Przejdź do treści

Wirus jako czynnik chorobotwórczy. Klasyfikacja, profilaktyka i zwalczanie

wirus w 3D
Fot. Feydzhet Shabanov / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Wirus należy do licznej i zróżnicowanej morfologicznie grupy czynników zakaźnych. W języku łacińskim virus znaczyło jad albo truciznę. Różne rodzaje wirusów powodują poważne choroby, niekiedy nawet nieuleczalne.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Wirusy to cząsteczki organiczne zbudowane z białek i kwasów nukleinowych, posiadające jako materiał genetyczny RNA lub DNA. Pomimo braku budowy komórkowej mają pewne cechy organizmów żywych, ale również materii nieożywionej. Bakterie są to natomiast organizmy żywe o budowie jednokomórkowej.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność, Good Aging, Energia, Mama, Beauty
Wimin Zestaw z myślą o dziecku, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność
Naturell Uromaxin + C, 60 tabletek
15,99 zł
Odporność
Iskial MAX + CZOSNEK, Suplement diety wspierający odporność i układ oddechowy, 120 kapsułek
42,90 zł
Odporność, Beauty
Naturell Cynk Organiczny + C, 100 tabletek
12,99 zł
Odporność
Naturell Immuno Hot, 10 saszetek
16,48 zł

Co to jest wirus i jak on wygląda?

Wirusy to bardzo uproszczone „pasożyty”, są to uwolnione i usamodzielnione fragmenty chromosomów. Poza tym są cząsteczkami o tak niewielkich rozmiarach, że nie są widoczne nawet w mikroskopie świetlnym, a do obrazowania wirusów, których wielkość waha się między 20 a 300 nm, wykorzystywana jest mikroskopia elektronowa. Oczywiście występują wyjątki od tej reguły, np. wirus ospy prawdziwej można zaobserwować w mikroskopie świetlnym. Porównując bakterie z wirusami, należy zauważyć, że bakteria jest oczywiście znacząco większa. Wirus składa się z kapsydu, zbudowanego z białka, który otacza kwas nukleinowy zawierający informację genetyczną. Typy wirusów są różnorakie i ich budowa też może się w pewnym stopniu różnić.

Klasyfikacja wirusów

Wirusy możemy podzielić ze względu na:

  • typ kwasu nukleinowego,
  • klasę kwasu nukleinowego,
  • obecność odwrotnej transkryptazy,
  • polarność genomu,
  • strukturę genomu,
  • wielkość genomu,
  • typ symetrii,
  • obecność osłonki,
  • wielkość wirionu.

Zobacz także

Różnice między wirusem a bakterią

Czym się różni wirus od bakterii? Przede wszystkim wirusy mają inną budowę, nie można ich też jednoznacznie określić jako organizmy żywe (ze względu na brak budowy komórkowej i własnego metabolizmu). Zakażenia wirusem są specyficzne, czyli konkretny rodzaj wirusa powoduje zakażenie określonego rodzaju komórek. Cechy wirusów pozwalają im na przeżycie, namnażanie się oraz mutację, w wyniku których powstają nowe wirusy ze szczepów już istniejących.

Bakterie są z kolei klasyfikowane jako organizmy żywe i spotkać je można wszędzie. Większość z nich jest dla człowieka niegroźna. Ich obecność jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania np. flory jelitowej czy układu immunologicznego. Bakterie mają budowę komórkową, mogą być otoczone ścianą komórkową. Jedynie niewielki procent z nich powoduje choroby. Ich leczenie jest możliwe przez zastosowanie antybiotyków (które nie są skutecznie w przypadku chorób wirusowych).

Wirusy – jak można się nimi zarazić i jak je zwalczać?

Wirusem można zarazić się poprzez:

  • kontakt z osobami chorymi,
  • kontakt z zakażonymi ptakami,
  • kontakt ze zwierzętami narażonymi na wirusy pochodzące od dzikich osobników,
  • brak higieny w domach, szpitalach, laboratoriach.

Jak zatem zwalczać wirusy i zapobiegać chorobom przez nie wywołanym? Otóż ochrona przed tego typu zakażeniami najczęściej opiera się o szczepienia – mogą to być szczepionki na bazie zabitego lub osłabionego wirusa. Większość z nich refundowana jest przez Narodowy Fundusz Zdrowia i te szczepienia są obowiązkowe. Dzięki temu choroby wirusowe bardzo niebezpieczne dla dzieci, ale i dorosłych, jak polio, odra, świnka, różyczka czy wirusowe zapalenie wątroby typu B zostały wyeliminowane albo występują rzadziej, a ich przebieg jest zdecydowanie łagodniejszy.

Kolejną podstawową czynnością, która może zapobiec infekcjom wirusowym, jest podporządkowanie się zasadom higieny (do tego można też zaliczyć higienę w ośrodkach służby zdrowia, np. stosowanie jednorazowych strzykawek). Bardzo ważne jest również unikanie zachowań ryzykownych, takich jak współżycie bez zabezpieczenia mechanicznego, co może skutkować chorobą przenoszoną drogą płciową. Warto też pamiętać o kupowaniu zwierząt ze sprawdzonych hodowli lub schronisk oraz ich szczepieniu.

Rodzaje wirusów atakujących człowieka mogą powodować np. ospę wietrzną, żółtaczkę zakaźną, katar, grypę, ale również AIDS. Odzwierzęcą chorobą wirusową jest wścieklizna. Jak pozbyć się wirusa? Obecnie dostępnych jest wiele skutecznych leków przeciwwirusowych, pozwalających na ich leczenie. Pomimo tego nie wszystkie choroby są uleczalne, np. AIDS.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak Polacy oceniają szpitale?

Pacjenci i pacjentki ocenili polskie szpitale. Najczęściej narzekali na brak poszanowania prawa do intymności i kiepskie jedzenie

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa. Unikaj jak ognia!

Dłonie

Dziewczynce amputowano wszystkie kończyny. Winą błędna diagnoza lekarzy

Jeden z najlepszych szpitali na świecie znajduje się w Krakowie. „Za konsolą robota i chirurg, i chirurżka mają taką samą doskonałość”, mówi prezeska Joanna Szyman

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka / AdobeStock

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka

Jedna, "centralna" kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jedna, „centralna” kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jak opanować przetłuszczające się włosy? Kosmetyki i domowa pielęgnacja

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

cukier

Życie bez cukru. Co się zadzieje, kiedy odstawisz słodkości?

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

dłonie

Skąd się bierze i co oznacza drętwienie palców u rąk? Wyjaśniamy

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

Najpopularniejsze

Grypa typu A/iStock

Grypa typu A – leczenie, objawy i charakterystyka wirusa

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Dobry seks to taki w kontakcie z własnym ciałem, emocjami i drugim człowiekiem. Nawet jeżeli miedzy kochankami nie ma miłości” – mówi Marta Niedźwiecka, psycholożka i sex coach

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

ilustracja mózgu w 3D

Torbiel pajęczynówki – objawy i leczenie. Czy torbiel jest groźna i musi być operowana?

×