Przejdź do treści

Dieta w insulinooporności

insulinooporność
Jason Briscoe/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Archiwalne zdjęcie z czasów pandemii hiszpanki/Underwood Archives/Getty Images
Grypa hiszpanka. Historia największej pandemii na świecie
Powiększenie piersi - sposoby zabiegów i przeciwwskazania
Powiększenie piersi – sposoby zabiegów i przeciwwskazania
Mindy i Ben Cayerowie/Twitter/@FLCRNA
Koronawirus w USA. Jak wygląda miłość w czasach zarazy? Jedno zdjęcie mówi więcej niż tysiąc słów
Naturalna alternatywa
Naturalna alternatywa. Sprawdź, może nie potrzebujesz tylu kosmetyków z drogerii?
Zdenerwowany? Zjedz coś
Zdenerwowana? Zjedz coś! Twój organizm woła o pomoc

Diagnoza – insulinooporność. Już wiesz, skąd to ciągłe zmęczenie, obniżenie nastroju, problemy z pamięcią i koncentracją czy… nadwaga. Zadajesz sobie pytanie: jak teraz ma wyglądać moja dieta? Czy mam jeść węglowodany? A co z tłuszczami? Czy jeść owoce? Oto wskazówki naszego dietetyka, które rozwieją twoje wątpliwości.

Pozostałe objawy insulinooporności to rozdrażnienie, częste bóle głowy, uczucie zimna, częsta ochota na słodycze, zmiany na skórze (tzw. rogowacenie ciemne). Lista jest długa, ale to nie znaczy, że u każdej osoby z insulinoopornością wystąpią te wszystkie objawy. Nie znaczy też, że będą mieć takie same nasilenie.

Każdy przypadek jest inny, inne mogą być wyniki badań, więc inne może być leczenie choroby i dawki leków. To samo dotyczy diety. Jeśli zdiagnozowano u ciebie insulinooporność, musisz wiedzieć jedno: zmiana stylu życia i diety to konieczność. Bez tego nie ma szans, by poczuć się lepiej, a problem będzie się zaostrzał i może się skończyć rozwojem cukrzycy. I nie ma tak, że stosujesz dietę przez tydzień, a potem rezygnujesz.

kosz warzyw

To musi być zmiana na zawsze. Dlatego dieta powinna być „uszyta” na miarę: pod twoje wyniki badań i inne schorzenia, o ile takie współwystępują z insulinoopornością (na przykład PCOS lub hiperlipidemia). Skoro taka dieta ma być stosowana przez całe życie, to oczywiście powinna brać pod uwagę twoje preferencje żywieniowe, czyli być po prostu dla ciebie smaczna. Dieta w insulinooporności to nie głodówka, monodieta oparta na niewielu produktach, którą stosujesz tydzień czy dwa.

Pamiętaj, że zdrowe podejście do diety opiera się na zmianie nawyków żywieniowych. A te nie zmienią się w ciągu kilku dni. Na to potrzeba czasu i nakładu twojej pracy. Na pewno prościej jest zacząć od konsultacji z doświadczonym dietetykiem, który postawi na twoją edukację, po to, byś wiedział nie tylko, co możesz zjeść, ale też jak jeść, co łączyć, jak często jeść i dlaczego.

Insulinooporność – wyeliminuj cukier

Podstawową zasadą diety w insulinooporności jest eliminacja cukru oraz żywności, która cukier zawiera: słodyczy, batoników, cukierków, ciasteczek, deserków mlecznych i owocowych, soków, nektarów i napojów gazowanych, napojów energetyzujących, jogurtów i serków z cukrem, lodów, pieczywa cukierniczego, słodkich kremów do smarowania pieczywa, słodzonych przetworów owocowych i owocowo-warzywnych.

Te produkty wydają ci się pewnie pewniakami, jeśli chodzi o zawartość cukru. Ale są też produkty mniej oczywiste pod tym względem, jak: wędliny, parówki, pieczywo, gotowe obiady, półprodukty do przygotowania dania (np. sosy), muesli, w których składzie znajduje się cukier. Dlatego zawsze czytaj etykiety i omijaj szerokim łukiem żywność z zawartością sacharozy, fruktozy, glukozy i syropu glukozowo-fruktozowego.

Lubisz słodki smak i dotychczas często jadłeś słodycze? Być może obawiasz się, że sobie nie poradzisz. Daj sobie szansę, przeczekaj, najcięższe będą pierwsze dni. Po pewnym czasie twój organizm przyzwyczai się do braku słodkiego smaku i będzie ci znacznie łatwiej. Unikaj również żywności typu instant (np. makarony w sosie, zupki w torebkach), produktów mięsnych i rybnych o dużym stopniu przetworzenia, jak np. paluszki rybne, mielonki, pasztety itd.

Bagietka, dżemy, jedzenie na stole

Insulinooporność – produkty o niskim indeksie glikemicznym

Gotowe produkty zawierające w składzie cukier mają z zasady wysoki indeks glikemiczny. To znaczy, że po ich zjedzeniu wzrasta poziom cukru we krwi, co skutkuje skokiem insuliny, a tego właśnie trzeba uniknąć. Dlatego swoją dietę opieraj na produktach o niskim indeksie glikemicznym (zapoznaj się z tabelami indeksu glikemicznego produktów).

Im żywność bogatsza w błonnik pokarmowy, im mniej przetworzona, tym ma niższy indeks glikemiczny. Z produktów zbożowych wybieraj te o jak najmniejszym stopniu przetworzenia: pełnoziarniste pieczywo, nierozgotowane kasze i ciemny ryż, makarony razowe.  Zrezygnuj z białego pieczywa, pieczywa tostowego, białej mąki, rozgotowanych kasz i białego ryżu. Jeśli lubisz jeść płatki na śniadanie, wybieraj jak najmniej przetworzone: owsiane górskie, pełnoziarniste żytnie i gryczane.

Nie jedz: słodkich płatków, płatków ryżowych, płatków typu błyskawicznego, gotowych mieszanek typu granola i muesli mającego w składzie cukier lub inne słodziwa. Musisz wiedzieć, że na indeks glikemiczny ma wpływ obróbka kulinarna. Produkty rozgotowane i rozdrobnione mają wyższy indeks glikemiczny.

Dlatego nie rozgotowuj kasz, a jeśli decydujesz się zjeść makaron razowy, to powinien być al dente. Co z ziemniakami? Nie powinny stanowić podstawy diety. Jeśli bardzo je lubisz, wybieraj młode ziemniaki gotowane w mundurkach. Ich indeks glikemiczny możesz obniżyć, pozostawiając je ugotowane na kilka godzin w lodówce. Niski indeks glikemiczny mają też bataty.

Niestety, produkty pełnoziarniste nie służą wszystkim, np. mogą wzmagać wzdęcia czy biegunki. Dlatego tak ważne jest, by swojej diety nie opierać na „zaleceniach dla wszystkich” i skonsultować ją z doświadczonym dietetykiem.

Insulinooporność – jedz dużo warzyw

Warzywa, warzywa i jeszcze raz warzywa! Są niskokaloryczne, mają niski indeks glikemiczny, zawierają błonnik pokarmowy i wiele cennych związków, które są jedyne w swoim rodzaju i bez których nie ma mowy o zdrowej diecie. Jedz warzywa do każdego posiłku, najlepiej w postaci surowej. Możesz przeczytać, że powinieneś wykluczyć z diety gotowaną marchewkę i buraki, bo mają wyższy indeks glikemiczny niż ich surowe odpowiedniki.

Ale to nie tak. Możesz je zjeść, tylko bez przesadnych ilości – mało kto będzie mieć problem z wysoką insuliną po zjedzeniu dobrze zbilansowanego posiłku, w skład którego wchodzą białko, zdrowe tłuszcze i gotowane buraki czy marchew.

Insulinooporność – nie rezygnuj z owoców!

Często słyszę, że osoby ze zdiagnozowaną insulinoopornością rezygnują z owoców, bo te są przecież źródłem cukru – fruktozy. Owszem, zawierają fruktozę. Ale mają także dużo błonnika pokarmowego, który ogranicza skoki cukru i insuliny we krwi. Bardzo wiele owoców ma niski indeks glikemiczny. W dodatku owoce zawierają mnóstwo witamin i innych prozdrowotnych związków, dzięki którym wartość diety jest wyższa.

Możesz włączyć do swojej diety świeże, surowe owoce, szczególnie jagodowe: jagody, borówki, maliny, truskawki, jeżyny, wiśnie, agrest, porzeczki oraz jabłka, cytryny, melona czy morele. Możesz też z tych owoców korzystać w postaci mrożonek. Mniej dojrzałe owoce mają niższy indeks glikemiczny niż owoce przejrzałe (czuć też różnicę w smaku – te przejrzałe są znacznie bardziej słodkie).

By ograniczyć skok cukru i insuliny po zjedzeniu owoców, dobrze jest je łączyć z białkiem (np. jogurtem naturalnym) i/lub tłuszczami (np. orzechami). Takie połączenie sprawi, że cukier i insulina podniosą się wolniej niż po zjedzeniu samych owoców. Uważaj na owoce kandyzowane i w cukrowych syropach! A owoce suszone jadaj tylko sporadycznie i nigdy jako samodzielną przekąskę.

insulinoopornosc warzywa

Insulinooporność – co pić?

Unikaj słodkich napojów, smakowych wód i każdych napojów, które zawierają w składzie cukier. Z diety wyklucz soki owocowe – naturalnie zawierają fruktozę, ale w odróżnieniu od owoców nie zawierają błonnika pokarmowego. Lepszym wyborem niż soki będą miksowane koktajle, ale i te nie powinny składać się z samych owoców – jeśli już zagoszczą w twoim menu, to powinny być z dodatkiem warzyw lub jogurtu bez cukru. Jednak zdecydowanie lepszym posunięciem dla osoby insulinoopornej jest zjedzenie owoców w całości niż wypicie ich w postaci koktajlu. Jeśli lubisz koktajle, nie pij ich pomiędzy posiłkami, możesz wypić je w ramach któregoś głównego posiłku.

Jeśli jesteś kawoszem, to zazwyczaj nie musisz rezygnować z kawy. Nie jest ona jednak zalecana między posiłkami – wypij ją do posiłku. Między posiłkami pij wodę (z dodatkami takimi jak listki mięty czy świeży imbir) albo niesłodzoną herbatę czarną, czerwoną, zieloną, białą i każdą inną, także owocową – pod warunkiem, że nie ma w składzie cukru i innych słodziw oraz suszonych i kandyzowanych owoców.

Insulinooporność – wyeliminuj gluten i nabiał

W sieci można trafić na wiele sprzecznych informacji. Na przykład o rzekomym wpływie glutenu i nabiału na zaostrzenie insulinooporności. Spotkać się można z opiniami, które jednoznacznie wskazują na konieczność stosowania diety bez glutenu i nabiału. Insulinooporność bez dodatkowych schorzeń, takich jak np. celiakia, alergia na pszenicę i nieceliakalna nadwrażliwość na gluten, nie stanowi wskazania do eliminacji glutenu z diety. Gluten jest zawarty w produktach pełnoziarnistych, a te, jak pisałam wyżej, są wskazane w diecie dla osób z insulinoopornością.

Podobnie z nabiałem. Jeśli lubisz nabiał i nie masz innych powodów zdrowotnych (np. alergii) ku temu, by wyeliminować go z diety, po prostu tego nie rób. Nie ma żadnego naukowego dowodu na to, że spożycie nabiału i glutenu nasila insulinooporność. Nie rób tego dla zasady, ponieważ ich eliminacja nie zahamuje rozwoju insulinooporności, a może negatywnie wpłynąć na twój organizm. Diety eliminacyjne przeprowadzane samodzielnie kończą się zwykle dużymi niedoborami, które mają przykre konsekwencje zdrowotne, jak np. spadek odporności organizmu.

miska z warzywami

Insulinooporność – śniadania białkowo-tłuszczowe

W diecie dla osoby z insulinoopornością każdy posiłek powinien być zbilansowany pod względem zawartości białek, tłuszczów i węglowodanów. Daje to gwarancję utrzymywania wyrzutów insuliny na stałym poziomie. Dzięki takiemu rozkładowi również zapobiegniesz zbyt dużemu spadkowi cukru we krwi. Ale zdarza się, że niektóre osoby z insulinoopornością mają za wysokie wyniki insuliny i glukozy na czczo. Wtedy pomocne może okazać się wprowadzenie śniadań białkowo-tłuszczowych.

Takich, które zawierają w składzie białka (np. jaja), tłuszcze (np. oliwa z oliwek) i sporą ilość warzyw, ale nie zawierają produktów zbożowych. I tu znowu bardzo ważna zasada diety dla osoby z insulinoopornością, czyli indywidualizacja. U jednej osoby śniadania białkowo-tłuszczowe absolutnie się nie sprawdzą, dla innej będzie to bardzo dobre rozwiązanie. Wszystko zależy od twoich wyników badań i samopoczucia po śniadaniu.

Nie ma jednej idealnej diety odpowiedniej dla wszystkich osób, u których zdiagnozowano insulinooporność. Różnice w diecie będą zależeć od wyników badań. Jedna osoba będzie jeść śniadania z węglowodanami, druga powinna ich rano unikać. Szczególne znaczenie ma badanie HOMA-IR. Nieco inaczej będzie się mogła żywić się osoba z HOMA-IR = 3, a inaczej z HOMA-IR = 8.0.

Zalecenia są bardziej liberalne dla tych, którzy mają lepsze wyniki badań, natomiast bardziej restrykcyjne dla tych, u których niestety problemy są większe i którzy mają już stan przedcukrzycowy. Oprócz dobrze dobranej diety w insulinooporności ogromne znaczenie ma również higieniczny tryb życia – unikanie stresu, odpowiednia ilość snu i regularna aktywność fizyczna.

 

Małgorzata Różańska – dietetyczka z wykształcenia i zamiłowania. Jest właścicielką Poradni Dietetycznej Foodarea, w której uczy, jak dbać o siebie przez zdrowe odżywiani. Autorka książki „ Super Żywność czyli superfoods po polsku”.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Drożdże - czym je zastąpić? / istock

Drożdże to towar deficytowy w czasach pandemii. Dietetyczka wyjaśnia, czy możemy je czymś zastąpić

Oporni na insulinę. Co powinnaś wiedzieć o insulinooporności?

Oporni na insulinę. Co powinnaś wiedzieć o insulinooporności?

Zdrowo dla odmiany - Ania Makowska / x-news

Anna Makowska, czyli Doktor Ania: śmieszy mnie napis „bez konserwantów” na serku, który nigdy wcześniej ich nie zawierał

Sok z aronii - jak go zrobić i jakie ma właściwości?

Sok z aronii – jak go zrobić i jakie ma właściwości?

Weganizm a wegetarianizm - na czym polegają różnice?

Weganizm a wegetarianizm – na czym polegają różnice?

Ewa Chodakowska / Purella

Ewa Chodakowska: ważne, aby określić realny cel, a w jego realizacji podążać małymi krokami

Patrycja Kadri /archiwum prywatne

Schudła ponad 50 kg. Patrycja Kadri opowiada o życiu z chorobą Hashimoto i insulinoopornością

Spermidyna w jabłkach / istock

Spermidyna pomoże ci zachować długowieczność. Czym jest substancja, o której wszyscy mówią?

Ania Starmach / Purella

Ania Starmach o superfoods: Kraj pochodzenia jest gwarancją jakości. Jeśli produkty nie posiadają informacji o pochodzeniu surowca to znaczy, że są z Chin, a takich powinniśmy się wystrzegać

Owsianka w insulinooporności / istock

7 produktów, które warto spożywać w insulinooporności

Adele / gettyimages

Dieta Adele. Adele schudła kilkadziesiąt kilogramów dzięki specjalnej diecie. Chodzi o dietę sirtfood. Jakie są jej zasady?

miska z jedzeniem

Dieta wolumeryczna – przeciwieństwo powszechnych wyobrażeń na temat diet. Na czym polega?

Maja Bohosiewicz / Instagram

Maja Bohosiewicz podzieliła się z fankami sekretem swojej szczupłej sylwetki. „Stara, cudów nie ma…” – pisze aktorka

Dieta a płodność / freepik.com

Płodność – czy da się wspierać ją zdrowym odżywianiem? Dietetyczka odpowiada

Dzień pod znakiem selera

Dzień pod znakiem selera

mięso

Dieta karniwora – jakie daje efekty? Co mówi o niej ekspert?

Mama i dziecko w kuchni

Dieta po porodzie. Co powinno znaleźć się w menu młodej mamy? Wyjaśnia Pani Fizjotrener

zakupy

Dietetyczka kontra rodzina na zakupach

schabowy

10 ciężkostrawnych potraw, które można uczynić lżejszymi dla naszego żołądka

Alkohol w diecie cukrzyka / istock

7 produktów, których powinny wystrzegać się osoby z cukrzycą typu 2

Dieta

Dieta Dukana okiem dietetyczki Elizy Szyszko. Jak wyglądają zasady? Dla kogo jest wskazana, a kto nie może?

Co jeść na śniadanie? / istock

7 rzeczy, których nie powinniśmy jeść na śniadanie

Marchewki / rawpixel

Marchewka to samo dobro dla naszej skóry! Czy pamiętasz o niej w codziennej diecie?

Dieta śródziemnomorska – jakie są zasady? Dietę śródziemnomorską ocenia ekspert

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.