Salmonella

Salmonelloza to jedna z częstszych chorób układu pokarmowego. Objawy salmonelli to zwykle biegunka, wymioty oraz nudności. Salmonellą można się zarazić w wyniku spożycia nieodpowiednio przygotowanych produktów i nieprzestrzegania podstawowych zasad higieny.

Leczenie salmonelli opiera się głównie na leczeniu objawowym, gdyż zakażenie ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni. Tylko w niektórych przypadkach stosuje się antybiotyki. Ważna jest profilaktyka, która może ustrzec przed zachorowaniem na salmonellozę, a także przed poważnymi powikłaniami.

Salmonella – zatrucie salmonellą

Co to jest salmonella? Salmonella to Gram ujemna bakteria, która bytuje u zwierząt oraz ludzi. Powoduje różne choroby, związane głównie z przewodem pokarmowym. Salmonella typhi i Salmonella paratyphi to najgroźniejsze gatunki bakterii salmonelli, które powodują chorobę zwaną durem brzusznym. Inne gatunki – Salmonella enterica i Salmonella bongori – kolonizują układ pokarmowy człowieka i wywołują zapalenie żołądka oraz jelit, zwane salmonellozą, a czasem zatruciem pokarmowym.  Zwiększone ryzyko zachorowania istnieje u osób przyjmujących leki osłaniające żołądek i osób z zaburzoną florą jelitową w wyniku długotrwałej antybiotykoterapii.

Salmonelloza to jedna z częstszych przyczyn biegunek bakteryjnych. Salmonellę u dzieci obserwuje się najczęściej u niemowląt, które mają zmniejszone wydzielanie kwasu żołądkowego, co predysponuje do zachorowania na tę chorobę.

Czy salmonella jest zaraźliwa? Zakażenie następuje poprzez spożycie pokarmu zawierającego pałeczki salmonelli. Jajka, które zostały zniesione przez zakażone kury, były jedną z częstszych przyczyn zakażeń w latach 80. i 90. ubiegłego wieku. W ostatnich latach przyczyną epidemii było zakażone mleko, odżywki dla niemowląt, mieszanki sałat oraz pomidory. Możliwe jest również zarażenie się w wyniku kontaktu z osobą chorą.

Salmonella – objawy salmonellozy

Do objawów zatrucia salmonellą należą:

  • ostra biegunka – stolce są luźne, zwykle nie zawierają krwi, nie są obfite;
  • nudności i wymioty;
  • kurczowe bóle brzucha;
  • gorączka do 39 stopni;
  • ogólne osłabienie i zmęczenie;
  • objawy związane z odwodnieniem.

Objawy salmonelli u dzieci są zwykle bardziej nasilone. Częściej występuje biegunka z domieszką śluzu, ropy oraz krwi.

Zakażenia salmonellą nie da się łatwo odróżnić od innych bakteryjnych przyczyn biegunek, czasem jest konieczne ustalenie rozpoznania na podstawie badań. Badanie na salmonellę wykonuje się z kału – hodowla bakteryjna i badanie mikroskopowe pozwala na ustalenie ostatecznego rozpoznania.

Salmonella – powikłania. Powikłaniem salmonellozy zazwyczaj jest odwodnienie w wyniku biegunek oraz wymiotów. Ponadto bardziej odległe w czasie komplikacje obejmują krwotoczne zapalenie jelita grubego, reaktywne zapalenie stawów, sepsę, zapalenie kości, ropnie narządowe.

Nosicielstwo salmonelli, czyli posiadanie w organizmie pałeczek salmonelli bez objawów klinicznych, może być powikłaniem po zakażeniu tą bakterią. Zazwyczaj jest to nosicielstwo przejściowe – do jednego roku od zakażenia. Bardzo rzadko obserwuje się nosicielstwo przewlekłe, trwające dłużej. Osoby, które są nosicielami bakterii, a wykonują pracę związaną z częstym kontaktem z innymi ludźmi (np. pracownicy służby zdrowia czy gastronomii), powinny przejść kurację antybiotykami.

Salmonella – zapobieganie i leczenie salmonellozy

Salmonelloza ma zwykle przebieg samoograniczający się, nie wymaga podawania antybiotyków. Zazwyczaj biegunka ustępuje mniej więcej po tygodniu, a gorączka po około 3 dniach.

Leczenie salmonelli opiera się  głównie na leczeniu objawowym. Niezmiernie ważne jest nawadnianie – uzupełnienie wody utraconej z biegunkami oraz wymiotami, zwłaszcza u dzieci, które są szczególnie podatne na utratę płynów.

Profilaktyka salmonelozy polega na przestrzeganiu podstawowych zasad higieny – myciu rąk przed jedzeniem oraz po kontakcie z osobą chorą. Niezmiernie ważna jest prawidłowa obróbka termiczna jedzenia, które ma być spożywane. Kontrola sanitarna pomaga ograniczać zachorowania na wyższym, państwowym szczeblu. Każde zakażenie musi być zgłoszone do Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

W jakiej temperaturze ginie salmonella? Bakteria salmonelli ginie w temperaturze 60-65 stopni Celsjusza. Wyparzanie skorupek przez 10 sekund w gorącej wodzie i gotowanie jaj oraz przygotowywanie potraw w wysokiej temperaturze skutecznie zapobiega zakażeniu.