiej laryngologa. Ostatecznie określi przyczynę dolegliwości oraz wskaże, co na ból ucha powinno być zastosowane. Najczęściej zaleca się krople na ból ucha z antybiotykiem lub dodatkowo sterydem albo antybiotyk do przyjmowania doustnie.