Przejdź do treści

Aminoglikozydy – spektrum działania i zastosowanie. Kiedy lekarz przepisze Ci antybiotyki?

Aminoglikozydy - spektrum działania i zastosowanie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Aminoglikozydy to grupa antybiotyków stosowana przede wszystkim w przebiegu infekcji bakteriami Gram-ujemnymi. Leczą infekcje dróg moczowych, zakażenia pokarmowe, zapalenie opon mózgowych, posocznicę czy zapalenie wsierdzia. Antybiotyki aminoglikozydowe mogą mieć pochodzenie naturalne lub półsyntetyczne. Aminoglikozydowe antybiotyki mogą wykazywać takie działania niepożądane jak uszkodzenie słuchu, uszkodzenie nerek czy owrzodzenia przewodu pokarmowego.

Czym są antybiotyki aminoglikozydowe?

Aminoglikozydy to naturalne substancje antybakteryjne, wytwarzane przez promieniowce Streptomyces oraz Micromonospora. Substancje pozyskiwane od promieniowców Streptomyces posiadają w nazwie końcówkę „- mycin”, a pozyskane od promieniowców Micromonospora – końcówkę „-micin”.  Chemicznie są to aminocukry połączone wiązaniami glikozydowymi z aglikonem.

Uwzględniając źródło pochodzenia, wyróżnić można następujące antybiotyki aminoglikozydowe:

  • aminoglikozydy naturalne: gentamycyna, neomycyna, tobramycyna, streptomycyna czy kanamycyna;
  • aminoglikozydy półsyntetyczne, do których zaliczamy m.in. mikacynę, netelmicynę czy dibekacynę.

Obecnie obowiązuje następujący podział antybiotyków aminoglikozydowych:

  • aminoglikozydy I generacji, takie jak streptomycyna, neomycyna, paromomycyna czy kanamycyna;
  • aminoglikozydy II generacji, do których zaliczamy np. gentamycynę, tobramycynę, netylmycynę, amikacynę, sisomycynę;
  • aminoglikozydy III generacji, obejmujące takie leki jak sepamycyna czy daktynomycyna.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność, Good Aging
Naturell Witamina D 1000mg, 365 tabletek
70,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Mulltilac
Multilac Synbiotyk, 20 kapsułek
23,39 zł
Odporność
WIMIN Twój mikrobiom, 30 kaps.
79,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z Twoim mikrobiomem, 30 saszetek
139,00 zł

Aminoglikozydy – spektrum działania

Antybiotyki aminoglikozydowe zakłócają procesy syntezy białek bakteryjnych, wchodzących w skład błon komórkowych. Przez to zakłócony zostaje dalszy rozwój bakterii, a błona komórkowa staje się bardziej przepuszczalna. Na jakie bakterie działają aminoglikozydy? Leki te wykazują przede wszystkim wysoką aktywność wobec bakterii Gram-ujemnych. Mowa przede wszystkim o bakteriach:

  • Escherichia coli,
  • Pseudomonas aeruginosa,
  • Shigella,
  • Bordetella pertussis,
  • Salmonella.

Antybiotyki aminoglikozydowe są także skuteczne w leczeniu infekcji wywołanych przez prątki gruźlicy, paciorkowce oraz niektóre gronkowce. Aminoglikozydy nie są natomiast skuteczne wobec takich drobnoustrojów jak bakterie beztlenowe, bakterie niefermentujące czy bakterie atypowe (Mycoplasma, Chlamydia).

bakterie w wodzie

Zastosowanie aminoglikozydów

Ponieważ dostępne są antybiotyki o wysokim profilu bezpieczeństwa i skuteczności, zastosowanie kliniczne aminoglikozydów traci na znaczeniu. Tego typu antybiotyki, których stosowanie obciążone jest ryzykiem wystąpienia poważnych działań niepożądanych, zarezerwowane jest dla ciężkich zakażeń wywołanych przez bakterie Gram-ujemne. Aminoglikozydy doustne (tabletki) znajdują także zastosowanie w leczeniu gruźlicy, zapalenia wsierdzia, zapalenia opon mózgowych czy zapalenia dróg moczowych. W przypadku tego typu infekcji oraz posocznicy można zastosować także aminoglikozydy dożylnie.

W jakiej jeszcze postaci występują aminoglikozydy? Krople do oczu stosowane są w celu wyleczenia jęczmienia, zapalenia spojówki lub rogówki, a także profilaktycznie, przed planowanymi zabiegami operacyjnymi w obrębie narządu wzroku. Z kolei maść zawierająca aminoglikozydy, np. neomycynę znajduje zastosowanie w leczeniu zakażeń bakteryjnych skóry.

Domowe sposoby na zapalenie spojówek. Jak leczyć?

Aminoglikozydy – działania niepożądane

Skutki uboczne stosowania aminoglikozydów można podzielić na łagodne i ciężkie. Te pierwsze to głównie wysypki skórne oraz gorączka polekowa. Z kolei ciężkie powikłania po zastosowaniu aminoglikozydów wynikają z ich działania ototoksycznego oraz nefrotoksycznego.

Uszkodzenie ucha wewnętrznego może prowadzić do zaburzeń słuchu i równowagi. Ponieważ aminoglikozydy przenikają przez łożysko, mogą uszkadzać słuch także u płodu. Aminoglikozydy mogą prowadzić do uszkodzenia miąższu nerek – na szczęście uszkodzenie to ma charakter odwracalny i ustępuje po zaprzestaniu stosowania leku. Kolejnym poważnym powikłaniem po aminoglikozydach jest ryzyko wystąpienia bloku nerwowo – mięśniowego, a także możliwość uszkodzenia kosmków jelitowych i śluzówki jelit.

Źródła:

  1. Rougier F., Claude D., Maurin M. i wsp.: Aminoglycoside nephrotoxicity: modeling, simulation, and control. Antimicrob. Agents Chemother., 2003; 47: 1010–1016.
  2. Vidal L., Gafter-Gvili A., Borok S. i wsp.: Efficacy and safety of aminoglycoside monotherapy: systematic review and metaanalysis of randomized controlled trials. J. Antimicrob. Chmeother., 2007; 60: 247–257.
  3. Virella G., Mikrobiologia i choroby zakaźne; Urban&Partner, 1999.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Szczepionka

Szczepionka na RSV gotowa. Jest w 84 proc. skuteczna w zapobieganiu infekcji u osób starszych

Ręka i pastylki na gardło

GIS ostrzega przed popularnymi pastylkami na gardło. Ich spożycie „może stanowić ryzyko dla zdrowia”

Lekarka w szpitalu

Czeka nas nowa epidemia. Naukowcy ostrzegają przed groźną bakterią

Dlaczego wirusy atakują zimą? Wyjaśnienia naukowców zaskakują / pexels

Dlaczego wirusy atakują właśnie zimą? Wyjaśnienia naukowców zaskakują

7 pytań o infekcje górnych dróg oddechowych

Niebezpieczne bakterie z ziemi doniczkowej zabiły 60-letnią kobietę. "To niejedyny taki przypadek" - alarmują eksperci / istock

Niebezpieczne bakterie z ziemi doniczkowej zabiły 60-letnią kobietę. „To niejedyny taki przypadek” – alarmują eksperci

Pacjenci wciąż traktują antybiotyki jako panaceum na wszystko. Autentyczne historie z apteki przytacza farmaceutka / unsplash

Pacjenci wciąż traktują antybiotyki jako panaceum na wszystko. Autentyczne historie z apteki przytacza farmaceutka

Po przebytej infekcji czujesz się osłabiona? Dowiedz się, jak zadbać o dietę po chorobie

14-letnia Leanne Fan wynalazła słuchawki, które oprócz tego, że odtwarzają muzykę, to jeszcze... wykrywają i leczą infekcje ucha

14-latka wynalazła słuchawki, które oprócz tego, że odtwarzają muzykę, to jeszcze… wykrywają i leczą infekcje ucha

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Kobieta w sklepie wybiera ubrania

„Nowe ubrania trzeba prać” – apeluje Mama Chemik. Jakie niebezpieczne substancje czekają na nas na nowo zakupionych ciuchach?

Deski do krojenia mogą być prawdziwym siedliskiem bakterii! Mama Chemik wyjaśnia, jak do tego nie dopuścić

Deski do krojenia mogą być prawdziwym siedliskiem bakterii! Mama Chemik wyjaśnia, jak do tego nie dopuścić

Tomasz Karolak aplikuje sobie jad żaby. Przed "cudownym antybiotykiem" od Indian ostrzegają lekarze

Tomasz Karolak aplikuje sobie jad żaby. Przed „cudownym antybiotykiem” od Indian ostrzegają lekarze

Stosowanie antybiotyków / istockphoto.comStosowanie antybiotyków / istockphoto.com

Bierzesz kilka opakowań antybiotyków rocznie? Internistka tłumaczy, co dzieje się z twoją wątrobą

Antybiotyki / istockphoto.com

Infekcja bakteryjna za tobą? Sprawdź 5 rzeczy, które powinnaś zrobić po antybiotykoterapii

Wirus Marburg – czy angolski scenariusz z 2005 r. może się powtórzyć w Europie?

W aptekach brakuje antybiotyków - alarmują farmaceuci. Sprawdź, jakich leków nie kupisz

W aptekach brakuje antybiotyków – alarmują farmaceuci. Sprawdź, jakich leków nie kupisz

kobieta je jogurt

Stosujesz antykoncepcję? Uważaj na infekcje intymne

Książeczka sanepidowska – co to? Jak i gdzie wyrobić dokument potrzebny w wielu zawodach

Hemolakria – czym są krwawe łzy i jak leczyć zaburzenie? 

"Mimo znacznego postępu tężec wciąż zbiera śmiertelne żniwo na świecie"- podkreśla lek. Małgorzata Ponikowska i apeluje, żeby nie ignorować nawet małych ran

„Mimo znacznego postępu, tężec wciąż zbiera śmiertelne żniwo na świecie”- podkreśla lek. Małgorzata Ponikowska i apeluje, żeby nie ignorować nawet małych ran

Żabka wycofuje bagietki z obrotu / istock

Popularna sieć sklepów wycofuje z obrotu bagietki. Powodem groźne bakterie

ręce zarazki bakterie

7 miejsc (nie tylko publicznych!), w których jest najwięcej zarazków

Bakteryjne zapalenie skóry – jak rozpoznać i leczyć? Czy łupież to stan zapalny skóry?

×