Przejdź do treści

Współuzależnienie… nie tylko od alkoholu – jak sobie radzić z różnymi rodzajami uzależnień?

współuzależnienie - rozmowa z psychologiem
Fot. StockPhotoPro / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Współuzależnienie to stan, w którym dochodzi do „przejęcia” doświadczenia osoby uzależnionej. Bliscy osób uzależnionych od alkoholu, narkotyków, hazardu podporządkowują swoje życie osobie chorej i wspólnie z nią przeżywają karuzelę emocji. Zjawisko to wiąże się z reguły z ogromnym cierpieniem i stresem osoby współuzależnionej, która jednak bardzo często nie uświadamia sobie do końca swojej sytuacji.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Współuzależnienie bardzo dobrze pokazuje, że nałóg dotyka nie tylko osobę uzależnioną, ale właściwie całe jej najbliższe środowisko. Na współuzależnienie szczególnie narażeni są partnerzy, rodzice, dzieci. To oni, starając się pomóc drugiej osobie, podporządkowują jej swoje życie, choć w większości przypadków nie prowadzi to wcale do poprawy sytuacji, w której znalazł się uzależniony.

Na czym polega współuzależnienie?

Współuzależnienie polega na nieświadomym przejęciu odpowiedzialności za osobę uzależnioną. Osoba współuzależniona żyje w poczuciu odpowiedzialności za nałóg i konieczności jego kontroli. Pozornie poczucie to miałoby pomóc uzależnionemu w wyjściu z nałogu, w praktyce jednak najczęściej ułatwia trwanie w chorobie.

Współuzależnienie od alkoholu, mimo że najczęściej wiązane z problemem współuzależnienia, nie jest jego jedyną formą. Właściwie problem ten dotyka bliskich osób uzależnionych od wszystkich typów nałogów: alkoholu, narkotyków, innych używek, hazardu czy seksu. Chodzi tutaj przede wszystkim o podporządkowanie życia osobie uzależnionej. Bliscy takich osób często zaczynają żyć ich życiem, a nie swoim własnym. Dopasowują się do życia „w nałogu” i „z nałogiem”. Dostosowują się do rytmu picia, niewłaściwych zachowań, porzucają własne plany i ambicje na rzecz pomocy drugiej osobie. Zachowanie to prowadzi jednak w prostej drodze do rozwoju uzależnienia, sytuacja taka ułatwia bowiem uzależnionemu trwanie w nałogu.

Chodzi tutaj w dużej mierze o współuzależnienie emocjonalne, uznawane za naturalne podporządkowanie się drugiej osobie, nieprawidłowe przystosowanie się do niezdrowej sytuacji. Z jednej strony współuzależnienie generuje sytuację permanentnego stresu, z drugiej – utrwala ją.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Zdrowie umysłu
Less Stress from Plants 60 kaps. wegański
60,00 zł
Zdrowie umysłu
Miralo, Suplement diety wspomagający odporność na stres, 20 kapsułek
20,99 zł
Zdrowie umysłu
Miralo Sen, Suplement na dobry sen, 20 kapsułek
20,99 zł
Zdrowie umysłu, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z głębokim skupieniem, 30 saszetek
139,00 zł
PROMOCJA
Zdrowie umysłu, Promocje
WIMIN Głębokie skupienie, 30 kaps.
20,00 zł 79,00 zł
Białe rzeźby przedstawiające troje młodych lduzi siedzących na ławce i patrzących w telefony. Telefony oświetlają ich twarze.

Współuzależnienie – jak sobie pomóc?

Współuzależnienie od alkoholika czy innej osoby uzależnionej wiąże się najczęściej z silną reakcją emocjonalną łączącą te dwie osoby. Istotne znaczenie ma również poczucie odpowiedzialności za rodzinę, wspólny związek, majątek, zobowiązania. Aby osoba współuzależniona mogła pozwolić sobie pomóc, musi najpierw zdać sobie sprawę z sytuacji, w której funkcjonuje. Współuzależnienie generuje bowiem sytuację, w której bliscy alkoholika lub narkomana funkcjonują tak jak on: między euforią, lękiem i depresją. W takim przypadku bardzo trudno o autoanalizę, osiągnięcie odpowiedniego dystansu do zaistniałej sytuacji. Z tego też powodu tak istotną rolę odgrywa terapia współuzależnienia. Pozwala ona dostrzec emocjonalne, zaburzone w tym przypadku, połączenie z drugim człowiekiem. Terapeuta pozwala zauważyć i nazwać nadmierne wyczulenie na potrzeby i oczekiwania osoby uzależnionej, kontrolowanie jej, usprawiedliwianie, wspólne „zacieranie śladów” uzależnienia. Bez tego otwarcia się na próbę zdystansowanego opisu sytuacji, w której znajduje się osoba współuzależniona, właściwie nie ma ona szans na przerwanie tej niezdrowej sytuacji.

Współuzależnienie – leczenie

Leczenie współuzależnienia w dużej mierze polega na terapii współuzależnień. Pomoc taką można uzyskać w specjalnych placówkach leczenia uzależnień. Kluczowe jest jednak uświadomienie sobie samego problemu. Dopiero po tym etapie może przyjść kolejny, czyli pogodzenie się ze świadomością, że osoba współuzależniona nie ma wpływu na nałóg bliskiej osoby. Terapia współuzależnień to nie tylko nauka stawiania granic osobie z nałogiem, otwartego mówienia o dotykającym ją problemie. To także nauka akceptacji samego siebie i prawa do samorozwoju oraz życia własnym życiem.

Terapia współuzależnień opiera się w dużej mierze na psychoterapii. Zdarzają się jednak przypadki, w których konieczne jest włączenie farmakoterapii. Korzysta się w niej najczęściej w przypadku występowania dolegliwości somatycznych.

Zobacz także

Jak wyleczyć się z współuzależnienia?

Leczenie współuzależnienia polega nie tylko na uświadomieniu sobie patologicznej sytuacji, w jakiej tkwi osoba z bliskiego otoczenia uzależnionego. To także budowanie wiedzy o własnych przekonaniach, nieuświadomionych skłonnościach do funkcjonowania w relacji współuzależnienia. Warto zdawać sobie sprawę, że we współuzależnieniu istotną rolę odgrywają pewne predyspozycje osobowościowe. Do współuzależnienia szczególnie skłonne są osoby, które:

  • doznały deficytu uczuć w dzieciństwie,
  • wychowały się w rodzinach dysfunkcyjnych,
  • wychowano w przekonaniu konieczności poświęcenia się dla partnera,
  • mają zaniżoną samoocenę,
  • boją się zmian,
  • są niedojrzałe emocjonalnie.

Nad tymi cechami osobowości można pracować, rozwijać poczucie własnej wartości. Można nauczyć się stawiania sobie nowych celów, wykraczających poza podporządkowanie się drugiej osobie. Uświadomienie sobie własnych predyspozycji do wikłania się w tego typu relacje jest ogromnie ważnym elementem w terapii uzależnień, ponieważ pozwala osobie współuzależnionej dostrzec w całej sytuacji samą siebie.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak Polacy oceniają szpitale?

Pacjenci i pacjentki ocenili polskie szpitale. Najczęściej narzekali na brak poszanowania prawa do intymności i kiepskie jedzenie

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa. Unikaj jak ognia!

Dłonie

Dziewczynce amputowano wszystkie kończyny. Winą błędna diagnoza lekarzy

Jeden z najlepszych szpitali na świecie znajduje się w Krakowie. „Za konsolą robota i chirurg, i chirurżka mają taką samą doskonałość”, mówi prezeska Joanna Szyman

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Czy masz obowiązek odwołać wizytę lekarską i co może ci grozić, jeśli tego nie zrobisz? Wyjaśnia prawniczka

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka / AdobeStock

Największe naukowe odkrycia 2022 roku. Subiektywne zestawienie biotechnologa Dawida Polaka

Jedna, "centralna" kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jedna, „centralna” kolejka sprawi, że szybciej dostaniemy się do specjalistów? Wyjaśniamy, co zakłada nowy projekt ustawy Ministerstwa Zdrowia

Jak opanować przetłuszczające się włosy? Kosmetyki i domowa pielęgnacja

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Ma 23 lata i pokaźny dorobek naukowy. Poznajcie Wojciecha Nazara, najmłodszego doktora w Polsce!

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Lek. Ewa Stawiarska: Umniejszanie problemów pacjenta jest słabe i nie pozostawia profesjonalnego wrażenia

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

cukier

Życie bez cukru. Co się zadzieje, kiedy odstawisz słodkości?

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

dłonie

Skąd się bierze i co oznacza drętwienie palców u rąk? Wyjaśniamy

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

Najpopularniejsze

Grypa typu A/iStock

Grypa typu A – leczenie, objawy i charakterystyka wirusa

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Dobry seks to taki w kontakcie z własnym ciałem, emocjami i drugim człowiekiem. Nawet jeżeli miedzy kochankami nie ma miłości” – mówi Marta Niedźwiecka, psycholożka i sex coach

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

ilustracja mózgu w 3D

Torbiel pajęczynówki – objawy i leczenie. Czy torbiel jest groźna i musi być operowana?

×