Przejdź do treści

Astma zawodowa – rodzaje, objawy, diagnostyka i leczenie

Astma zawodowa - rodzaje, objawy, diagnostyka i leczenie Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Mary Komasa pokazała blizny na ciążowym brzuchu
Mary Komasa pokazała blizny na ciążowym brzuchu. „Będą mi przypominały o mojej walce z endometriozą”
Dorota Szelągowska
Dorota Szelągowska w wyjątkowy sposób uczciła swoje 41. urodziny. Wybrała się na mammografię!
Jest nowa metoda diagnozowania raka piersi. Może być nawet o 37 proc. bardziej skuteczna od tradycyjnych sposobów
Jest nowa metoda wykrywania raka piersi. Może podnieść skuteczność diagnozy nawet o 37 proc.
Nowy lek doustny w zapobieganiu COVID-19
Nowy doustny lek przeciwwirusowy na COVID-19. Pfizer rozpoczął drugą fazę testów
Ręka chorej
„1/3 pacjentów, którzy przeżyją, wyjdzie do domu z uszkodzonymi nerkami”. Ekspert ostrzega przed nową epidemią, spowodowaną COVID-19

Astma zawodowa często rozwija się w wyniku narażenia na czynniki alergizujące i środki drażniące specyficzne dla środowiska pracy. Wyższe ryzyko zachorowania występuje m.in. u piekarzy, pracowników laboratoryjnych, osób pracujących w przemyśle meblarskim oraz rolników. Istnieje wiele czynników przyczyniających się do rozwoju astmy, w tym związki chemiczne, mąka, pyły drzewne czy alergeny zwierzęce. Jak objawia się astma zawodowa i czy można ją wyleczyć?

Czym jest astma zawodowa?

Astma związana z pracą zawodową stanowi niemal 10% wszystkich przypadków astmy. Choroba rozwija się po kontakcie ze szkodliwym czynnikiem, którego stężenie przekracza dopuszczalne normy. Na chwilę obecną wyróżnia się około 400 czynników etiologicznych odpowiedzialnych za rozwój astmy zawodowej. Należą do nich m.in.:

  • mąka i znajdujące się w niej zanieczyszczenia – astma zawodowa piekarzy, ciastkarzy, kucharzy, młynarzy,
  • alergeny zwierzęce – astma zawodowa rolników, hodowców zwierząt, weterynarzy,
  • zarodniki grzybów – astma zawodowa pracowników przemysłu spożywczego i rolników,
  • lateks – astma zawodowa pracowników ochrony zdrowia,
  • pyły drewna, diizocyjaniny, barwniki- astma zawodowa pracowników przemysłu drzewnego i meblarskiego,
  • platyna, nikiel, chrom, kobalt – astma zawodowa pracowników przemysłu chemicznego i budowlanego oraz spawaczy,
  • detergenty – astma zawodowa pracowników pralni i przemysłu spożywczego,
  • nadsiarczany, henna – astma zawodowa fryzjerów.

Ekspozycja na uczulające substancje prowadzi do zwężenia i zapalenia dróg oddechowych oraz nadreaktywności oskrzeli. Na wyższe ryzyko zachorowania mają wpływ czynniki genetyczne, palenie papierosów oraz atopia.

kobieta

Rodzaje astmy zawodowej

Wyróżnia się dwa rodzaje astmy zawodowej: astmę zawodową o typie immunologicznym oraz astmę zawodową o typie nieimmunologicznym. Astma alergiczna wywoływana jest przez czynniki o małej i dużej masie cząsteczkowej w mechanizmie IgE-zależnym oraz przez swoiste czynniki zawodowe w niezidentyfikowanym mechanizmie zależnym lub niezależnym od IgE. Choroba rozwija się powoli, a jej zwiastunem jest często alergiczny nieżyt nosa. Astma niealergiczna, nazywana zespołem reaktywnej dysfunkcji dróg oddechowych (RADS) powstaje w wyniku ekspozycji na czynniki o działaniu drażniącym. Ma ostry lub podostry początek i rozwija się w ciągu doby od narażenia na obecne w wysokim stężeniu czynniki chemiczne.

Objawy astmy zawodowej

Objawy astmy zawodowej nie różnią się istotnie od objawów astmy powstającej na innym podłożu. U chorego mogą występować:

  • duszności,
  • kaszel,
  • ucisk w klatce piersiowej,
  • świszczący oddech,
  • zmniejszona tolerancja wysiłku,
  • duszność powysiłkowa i nocna,
  • alergiczny nieżyt nosa i spojówek.

U wielu chorych objawy nasilają się po wyjściu z pracy, a w czasie wolnym zmniejszają się. W przypadku uczulenia na czynniki o dużej masie cząsteczkowej symptomy choroby najczęściej pojwiają się już po killkunastu minutach od narażenia na alergen. Z kolei czynniki o małej masie cząsteczkowej prowadzą do wystąpienia objawów po kilkunastu godzinach od ekspozycji. Do zaostrzenia objawów dochodzi po wysiłku fizycznym, przebywaniu na zimnym powietrzu, narażeniu na dym tytoniowy oraz w czasie infekcji oddechowych.

Diagnostyka astmy zawodowej

Pierwszym krokiem diagnostycznym w kierunku astmy zawodowej jest zebranie wywiadu, który może pomóc w identyfikacji czynnika wywołującego chorobę. Test eliminacji i reekspozycji polega na sprawdzeniu, czy objawy choroby ustają, gdy pacjent nie przebywa w pracy. Daje on możliwość wskazania alergenu przyczyniającego się do rozwoju astmy. Jeśli u pacjenta występowały objawy astmy przed narażeniem na czynnik, wyklucza to rozpoznanie astmy zawodowej.

W diagnostyce astmy zawodowej wykonuje się testy skórne metodą punktową oraz badanie poziomu przeciwciał IgE. Obecność immunoglobulin IgE nie zawsze świadczy o astmie alergicznej; w niektórych przypadkach może wskazywać jedynie na nadwrażliwość. Kolejnym rodzajem wykonywanych badań jest spirometria spoczynkowa, która pozwala na określenie szczytowego przepływu oddechowego. Ocenie podlega także reaktywność oskrzeli.

Złotym standardem są inhalacyjne próby prowokacyjne przeprowadzane w placówkach medycznych. Choremu podaje się alergen o określonym stężeniu i dawce, a następnie monitoruje stan pacjenta przez najbliższe 24 godziny. W tym czasie dokonuje się pomiarów wskaźników wentylacji płuc. Do dalszego badania wykorzystuje się pobraną plwocinę, popłuczyny oskrzelowo-pęcherzykowe lub popłuczyny nosowe. Dodatkowo każdy pacjent powinien mieć wykonane RTG klatki piersiowej.

W odniesieniu do astmy niealergicznej, kryteria rozpoznania choroby są nieco inne. Na RADS wskazuje:

  • jednorazowa ekspozycja  na czynniki drażniące występujące w wysokim stężeniu lub wielokrotne narażenie na czynniki drażniące obecne w stężeniach niższych, ale przekraczających normy,
  • symptomy choroby pojawiające się do 24 godzin od ekspozycji i nie ustępujące po wyeliminowaniu czynnika drażniącego,
  • obturacja dróg oddechowych obserwowana w badaniu spirometrycznym,
  • przewlekła nadreaktywność oskrzeli (około trzech miesięcy).
awokado

Leczenie astmy zawodowej

Wykrycie astmy zawodowej powinno skłonić osoby chore do podjęcia pracy w środowisku wolnym od czynników drażniących i alergizujących. Nie u wszystkich pacjentów zmiana środowiska jest jednak równoznaczna z ustąpieniem choroby. W leczeniu astmy zawodowej stosuje się m.in. glikokortykosteroidy wziewne, beta2-mimetyki i leki przeciwleukotrienowe.

Pomimo rozpoznania i wyeliminowania czynnika indukującego astmę zawodową, remisja choroby jest praktycznie niemożliwa. U wielu pacjentów wydolność układu oddechowego jest upośledzona, dlatego tak ważne jest zaprzestanie pracy w dotychczasowym miejscu. Osoby z astmą oskrzelową mogą ubiegać się o odszkodowanie oraz przyznanie im stopnia inwalidztwa.

Bibliografia:

  1. C. Pałczyński, A. Skoczyńska, Czynniki alergizujące w miejscu pracy, 2011.
  2. W. Balińska-Miśkiewicz, Diagnostyka i leczenie astmy oskrzelowej u osób dorosłych, Terapia i leki, Tom 65 · nr 11 · 2009.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta siedzi przy biurku

L4 z powodu wypalenia zawodowego? Od stycznia 2022 r. będzie to możliwe

Badanie płynu opłucnowego – wskazania, wyniki, przebieg

Spirometria - co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Spirometria – co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych – objawy, leczenie

Angina ropna – przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby

Proteinoza pęcherzyków płucnych – przyczyny i leczenie

„To, że dziś czujesz, że masz zdrowie jak koń, nie oznacza, że musisz harować jak wół”. Jak dać sobie prawo do odpoczynku, mówi Justyna Pytko

Oscylometria impulsowa – co to jest? Wskazania i przebieg

Leczenie tlenem – komory hiperbaryczne, terapia w domu

Stara toaleta, sławojka

Po powrocie z urlopu spuść wodę w toalecie! Może cię to ustrzec przed ciężką chorobą układu oddechowego

Ostra niewydolność oddechowa – przyczyny, objawy, leczenie

MERS-CoV i choroba MERS – objawy, leczenie. Jak zapobiegać?

Wirus SARS, choroba SARS i SARS-CoV-2 – co je ze sobą łączy?

Pylica krzemowa – przyczyny, objawy, zapobieganie

Wideotorakoskopia – co to jest? Wskazania, przebieg

Kapnometria i kapnografia – wskazania, normy, wyniki

Fizjoterapia oddechowa – wskazania i cele rehabilitacji

Jak w naturalny sposób uspokoić zszargane nerwy? Sprawdziłem to stosując Less Stress From Plants/fot. archiwum prywatne Wojciecha Gojke

Jak w naturalny sposób uspokoić zszargane nerwy? Sprawdziłem to stosując Less Stress From Plants

W szpitalu matka z córką chora na mukowiscydozę

Mukowiscydoza – jak długo się z nią żyje? Objawy, leczenie, dieta

Limfangioleiomiomatoza – przyczyny, objawy, leczenie

Kobieta

„Oddech jest podstawowym i najszybszym sposobem, aby zapanować nad trudnymi emocjami”. Psychoonkolożka wyjaśnia, jak świadomie oddychać

Zespół Eisenmengera – przyczyny, objawy, leczenie

Test marszowy – przebieg i zastosowanie badania

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – objawy, leczenie, rodzaje. Co to jest?

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?