Neutrofile
Neutrofile, nazywane także granulocytami obojętnochłonnymi są najliczniejszą populacją granulocytów. Granulocyty zawdzięczają swoją nazwę obecności ziarnistości w komórkach. W ziarnistościach neutrofili znajdują się enzymy umożliwiające trawienie bakterii.
Neutrofile są pierwszą linią obrony organizmu po dostaniu się do niego patogennych bakterii. W warunkach fizjologicznych neutrofile znajdują się we krwi, w momencie wtargnięcia do organizmu bakterii neutrofile są aktywowane i podążają do miejsca zakażenia. Mają one możliwość przenikania przez ściany naczyń krwionośnych do tkanek, w których doszło do infekcji. Neutrofile wykazują największą aktywność w pierwszej, ostrej fazie zapalenia, są także składnikiem ropy.
Ilość neutrofili oznaczana jest w morfologii krwi obwodowej z rozmazem. Za prawidłową wartość neutrofili uznaje się 1800-8000/µl, lub 60-70% wszystkich białych krwinek.
Rolki
Obniżona wartość neutrofili może świadczyć przede wszystkim o toczącej się w organizmie infekcji wirusowej, ale nie tylko. Niski poziom neutrofili obserwuje się także:
- w trakcie radioterapii i chemioterapii u pacjentów onkologicznych
- w przebiegu chorób autoimmunologicznych
- w anemii aplastycznej
- w trakcie stosowania niektórych leków np. allopurinolu, sole złota, penicyliny, sulfonamidy, leki przeciwpadaczkowe czy tyreostatyki, czyli leki stosowane w nadczynności tarczycy
Podwyższona wartość neutrofili świadczy o toczącej się infekcji bakteryjnej, ale występuje także:
- po masywnej utracie krwi
- w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów
- w białaczce szpikowej
- przy nadmiarze kortykosteroidów spowodowanych nadczycznnością kory nadnerczy, steroidoterapią lub silnym, przewlekłym stresem
- w chorobach metabolicznych takich jak dna moczanowa, czy przełom tarczycowy
- w zatruciu tlenkiem węgla i metalami ciężkimi
Monocyty
Monocyty należą do krwinek białych, stanowiąc jedynie 3-8% ich populacji. Są jednak największe pod względem budowy. Znajdują się w świetle naczyń krwionośnych i podobnie jak neutrofile mają zdolność przenikania przez ściany naczyń krwionośnych do tkanek objętych zakażeniem. Po przejściu do tkanek obwodowych przekształcają się w makrofagi. Ich funkcją jest pochłanianie obumarłych tkanek oraz bakterii, a także produkcja interferonu, leukotrienów i interleukin, które są substancjami kluczowymi dla odpowiedzi immunologicznej.
Monocyty oznacza się w morfologii krwi obwodowej. Za normę u dorosłych uznaje się 30-80 monocytów/µl oraz 4-8% wszystkich leukocytów
Zbyt niski poziom monocytów może być spowodowany przyjmowanymi lekami np. sterydami, ale świadczyć może także o niedoborach odporności np. w przebiegu aplazji szpiku lub AIDS
Zbyt wysoki poziom monocytów świadczy najczęściej o toczącej się infekcji bakteryjnej, grzybiczej lub wirusowej. Monocytozę, czyli podwyższony poziom monocytow można zaobserwować także niedługo po wyleczeniu z infekcji.
Monocytoza może towarzyszyć także chorobom takim jak:
- białaczka szpikowa
- szpiczak mnogi
- chłoniak Hodgkina
- reumatoidalne zapalenie stawów
- choroba Leśniowskiego-Crohna
Makrofagi
Makrofagi to komórki żerne występujące w tkankach. Tworzą się na skutek podziału monocytów. Makrofagi wraz z granulocytami należą do pierwszej linii obrony organizmu, ponadto wydzialają substancje kluczowe dla odpowiedzi immunologicznej – interleukiny, leukotrieny i prostaglandyny, a także aktywator plazminogenu, niezbędny w procesie krzepnięcia.
Ilość makrofagów nie jest możliwa do oznaczenia dostępnymi metodami laboratoryjnymi.
Fagocyty mogą pojawić się także w badaniu histopatologicznym wykonywanym na podstawie materiału pobranego podczas biopsji. Najczęściej oznaczają one toczący się w obrębie tkanki stan zapalny.
Bibliografia:
- Immunologia, Jakub Gołąb. Marek Jakóbisiak, Witold Lasek. PWN.
- William F. Ganong red. wyd. pol. Joanna Lewin-Kowalik. PZWL
