Przejdź do treści

Woda w brzuchu – przyczyny, objawy, leczenie

Woda w brzuchu, badanie
Woda w brzuchu – przyczyny, objawy, leczenie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Woda w brzuchu jest symptomem wielu chorób. Najczęściej jest spowodowana marskością wątroby, ale może być wywołana także przez rozwijający się nowotwór czy niewydolność serca. Tylko diagnoza lekarza poparta diagnostyką obrazową i wynikami wykonanej paracentezy mogą być podstawą wdrożenia odpowiedniego leczenia.

Co to jest wodobrzusze?

Wodobrzusze, zwane również puchlizną brzuszną nie stanowi odrębnej jednostki chorobowej, lecz jest symptomem. Dolegliwość ta polega na nadmiernym gromadzeniu płynu surowiczego w jamie otrzewnej (przestrzeni pomiędzy otrzewną trzewną i otrzewną ścienną).

Normą jest, jeśli w przestrzeni tej znajduje się około 50-70 ml płynu (choć niektóre źródła wskazują na aż 150 ml). Taka ilość jest wystarczająca, aby zapewnić odpowiednie nawilżenie błonom śluzowym. W zdrowym organizmie płyn jest stale produkowany, a jego nadmiar wchłaniany. Umożliwiają to mechanizmy ciśnienia wrotnego i onkotycznego osocza (w tym retencja sodu). 

Zaburzenie wspomnianych mechanizmów doprowadza do ponadnormatywnej produkcji płynu surowiczego, którego organizm nie jest w stanie na bieżąco wchłaniać. W efekcie tego rozwija się:

  • łagodne wodobrzusze I stopnia, którego diagnoza odbywa się na podstawie badania USG;
  • umiarkowane wodobrzusze II stopnia (powyżej 500 ml płynu surowiczego), którego diagnoza odbywa się na podstawie badania przedmiotowego i obserwacji tzw. żabiego brzucha (brzucha rozlewającego się na boki);
  • zaawansowane wodobrzusze III stopnia, któremu nierzadko towarzyszy przepuklina pępkowa, diagnozuje się na podstawie badania przedmiotowego, USG oraz tomografii komputerowej.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Estabiom Baby, Suplement diety, krople, 5 ml
28,39 zł
Odporność, Energia, Beauty
Naturell Witamina B Complex Vegan, 180 tabletek
79,99 zł
NOWOŚĆ
Odporność
Przecier z owoców bzu czarnego ElPol, 300 ml
19,50 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw suplementów, 30 saszetek
99,00 zł
Odporność
Bloxin Żel do jamy ustnej w sprayu, 20 ml
25,99 zł

Przyczyny gromadzenia płynu w otrzewnej

Wodobrzusze towarzyszy przede wszystkim marskości wątroby. Taka diagnoza stawiana jest u aż 80 proc. chorujących na zaburzenia pracy tego organu.

Poza tym przyczyną przelewania w brzuchu może być również:

  • nowotwór,
  • niewydolność mięśnia sercowego (czemu często towarzyszy występowanie wody w płucach, a dokładniej rzecz ujmując – w opłucnej), 
  • niewydolność nerek,
  • dializoterapia otrzewnowa,
  • gruźlica,
  • choroby trzustki,
  • niedoczynność tarczycy,
  • uszkodzenie moczowodu,
  • uszkodzenie naczyń limfatycznych i przewodu piersiowego,
  • wyciek żółci po cholecystektomii,
  • perforacja jelita,
  • AIDS,
  • zakażenie lub zapalenie jamy otrzewnej,
  • sarkoidoza,
  • toczeń rumieniowaty,
  • zapalenie tętnic,
  • nadciśnienie  wrotne,
  • zakrzepica żyły wrotnej lub śledzionowej, co doprowadza do zaburzenia przepływu krwi,
  • zespół Budda i Chiariego,
  • hipoalbuminemia, będąca następstwem zespołu nerczycowego lub enteropatii.
kobieta trzymająca obrazek wątroby

Wodobrzusze – objawy

W początkowym stadium rozwoju wodobrzusza zmiany mogą być słabo odczuwalne. Towarzyszyć ci może wówczas uczucie przelewania w brzuchu (niekiedy określane też jako rozpieranie), nieznacznie jego powiększenie wraz ze wzrostem masy ciała.  

Przy II i III stopniu wodobrzusza może towarzyszyć ci ból, rozlewanie brzucha na boki (zjawisko to zwane jest żabim brzuchem). Częste również występują: zgaga i odbijanie się.

Im więcej płynu surowiczego w jamie otrzewnej, tym bardziej brzuch się powiększa. Przy III stopniu zaawansowania dolegliwości możesz mieć nawet trudności z poruszaniem się. Jeśli nie rozpoczniesz na tym etapie leczenia, zacznie pojawiać się opuchlizna na nogach i woda w opłucnej. W efekcie tego mogą wystąpić trudności w oddychaniu.

Bakteria helicobacter pylori - test, objawy, leczenie

Wodobrzusze – rozpoznanie

Do zdiagnozowania wodobrzusza nie wystarczy samo stwierdzenie pacjenta, że często odczuwa przelewanie się w brzuchu. Ponadnormatywną produkcję płynu surowiczego do jamy otrzewnej lekarz stwierdzić może na podstawie przeprowadzonego wywiadu z chorym, badania fizykalnego oraz wykonania USG lub tomografii komputerowej.

Niezwykle istotne jest również stwierdzenie przyczyny powstawania wodobrzusza. Jest to możliwe dzięki analizie płynu pobranego podczas wykonywania paracentezy diagnostycznej. 

Jest to badanie, które polega na nakłuciu jamy otrzewnej i wydobyciu z niej do 100 ml płynu surowiczego, który następnie poddawany jest analizie. Dzięki temu lekarz może stwierdzić, czy gromadzenie się wody w brzuchu jest spowodowane mechanizmem przesiękowym (np. marskość wątroby, zespół Budda i Chiariego) lub wysiękowym (np. nowotwór, stan zapalny).

Podstawą analizy jest uzyskany wynik SAAG (osoczowo-puchlinowy gradient albuminowy) oraz stężenie białka całkowitego. Wartość SAAG powyżej 1,1 g/dl może wystąpić m.in. przy wodobrzuszu u alkoholika albo wywołanego niewydolnością mięśnia sercowego. Jeśli stężenie SAAG jest natomiast poniżej 1,1 g/dl zwykle lekarz podejrzewa nowotwór lub gruźlicę.

Przy oznaczaniu stężenia białka całkowitego specjalista bierze pod uwagę, czy wynosi ono powyżej 10 g/l, czy poniżej tej wartości. W pierwszym przypadku woda w brzuchu zwykle ma podłoże w dopiero rozwijającym się stanie zapalnym. W drugim natomiast może być spowodowane wtórnym stanem zapalnym. 

bolesny brzuch

Wodobrzusze – leczenie

Nadprodukcja płynu surowiczego, doprowadzająca do nagromadzenia wody w brzuchu jest objawem chorobowym. Usuwanie tej dolegliwości skupia się więc na leczeniu choroby podstawowej. Rozróżnienie wodobrzusza wywołanego nadciśnieniem wrotnym od tego wywołanego przez inne czynniki jest istotne dla wyboru właściwych metod terapeutycznych. 

W pierwszym przypadku stosuje się diuretyki (preparaty moczopędne) i zaleca ograniczenie podaży soli w diecie do 4,6–6,9 g na dobę. Jeśli metody te nie przynoszą oczekiwanych rezultatów, wówczas przeprowadza się paracentezę terapeutyczną, mającą na celu upuszczenie nadmiernej ilości płynu surowiczego.

W przypadku wodobrzusza II stopnia lekarz może zalecić stosowanie spironolaktonu. Jeśli waga pacjenta spada wolniej niż 2 kg na tydzień, wówczas włączany jest do terapii dodatkowo furosemid.

W przypadku chorych z wodobrzuszem III stopnia poza wspomnianymi lekami regularnie wykonywane są zabiegi paracentezy terapeutycznej w połączeniu ze stosowaniem preparatów z albuminami podawanymi dożylnie.

 

Źródła:

  1. M. Hartleb, Wodobrzusze – problemy diagnostyczne i terapeutyczne, Gastroenterologia Kliniczna, 2012, t. 4, nr 2, 41–58.
  2. A. Mackiewicz, S. Czarkowski, P. Dyrla, S. Wojtuń, J. Gil, Wodobrzusze – nie zawsze objaw marskości wątroby. Opis przypadku, Lekarz Wojskowy, 2013, nr 2, 174–179.
  3. M. Kucharska, K. Simon, Algorytmy diagnostyki i terapii u pacjenta z wodobrzuszem w przebiegu marskości wątroby, Hepatologia, 2014, nr 14, s. 26–33.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta

5 błędów, które popełniasz przed 10 rano

Zatrzymanie wody w organizmie. Oto przyczyny

Co słychać? O dziwnych odgłosach organizmu

Elastografia wątroby – nieinwazyjna i skuteczna biopsja. Kto powinien ją wykonać?

kobieta w kuchni

Nie boli, gdy cierpi. Jak w porę pomóc wątrobie?

szklanka wody

Pij wodę jesienią! Poznaj 4 najważniejsze powody, dla których warto to robić

7 sygnałów, że pijesz za dużo wody

Balon

Masz brzuch jak balon? Sprawdź, jak możesz zapobiec wzdęciom

Sanepid wydał ostrzeżenie dla mieszkańców 16 miejscowości. "Woda w kranach może być zanieczyszczona" / istock

Sanepid wydał ostrzeżenie dla mieszkańców 16 miejscowości. „Woda w kranach może być zanieczyszczona”

Nie wystarczy powiedzieć, że boli brzuch. Lekarka Weronika Błaszczyk podpowiada, co ułatwi właściwą diagnozę

11 szkodliwych nawyków, które robimy codziennie pod prysznicem

Mężczyzna wypił dwie butelki zimnej wody w upał, przez co był o włos od śmierci. "Nie popełniajcie tego błędu"

Mężczyzna wypił dwie butelki zimnej wody w upał, przez co był o włos od śmierci. „Nie popełniajcie tego błędu” – przestrzega lekarka

Katarina Hellstrom: „Obecnie modne jest posiadanie twardego, wciągniętego i płaskiego brzucha. Przepraszam za mocne słowa, ale to powolne samobójstwo”

Zimny prysznic na odchudzanie i gorączkę? Wyjaśniamy, czy to służy, czy szkodzi naszemu zdrowiu

3 błędy w ćwiczeniach na brzuch, które rujnują dno miednicy. Przestrzega Pani Fizjotrener

3 błędy w ćwiczeniach na brzuch, które rujnują dno miednicy. Przestrzega Pani Fizjotrener

Jaka jest optymalna temperatura do pracy? Wyjaśnia lek. Monika Piecuch-Kilarowska

Jaka jest optymalna temperatura do pracy? Wyjaśnia lek. Monika Piecuch-Kilarowska

Uchyłki jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Niech ból brzucha nie popsuje ci wakacji. Sprawdź, na co musisz uważać!

„To był szok. Przez ponad dwadzieścia lat nie wiedziałam, z czym chodzę w brzuchu”. Szpital popełnił błąd. Pani Wanda odszkodowania nie dostanie

unsplash.com

Przebarwienia na skórze, inny niż zwykle kolor moczu, uczucie zmęczenia? To może być chora wątroba

5 produktów, które pomogą przetrwać upały

Ciepła woda z cytryną na czczo? A może zimna? Sprawdź!

Ciepła woda z cytryną na czczo? A może zimna? Sprawdź!

Donieck, Ukraina 01.03.2022, schron bombowy

Rosja blokuje dostawy wody pitnej do miast. Zełenski: Zmarło dziecko

Kobieta

Zmagasz się z nadmiernymi wzdęciami? Wystarczy kilka ruchów, by poczuć ulgę

Najpopularniejsze

Grypa typu A/iStock

Grypa typu A – leczenie, objawy i charakterystyka wirusa

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Dobry seks to taki w kontakcie z własnym ciałem, emocjami i drugim człowiekiem. Nawet jeżeli miedzy kochankami nie ma miłości” – mówi Marta Niedźwiecka, psycholożka i sex coach

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

ilustracja mózgu w 3D

Torbiel pajęczynówki – objawy i leczenie. Czy torbiel jest groźna i musi być operowana?

×