Przejdź do treści

Niewydolność oddechowa – przyczyny, objawy, leczenie zaburzeń układu oddechowego

kobieta z niewydolnością oddechową, oddycha przez rurkę
Fot. sudok1 / stock.adobe.pl
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
kobiecy profil, usta
Jak poradzić sobie z opryszczką? Poznaj domowe sposoby
Bolące mięśnie - co robić?
Bolące mięśnie. Kiedy ból powinien nas zaniepokoić?
Jennifer Garner zachęca do mammografii. Aktorka pokazała relację z własnej wizyty
Pętla wisielcza z żelka
„Cukier to zguba i zło” alarmują eksperci z Czytamy Etykiety. Jak się przed nim ustrzec?
Skandaliczne porównanie na szkoleniu dla lekarzy. USG porównane do „gwałtu w ciemnej uliczce”!

Niewydolność oddechowa to stan zaburzenia czynności układu oddechowego, który prowadzi do patologii wymiany gazowej w płucach. Ostra niewydolność oddechowa zagraża życiu, zaś przewlekła niewydolność oddechowa długotrwale pogarsza jakość życia, a jej konsekwencje zdrowotne często są nieodwracalne. Niewydolność oddechowa i krążeniowa często występują jednocześnie.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Niewydolność oddechowa jest wielowymiarowym zaburzeniem z zazębiającymi się wzajemnie procesami biochemicznymi organizmu, które może dotyczyć osób w każdym wieku. Niewydolność oddechowa u osób starszych i młodych może pojawić się na tle wielu przyczyn związanych z zaburzeniami pracy układu oddechowego i krążenia, ma charakter nabyty.

Niewydolność oddechowa

Niewydolność oddechowa to stan, w którym dochodzi do zaburzenia czynności układu oddechowego, polegający na upośledzeniu procesu wymiany gazowej w organizmie, poprzez spadek ciśnienia parcjalnego tlenu (tzw. hipoksemia, czyli niedobór tlenu) lub wzrostu stężenia dwutlenku węgla (tzw. hiperkapnia, czyli nadmiar dwutlenku węgla) bądź wystąpienia obu czynników jednocześnie.

Niewydolność oddechowa, czyli zaburzenie korelacji gazowej, doprowadza do zaburzeń funkcji organizmu i wystąpienia silnych i niebezpiecznych dla życia następstw.

Niewydolność oddechowa może mieć ostry lub przewlekły charakter. Ostra niewydolność oddechowa to nagłe zaburzenie utlenowania krwi, wentylacji płucnej, spadku ciśnienia parcjalnego tlenu i wzrostu dwutlenku węgla. Przewlekła niewydolność oddechowa jest oparta o ten sam mechanizm, ale ze stopniowym i narastającym upośledzeniem funkcjonalności mechanizmu oddychania.

Niewydolność oddechowa – przyczyny

Niewydolność oddechowa u dzieci i niewydolność oddechowa w osób starszych może być spowodowana przez:

  • choroby dotyczące płuc i zwężające drogi oddechowe, np. zapalenie płuc i oskrzeli, astma oskrzelowa, mukowiscydoza, ciała obce;
  • mechaniczne zaburzenia wentylacji, np. choroby nerwowo-mięśniowe, takie jak miopatie, urazy klatki piersiowej, znaczny wysiłek i zmęczenie, restrykcyjne choroby płuc z zajęciem mięśni oddechowych;
  • zaburzenia ośrodkowej kontroli oddychania – urazy, zakażenia, zatrucia, choroby uwarunkowane genetycznie, guzy i nacieki nowotworowe układu oddechowego;
  • zaburzenia pokrycia zapotrzebowania na tlen, np. wstrząs septyczny.

Ostra niewydolność oddechowa u dzieci często wywołana jest połknięciem małych przedmiotów, które ograniczają światło górnych dróg oddechowych, z kolei przewlekła niewydolność u dzieci wywołana jest przez anomalie budowy klatki piersiowej, np. hiperkifozę.

Objawy niewydolności oddechowej

W zależności od bezpośredniej przyczyny niewydolności oddechowej, u pacjenta obserwuje się m.in.:

  • objawy duszności: trudności w mówieniu, nieregularny przyspieszony lub skrajnie zwolniony oddech, zmienny stopień hiperwentylacji, łapczywe chwytanie powietrza objawiające się poszerzeniem skrzydełek nosa, wciąganie przestrzeni międzyżebrowych i dołków okołoobojczykowych, sinica warg, płatków uszu i czubka nosa oraz ból w klatce piersiowej;
  • objawy niedotlenienia ośrodkowego układu nerwowego: zaburzenia nastroju, oceny sytuacji, świadomości, dezorientacja, senność, zaburzenia widzenia, drgawki;
  • objawy ze strony układu krążenia: tachykardia lub bradykardia, zatrzymanie krążenia;
  • kaszel, krwioplucie, otwarte usta, świszczący oddech, zmniejszenie tolerancji wysiłkowej, spowolnienie ruchowe, zmęczenie wysiłkowe i spoczynkowe.

Objawy niewydolności oddechowej u dzieci są tożsame dla objawów u dorosłych.

Zobacz także

Niewydolność oddechowa u noworodka

Niewydolność oddechowa u noworodków występuje głównie u wcześniaków w wyniku niedojrzałości układu oddechowego, który w pełni rozwija się dopiero w ostatnich tygodniach ciąży, przygotowując płód do życia pozamacicznego.

U dzieci urodzonych przed 30. tygodniem wzrasta ryzyko rozwinięcia niewydolności oddechowej noworodka, tzw. zespołu zaburzeń oddychania. Innymi przyczynami i czynnikami ryzyka są:

  • poród drogą cesarskiego cięcia, ze względu na fakt, że w czasie przechodzenia dziecka przez naturalne drogi rodne większość pozostałego płynu płodowego w płucach jest mechanicznie z nich usuwana;
  • niedotlenienie okołoporodowe, wywołane np. porodem z komplikacjami (zakleszczenie dziecka, owinięcie szyi pępowiną);
  • niedobór surfaktantu, związku chemicznego o zdolnościach absorbujących powierzchnię pęcherzyków płucnych, bez niego miąższ płuc może się zapadać i wywoływać ogniskową niedodmę płucną.

Objawy niewydolności oddechowej u noworodka obserwuje się tuż po urodzeniu, kiedy dziecko ma trudności z oddychaniem i wyraźnie angażuje dodatkowe mięśnie oddechowe międzyżebrowe, ma przyspieszony oddech lub bezdech, a także rozwija się wyraźna sinica obwodowa (zasinienie skóry, szczególnie palców i ust).

Niewydolność oddechowa – leczenie

Leczenie niewydolności oddechowej jest wielowymiarowym procesem ukierunkowanym na postępowanie głównie przyczynowe, np. w przebiegu aspiracji ciała obcego w drogach oddechowych, jego usunięcie likwiduje przyczynę i objawy niewydolności oddechowej.

Leczenie respiratorem niewydolności oddechowej wprowadza się dla wyrównania równowagi gazowej organizmu, najczęściej w przypadku przewlekłej postaci niewydolności oddechowej. Dodatkowo praktykuje się rehabilitację pulmonologiczną, wykorzystującą ćwiczenia wytrzymałościowe, oporowe i ogólnousprawniające, poprawiające kondycję i ruchomość klatki piersiowej. Ponadto prowadzi się naukę właściwego toru i mechanizmu oddychania oraz pozycje złożeniowe.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Zator płucny. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

Naucz się prawidłowo oddychać! Dlaczego warto? Tłumaczy fizjoterapeutka Gosia Włodarczyk

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Magia naturalnego oddechu. Jak prawidłowo oddychać?

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

https://www.istockphoto.com

To, co wydalamy, wiele mówi o stanie naszego zdrowia. Sprawdź, co trzeba wiedzieć o… kupie

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

dłonie

Drętwienie palców u rąk – skąd się bierze i co oznacza?

ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Chora trzustka – gdzie boli? Przyczyny i objawy chorób trzustki

grupy inwalidzkie - człowiek na wózku inwalidzkim

Grupy inwalidzkie – rodzaje i przywileje. Dlaczego już nie nadaje się grup inwalidzkich?

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka