Przejdź do treści

Astma zawodowa – rodzaje, objawy, diagnostyka i leczenie

Astma zawodowa - rodzaje, objawy, diagnostyka i leczenie Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Choroby przenoszone drogą płciową są obecnie „poza kontrolą”. Liczba zarażonych osób nieustannie rośnie
Lekarz zbagatelizował jej objawy. O tym, że to rak piersi, 29-latka dowiedziała się w ósmym miesiącu ciąży
Natalia Nykiel: „Normalne, że ich dotykam”. To ważny spot, który powinna obejrzeć każda nastolatka
Czujesz, że przytłaczają cię emocje? Wypróbuj technikę samoregulacji STOP
Śpisz w skarpetkach? Sprawdź, czy to na pewno dobry pomysł

Astma zawodowa często rozwija się w wyniku narażenia na czynniki alergizujące i środki drażniące specyficzne dla środowiska pracy. Wyższe ryzyko zachorowania występuje m.in. u piekarzy, pracowników laboratoryjnych, osób pracujących w przemyśle meblarskim oraz rolników. Istnieje wiele czynników przyczyniających się do rozwoju astmy, w tym związki chemiczne, mąka, pyły drzewne czy alergeny zwierzęce. Jak objawia się astma zawodowa i czy można ją wyleczyć?

Czym jest astma zawodowa?

Astma związana z pracą zawodową stanowi niemal 10% wszystkich przypadków astmy. Choroba rozwija się po kontakcie ze szkodliwym czynnikiem, którego stężenie przekracza dopuszczalne normy. Na chwilę obecną wyróżnia się około 400 czynników etiologicznych odpowiedzialnych za rozwój astmy zawodowej. Należą do nich m.in.:

  • mąka i znajdujące się w niej zanieczyszczenia – astma zawodowa piekarzy, ciastkarzy, kucharzy, młynarzy,
  • alergeny zwierzęce – astma zawodowa rolników, hodowców zwierząt, weterynarzy,
  • zarodniki grzybów – astma zawodowa pracowników przemysłu spożywczego i rolników,
  • lateks – astma zawodowa pracowników ochrony zdrowia,
  • pyły drewna, diizocyjaniny, barwniki- astma zawodowa pracowników przemysłu drzewnego i meblarskiego,
  • platyna, nikiel, chrom, kobalt – astma zawodowa pracowników przemysłu chemicznego i budowlanego oraz spawaczy,
  • detergenty – astma zawodowa pracowników pralni i przemysłu spożywczego,
  • nadsiarczany, henna – astma zawodowa fryzjerów.

Ekspozycja na uczulające substancje prowadzi do zwężenia i zapalenia dróg oddechowych oraz nadreaktywności oskrzeli. Na wyższe ryzyko zachorowania mają wpływ czynniki genetyczne, palenie papierosów oraz atopia.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

kobieta

Rodzaje astmy zawodowej

Wyróżnia się dwa rodzaje astmy zawodowej: astmę zawodową o typie immunologicznym oraz astmę zawodową o typie nieimmunologicznym. Astma alergiczna wywoływana jest przez czynniki o małej i dużej masie cząsteczkowej w mechanizmie IgE-zależnym oraz przez swoiste czynniki zawodowe w niezidentyfikowanym mechanizmie zależnym lub niezależnym od IgE. Choroba rozwija się powoli, a jej zwiastunem jest często alergiczny nieżyt nosa. Astma niealergiczna, nazywana zespołem reaktywnej dysfunkcji dróg oddechowych (RADS) powstaje w wyniku ekspozycji na czynniki o działaniu drażniącym. Ma ostry lub podostry początek i rozwija się w ciągu doby od narażenia na obecne w wysokim stężeniu czynniki chemiczne.

Objawy astmy zawodowej

Objawy astmy zawodowej nie różnią się istotnie od objawów astmy powstającej na innym podłożu. U chorego mogą występować:

  • duszności,
  • kaszel,
  • ucisk w klatce piersiowej,
  • świszczący oddech,
  • zmniejszona tolerancja wysiłku,
  • duszność powysiłkowa i nocna,
  • alergiczny nieżyt nosa i spojówek.

U wielu chorych objawy nasilają się po wyjściu z pracy, a w czasie wolnym zmniejszają się. W przypadku uczulenia na czynniki o dużej masie cząsteczkowej symptomy choroby najczęściej pojwiają się już po killkunastu minutach od narażenia na alergen. Z kolei czynniki o małej masie cząsteczkowej prowadzą do wystąpienia objawów po kilkunastu godzinach od ekspozycji. Do zaostrzenia objawów dochodzi po wysiłku fizycznym, przebywaniu na zimnym powietrzu, narażeniu na dym tytoniowy oraz w czasie infekcji oddechowych.

Diagnostyka astmy zawodowej

Pierwszym krokiem diagnostycznym w kierunku astmy zawodowej jest zebranie wywiadu, który może pomóc w identyfikacji czynnika wywołującego chorobę. Test eliminacji i reekspozycji polega na sprawdzeniu, czy objawy choroby ustają, gdy pacjent nie przebywa w pracy. Daje on możliwość wskazania alergenu przyczyniającego się do rozwoju astmy. Jeśli u pacjenta występowały objawy astmy przed narażeniem na czynnik, wyklucza to rozpoznanie astmy zawodowej.

W diagnostyce astmy zawodowej wykonuje się testy skórne metodą punktową oraz badanie poziomu przeciwciał IgE. Obecność immunoglobulin IgE nie zawsze świadczy o astmie alergicznej; w niektórych przypadkach może wskazywać jedynie na nadwrażliwość. Kolejnym rodzajem wykonywanych badań jest spirometria spoczynkowa, która pozwala na określenie szczytowego przepływu oddechowego. Ocenie podlega także reaktywność oskrzeli.

Złotym standardem są inhalacyjne próby prowokacyjne przeprowadzane w placówkach medycznych. Choremu podaje się alergen o określonym stężeniu i dawce, a następnie monitoruje stan pacjenta przez najbliższe 24 godziny. W tym czasie dokonuje się pomiarów wskaźników wentylacji płuc. Do dalszego badania wykorzystuje się pobraną plwocinę, popłuczyny oskrzelowo-pęcherzykowe lub popłuczyny nosowe. Dodatkowo każdy pacjent powinien mieć wykonane RTG klatki piersiowej.

W odniesieniu do astmy niealergicznej, kryteria rozpoznania choroby są nieco inne. Na RADS wskazuje:

  • jednorazowa ekspozycja  na czynniki drażniące występujące w wysokim stężeniu lub wielokrotne narażenie na czynniki drażniące obecne w stężeniach niższych, ale przekraczających normy,
  • symptomy choroby pojawiające się do 24 godzin od ekspozycji i nie ustępujące po wyeliminowaniu czynnika drażniącego,
  • obturacja dróg oddechowych obserwowana w badaniu spirometrycznym,
  • przewlekła nadreaktywność oskrzeli (około trzech miesięcy).
awokado

Leczenie astmy zawodowej

Wykrycie astmy zawodowej powinno skłonić osoby chore do podjęcia pracy w środowisku wolnym od czynników drażniących i alergizujących. Nie u wszystkich pacjentów zmiana środowiska jest jednak równoznaczna z ustąpieniem choroby. W leczeniu astmy zawodowej stosuje się m.in. glikokortykosteroidy wziewne, beta2-mimetyki i leki przeciwleukotrienowe.

Pomimo rozpoznania i wyeliminowania czynnika indukującego astmę zawodową, remisja choroby jest praktycznie niemożliwa. U wielu pacjentów wydolność układu oddechowego jest upośledzona, dlatego tak ważne jest zaprzestanie pracy w dotychczasowym miejscu. Osoby z astmą oskrzelową mogą ubiegać się o odszkodowanie oraz przyznanie im stopnia inwalidztwa.

Bibliografia:

  1. C. Pałczyński, A. Skoczyńska, Czynniki alergizujące w miejscu pracy, 2011.
  2. W. Balińska-Miśkiewicz, Diagnostyka i leczenie astmy oskrzelowej u osób dorosłych, Terapia i leki, Tom 65 · nr 11 · 2009.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta

Jak oddychać? Kasia Bem przedstawia proste ćwiczenie, które czyni cuda

Pałeczka ropy błękitnej – drogi zakażenia, postacie infekcji, leczenie zakażenia zieloną bakterią

Jak oddychać podczas porodu w pierwszej i drugiej fazie?

Bóle głowy – rodzaje, objawy, diagnostyka. Co oznacza ból z tyłu głowy a co ból w skroniach?

Kobieta

Stresujesz się? Oddychaj! Kasia Bem radzi, jak w prosty sposób się rozluźnić

Dlaczego powinniśmy oddychać przez nos? Jak robić to prawidłowo?

Stridor, czyli świst przy oddychaniu, którego nie warto bagatelizować!

ECMO – urządzenie, które daje płucom i sercu czas na regenerację lub przeszczep

Skala MRC – co mierzy, gdzie jest stosowana, jak przebiega badanie?

„Odpowiednio dobrane rośliny mogą stworzyć bardzo skuteczną barierę filtrującą zanieczyszczenia”. Co sadzić w domu i ogrodzie, by oddychać czystym powietrzem, mówi prof. Stanisław Gawroński

Kobieta stoi na ringu bokserskim

Zestresowana? Spróbuj tych ćwiczeń. Pomogą ci się zrelaksować

Robisz porządki w swoim ogrodzie? Może grozić ci aspergiloza!

Nagłośnia – rak i zapalenie nagłośni. Czym różni się choroba krtani od zapalenia nagłośni?

Lekarka

Pacjenci z chorobami płuc zostaną bez respiratorów. Tysiące z nich trafią do szpitali

Rak płuca nie boli. Od pierwszej wizyty do rozpoczęcia leczenia w Polsce może minąć nawet 7 miesięcy / pexels

Rak płuca nie boli. Od pierwszej wizyty do rozpoczęcia leczenia w Polsce może minąć nawet 7 miesięcy

Karboksyhemoglobina, fiolka krwi

Karboksyhemoglobina – badanie i interpretacja wyniku, objawy zatrucia tlenkiem węgla

zmęczenie w pracy

Wypalenie zawodowe? Podpowiadamy, jak znów zapalić się do pracy

Kobieta z objawami astmy przyjmuje leki przy lekarce

Astma oskrzelowa – przyczyny, objawy, leczenie

Kobieta w obcisłych legginsach

Dlaczego ściskające brzuch spodnie i legginsy to zły pomysł? Basia Tworek wyjaśnia

Lekarz pokazuje na rentgen i tłumaczy pacjentce przyczyny zapalenia płuc

Zapalenie płuc – czym jest, jakie są jego objawy i sposoby leczenia?

prześwietlenie płuc

Rak płuc – objawy, rokowania, leczenie. Jakie są jego przyczyny?

Zdjęcie rentgenowskie przedstawiające chorobę

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przyczyny, objawy, leczenie

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

„To wszystko, co zgotowała nam pandemia, bardzo negatywnie przełożyło się na naszą rzeczywistość”. O sytuacji osób z astmą mówi dr Piotr Dąbrowiecki

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

×