Przejdź do treści

Biegunka u dorosłych – przyczyny i leczenie. Co jeść przy biegunce?

Kobieta z biegunką przyjmuje leki
Fot. anetlanda / stock.adobe.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zgaga? Refluks? Wzdęcia? Poznaj 5 produktów, których nie lubi twój żołądek
Ćwiczenia oddechowe na trawienie
Ćwiczenia oddechowe na trawienie. Kasia Bem pokazuje, jak dobrze je wykonać
Muffiny z rabarbarem i glazurą tahini
10 wegetariańskich źródeł żelaza
Wrzody żołądka – jak wyglądają objawy? Wyjaśnia gastroenterolog

Biegunka jest nieprzyjemną dolegliwością, która potrafi bardzo osłabić organizm. Może pojawić się z wielu przyczyn i najczęściej nie świadczy o poważnej chorobie. Jednak za każdym razem wymaga odpowiedniego postępowania, ponieważ ostra biegunka może doprowadzić do niebezpiecznego odwodnienia.

Rozwolnienie to potrzeba oddawanie większej ilości stolca niż zwykle. Powstaje w wyniku mechanizmów obronnych układu pokarmowego na substancje drażniące. Leczenie biegunki polega na intensywnym nawadnianiu i stosowaniu specjalnej diety.

Co to jest biegunka?

Według definicji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), biegunka to zwiększenie ilości wypróżnień: minimum 3 razy na dobę, która przebiega wraz ze zmianą zabarwienia oraz konsystencji kału na półpłynną lub wodnistą. Podczas rozwolnienia w stolcu mogą być widoczne niestrawione resztki pokarmu, śluz lub krew.

Biegunka powstaje w wyniku odpowiedzi obronnej układu pokarmowego na substancję toksyczną, którą może być pokarm lub patogen. Podrażnione jelita kurczą się i przyspieszają perystaltykę, co skutkuje szybszym przesuwaniem się pokarmu i zwiększoną ilością wypróżnień.

Kobieta trzyma się za brzuch

Ile może trwać biegunka?

To ile trwa biegunka zależy od:

  • przyczyny, która za nie odpowiada,
  • odporności i mechanizmów obronnych organizmu,
  • stosowanego leczenia i przestrzegania diety,
  • rodzaju biegunki.

Wyróżnia się dwa typy biegunki: biegunkę ostrą oraz biegunkę przewlekłą. Pierwsza trwa maksymalnie 14 dni, jednak najczęściej dolegliwości zmniejszają się i ustępują przed upływem tygodnia. Druga postać trwa powyżej 4 tygodni. W niektórych przypadkach rozwolnienie ma skłonności do częstego nawracania.

Biegunka – przyczyny

Biegunka ostra powstaje najczęściej w wyniku zakażenia układu pokarmowego przez wirusa (rotawirusa). Jest wtedy wysoce zakaźna przez cały czas trwania. Szacuje się, że każdy chociaż raz w życiu przeszedł ten rodzaj rozwolnienia. Innymi przyczynami są:

  • zakażenie bakteryjne układu pokarmowego (bakteria E.coli, Salmonella, gronkowce),
  • przejedzenie, zatrucie, spożycie nieświeżego pokarmu (niezakaźna biegunka po jedzeniu),
  • nietolerancje lub alergie pokarmowe;
  • nerwy i stres;
  • nieprzestrzeganie zasad higieny (rzadkie mycie rąk, spożywanie niemytych warzyw i owoców, picie brudnej wody);
  • niektóre leki (przeciwzapalne, cytostatyczne, przeciwarytmiczne, zobojętniające kwas solny, hormony tarczycy);
  • infekcje górnych dróg oddechowych lub układu moczowego, w których może wystąpić biegunka po antybiotyku.

Przewlekła biegunka ma poważniejsze przyczyny, które wymagają głębszej diagnostyki i wdrożenia specjalistycznego leczenia. Należą do nich:

  • zakażenia pasożytami (tasiemiec, czerwonka, lamblie);
  • uszkodzenie jelit w wyniku błędów dietetycznych w celiakii, nietolerancjach i alergiach pokarmowych (biegunka osmotyczna);
  • zapalenia jelit: choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego;
  • zapalenie trzustki;
  • wzrost wydzielania w jelicie cienkim, spowodowany częstym przyjmowaniem leków przeczyszczających, przeciwzapalnych, cytostatycznych (biegunka sekrecyjna).

Objawy biegunki

Głównym objawem biegunki jest ból brzucha i częste oddawanie stolców, nawet kilkanaście razy na dobę. Zazwyczaj towarzyszą jej także: osłabienie, złe samopoczucie, wymioty, nudności, wzdęcia, brak apetytu i gorączka. Często rozwolnienie jest jednym z symptomów infekcji innego układu, dlatego jeżeli występuje wraz z innymi dolegliwościami należy udać się do lekarza.

Zobacz także

Biegunka z krwią i śluzem

Biegunka ze śluzem nie powinna wzbudzać niepokoju, ponieważ jest on fizjologiczną wydzieliną błony śluzowej układu pokarmowego. Jego funkcją ułatwienie przesuwania się pokarmu. Podczas rozwolnienia jego produkcja jest wzmożona, dlatego może być widoczny w kale.

Biegunka z krwią również nie musi oznaczać groźnej choroby. Widoczne czerwone nitki w stolcu lub na papierze mogą być spowodowane podrażnieniem odbytu przez częste podcieranie i toksyczne działanie kału. Jeżeli krwi jest znaczna ilość, należy pobrać próbkę do badania laboratoryjnego i skonsultować się z lekarzem.

Biegunka podróżnych

Biegunka podróżnych jest specyficzną reakcją organizmu na zmianę sposobu przyrządzania jedzenia, wody, a niekiedy także na panujące warunki higieniczne i sanitarne. Dotyczy ona prawie połowy podróżujących, szczególnie do krajów azjatyckich, afrykańskich, środkowowschodnich i Ameryki Łacińskiej. Rozwolnienie pojawia się w pierwszych dniach pobytu.

Biegunka – leczenie i domowe sposoby

Leczenie biegunki polega na stosowaniu i restrykcyjnym przestrzeganiu diety oraz intensywnym nawadnianiu i uzupełnianiu elektrolitów, aby nie dopuścić do groźnego dla życia i zdrowia odwodnienia. Szczególnie niebezpieczne są wymioty i biegunka. Osoba dorosła powinna spożywać minimum 2 litry płynów dziennie oraz dodatkowo około 250 ml wody po każdym wypróżnieniu. Leki, które stosuje się w rozwolnieniu to probiotyki i elektrolity.

Drugą ważną kwestią jest to, co jeść przy biegunce. Powinny być to posiłki lekkostrawne, oparte na gotowanym ryżu, marchewce i pieczonym jabłku. Może to być zupa ryżowa, kleik na wodzie, ryż pieczony z jabłkiem. Następnie należy stopniowo rozszerzać dietę o gotowane warzywa i chude mięso.

Biegunka podczas karmienia piersią nie jest przeciwwskazaniem do zaprzestania karmienia. Kobieta powinna jednak pić więcej wody.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarz nakładający na plecy kobiety pijawkę, w celu wykonania hirudoterapii

W jakim celu wykonuje się hirudoterapię? Szanse i zagrożenia związane z leczeniem pijawkami lekarskimi

Kobieta na zabiegu peelingiem enzymatycznym

Jak działa peeling enzymatyczny? Efekty, przebieg zabiegu, wskazania i przeciwwskazania

Dwójka lekarzy wykonuje sedacje pacjentowi

Na czym polega sedacja i w jakim celu się ją stosuje? Rodzaje, bezpieczeństwo i wskazania do sedacji

Kobieta na zabiegu osoczem bogatopłytkowym

Leczenie osoczem bogatopłytkowym – wszechstronne zastosowanie i efekty preparatu krwiopochodnego

Dziewczyna uzależniona od komputera

Uzależnienie od komputera i Internetu u dzieci i młodzieży – objawy i sposoby leczenia

kobieta zasłania twarz przed światłem słonecznym z powodu światłowstrętu

Światłowstręt – objawy i leczenie nadwrażliwości oczu. Skąd bierze się światłowstręt?

Chłopiec na hamaku wymagający terapii behawioralnej

Terapia behawioralna – historia i charakterystyka. Na czym polega jej skuteczność?

Kobieta siedząca pod ścianą i cierpiąca na hipernatermię

Jak powstaje hipernatremia? Przyczyny, objawy i leczenie choroby

Krew pobrana do fiolki do badania LDH

LDH – czym jest ten wskaźnik i o czym mówi jego wysoki poziom?

Krew we fiolce pobrana do badania AspAT

AspAT – czym zajmuje się ten enzym i w jakim celu bada się jego poziom?

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na przerost nadnerczy

Czym jest i jak się objawia wrodzony przerost nadnerczy? Konsekwencje schorzenia

Kobieta odczuwająca skutki wstrząsu kardiogennego

Wstrząs kardiogenny – objawy, postępowanie i leczenie w stanie zagrożenia życia

Kobieta wykonująca resuscytację na manekinie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – na czym polega i jak ją prawidłowo wykonać?

Kobieta w ciąży siedząca na kanapie i stresująca się

Stres w ciąży – czy ma negatywny wpływ na rozwój dziecka?

Dziecko trzyma się za ucho z powodu bólu

Jak postępować w przypadku bólu ucha? Jak uśmierzyć ból?

Starsza kobieta z ryzykiem raka skóry

Rak skóry – rodzaje, objawy i leczenie nowotworu. Jaka jest przyczyna zmian?

Lekarka badająca mężczyznę chorego na Zespół Conna

Zespół Conna – przyczyny i objawy hiperaldosteronizmu. Hiperaldosteronizm pierwotny i wtórny

Krwinki zmierzające w stronę aglutencji

Aglutynacja – na czym polega ten proces i do czego się go wykorzystuje?

Kobieta trzymająca się za szyję z powodu mioklonii

Mioklonie – czym są, jakie są ich przyczyny i objawy? Czy mioklonie świadczą o chorobie?

Kobieta na konsultacji u lekarza w sprawie ozonoterapii

Ozonoterapia – czym jest ta metoda? Przy jakich schorzeniach jest zalecana terapia ozonowa?

Lekarz przeprowadzający toksykologię

Toksykologia – czym się zajmuje? Dlaczego warto badać właściwości substancji toksycznych?

Kobieta z objawem Chełmońskiego, trzymająca się za ramię z powodu skurczu

Objaw Chełmońskiego – czym jest i w jakim celu stosują go medycy?

Kobieta o osobowości schizoidalnej, czytająca książkę

Osobowość schizoidalna – podłoże, objawy i leczenie. Na czym polega zaburzenie?