Przejdź do treści

Wirus jako czynnik chorobotwórczy. Klasyfikacja, profilaktyka i zwalczanie

wirus w 3D
Fot. Feydzhet Shabanov / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dorota Szelągowska
Dorota Szelągowska w wyjątkowy sposób uczciła swoje 41. urodziny. Wybrała się na mammografię!
Jest nowa metoda diagnozowania raka piersi. Może być nawet o 37 proc. bardziej skuteczna od tradycyjnych sposobów
Jest nowa metoda wykrywania raka piersi. Może podnieść skuteczność diagnozy nawet o 37 proc.
Nowy lek doustny w zapobieganiu COVID-19
Nowy doustny lek przeciwwirusowy na COVID-19. Pfizer rozpoczął drugą fazę testów
Ręka chorej
„1/3 pacjentów, którzy przeżyją, wyjdzie do domu z uszkodzonymi nerkami”. Ekspert ostrzega przed nową epidemią, spowodowaną COVID-19
SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. "Suplementy nie pomagają" - prawda czy fałsz?
SUPLEMENTY: FAKTY I MITY. „Suplementy nie pomagają” – prawda czy fałsz?

Wirus należy do licznej i zróżnicowanej morfologicznie grupy czynników zakaźnych. W języku łacińskim virus znaczyło jad albo truciznę. Różne rodzaje wirusów powodują poważne choroby, niekiedy nawet nieuleczalne.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Wirusy to cząsteczki organiczne zbudowane z białek i kwasów nukleinowych, posiadające jako materiał genetyczny RNA lub DNA. Pomimo braku budowy komórkowej mają pewne cechy organizmów żywych, ale również materii nieożywionej. Bakterie są to natomiast organizmy żywe o budowie jednokomórkowej.

Co to jest wirus i jak on wygląda?

Wirusy to bardzo uproszczone „pasożyty”, są to uwolnione i usamodzielnione fragmenty chromosomów. Poza tym są cząsteczkami o tak niewielkich rozmiarach, że nie są widoczne nawet w mikroskopie świetlnym, a do obrazowania wirusów, których wielkość waha się między 20 a 300 nm, wykorzystywana jest mikroskopia elektronowa. Oczywiście występują wyjątki od tej reguły, np. wirus ospy prawdziwej można zaobserwować w mikroskopie świetlnym. Porównując bakterie z wirusami, należy zauważyć, że bakteria jest oczywiście znacząco większa. Wirus składa się z kapsydu, zbudowanego z białka, który otacza kwas nukleinowy zawierający informację genetyczną. Typy wirusów są różnorakie i ich budowa też może się w pewnym stopniu różnić.

Klasyfikacja wirusów

Wirusy możemy podzielić ze względu na:

  • typ kwasu nukleinowego,
  • klasę kwasu nukleinowego,
  • obecność odwrotnej transkryptazy,
  • polarność genomu,
  • strukturę genomu,
  • wielkość genomu,
  • typ symetrii,
  • obecność osłonki,
  • wielkość wirionu.

Zobacz także

Różnice między wirusem a bakterią

Czym się różni wirus od bakterii? Przede wszystkim wirusy mają inną budowę, nie można ich też jednoznacznie określić jako organizmy żywe (ze względu na brak budowy komórkowej i własnego metabolizmu). Zakażenia wirusem są specyficzne, czyli konkretny rodzaj wirusa powoduje zakażenie określonego rodzaju komórek. Cechy wirusów pozwalają im na przeżycie, namnażanie się oraz mutację, w wyniku których powstają nowe wirusy ze szczepów już istniejących.

Bakterie są z kolei klasyfikowane jako organizmy żywe i spotkać je można wszędzie. Większość z nich jest dla człowieka niegroźna. Ich obecność jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania np. flory jelitowej czy układu immunologicznego. Bakterie mają budowę komórkową, mogą być otoczone ścianą komórkową. Jedynie niewielki procent z nich powoduje choroby. Ich leczenie jest możliwe przez zastosowanie antybiotyków (które nie są skutecznie w przypadku chorób wirusowych).

Wirusy – jak można się nimi zarazić i jak je zwalczać?

Wirusem można zarazić się poprzez:

  • kontakt z osobami chorymi,
  • kontakt z zakażonymi ptakami,
  • kontakt ze zwierzętami narażonymi na wirusy pochodzące od dzikich osobników,
  • brak higieny w domach, szpitalach, laboratoriach.

Jak zatem zwalczać wirusy i zapobiegać chorobom przez nie wywołanym? Otóż ochrona przed tego typu zakażeniami najczęściej opiera się o szczepienia – mogą to być szczepionki na bazie zabitego lub osłabionego wirusa. Większość z nich refundowana jest przez Narodowy Fundusz Zdrowia i te szczepienia są obowiązkowe. Dzięki temu choroby wirusowe bardzo niebezpieczne dla dzieci, ale i dorosłych, jak polio, odra, świnka, różyczka czy wirusowe zapalenie wątroby typu B zostały wyeliminowane albo występują rzadziej, a ich przebieg jest zdecydowanie łagodniejszy.

Kolejną podstawową czynnością, która może zapobiec infekcjom wirusowym, jest podporządkowanie się zasadom higieny (do tego można też zaliczyć higienę w ośrodkach służby zdrowia, np. stosowanie jednorazowych strzykawek). Bardzo ważne jest również unikanie zachowań ryzykownych, takich jak współżycie bez zabezpieczenia mechanicznego, co może skutkować chorobą przenoszoną drogą płciową. Warto też pamiętać o kupowaniu zwierząt ze sprawdzonych hodowli lub schronisk oraz ich szczepieniu.

Rodzaje wirusów atakujących człowieka mogą powodować np. ospę wietrzną, żółtaczkę zakaźną, katar, grypę, ale również AIDS. Odzwierzęcą chorobą wirusową jest wścieklizna. Jak pozbyć się wirusa? Obecnie dostępnych jest wiele skutecznych leków przeciwwirusowych, pozwalających na ich leczenie. Pomimo tego nie wszystkie choroby są uleczalne, np. AIDS.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Naukowcy, którzy rozwinęli technologię mRNA, dostali „amerykańskiego Nobla”

Naukowcy, którzy rozwinęli technologię mRNA, dostali „amerykańskiego Nobla”

Spirometria - co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Spirometria – co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Badanie

Przełom w diagnozowaniu Alzheimera! Algorytm opracowany przez litewskich naukowców wykrywa chorobę z prawie 100-procentową dokładnością

Bliźniaczki syjamskie

Izrael. Lekarze rozdzielili bliźniaczki syjamskie zrośnięte głowami

Zespół stresu pourazowego (PTSD) - co to, objawy, leczenie, jak pomóc

Zespół stresu pourazowego (PTSD) – co to, objawy, leczenie, jak pomóc

ilustracja wątroby w rękach lekarza, 3D

Bilirubina całkowita – norma, podwyższona. Jak ją obniżyć?

Kobieta leży w gabinecie lekarskim podłączona pod EEG

Badanie EEG – co wykrywa u dziecka i dorosłego? Wynik

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Laborantka trzyma w ręku łańcuch genetyczny.

Zespół Edwardsa – jakie są przyczyny i objawy choroby?

Objawy alkoholizmu są szczególnie widoczne po odstawieniu tej substancji.

Alkoholizm – objawy, skutki, leczenie. Jak pomóc alkoholikowi?

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – objawy, leczenie, rodzaje. Co to jest?

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – komfort w chorobie w starszym wieku. Na czym polega? Czy możemy się tego nauczyć?

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?