Przejdź do treści

Biegunka u dorosłych – przyczyny i leczenie. Co jeść przy biegunce?

Kobieta z biegunką przyjmuje leki
Fot. anetlanda / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta trzyma w dłoniach pisanki
W jaki sposób sprawdzić, czy jajka są świeże? Czytamy Etykiety pokazują prosty trik!
Wielkanoc dla dzieciaków – ciasteczkowe jajeczka dla zabawy
Wielkanocna baba orkiszowa. Znacznie zdrowsza niż klasyczna
Wielkanocna baba orkiszowa. Znacznie zdrowsza niż klasyczna
Podstawowa przemiana materii (PPM) - od czego zależy i jak ją obliczyć?
Podstawowa przemiana materii (PPM) – od czego zależy i jak ją obliczyć?
Mateusz Morawiecki / MWMEDIA
Rząd przedłuża ograniczenia. Nadal nie możemy wychodzić z domów

Biegunka jest nieprzyjemną dolegliwością, która potrafi bardzo osłabić organizm. Może pojawić się z wielu przyczyn i najczęściej nie świadczy o poważnej chorobie. Jednak za każdym razem wymaga odpowiedniego postępowania, ponieważ ostra biegunka może doprowadzić do niebezpiecznego odwodnienia.

Rozwolnienie to potrzeba oddawanie większej ilości stolca niż zwykle. Powstaje w wyniku mechanizmów obronnych układu pokarmowego na substancje drażniące. Leczenie biegunki polega na intensywnym nawadnianiu i stosowaniu specjalnej diety.

Co to jest biegunka?

Według definicji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), biegunka to zwiększenie ilości wypróżnień: minimum 3 razy na dobę, która przebiega wraz ze zmianą zabarwienia oraz konsystencji kału na półpłynną lub wodnistą. Podczas rozwolnienia w stolcu mogą być widoczne niestrawione resztki pokarmu, śluz lub krew.

Biegunka powstaje w wyniku odpowiedzi obronnej układu pokarmowego na substancję toksyczną, którą może być pokarm lub patogen. Podrażnione jelita kurczą się i przyspieszają perystaltykę, co skutkuje szybszym przesuwaniem się pokarmu i zwiększoną ilością wypróżnień.

Kobieta trzyma się za brzuch

Ile może trwać biegunka?

To ile trwa biegunka zależy od:

  • przyczyny, która za nie odpowiada,
  • odporności i mechanizmów obronnych organizmu,
  • stosowanego leczenia i przestrzegania diety,
  • rodzaju biegunki.

Wyróżnia się dwa typy biegunki: biegunkę ostrą oraz biegunkę przewlekłą. Pierwsza trwa maksymalnie 14 dni, jednak najczęściej dolegliwości zmniejszają się i ustępują przed upływem tygodnia. Druga postać trwa powyżej 4 tygodni. W niektórych przypadkach rozwolnienie ma skłonności do częstego nawracania.

Biegunka – przyczyny

Biegunka ostra powstaje najczęściej w wyniku zakażenia układu pokarmowego przez wirusa (rotawirusa). Jest wtedy wysoce zakaźna przez cały czas trwania. Szacuje się, że każdy chociaż raz w życiu przeszedł ten rodzaj rozwolnienia. Innymi przyczynami są:

  • zakażenie bakteryjne układu pokarmowego (bakteria E.coli, Salmonella, gronkowce),
  • przejedzenie, zatrucie, spożycie nieświeżego pokarmu (niezakaźna biegunka po jedzeniu),
  • nietolerancje lub alergie pokarmowe;
  • nerwy i stres;
  • nieprzestrzeganie zasad higieny (rzadkie mycie rąk, spożywanie niemytych warzyw i owoców, picie brudnej wody);
  • niektóre leki (przeciwzapalne, cytostatyczne, przeciwarytmiczne, zobojętniające kwas solny, hormony tarczycy);
  • infekcje górnych dróg oddechowych lub układu moczowego, w których może wystąpić biegunka po antybiotyku.

Przewlekła biegunka ma poważniejsze przyczyny, które wymagają głębszej diagnostyki i wdrożenia specjalistycznego leczenia. Należą do nich:

  • zakażenia pasożytami (tasiemiec, czerwonka, lamblie);
  • uszkodzenie jelit w wyniku błędów dietetycznych w celiakii, nietolerancjach i alergiach pokarmowych (biegunka osmotyczna);
  • zapalenia jelit: choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego;
  • zapalenie trzustki;
  • wzrost wydzielania w jelicie cienkim, spowodowany częstym przyjmowaniem leków przeczyszczających, przeciwzapalnych, cytostatycznych (biegunka sekrecyjna).

Objawy biegunki

Głównym objawem biegunki jest ból brzucha i częste oddawanie stolców, nawet kilkanaście razy na dobę. Zazwyczaj towarzyszą jej także: osłabienie, złe samopoczucie, wymioty, nudności, wzdęcia, brak apetytu i gorączka. Często rozwolnienie jest jednym z symptomów infekcji innego układu, dlatego jeżeli występuje wraz z innymi dolegliwościami należy udać się do lekarza.

Zobacz także

Biegunka z krwią i śluzem

Biegunka ze śluzem nie powinna wzbudzać niepokoju, ponieważ jest on fizjologiczną wydzieliną błony śluzowej układu pokarmowego. Jego funkcją ułatwienie przesuwania się pokarmu. Podczas rozwolnienia jego produkcja jest wzmożona, dlatego może być widoczny w kale.

Biegunka z krwią również nie musi oznaczać groźnej choroby. Widoczne czerwone nitki w stolcu lub na papierze mogą być spowodowane podrażnieniem odbytu przez częste podcieranie i toksyczne działanie kału. Jeżeli krwi jest znaczna ilość, należy pobrać próbkę do badania laboratoryjnego i skonsultować się z lekarzem.

Biegunka podróżnych

Biegunka podróżnych jest specyficzną reakcją organizmu na zmianę sposobu przyrządzania jedzenia, wody, a niekiedy także na panujące warunki higieniczne i sanitarne. Dotyczy ona prawie połowy podróżujących, szczególnie do krajów azjatyckich, afrykańskich, środkowowschodnich i Ameryki Łacińskiej. Rozwolnienie pojawia się w pierwszych dniach pobytu.

Biegunka – leczenie i domowe sposoby

Leczenie biegunki polega na stosowaniu i restrykcyjnym przestrzeganiu diety oraz intensywnym nawadnianiu i uzupełnianiu elektrolitów, aby nie dopuścić do groźnego dla życia i zdrowia odwodnienia. Szczególnie niebezpieczne są wymioty i biegunka. Osoba dorosła powinna spożywać minimum 2 litry płynów dziennie oraz dodatkowo około 250 ml wody po każdym wypróżnieniu. Leki, które stosuje się w rozwolnieniu to probiotyki i elektrolity.

Drugą ważną kwestią jest to, co jeść przy biegunce. Powinny być to posiłki lekkostrawne, oparte na gotowanym ryżu, marchewce i pieczonym jabłku. Może to być zupa ryżowa, kleik na wodzie, ryż pieczony z jabłkiem. Następnie należy stopniowo rozszerzać dietę o gotowane warzywa i chude mięso.

Biegunka podczas karmienia piersią nie jest przeciwwskazaniem do zaprzestania karmienia. Kobieta powinna jednak pić więcej wody.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Archiwalne zdjęcie z czasów pandemii hiszpanki/Underwood Archives/Getty Images

Grypa hiszpanka. Historia największej pandemii na świecie

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

zastanawiająca się kobieta

Helicobacter pylori – jak wyglądają objawy? Jak przebiega leczenie? Wyjaśnia ekspert

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

Kobieta słucha muzyki i żuję gumę, robiąc z niej balona

Jak długo organizm trawi gumę do żucia? Czy guma może przykleić się do ścian żołądka? Odpowiada dietetyczka

schabowy

10 ciężkostrawnych potraw, które można uczynić lżejszymi dla naszego żołądka

Czego nie warto robić na pusty żołądek

Nie tylko picie kawy czy gazowanych słodkich napojów. Sprawdź czego jeszcze nie warto robić na pusty żołądek

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co na zgagę po świętach

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

szklanka wody

Ból żołądka – jak sobie pomóc?

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

seks analny

Ciekawi cię seks analny? Mamy dla ciebie 9 wskazówek, które pozwolą ci się do niego sensownie przygotować

Produkty zawierające witaminę A

Witamina A – właściwości, występowanie i suplementacja. Za co odpowiada w organizmie?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia