Przejdź do treści

Niewydolność oddechowa – przyczyny, objawy, leczenie zaburzeń układu oddechowego

kobieta z niewydolnością oddechową, oddycha przez rurkę
Fot. sudok1 / stock.adobe.pl
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zespół cieśni nadgarstka. Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Zespół cieśni nadgarstka. Jak może pomóc osteopatia? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury
Andrzej Duda / prezydent.pl
Prezydent Andrzej Duda nominowany do Biologicznej Bzdury Roku 2020. Podczas debaty mówił o szczepionce, która nie istnieje
Oczyszczanie twarzy - jak to robić dobrze? Największe błędy i sposoby na prawidłowe mycie twarzy wylicza dermatolożka
Oczyszczanie twarzy – jak to robić dobrze? Dermatolożka wymienia największe błędy i sposoby na prawidłowe mycie skóry
Dieta jajeczna – bezpieczna i skuteczna, czy szkodliwa i monotonna?
Kalorie a miesiączka / rawpixel
W drugiej połowie cyklu miesiączkowego można jeść więcej? Dietetyk Jakub Chwiłkowski odpowiada

Niewydolność oddechowa to stan zaburzenia czynności układu oddechowego, który prowadzi do patologii wymiany gazowej w płucach. Ostra niewydolność oddechowa zagraża życiu, zaś przewlekła niewydolność oddechowa długotrwale pogarsza jakość życia, a jej konsekwencje zdrowotne często są nieodwracalne. Niewydolność oddechowa i krążeniowa często występują jednocześnie.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Niewydolność oddechowa jest wielowymiarowym zaburzeniem z zazębiającymi się wzajemnie procesami biochemicznymi organizmu, które może dotyczyć osób w każdym wieku. Niewydolność oddechowa u osób starszych i młodych może pojawić się na tle wielu przyczyn związanych z zaburzeniami pracy układu oddechowego i krążenia, ma charakter nabyty.

Niewydolność oddechowa

Niewydolność oddechowa to stan, w którym dochodzi do zaburzenia czynności układu oddechowego, polegający na upośledzeniu procesu wymiany gazowej w organizmie, poprzez spadek ciśnienia parcjalnego tlenu (tzw. hipoksemia, czyli niedobór tlenu) lub wzrostu stężenia dwutlenku węgla (tzw. hiperkapnia, czyli nadmiar dwutlenku węgla) bądź wystąpienia obu czynników jednocześnie.

Niewydolność oddechowa, czyli zaburzenie korelacji gazowej, doprowadza do zaburzeń funkcji organizmu i wystąpienia silnych i niebezpiecznych dla życia następstw.

Niewydolność oddechowa może mieć ostry lub przewlekły charakter. Ostra niewydolność oddechowa to nagłe zaburzenie utlenowania krwi, wentylacji płucnej, spadku ciśnienia parcjalnego tlenu i wzrostu dwutlenku węgla. Przewlekła niewydolność oddechowa jest oparta o ten sam mechanizm, ale ze stopniowym i narastającym upośledzeniem funkcjonalności mechanizmu oddychania.

Niewydolność oddechowa – przyczyny

Niewydolność oddechowa u dzieci i niewydolność oddechowa w osób starszych może być spowodowana przez:

  • choroby dotyczące płuc i zwężające drogi oddechowe, np. zapalenie płuc i oskrzeli, astma oskrzelowa, mukowiscydoza, ciała obce;
  • mechaniczne zaburzenia wentylacji, np. choroby nerwowo-mięśniowe, takie jak miopatie, urazy klatki piersiowej, znaczny wysiłek i zmęczenie, restrykcyjne choroby płuc z zajęciem mięśni oddechowych;
  • zaburzenia ośrodkowej kontroli oddychania – urazy, zakażenia, zatrucia, choroby uwarunkowane genetycznie, guzy i nacieki nowotworowe układu oddechowego;
  • zaburzenia pokrycia zapotrzebowania na tlen, np. wstrząs septyczny.

Ostra niewydolność oddechowa u dzieci często wywołana jest połknięciem małych przedmiotów, które ograniczają światło górnych dróg oddechowych, z kolei przewlekła niewydolność u dzieci wywołana jest przez anomalie budowy klatki piersiowej, np. hiperkifozę.

Objawy niewydolności oddechowej

W zależności od bezpośredniej przyczyny niewydolności oddechowej, u pacjenta obserwuje się m.in.:

  • objawy duszności: trudności w mówieniu, nieregularny przyspieszony lub skrajnie zwolniony oddech, zmienny stopień hiperwentylacji, łapczywe chwytanie powietrza objawiające się poszerzeniem skrzydełek nosa, wciąganie przestrzeni międzyżebrowych i dołków okołoobojczykowych, sinica warg, płatków uszu i czubka nosa oraz ból w klatce piersiowej;
  • objawy niedotlenienia ośrodkowego układu nerwowego: zaburzenia nastroju, oceny sytuacji, świadomości, dezorientacja, senność, zaburzenia widzenia, drgawki;
  • objawy ze strony układu krążenia: tachykardia lub bradykardia, zatrzymanie krążenia;
  • kaszel, krwioplucie, otwarte usta, świszczący oddech, zmniejszenie tolerancji wysiłkowej, spowolnienie ruchowe, zmęczenie wysiłkowe i spoczynkowe.

Objawy niewydolności oddechowej u dzieci są tożsame dla objawów u dorosłych.

Zobacz także

Niewydolność oddechowa u noworodka

Niewydolność oddechowa u noworodków występuje głównie u wcześniaków w wyniku niedojrzałości układu oddechowego, który w pełni rozwija się dopiero w ostatnich tygodniach ciąży, przygotowując płód do życia pozamacicznego.

U dzieci urodzonych przed 30. tygodniem wzrasta ryzyko rozwinięcia niewydolności oddechowej noworodka, tzw. zespołu zaburzeń oddychania. Innymi przyczynami i czynnikami ryzyka są:

  • poród drogą cesarskiego cięcia, ze względu na fakt, że w czasie przechodzenia dziecka przez naturalne drogi rodne większość pozostałego płynu płodowego w płucach jest mechanicznie z nich usuwana;
  • niedotlenienie okołoporodowe, wywołane np. porodem z komplikacjami (zakleszczenie dziecka, owinięcie szyi pępowiną);
  • niedobór surfaktantu, związku chemicznego o zdolnościach absorbujących powierzchnię pęcherzyków płucnych, bez niego miąższ płuc może się zapadać i wywoływać ogniskową niedodmę płucną.

Objawy niewydolności oddechowej u noworodka obserwuje się tuż po urodzeniu, kiedy dziecko ma trudności z oddychaniem i wyraźnie angażuje dodatkowe mięśnie oddechowe międzyżebrowe, ma przyspieszony oddech lub bezdech, a także rozwija się wyraźna sinica obwodowa (zasinienie skóry, szczególnie palców i ust).

Niewydolność oddechowa – leczenie

Leczenie niewydolności oddechowej jest wielowymiarowym procesem ukierunkowanym na postępowanie głównie przyczynowe, np. w przebiegu aspiracji ciała obcego w drogach oddechowych, jego usunięcie likwiduje przyczynę i objawy niewydolności oddechowej.

Leczenie respiratorem niewydolności oddechowej wprowadza się dla wyrównania równowagi gazowej organizmu, najczęściej w przypadku przewlekłej postaci niewydolności oddechowej. Dodatkowo praktykuje się rehabilitację pulmonologiczną, wykorzystującą ćwiczenia wytrzymałościowe, oporowe i ogólnousprawniające, poprawiające kondycję i ruchomość klatki piersiowej. Ponadto prowadzi się naukę właściwego toru i mechanizmu oddychania oraz pozycje złożeniowe.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Szczepienie na grypę

Grypa – jak są jej objawy? Jak wygląda leczenie i jakie są powikłania?

Lekarz pokazuje na rentgen i tłumaczy pacjentce przyczyny zapalenia płuc

Zapalenie płuc – czym jest, jakie są jego objawy i sposoby leczenia?

prześwietlenie płuc

Rak płuc – objawy, rokowania, leczenie. Jakie są jego przyczyny?

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Kobieta z objawami astmy przyjmuje leki przy lekarce

Astma oskrzelowa u dzieci i dorosłych – objawy, przyczyny, leczenie

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

kobieta ze zmianami skórnymi twarzy

Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby, żeby się ich pozbyć

Wrzody żołądka ‒ leczenie naturalne

Wrzody żołądka – leczenie naturalne. Jakie są domowe sposoby?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

kobieta lekarz trzyma w rękach zdjęcie rentgenowskie płuc

Płuca palacza – jak wyglądają i jak je oczyścić?

lekarz wykonuje kobiecie rentgen zębów

Zdjęcie pantomograficzne – na czym polega i ile kosztuje?

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – przyczyny i objawy. Przebieg oraz leczenie choroby

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku

Trądzik hormonalny – przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

para całująca się

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

szum w uszach - kobieta trzyma się za ucho

Szum w uszach – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę