Przejdź do treści

Hipochondryk choruje naprawdę. Sprawdź, dlaczego nie możemy powiedzieć, że są zdrowi

kobieta leżąca na podłodze
Hipochondryk choruje naprawdę. Sprawdź, dlaczego nie możemy powiedzieć, że są zdrowi Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Coraz więcej dzieci ma alergię na krowie mleko/iStock
Jakie są przyczyny alergii na mleko krowie u dzieci? Wyjaśnia alergolożka
Kobieta w maseczce ochronnej
Noszenie masek przeciw koronawirusowi nie ma sensu? Zmienisz zdanie, gdy to zobaczysz!
Sucha skóra? Nie pij wody!
Sucha skóra? Nie pij wody!
Nagietek lekarski - właściwości i zastosowanie w medycynie
Nagietek lekarski – właściwości i zastosowanie w medycynie
Ból sutków - kiedy występuje i jakie są jego przyczyny?
Ból sutków – kiedy występuje i jakie są jego przyczyny?

Chorują na hipochondrię. Bolą ich brzuch, głowa, ale też kolano i szyja. Odczuwają poważne dolegliwości i choć wyniki badań nie potwierdzają żadnej choroby, nie możemy o nich powiedzieć, że to ludzie zdrowi.

Mówimy: „hipochondryk”, myślimy: „histeryk”. Nie traktujemy go poważnie, ponieważ – jak nam się wydaje – gdy nie ma realnych podstaw do niepokoju o stan zdrowia, to i nie ma problemu. A jak nie ma problemu, to nie może boleć. Hipochondryk jest więc lekceważony przez otoczenie, a jego objawy bywają bagatelizowane.

Skoro są wymyślone, to po co sobie nimi zaprzątać głowę – zadaje sobie pytanie człowiek zdrowy. Od razu wyjaśnijmy: to nie jest tak, że hipochondryk świadomie udaje chorobę. On nie symuluje złego samopoczucia, bo dla niego ból jest realny, a jeszcze bardziej realny jest lęk przed zachorowaniem.

Nie do końca poznany problem

Nie wiadomo, ile osób cierpi na hipochondrię, bo niewielu chorych ma szansę na pozyskanie właściwej diagnozy i podjęcie odpowiedniego leczenia. Do tego hipochondrycy to dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej pacjenci kłopotliwi, a dla systemu NFZ – kosztowni. Domagają się ciągłej i jak najpełniejszej diagnostyki, proszą o skierowania na coraz bardziej inwazyjne badania, chcą odwiedzać specjalistów. Ale ponieważ dobre diagnozy i wyniki ich nie przekonują, sytuacja się powtarza, a spirala finansowa nakręca.

Zdarza się więc, że lekarz, chcąc przerwać błędne koło wizyt i badań, przepisuje jakiś rodzaj suplementacji. Notabene: tym samym podtrzymuje iluzję istnienia choroby, niejako pomijając fakt, że pacjent naprawdę potrzebuje pomocy, tyle że nie internistycznej, ale psychiatrycznej lub psychologicznej.

Internet – tak czy nie?

Internet, jak żadne inne dotychczasowe medium informacyjne, daje narzędzie pozwalające na podsycanie wizji choroby. Wystarczy w wyszukiwarkę wpisać hasło „ból głowy”, by znaleźć tysiące stron z opisami różnych schorzeń łączących się z tym powszechnym objawem. Hipochondryk prędzej czy później zdiagnozuje u siebie każde z nich, zatem – z tego punktu widzenia – sieć czyni go jeszcze bardziej chorym.

Z drugiej strony osoby cierpiące na to zaburzenie tworzą w internecie grupy wsparcia. Co prawda trudno w nich znaleźć rzetelne poradnictwo, ponieważ – po pierwsze – nikt nie doradzi hipochondrykowi gorzej niż drugi hipochondryk (nie zasugeruje leczenia prawdziwego schorzenia, a będzie namawiał na kolejne badania mające wykazać istnienie podejrzewanych chorób), a po drugie, każdy chory na hipochondrię jest skupiony na własnym cierpieniu i raczej nie ma sił, by pomagać innym. Jednak fora wspólnotowe dają członkom grupy pewną pociechę. Chorzy wiedzą, że nie są w swoich problemach odosobnieni.

Skąd to zaburzenie?

Zdaniem specjalistów hipochondryczne zaburzenia nerwicowe nie skupiają osób należących do jednej kategorii pacjentów. – Owszem, większość hipochondryków łączą depresja, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne lub fobie, ale przede wszystkim te zaburzenia mogą być z hipochondrią mylone, bo dają część podobnych objawów.

Zaburzenia hipochondryczne rozwijają się na różnym podłożu i w różny sposób – mówi Ewa Stasiuk, psycholog. Na przykład część pacjentów, u których rozwinęła się hipochondria, miało rodziców podchodzących z dużym lękiem do dziecięcych chorób. Inni stracili kogoś bliskiego lub zaufanie do lekarzy, gdy postawiono im niegdyś mylną diagnozę i podjęto niewłaściwe leczenie, albo poważnie zachorowali w przeszłości. Wielu hipochondryków ma za sobą skomplikowane relacje z bliskimi lub w nich tkwi, mają niezaspokojone podstawowe potrzeby emocjonalne – bezpieczeństwa i akceptacji – i poprzez manifestowanie objawów choroby poszukują wsparcia bliskich i lekarzy.

Nie mogę – źle się czuję

Przez osoby postronne hipochondryk może być postrzegany jako egoista i leń, który wykorzystuje wymyśloną chorobę, by uniknąć obowiązków, trudnych sytuacji, wysiłku. Kiedy mówi: „Źle się czuję, boli mnie, nie dam rady”, otoczenie rozumie to jako: „Nie chce mi się”. Niewątpliwie jest tak, że choroba pozwala skupiać na sobie uwagę, a jednocześnie przenosić odpowiedzialność na otoczenie, w takim rozumieniu jest więc formą zachowania ucieczkowego.

Trzeba jednak cały czas pamiętać, że hipochondryk nie symuluje świadomie, choć – paradoksalnie – lęk przed chorobą łatwiej mu unieść niż wizję zmierzenia się z problemami, które leżą u jego podłoża – brakiem miłości, akceptacji, poczucia bezpieczeństwa. Nowotwór można bowiem wykluczyć badaniami, zdiagnozowanie i uleczenie relacji z najbliższymi nie jest takie jednoznaczne w swoich wytycznych. Ponieważ podejmowane badania i wizyty u specjalistów wykluczają kolejne choroby, a prawdziwe dylematy nie zostają rozwiązane, hipochondryk projektuje kolejną chorobę, bo dzięki temu zaznacza swoje istnienie.

Jednak im bardziej osoba cierpiąca na nerwicowe zaburzenia hipochondryczne martwi się swoim zdrowiem, tym więcej przykrych objawów naprawdę odczuwa. Dzieje się tak, bo wiele dolegliwości – bóle głowy, brzucha czy kręgosłupa, senność, zaparcia, biegunki, duszności, spadek libido, wysypka, wypadanie włosów – to efekt długotrwałego stresu. Chory odczuwa je, ponieważ się zamartwia, a kiedy zaczyna je odczuwać, martwi się jeszcze bardziej, gdyż interpretuje je jako dowód na istnienie choroby, a nie skutek długotrwałego życia w napięciu.

Cienka granica

Troska o własne zdrowie czy chęć wykonywania badań profilaktycznych to prawidłowa postawa. Także słuchanie sygnałów płynących z organizmu jest cenną umiejętnością mogącą uratować życie. Pytanie: gdzie jest granica oddzielająca racjonalne dbanie o zdrowie od chorobliwego sprawdzania każdego objawu? Jak ją wyznaczyć? Czy comiesięczna wizyta u lekarza coraz to innej specjalności albo badania profilaktyczne wykonywane raz na pół roku to jeszcze dbanie o siebie czy już hipochondria?

Dla lekarzy sprawa jest dość prosta: kryterium odróżniającym osobę cierpiącą na nerwicowe zaburzenia hipochondryczne od człowieka dbającego o zdrowie jest lęk lub jego brak. Życiem hipochondryka rządzi strach o to, że jest chory. Zdrowy człowiek wie, że ludzie umierają na raka, mają zawały i udary i że istnieje prawdopodobieństwo, że któraś z tych sytuacji dotknie i jego, ale obawa przed nią nie paraliżuje jego życia i funkcjonowania społecznego.

Człowiek dbający o zdrowie, obserwując u siebie niepokojący objaw, nie zakłada od razu, że umiera, tylko idzie do lekarza, by się przebadać i zasięgnąć rady profesjonalisty. Hipochondryk stawia sobie diagnozę sam i – na ogół – jest ona najgorsza z możliwych, a opinia specjalisty i prawidłowe wyniki badań nie są dla niego uspokajające. Zdaniem psychologów swobodny dostęp do wiedzy medycznej oraz badań diagnostycznych nie prowokuje wystąpienia zachowań hipochondrycznych. Aby popaść w chorobliwy niepokój o zdrowie, potrzebny jest jakiś brak, deficyt emocjonalny. Hipochondria zaczyna się od lęku, a ten może zostać wyzwolony przez różne czynniki.

Jak kontrolować stres?

Jak żyć z hipochondrykiem? Radzi psycholog Ewa Stasiuk

1. Nie dawajmy się nadmiernie wciągać w omawianie kolejnych objawów, nie wyszukujmy informacji o nowych terapiach i badaniach. Swoją uwagę, akceptację i serdeczność okazujmy szczególnie mocno w tych dziedzinach życia, które nie dotyczą chorób. Kierujmy rozmowy na tematy dotyczące życia i emocji. Nie bagatelizujmy złego samopoczucia chorego, ale nie koncentrujmy się tylko na nim.

Gdy widzimy, że bliski przestaje sobie radzić z normalnym funkcjonowaniem, starajmy się nakłonić go do wizyty u psychologa lub psychiatry. Wzmacniajmy w nim przekonanie, że poprawa samopoczucia i pozbycie się lęku są możliwe, ale nie przyjdą same. Najczęściej tego typu objawy leczy się farmakologicznie (u psychiatry) lub za pomocą terapii poznawczo-behawioralnej (u psychoterapeuty).

2. Jeżeli chory jest już pod opieką specjalisty, spróbujmy umówić się na spotkanie, aby uzyskać rady na temat własnego postępowania.

3. Jeśli chory z natury jest racjonalistą, sposobem na zredukowanie lęku może być wspólne przeanalizowanie statystyk. Okaże się wtedy, że prawdopodobieństwo zachorowania na określone choroby jest statystycznie mniejsze niż śmierci w wyniku wypadku samochodowego.

4. Hipochondria bliskiego nie powinna się stawać narzędziem manipulacji. Wymuszanie określonego zachowania przez powoływanie się na zły stan zdrowia nie jest w porządku. Czujemy, że stwierdzenie: „Jeśli pójdziesz sama do znajomych, to na pewno dostanę migotania przedsionków”, jest pewnego rodzaju emocjonalnym szantażem.

Pytanie jednak, jak powinniśmy się zachować w takiej sytuacji. Zignorować takie stwierdzenie i… iść samemu? To nie takie proste. Wydaje się, że nie powinniśmy bezrefleksyjnie zostawiać osoby cierpiącej, bo hipochondria to lęk, a człowiek, który się boi, czuje się naprawdę bardzo źle. W takiej sytuacji można powiedzieć: „Dobrze, zostanę z tobą, ale pod warunkiem, że zgodzisz się na wizytę u psychologa/psychiatry”, albo: „Chodź ze mną, zadbam, żebyś czuł się bezpiecznie. Nie będziemy siedzieć długo”.

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Schizoidalne zaburzenie osobowości / freepik

Nie dla wszystkich kwarantanna jest ciężkim doświadczeniem. Istnieje grupa ludzi, dla których brak związków międzyludzkich jest czymś typowym

Mika Urbaniak o chorobie dwubiegunowej afektywnej

Mika Urbaniak o chorobie dwubiegunowej afektywnej: ze strachu nie byłam w stanie wyjść z pokoju

zmartwiona kobieta

Martwisz się? To dobrze! Dlaczego i w jakim stopniu warto się zamartwiać?

młoda kobieta

„Weź się wyluzuj!”. Tylko jak? Oto kilka rad, dzięki którym nauczysz się „odpuszczać”

Schizofrenia / istockphoto

Schizofrenia – jak chorują kobiety?

Ciałopozytywna terapia / Instagram

Czego nie mówić osobie z depresją? Sara Cicherska z „Ciałopozytywnej terapii” na Instagramie opublikowała wzruszający post

trzy kobiety podczas świąt

Jak nie pokłócić się w czasie świąt? Psycholog ma na to 4 skuteczne sposoby

Boże Narodzenie / istock

Podczas świąt podaruj emocje! O tym, jak dzielić się radością z bliskimi mówi dr Ewa Jarczewska-Gerc, psycholożka z Uniwersytetu SWPS

Paulina Smaszcz-Kurzajewska / Instagram

Paulina Smaszcz-Kurzajewska: Szczyt depresji? Kiedy wszyscy mówią co masz robić i jak żyć, a Ty słuchasz i nie wiesz o co im chodzi, bo przecież nie masz nawet siły oddychać i być

Dysmorfofobia / istock

„Ludzie z zewnątrz mogą myśleć, że to są błahe rzeczy. A były takie momenty, że naprawdę chciałam skoczyć pod metro…” – mówi 30-letnia Alina, cierpiąca na dysmorfofobię

idąca kobieta

Co mówi o tobie twój sposób chodzenia? Będziesz zdziwiona

Dorota Szelągowska / Instagram

Filip Chajzer udawał atak paniki w telewizji śniadaniowej. „Jako osoba, którą wiele lat temu ataki paniki zamknęły w domu (…) po prostu uważam, że to było strasznie słabe” – odpowiada mu Dorota Szelągowska

Negatywne myślenie przyspiesza starzenie. Naukowcy wyjaśniają

Katatonia i jej objawy, przyczyny oraz leczenie

Katatonia – objawy, przyczyny oraz leczenie

ChAD — przyczyny, objawy, leczenie

ChAD (choroba afektywna dwubiegunowa) – przyczyny, objawy, leczenie

Dysmorfofobia / istockphoto.com

Dysmorfofobia. Gdy wygląd staje się obsesją

męska depresja

Męska depresja. Inna niż kobieca?

kobieta robiąca selfie, oświetlona na żółto

Jak rozpoznać narcyza? Sprawdź, co mówią psychologowie

Akcja "Nie świruj, idź na wybory"

Akcja „Nie świruj, idź na wybory” w ogniu krytyki. Nagrania ośmieszają osoby chore psychicznie

istockphoto.com

„Był alkohol? W takiej sytuacji ciężko mówić o gwałcie. Ofiara może przecież nie pamiętać…”. Nasza czytelniczka opisała, co spotkało ją w szpitalu psychiatrycznym

Psychoza - czym jest, jakie są jej rodzaje, objawy i leczenie?

Psychoza – czym jest, jakie są jej rodzaje, objawy i leczenie?

Nike

Kończy się świat, w którym nie podejmujemy trudnych tematów. Nowa kampania Nike walczy z depresją i próbami samobójczymi

pexels.com

Często kłócisz się z partnerem? Sprawdź 6 sposobów na to, by wymiana zdań wyszła wam na dobre

Nie uciekaj od smutku

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta wycierająca nos

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości