Przejdź do treści

Badanie TSH w diagnostyce chorób tarczycy. Jak powinno być wykonane?

badanie tsh - pobieranie krwi
Fot. Tyler Olson / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
kobieta i mężczyzna
Czy aseksualność to wolność od seksu? Tłumaczy edukatorka seksualna Alicja Długołęcka
Pasztet z czarnej fasoli. Jest o wiele mniej kaloryczny niż klasyczny mięsny
kobieta myśli leżąc w łóżku
Intuicja – wierzyć jej czy nie?
Mówią na ciebie „kobieta guma”, bo jesteś wygimnastykowana od dziecka? Skonsultuj się z fizjoterapeutą, to może być hipermobilność
„Przestań się smucić”, „weź się w garść” – takie słowa mogą zadziałać odwrotnie. Czego nie mówić osobie z depresją? Tłumaczy psycholog Katarzyna Binkiewicz

Badanie TSH, czyli hormonu tyreotropowego wydzielanego przez przysadkę mózgową, pomaga w diagnostyce chorób tarczycy. Dobowe uwalnianie TSH odbywa się w sposób pulsacyjny, dlatego ważne jest, aby pobierać krew do badań w godzinach porannych.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Marta Dąbrowska
lekarz

Badanie TSH wykonuje się na czczo w godzinach porannych. Zaleca się, aby wykonać je kilka dni z rzędu, tak aby wynik był powtarzalny. Poziom hormonu tyreotropowego w godzinach porannych różni się znacznie od tego w godzinach popołudniowych i wieczornych.

kobieta trzymająca się za szyję

Po co wykonuje się badania TSH?

Hormon tyreotropowy (TSH) produkowany jest w mózgu przez gruczoł – przysadkę mózgową. Struktura ta z kolei pobudza tarczycę do produkowania dwóch hormonów: trójjodotyroniny T3 oraz tyroksyny T4. Prawidłowe funkcjonowanie tarczycy wpływa na cały organizm, a jego zaburzenie ma poważne konsekwencje zdrowotne. Wysoki poziom TSH może wskazywać na niedoczynność tarczycy, natomiast niski poziom na jej nadczynność. Badania TSH wykonuje się w celach diagnostycznych w kilku przypadkach. Najczęstszym z nich są pojawiające się objawy świadczące o nadczynności lub niedoczynności tego gruczołu (chroniczne zmęczenie, senność, spadek masy ciała/szybkie przybieranie na wadze, wypadanie włosów, drażliwość, kołatanie serca itd.). Endokrynolodzy zalecają badanie poziomu TSH u kobiet bezskutecznie starających się o potomstwo. Okazuje się bowiem, że niepłodność  może być skorelowana z chorobami tarczycy. Kobiety w ciąży również powinny wykonać pomiar stężenia TSH, ponieważ naturalne w tym okresie wahania hormonów płciowych często doprowadzają do zaburzenia funkcjonowania gruczołu. Jeśli zaburzenia hormonu tyreotropowego nie są leczone u kobiet w ciąży, grozi to poważnymi zaburzeniami rozwojowymi płodu, w tym upośledzeniem intelektualnym. Warto pamiętać, że wielkość TSH zależy nie tylko od wieku, ale i ogólnego stanu zdrowia osoby badanej.

Normy TSH

Normy poziomu hormonu tyreotropowego różnią się w zależności od wieku i stanu zdrowia pacjenta. Przyjęło się, że prawidłowy wynik mieści się w zakresie 0.32–5.0 mU/l. U kobiet w ciąży granica mogąca wzbudzić obawy rozpoczyna się już od 2.5–3.0 mU/l. W inny sposób interpretuje się wyniki badań tarczycy u osób starszych. W tym przypadku wynik oscylujący w granicy 4.2 mU/l nie wzbudza większych obaw. Co więcej, okazuje się, że u pacjentów powyżej 65 roku życia wysoki poziom TSH nie jest bezpośrednio związany ze zwiększonym ryzykiem pojawienia się chorób układu sercowo-naczyniowego. Istotne jest ponadto, aby poza poziomem TSH wziąć pod uwagę również stężenie wolnych hormonów tarczycy : fT3 oraz fT4. Poza badaniami ww. i oznaczeniem poziomu przeciwciał warto wykonać również USG tarczycy.

Zobacz także

Przyczyny i objawy zwiększonego poziomu TSH

Zwiększony poziom hormonu TSH może wskazywać na zapalenie tarczycy typu Hashimoto. Produkowane przeciwciała skierowane są przeciwko enzymowi niezbędnemu w syntezie hormonów tarczycy. Taki mechanizm przekłada się na zwiększenie stężenia TSH we krwi. Chorobę Hashimoto diagnozuje się u 2% populacji, z czego zdecydowana większość dotyczy kobiet. Objawy niedoczynności tarczycy to najczęściej szybkie przybieranie na wadze, suchość skóry, zmęczenie i senność, zaparcia, depresja oraz obrzęki.

Przyczyny i objawy zmniejszonego poziomu TSH

Do najczęstszej przyczyny zmniejszonego poziomu TSH zalicza się chorobę Gravesa-Basedowa. Jest to schorzenie autoimmunologiczne, w którym organizm zaczyna produkcję przeciwciał skierowanych przeciwko własnym tkankom i komórkom. W wyniku nadczynności tarczycy przysadka mózgowa produkuje niewiele hormonu TSH lub nie produkuje go w ogóle. Inną możliwą przyczyną jest wole guzkowe, powstające na skutek niedoboru jodu. Znacznie rzadziej obserwuje się guzy przysadki mózgowej oraz zespół Sheehana. W pierwszym przypadku masa guza naciskając na przysadkę powoduje zaburzenia wydzielania TSH. W zespole Sheehana obserwuje się martwicę przysadki, czego przyczyną jest niedokrwienie – w związku z tym poziom TSH jest obniżony. Objawami nadczynności tarczycy są m.in. zwiększona potliwość, szybki spadek masy ciała, nadpobudliwość, nerwowość, tachykardia, wypadanie włosów, wytrzeszcz oczu oraz nieregularne miesiączkowanie.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta pracuje

Chudnięcie ze stresu jest niebezpieczne! Rozmawiamy z internistą Arkadiuszem Millerem

kobieta z niedowagą

Niedowaga – dlaczego jest taka niebezpieczna. Jak poradzić sobie ze zbyt niską wagą?

kobieta trzymająca się za szyję

Przyczyny, terapia i leczenie afonii psychogennej oraz somatycznej

uśmiechnięta kobieta

Okluzja w kosmetyce i stomatologii – różne znaczenia terminu. Co opisują?

bakterie w 3D

Co to jest tularemia? Objawy, diagnostyka i leczenie choroby

kobieta ciągnąca się za włosy

Przyczyny, objawy oraz leczenie trichotillomanii. Choroby współtowarzyszące

rozsypane leki

Lekomania – czym się objawia. Jakie objawy należy uznać za alarmujące?

niemowle

Kręcz szyi u niemowlaka a kręcz szyi u dorosłych – postacie schorzenia, objawy, sposoby leczenia i rehabilitacji

sprzęt USG

USG kolana – jak wygląda badanie ultrasonograficzne stawu kolanowego?

lekarz i usg

USG bioderek – badanie zalecane dla wszystkich maluchów w pierwszych tygodniach życia

złamana ręka

Złamanie typu Collesa – jak wygląda obraz złamania, leczenie i rehabilitacja?

kobieta podczas radioterapii

Radioterapia – ile trwa i na czym polega ta metoda leczenia? Skutki uboczne

kobieta z problemami skórnymi

Dlaczego powstają wybroczyny na skórze? Przyczyny wynaczyniania się krwi

kobiety w ciąży

Wody płodowe – jak wyglądają i kiedy świadczą o nieprawidłowościach?

kobieta w ciąży

Skurcze przepowiadające – jak wyglądają i kiedy się pojawiają?

nerki w 3D

Dializa nerek – na czym polega, jakie są rokowania i skutki uboczne?

kobieta, trzymająca się za nogę

Słoniowacizna, czyli ostatnie stadium obrzęku limfatycznego – obraz leczenia schorzenia

kobieta z bolącą dłonią

Co to jest zespół Sudecka? Przyczyny, objawy oraz leczenie choroby

kobieta w ciąży

O czym świadczą upławy w ciąży i jakie są ich przyczyny? Czy należy się niepokoić?

kobieta w szpitalu

Hipoksja czyli niedotlenienie – w jakich sytuacjach do niej dochodzi. Postępowanie

załamana kobieta

Anhedonia – niezdolność do przeżywania przyjemności. Przyczyny, objawy i leczenie

kobieta trzymająca obrazek wątroby

Jak zregenerować wątrobę? Leki na regenerację wątroby i dieta

lekarka

Co leczy pulmonolog? W jakich sytuacjach należy udać się do pulmonologa?

kobieta z bolącymi plecami

Co to są spondyloartropatie? Główne objawy oraz leczenie tych chorób