Rak sutka u mężczyzn zdarza się rzadko. Brak odpowiedniej wiedzy powoduje, że pojawienie się guzka w okolicy piersi jest często ignorowane i niekojarzone z poważną chorobą. Do rozpoznania dochodzi najczęściej w zaawansowanym stadium choroby, kiedy możliwości leczenia są ograniczone i rzadko skuteczne. Uświadamianie pacjentów pozwala na wczesne wykrycie raka piersi u mężczyzn i wdrożenie wczesnej terapii.
Rolki
Czy mężczyzna może mieć raka sutka? Przyczyny
Rak sutka u mężczyzny jest rzadką chorobą, jednak całkowicie możliwą. Budowa piersi jest przed okresem dojrzewania podobna u obu płci. Składa się z tkanki gruczołowej, przewodów mlekowych i zrazików umiejscowionych za brodawką. Wysokie stężenie testosteronu hamuje jej wzrost i dalszy rozwój. Możliwość powstania w niej zmian nowotworowych jest taka sama jak w pozostałych częściach ciała. Zachorowanie dotyczy 1 na 100 mężczyzn, zwłaszcza po 60. roku życia.
Czynniki ryzyka raka sutka u mężczyzny nie zostały do końca poznane. Rzadkość schorzenia uniemożliwia wykonanie dokładnych badań klinicznych i analiz. Główne znaczenie przypisuje się przyczynom genetycznym, zwłaszcza mutacji genów BRCA2 i BRCA1 (tych samych, które odpowiadają za raka piersi u kobiet). Większe ryzyko na zachorowanie mają mężczyźni, u których występowały przypadki raka sutka w rodzinie.
U mężczyzn cierpiących na zespół Klinefeltera, którego podstawą jest obecność w genomie dodatkowego żeńskiego chromosomu X, ryzyko zachorowania na raka piersi jest takie samo jak u kobiet. Innym możliwym czynnikiem sprzyjającym rozwojowi nowotworu są zaburzenia hormonalne: wysokie stężenie poziomu estrogenów (żeńskich hormonów płciowych) i niski poziom testosteronu. Prowadzą do nich zaburzenia wątroby i przyjmowanie leków na raka prostaty. Do innych przyczyn raka sutka u mężczyzn należą:
- urazy piersi,
- brak jąder lub ich przewlekłe zapalenia,
- praca w wysokich temperaturach, która może uszkodzić jądra,
- rak prostaty,
- opóźniony okres dojrzewania.
Rak piersi u mężczyzn – objawy
Pierwszym objawem raka piersi u mężczyzn w większości przypadków jest pojawienie się niewielkiego, twardego i niebolesnego guzka za brodawką lub w górnym zewnętrznym kwadrancie piersi, częściej lewej. Występuje także powiększenie okolicznych węzłów chłonnych (pachowych, szyjnych lub nadobojczykowych) po stronie chorej piersi. Inne objawy raka sutka u mężczyzny to:
- bezbarwny lub krwisty wyciek z brodawki,
- zmiana kształtu lub wielkości piersi,
- wciągnięcie brodawki,
- owrzodzenie brodawki lub skóry,
- nieuzasadniony ból piersi.
Rak sutka u mężczyzny – rozpoznanie
Rozpoznanie raka sutka u mężczyzny stawiane jest na podstawie badania fizykalnego i diagnostyki obrazowej: tomografii komputerowej klatki piersiowej, mammografii i ultrasonografii (USG). Z racji małego rozmiaru piersi częściej możliwe jest wykonanie jedynie samego USG. Możliwa jest także analiza wydzieliny z brodawki. Ostateczna diagnoza stawiana jest na podstawie biopsji, podczas której pobiera się komórki lub fragment guza i bada się go pod mikroskopem.
Brak profilaktyki, odpowiedniej wiedzy i świadomości społeczeństwa oraz rzadkość występowania raka sutka u mężczyzn powoduje, że pierwsze objawy są przez większość z nich bagatelizowane, przez co diagnoza stawiana jest zbyt późno, zazwyczaj w momencie pojawienia się przerzutów do innych narządów (płuc, wątroby, kości i mózgu), kiedy stosowane leczenie jest już nieskuteczne. Śmiertelność z powodu nowotworu piersi u mężczyzn jest wyższa niż u kobiet.
Rak sutka u mężczyzn – leczenie
Leczenie raka sutka u mężczyzn zależy od rodzaju guza, stadium zaawansowania choroby oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Najczęściej wykorzystuje się skojarzenie kilku terapii, należą do nich:
- Leczenie chirurgiczne. Jest to podstawowa metoda stosowana zwłaszcza w początkowych stadiach choroby. Zazwyczaj polega na usunięciu guza wraz z marginesem zdrowej tkanki i okolicznymi węzłami chłonnymi.
- Chemioterapia. Polega na podaniu leków cytostatycznych, które wykazują wysoce toksyczne działanie na komórki nowotworowe. Najlepsze efekty daje połączenie kilku z nich. Wadą chemioterapii jest jej szkodliwe działanie także na zdrowe tkanki.
- Radioterapia. Jest to naświetlanie guza i okolicznych tkanek promieniowaniem jonizującym, który unieszkodliwia, zmniejsza lub niszczy guza. Jej stosowanie zaleca się u wszystkich pacjentów. Naświetlana jest pierś, dół pachowy i okolica nad obojczykiem.
- Hormonoterapia. Większość guzów sutka u mężczyzn wykazuje wrażliwość na estrogeny, dzięki którym wzrastają. Celem terapii jest zmniejszenie ich stężenia poprzez podanie leków.
