Ocena znamion skórnych
– Bardzo mylące, a czasem niestety tragicznie kończące się przekonanie, że „rak boi się noża”, wzięło się stąd, że w dawnych czasach nie była możliwa diagnostyka wielu chorób nowotworowych na takim poziomie jak dziś – tłumaczy dr Maria Noszczyk z kliniki Melitus w Warszawie.
Raka rozpoznawano i zaczynano więc leczyć bardzo późno. Interwencja chirurga następowała na ogół w ostatnim etapie zmagań chorego ze śmiertelną chorobą i w większości przypadków musiała skończyć się niepowodzeniem. Stąd chirurgiczne metody leczenia na długo kojarzono z najtragiczniejszym okresem choroby i siłą rzeczy bano się ich.
Dziś lekarz bez trudu może ocenić charakter niepokojącej nas zmiany. Czasem wystarczy zwykłe obejrzenie.
– Badanie w gabinecie dermatologicznym jest na ogół poszerzone o badanie z użyciem dermatoskopu, czyli szkła powiększającego z lampką i skalą. W niektórych przypadkach, np. gdy podejrzewa się nowotworowy charakter zmiany, konieczne jest wykonanie badania histologicznego. Zmianę usuwa się wtedy chirurgicznie i ogląda pod mikroskopem – mówi dermatolog.
Wyspecjalizowane gabinety dysponują dermatoskopem z kamerą i aparatem fotograficznym.
– Badanie takim urządzeniem nazywa się wideodermatoskopią i pozwala ono na sfotografowanie znamion, komputerową ocenę ryzyka wytworzenia zmian nowotworowych oraz zarejestrowanie stanu w pamięci do przyszłej kontroli – mówi dr Noszczyk.
Szkodliwe jest niepodjęcie leczenia
W przypadku stwierdzenia zmian przednowotworowych stosuje się na ogół usunięcie profilaktyczne.
– Usunięcie w całości „podejrzanej” zmiany zapobiega rozwojowi i rozprzestrzenianiu się komórek nowotworowych – zapewnia specjalistka.
W przypadku podejrzenia zmian nowotworowych lekarz poleci, aby szybko podjąć leczenie. Leczenie nowotworów skóry rozpoczyna się od usunięcia chirurgicznego zmian.
– Obawa, że „poruszenie” podejrzanej zmiany przez lekarza spowoduje rozwój nowotworu, jest całkiem bezpodstawna. Do zezłośliwienia procesu lub rozrostu nowotworu dochodzi wtedy, gdy leczenia – czyli, po pierwsze, usunięcia zmiany – z jakiegoś powodu nie podejmujemy – przekonuje dr Noszczyk.
Rolki
Tylko specjalista
W żadnym wypadku zmian skórnych nie wolno usuwać, drażnić, wypalać itp. w gabinecie kosmetycznym.
– Kosmetyczka bez odpowiedniego wykształcenia i bez wykonania badań histopatologicznych może przeoczyć zmianę nowotworową lub przednowotworową i spowodować tragiczne konsekwencje dla zdrowia – ostrzega specjalistka.
Większość narośli, znamion, brodawek i innych zmian o charakterze łagodnym w ciągu życia rośnie, choć czasem w sposób prawie niezauważalny. Wiele z tych zmian może więc stanowić defekt estetyczny. Lekarz, po diagnostyce może je usunąć. W większości przypadków ślad po usuniętej zmianie jest niezauważalny lub jest nieporównanie mniej widoczny niż sama zmiana. To bardzo ważne dla wyglądu estetycznego zwłaszcza w starszym wieku, gdy zmian przybywa.