Przejdź do treści

Psychologiczny problem… zaparć

iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta je hamburgera
GIS wycofał popularne produkty gotowe do spożycia. Powodem jest obecność bakterii wywołującej listeriozę
Co robić po treningu? 5 rzeczy, o których musisz pamiętać
Jak sobie poradzić z diagnozą o raku? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Jak sobie poradzić z diagnozą o raku? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Testy na nietolerancje pokarmowe IgG – marketing czy wiarygodna diagnostyka?
Testy na nietolerancje pokarmowe IgG – marketing czy wiarygodna diagnostyka?
Zatkany kanalik – kiedy może się pojawić taki problem i jak temu zaradzić? Odpowiada Hafija
Zatkany kanalik – kiedy może się pojawić taki problem i jak temu zaradzić? Odpowiada Hafija

Źródło problemów z wypróżnianiem wydaje się w 100 procentach dotyczyć somy, a nie psyche. Objawy takie jak ból brzucha, wzdęcia, skurcze trudno połączyć z kondycją umysłu. Jednak zdarza się – i to bardzo często – że przyczyna zaparć tkwi w emocjach!

Od kilku lat coraz częściej mówi się o tzw. mózgu brzusznym: w jelitach jest bowiem więcej komórek nerwowych niż w samym mózgowiu. Oba te narządy są ze sobą ściśle połączone i trwa między nimi nieustająca wymiana informacji przy pomocy neuroprzekaźników, których produkcja odbywa się również w układzie pokarmowym. Stan umysłu może mieć więc niebagatelny wpływ na funkcjonowanie jelit.

Zaparcia – emocje w ubikacji

Badania naukowe udowodniły, że zaburzenia nastroju i stres emocjonalny zmieniają neuronalne połączenia, które pomagają kontrolować funkcjonowanie jelit. Właśnie w ten sposób czynniki psychologiczne bezpośrednio wpływają na układ trawienny. W rezultacie, jeśli cierpimy z powodu depresji lub zaburzeń lękowych, istnieje większe prawdopodobieństwo, że do problemów emocjonalnych dołączą te z wypróżnianiem. Przewlekle przeżywane negatywne emocje – lęk, smutek czy złość – aktywują hormony stresu, które zwalniają lub całkowicie zatrzymują produkcję soków trawiennych i ruchy robaczkowe jelit. W ten sposób zahamowane zostają procesy trawienne. Jeśli więc stres powodowany negatywnymi emocjami jest chroniczny, chroniczne mogą stać się również zaparcia.

Zaparcia – zależność bywa odwrotna

Źle funkcjonujące, nieopróżniane regularnie jelita mogą być źródłem negatywnych emocji, stresu, a nawet depresji. W jakim mechanizmie? Przede wszystkim fizyczny dyskomfort powoduje złe samopoczucie psychiczne. Poza tym nie zapominajmy o bezpośrednich połączeniach nerwowych między jelitami a mózgowiem. To, co dzieje się w naszym brzuchu, wpływa też na funkcjonowanie mózgu. Przewlekłe zaparcia zmieniają bowiem mikroflorę jelit, a zmiana składu bakterii jelitowych może zaburzyć na przykład produkcję tryptofanu (powstaje na skutek rozkładu fruktozy), z którego następnie tworzona jest serotonina – neuroprzekaźnik odpowiedzialny m.in. za dobre samopoczucie. Niski poziom serotoniny to jeden z czynników wywołujących depresję.

Zaparcia – kiedy do psychologa?

Jeśli nie udało nam się poradzić z zaparciami, a wprowadziliśmy w życie wszystkie zalecenia, zarówno te dotyczące prawidłowej diety, jak i odpowiedniej dawki ruchu, wykluczyliśmy choroby i czynnościowe zaburzenia układu pokarmowego, możemy podejrzewać, że źródło problemów tkwi w psychice. Warto w tej sytuacji spróbować nauczyć się rozładowywać napięcie, bo stresu nie sposób uniknąć. W roli antystresowego remedium dobrze sprawdza się wysiłek fizyczny, zwłaszcza traktujący ciało i umysł holistycznie – na przykład joga czy tai-chi. Niektóre pozycje jogi są szczególnie polecane przy problemach z wypróżnianiem. Czasami jednak, gdy czujemy się wobec swojego stresu i plątaniny emocji zupełnie bezradni, warto skorzystać z pomocy psychologa. Specjaliści podkreślają często, że źródłem problemów z wypróżnianiem bywają nie tylko depresja czy lęki, ale też hamowanie emocji uznanych za nieodpowiednie i złe, takich jak złość czy gniew. Umiejętność ich konstruktywnego, a jednocześnie akceptowanego społecznie wyrażania może uwolnić też nasze jelita od obstrukcji.

Zaparcia – gdy obcy sedes stresuje

Wiele osób nie potrafi się wypróżniać w publicznych toaletach. Ten problem dopada już przedszkolaki. I to właśnie wtedy najczęściej pojawiają się pierwsze kłopoty z nawykowymi, psychogennymi zaparciami. Przyczyny bywają różne: czasami to lęk przed zakomunikowaniem nauczycielom lub opiekunom o swojej fizjologicznej potrzebie. Czasami wstyd, że ktoś poczuje brzydki zapach lub jakieś odgłosy, gdy dziecko jest w toalecie. Czasami dominują względy higieniczne – na przykład niewystarczająco czysta łazienka. Dziecko zaczyna wstrzymywać wypróżnienie, a gdy te sytuacje powtarzają się cyklicznie, dochodzi do nawykowych psychogennych zaparć. By poradzić sobie z takim problemem, potrzebne jest działanie na dwóch poziomach: somatycznym (wprowadzenie odpowiedniej diety) i psychologicznym. W przypadku dzieci dobrze sprawdza się terapeutyczna bajka z bohaterem, z którym dziecko mogłoby się utożsamić, i z pozytywnym rozwiązaniem łazienkowych kłopotów, a przede wszystkim ich nazwaniem. Na pewno na te tematy trzeba rozmawiać i traktować je bez zbędnego zawstydzenia, bo choć dotyczą intymnej czynności, są jednak udziałem wszystkich ludzi. Małych i dużych. A zbyt intensywny wstyd jest w stanie zablokować fizjologię. Warto pamiętać, że dzieci uczą się przez podpatrywanie rodziców. Jeśli my reagujemy na publiczne toalety z obrzydzeniem, przekazujemy to nastawienie dzieciom. W przypadku dorosłych, którzy nie są w stanie załatwić swoich potrzeb w publicznej toalecie, na przykład w miejscu pracy czy w czasie podróży, rzadziej dochodzi do chronicznych nawykowych zaparć. Taki zwyczaj na pewno jednak nie ułatwia rozwiązania problemów z wypróżnianiem. Warto jednak pamiętać, że im dłużej wstrzymujemy się z potrzebą, tym trudniej będzie nam później ją… hmmm, załatwić.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Przyczyny wzdęć i zaparć / istock

Wzdęcia i zaparcia. Masz z nimi problem? Naturoterapeutka wyjaśnia możliwe przyczyny ich występowania

Niby banalna czynność, a większość osób robi to źle. Jak… siusiać?

Czym są hemoroidy i jak je leczyć?

Hemoroidy – czym są, jakie wywołują objawy i jak je leczyć?

Środki przeczyszczające? Tylko w ostateczności! Ostrzega Młody Farmaceuta

Kobieta siedzi na toalecie. Widać jedynie jej nogi i opuszczone spodenki

Jesteś toaletową czytaczką? Czytasz, kichasz, wycierasz nos, siedząc na toalecie? W ten sposób niszczysz sobie zdrowie. Rozmawiamy z Panią Fizjotrener

zaparcia u noworodka

Zaparcia u noworodka – sposoby jak sobie z nimi radzić

„Łokciowe” wychodzenie z toalety. Czego boimy się dotykać w przestrzeni publicznej?

Zdrowotne walory jesieni – odczarowujemy jarzębinę!

Jesteś osłabiona, masz problemy z koncentracją, drętwieją ci nogi i ręce? To może być niedobór witaminy B12! Kto jest zagrożony? Tłumaczy farmaceutka

Niemożność wypróżnienia do końca, uczucie pełności w pochwie, ból podczas stosunku – to objawy obniżenia się narządów rodnych. Jak tego uniknąć? Tłumaczy fizjoterapeutka Gosia Włodarczyk

Mama siedzi z ciedzkiem. Dziecko - chłopiec siedzi na nocniku i patrzy na mamę

Gdy w nocniku pusto, czyli jak pomóc dziecku w zaparciach?

telefon kobieta

Smartfon brudniejszy niż toaleta? Niestety…

sprzęt do lewatywy

Czym jest lewatywa? Jak wykonać ją samodzielnie w domu?

Chłopczyk mający zaparcie siedzi na ubikacji.

Domowe sposoby na leczenie zaparć u dzieci. Co jest skuteczne w łagodzeniu objawów?

Męczą cię zaparcia? Zobacz, jakie produkty powinnaś jeść, aby się ich pozbyć

kobieta w ciąży

Zaparcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić? Domowe sposoby na poradzenie sobie z dolegliwościami

Jesz błonnik, ruszasz się i pijesz dużo wody, a mimo to cierpisz na zaparcia? Powody mogą być mniej oczywiste

kobieta smutna siedzi na kanapie

Nie byłaś w toalecie od kilku dni? To nie jest normalne. Dowiedz się, czym to może grozić

Kobieta w toalecie

Być może do tej pory źle robiłaś kupę. Sprawdź, gdzie popełniasz błąd

ziarenka nasion siemienia lnianego w miseczce

Siemię lniane – naturalny środek na zaparcia. Jak prawidłowo stosować siemię?

niemowlę

Zaparcia u niemowlaka karmionego piersią – co robić?

zaparcia

Domowe sposoby na zaparcia u dorosłych i dzieci – zioła i inne środki dostępne bez recepty

Wpływ stresu na gospodarkę pokarmową. Dietetyczka: jelita to nasz drugi mózg

Zaparcia - przyczyny, skutki, leczenie

Zaparcia – przyczyny, objawy, skutki, leczenie

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę