Przejdź do treści

Afazja – przyczyny, rodzaje i objawy. W jaki sposób leczy się takie zaburzenia mowy?

mężczyzna cierpiący na afazję
Fot. Khunatorn / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Tego możesz nie wiedzieć o zapaleniu zatok
5 rzeczy, których możesz nie wiedzieć o zapaleniu zatok
antybiotyk
Antybiotyk to nie witaminka! Dlaczego nie powinnyśmy brać go zbyt często?
Zastanawiasz się, czy skorzystać z pomocy trenera personalnego? Oto 5 argumentów „za”
Otwierasz krem i po kilku miesiącach do niego wracasz? To błąd! Poznaj 5 zasad obsługi kosmetyków
Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

Afazja to zaburzenie zdolności językowych dotyczących tworzenia wypowiedzi i rozumienia, które powstaje na skutek uszkodzenia struktur mózgowych odpowiedzialnych za funkcje językowe. Z jej klasyczną postacią zmagają się głównie dorośli. U dzieci zaburzenia mowy określa się mianem dysfazji.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Afazja jest spowodowana uszkodzeniami ośrodkowego układu nerwowego. Nie jest to dyzartria, która wiąże się z dysfunkcją aparatu mowy. W zależności od rozmiaru uszkodzeń, afazję dzieli się na: afazję czuciowa, ruchową i całkowitą. Ćwiczenia w terapii afazji to podstawa do próby skomunikowania się z chorym.

Co to jest afazja i jakie są przyczyny jej powstania?

Afazja to fachowy termin medyczny określający zaburzenia mowy powstałe na skutek uszkodzeń w lewej półkuli mózgowej, która jest odpowiedzialna za funkcje językowe. Są one jednakowe zarówno dla chorych praworęcznych, jak i leworęcznych i dotyczą ośrodkowego układu nerwowego. Z klasyczną postacią afazji borykają się zwykle dorośli cierpiący na schorzenia układu nerwowego. Jej lżejsza forma, nazywana dysfazją, pojawia się głównie u dzieci (afazja dziecięca). Mają one zdolność rozumienia, ale zmagają się z trudnościami w mówieniu – wypowiadane przez nie słowa są przekręcone i niezrozumiałe.

Zjawisko afazji często myli się z dyzartrią, która jest motorycznym zaburzeniem mowy. Jest to odrębna nieprawidłowość, która powstaje na skutek uszkodzenia aparatu mowy z powodu niedosłuchu, uszkodzeń móżdżku oraz obwodowego, a nie ośrodkowego układu nerwowego.

Przyczyn afazji należy upatrywać w schorzeniach układu nerwowego takich jak: infekcje mózgu, wady wrodzone, uszkodzenie struktur mózgowych (np. afazja po udarze mózgu), choroba Parkinsona, Alzheimera, nowotwory mózgu oraz na skutek urazów fizycznych powstałych podczas wypadków.

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Rodzaje afazji

Mimo że najczęstszą przyczyną afazji jest uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego w lewej półkuli mózgu, zmiany mogą się lokalizować także w warstwach podkorowych i prawej półkuli mózgowej. Na tej podstawie wyróżnia się kilka jej rodzajów:

  • afazja motoryczna – inaczej ruchowa; chory całkowicie lub częściowo traci zdolność wypowiadania zdań. Ma też problem z ich budowaniem i opisywaniem, co potwierdzają popełniane przez niego błędy zarówno ortograficzne, jak i stylistyczne. Mimo to zachowuje pełną zdolność rozumienia;
  • afazja Broca – jest ciężką odmianą afazji ruchowej. W jej przebiegu chory nie jest w stanie powiedzieć nawet jednego słowa, mimo że rozumie, co mówią do niego inni;
  • afazja sensoryczna – tzw. czuciowa lub recepcyjna. Ta postać afazji uniemożliwia choremu częściowe lub całkowite tworzenie i rozumienie treści językowych. Niekiedy nie rozumie on nawet prostych poleceń jednoczłonowych, choć jego artykulacja jest prawidłowa i mówi płynnie. Wypowiedziane słowa mogą być jednak niezrozumiałe dla osoby zdrowej;
  • afazja mieszana – powstała z postaci ruchowej i czuciowej;
  • afazja amnestyczna – określana mianem nominalnej. Chory ma kłopot z nazewnictwem przedmiotów, mimo iż wie, do czego służą. Potrafi je określić dopiero po podpowiedzi;
  • afazja przewodzeniowa – powstaje na skutek uszkodzenia pęczka łukowatego istoty białej. Przy tej postaci afazji chory potrafi się skomunikować, a jego mowa jest tylko nieznacznie upośledzona. Ma kłopot z powtórzeniem zasłyszanych słów i zwrotów.

Odmiennym rodzajem jest afazja u dzieci. Może być konsekwencją powikłań okołoporodowych lub wad wrodzonych. Tę postać określa się mianem afazji rozwojowej. Zaburzenia mowy mogą ujawnić się dopiero w wieku 2–3 lat. Dziecko ma wtedy pełną zdolność rozumienia, ale boryka się z niedomogą aparatu mowy i wymaga leczenia logopedycznego.

Zobacz także

Afazja – leczenie

Nie istnieją farmaceutyki, które byłyby skuteczne w leczeniu afazji. Kluczem do sukcesu są odpowiednio dobrane ćwiczenia logopedyczne dla dzieci, jak i osób dorosłych. Żeby odnieść sukces, trzeba w nie wkładać mnóstwo wysiłku. Ćwiczenia powinny być dobrane odpowiednio do potrzeb chorego. Istotnym elementem jest pomoc ze strony osób bliskich.

Najlepszą metodą jest próba czytania lub rozwiązywania krzyżówek. Z osobami z afazją należy dużo rozmawiać. Terapia w afazji jest procesem długotrwałym. Może trwać nawet kilka miesięcy.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

A. Szczeklik, Choroby wewnętrzne, t. II – Medycyna Praktyczna, Kraków 2006, s. 1882–1883.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Seks niepełnosprawnych

„Dla niepełnosprawnych seks jest dokładnie tak samo ważny, jak dla pełnosprawnych, ale przez to, że społeczeństwo pomija ich potrzeby, oni sami zaczynają je wypierać” – mówi Monika Rozmysłowicz, trener psycho-fizjo-seksualny

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Stopnie niepełnosprawności - ich rodzaje i wyjaśnienie

Stopnie niepełnosprawności – rodzaje i objaśnienie

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Na czym polega balneologia?

Na czym polega balneologia?

RTG — cel badania, wskazania, szkodliwość

RTG (zdjęcie rentgenowskie) – wskazania do badania, szkodliwość

Proliferacja — czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Proliferacja – czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Orgazm? Proszę bardzo!

Orgazm? Proszę bardzo! Poznaj 10 sposobów, aby łatwiej go osiągnąć

8 sposobów na podniesienie libido

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – jak interpretować wyniki?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia