Przejdź do treści

Twardzina ograniczona i układowa – czym się różnią i jakie dają objawy?

Starsza kobieta siedzi u lekarza, lekarka stoi za nią
fot. Photographee.eu/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Mama z rócką robią pranie. Mama siedzi ze słożonymi rzeczami a mała dziewczynka przyniosła jej cały kosz ubrań.
W jaki sposób doceniać dziecko? Zachętą czy pochwałą? Podpowiada psycholożka
Lekarstwa
Popularne leki na zgagę prewencyjnie wstrzymane z obrotu
Kobieta ćwiczy na sali z lustrem. Siedzi na macie do ćwiczeń i ćwiczy z pomocą taśmy. Nogi ma w górze, uczesana jest w kitkę. Obok niej leży też piłka do ćwiczeń i hantle
Gumy do ćwiczeń – jaką wybrać? Warto z nimi trenować? Tłumaczy fizjoterapeutka
Akcja "Nie świruj, idź na wybory"
Akcja „Nie świruj, idź na wybory” w ogniu krytyki. Nagrania ośmieszają osoby chore psychicznie
Kobieta ma astmę i trzyma w ręce inhalator, który jest na pierwszym planie.
Astma a nadwaga. Czy będąc astmatyczką mogę uprawiać sport? Odpowiada alergolożka

Rokowanie u chorych z twardziną układową jest osobniczo zmienne. Każdy chory przejawia indywidualny przebieg choroby, inny stopień zajęcia narządów wewnętrznych, co przekłada się na rokowanie i długość życia pacjenta.

Twardzina układowa to choroba o przewlekłym charakterze, która dotyczy tkanki łącznej, czyli tkanki stanowiącej główny budulec narządów, tkanek. Występuje niemal w całym organizmie, stąd schorzenia typu twardzina obejmują wiele tkanek i narządów. Jedną z odmian twardziny jest twardzina ograniczona charakteryzująca się włóknieniem skóry. Staje się ona pogrubiała, stwardniała, lecz nie towarzyszą temu zmiany w narządach wewnętrznych. Twardzina to choroba częściej występująca u kobiet. Najczęściej jej początek obserwuje się pomiędzy 20. a 40. rokiem życia.

Co to jest twardzina układowa i jakie są jej przyczyny?

Twardzina to schorzenie przewlekłe tkanki łącznej, charakteryzujące się postępującym procesem włóknienia skóry, a także narządów wewnętrznych. Jest to choroba zaliczana do chorób autoimmunologicznych, czyli schorzeń, w których przebiegu układ odpornościowy atakuje własne komórki. Przebieg schorzeń autoimmunologicznych jest bardzo różny, co przekłada się na tempo pojawiania się kolejnych objawów klinicznych i powikłań. Mimo że w mechanizmie twardziny mówi się o procesie autoimmunologicznym, to bezpośrednia przyczyna tego schorzenia nie jest do końca znana. W powstawaniu twardziny istotną rolę odgrywają czynniki genetyczne, hormonalne, za czym przemawia fakt, że częściej te schorzenia występują u kobiet. Widoczna jest też pewna rodzinna predyspozycja do ich ujawniania się. Pośrednikiem w indukowaniu twardziny mogą być niektóre związki chemiczne, takie jak: benzen, toluen czy krzem. Twardzina uogólniona (układowa) obejmuje zmiany skórne i zmiany w obrębie narządów wewnętrznych. Najczęściej rozwija się około 5 lat. Początek jest zazwyczaj gwałtowny, a szybkość pojawiania się zmian skórnych koreluje z objawami narządowymi. W zależności od tego, jaki przebieg będzie miała choroba w ciągu tych pierwszych 3–5 lat, można oszacować rokowania chorego, ponieważ po tym czasie choroba osiąga fazę stabilizacji, a zmiany nie pogłębiają się już tak istotnie. Bez wątpienia jednak twardzina uogólniona charakteryzuje się dużo cięższym przebiegiem niż ta ograniczona. Bardzo rzadko obserwuje się odmianę twardziny układowej bez zajęcia skóry.

Mężczyzna z autoimmunologicznym zapaleniem wątroby trzyma się za brzuch

Twardzina ograniczona – jakie są postaci twardziny skóry?

Twardzina ograniczona polega na włóknieniu i twardnieniu skóry. Zmiany skórne mają postać ograniczonych ognisk, skóra jest woskowata bądź porcelanowa. Wykwity ogniskowe w fazie aktywnej są wyraźnie ograniczone fioletową obwódką. Kiedy następuje faza ustępowania choroby, wtedy ta obwódka przejaśnia się, tworząc nawet odbarwienie wokół zmiany. Odmiany twardziny ograniczonej:

  • plackowata – ogniska różnej wielkości i różnego kształtu,
  • rozsiana – ogniska twardziny bardzo liczne,
  • grudkowa – ogniska zmian mają strukturę drobnych grudek,
  • linijna – jest to odmiana bardzo charakterystyczna, w której zmiana określana jest jako en coup de sabre, czyli typu cięcia szablą. Polega to na tym, że w środkowej linii ciała, często na twarzy, pojawia się stwardniała linia, która przypomina bliznę po cięciu szablą, tym bardziej że ciągnie się od brwi do włosów, wywołując łysienie plackowate,
  • zanikowa – liczne ogniska odbarwień na tułowiu.

Zobacz także

Jakie objawy daje twardzina układowa?

Twardzina układowa charakteryzuje się stopniowym zajmowaniem nie tylko skóry, lecz narządów wewnętrznych, co wynika z zajmowania coraz to drobniejszych naczyń krwionośnych. Z czasem dochodzi do nieodwracalnej, postępującej niewydolności zajętych narządów, a przynajmniej znacznego upośledzenia ich funkcji. Stąd objawy kliniczne twardziny układowej są indywidualnie zmienne, gdyż zależą od narządów, które zostały zajęte. Skóra ulega pogrubieniu, jest wygładzona i stwardniała i pojawia się objaw tzw. ciasnej rękawiczki, kiedy dochodzi do ograniczenia ruchomości w dłoni i przykurczy. Mimika chorych jest dość charakterystyczna. Tracą oni zmarszczki, mają problem z otwarciem ust, nos robi się mały, z drobnymi, poszerzonymi naczyniami krwionośnymi. Kolejne zmiany dotyczą niemal wszystkich narządów wewnętrznych:

  • zmiany kostno-stawowe,
  • zmiany mięśniowe,
  • zmiany w przewodzie pokarmowym, co przejawia się niedokrwistością, krwawieniami, zmianami rytmu wypróżnień, problemami z przełykaniem,
  • zmiany w nerkach,
  • niewydolność serca,
  • niewydolność oddechowa.

Leczenie twardziny – czy twardzina jest śmiertelna?

Długość życia chorych i rokowanie są indywidualnie zmienne. Leczenie twardziny polega na tym, by w jak największym stopniu ograniczyć narządowe powikłania choroby, co przekłada się na wydłużenie życia chorego. U niektórych zmiany postępują na tyle szybko, że prędko dochodzi do zajęcia kluczowych dla życia narządów. U innych, szczególnie w postaci skórnej, długość życia i rokowania są lepsze. Stosuje się leki immunosupresyjne, fizykoterapię i leczenie objawowe.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Gimnastyka słowiańska

„Większość ćwiczących kobiet przyznaje, że zapominają, co to PMS, klimakterium i bolesne miesiączki, płaczliwość i drażliwość” – mówi Katarzyna Majak, trenerka gimnastyki słowiańskiej

Wszyscy potrzebujemy wsparcia. Potrzebujemy więzi, bycia zauważonym, zrozumianym.

„Mamy problem ze słowem „wsparcie”, bo sugeruje, że sobie z czymś nie radzimy. A przecież matki, z którymi się spotykamy, radzą sobie ze wszystkim” – mówią Katarzyna Dołęgowska-Urlich i Janka Rykowska z Fundacji Sto Pociech

Jak wygląda życie po udarze

„Potwornie bolało mnie dosłownie wszystko. Potem mąż mi opowiadał, że nie dawałam się dotknąć, bo dosłownie wyłam z cierpienia” – mówi 30-letnia Natalia, która przeszła udar mózgu

Polscy lekarze zbyt często przepisują antybiotyki i niewystarczająco dbają o pacjenta, który jest nimi leczony

Zainteresują cię również:

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

gettyimages.com

Ciężki plecak – jak pomóc dziecku?

Jak mamy powinny dbać o kręgosłup?

Kręgosłup kocha siłownię, ale…

dziewczyna na krześle

Wydaje ci się, że masz krótszą nogę? Fizjoterapeutka podpowiada, co za tym stoi

A ty ile masz problemów na karku?

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

Nie garb się

Nie garb się! Jak skutecznie gimnastykować kręgosłup?

plecy

Jak dbać o kręgosłup, gdy ma się 20, 30, 40 lat?

Proste plecy – pomoże ci w tym ćwiczenie na równowagę. Tancerka Polskiego Baletu Narodowego pokazuje, jak je poprawnie wykonać

Aktywne pośladki to recepta na problemy z kręgosłupem. Polecamy kilka ćwiczeń

Ćwiczenia na piękne plecy. Sprawdź, co zrobić, jeśli codziennie spędzasz kilka godzin przy biurku

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

Twój kręgosłup potrzebuje rozluźnienia? Oto kilka pomocnych ćwiczeń, skorzystaj

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Wyprostuj się! Kasia Bem podpowiada jak to zrobić skutecznie

Kręgosłup na urlopie

Jak zadbać o kręgosłup na urlopie? Poznaj wskazówki od fizjoterapeuty

Ćwiczenia na silny brzuch z kettlebells

Ćwiczenia na wzmocnienie pleców. Propozycje trenerki Kasi Bigos

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

Co służy kręgosłupowi w podróży? Zapytaliśmy fizjoterapeutę Piotra Turskiego

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta trzyma w ręce miniaturę nienarodzonego dziecka

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

ucho kobiety

Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą? Skuteczne domowe sposoby na zatkane ucho

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

dłonie

Drętwienie palców u rąk – skąd się bierze i co oznacza?

https://www.istockphoto.com

To, co wydalamy, wiele mówi o stanie naszego zdrowia. Sprawdź, co trzeba wiedzieć o… kupie

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Co można po okresie? Ginekolog odpowiada na najczęściej wyszukiwane w Google’u pytania