Wylew

Wylew to potoczne określenie udaru mózgu. W zależności od mechanizmu powstawania udary dzieli się na krwotoczne i niedokrwienne. Objawy wylewu są bardzo różne i zależą od jego lokalizacji oraz stopnia nasilenia. Wylew jest stanem potencjalnego zagrożenia życia i wymaga możliwie szybkiej interwencji lekarskiej.

Często spotykamy się z określeniami “wylew krwi do mózgu”, cz “wylew krwi”. Co to jest wylew? Tą potoczną nazwą określa się udar, który może mieć podłoże niedokrwienne (jego przyczyną jest wówczas zator lub zakrzep) lub krwotoczne (na skutek urazu lub pęknięcia tętniaka). W zasadzie jedynie udar krwotoczny może być zamiennie nazywany wylewem, potocznie jednak każdy zespół specyficznych objawów wynikających z uszkodzenia tkanki mózgowej bywa tak określany. Objawy wylewu krwi do mózgu są bardzo zróżnicowane i zależą głównie od lokalizacji uszkodzonej tkanki oraz od rozległości zmian. Rozległy wylew zawsze jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia. Skutki wylewu są trudne do przewidzenia. Objawy wylewu zawsze wymagają pilnej interwencji lekarskiej.

Przyczyny wylewu (udaru) niedokrwiennego i krwotocznego

Niezależnie od tego, z którym udarem mamy do czynienia, dwie najczęstsze przyczyny to źle kontrolowane nadciśnienie tętnicze i miażdżyca. Wskutek tych chorób dochodzi do zwężania naczyń, które w momencie zamknięcia blokują dopływ krwi do tkanek mózgu, powodując ich niedotlenienie i martwicę. Często przyczyną wylewu są także zmiany zatorowe związane z różnymi chorobami układu krążenia (np. migotaniem przedsionków). W przypadku udaru krwotocznego dodatkową grupę przyczyn stanowią urazy czaszkowe, w trakcie których dochodzi do przerwania ciągłości naczynia i wylewu krwi, oraz tętniaki, które na skutek zmian ciśnienia mogą pękać. Wynaczyniona krew powoduje ucisk tkanki mózgowej, która wobec braku prawidłowego ukrwienia również ulega martwicy. Podobny mechanizm dotyczy np. wylewu do oka.

Objawy wylewu krwi

Wiedząc już, co to wylew, można w logiczny sposób wytłumaczyć etiologię jego objawów. Objawy wylewu krwi zależą przede wszystkim od jego lokalizacji, czyli od miejsca, w którym została uszkodzona tkanka mózgowa oraz od jego zakresu, czyli jak duży obszar tkanki uległ martwicy. Oznaki wylewu krwi są czasami widoczne nawet na kilka godzin przed wystąpieniem udaru. Przy wylewie objawy poprzedzające mogą obejmować bóle głowy, zaburzenia widzenia, chwilowe trudności w wypowiadaniu słów, mrowienia lub drętwienia jednej z kończyn. Pierwsze objawy wylewu mogą świadczyć o zwężeniu naczynia doprowadzającego krew, a co za tym idzie gorszego utlenowania tkanek. Objawy takie mogą występować zanim dojdzie do całkowitego zamknięcia naczynia, dlatego nie powinno się ich lekceważyć, zwłaszcza u osób chorujących na miażdżycę, nadciśnienie tętnicze i inne choroby serca. Należy jednak pamiętać, że objawy przed wylewem mogą wcale nie wystąpić, a u osoby, która wydawała się całkowicie zdrowa, może nagle wystąpić cały zespół dolegliwości. Najczęstsze objawy spotykane przy wylewie to asymetria twarzy, trudności w rozumieniu słów i mówieniu (bełkotliwa mowa), niedowład lub porażenie kończyn, niepewny chód, zaburzenia widzenia. Przy wylewie skutki są nieprzewidywalne – dolegliwości mogą mieć nieznaczne nasilenie, ale mogą też prowadzić do nagłej utraty przytomności, a nawet zgonu.

Pierwsza pomoc przy podejrzeniu wylewu

Niezależnie od przyczyny udaru, najważniejszy jest czas od pojawienia się objawów do wdrożenia pomocy medycznej. Czas ten ma ogromne znaczenie i jest podstawowym czynnikiem rokowniczym. Najważniejsze jest więc jak najszybsze wezwanie karetki pogotowia, której załoga wdroży leczenie farmakologiczne i przetransportuje chorego do szpitala. Jeżeli dojdzie do utraty przytomności, należy chorego ułożyć w pozycji bocznej bezpiecznej.

Wylew krwi do mózgu – rokowania

Rokowanie przy udarze zależy od jego przyczyny, rozległości, lokalizacji oraz szybkości wdrożenia leczenia. Trudno jest przewidzieć skutki udaru oraz to, czy będą one miały charakter przejściowy czy trwały. Zdarza się, że udar nie pozostawia po sobie żadnych śladów i po odpowiednim leczeniu farmakologicznym lub interwencji naczyniowej chory wraca do pełnego zdrowia. Do najpoważniejszych konsekwencji udaru należy zgon bądź stan wegetatywny, w którym sparaliżowany chory musi być sztucznie wentylowany i wymaga całodobowej opieki. Najczęstszymi trwałymi, ale mniej groźnymi skutkami wylewu jest bełkotliwa mowa, asymetria twarzy i niedowład kończyny górnej lub dolnej.