Przejdź do treści

Balantidioza – objawy i leczenie zakażenia Balantidium coli

Balantidioza - objawy i leczenie zakażenia Balantidium coli Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Balantidioza, nazywana też szparkoszycą, to choroba pasożytnicza jelit przenoszona przez świnie i ludzi zarażonych pierwotniakiem Balantidium coli. Formą zakaźną pasożyta są cysty obecne w zanieczyszczonej wodzie i żywności. Większość osób zarażonych B. coli nie odczuwa żadnych objawów, dlatego szparkoszyca może być trudna do wykrycia. Jak diagnozuje się balantidiozę i na czym polega leczenie zakażenia?

Czym jest balantidioza?

Balantidioza (szparkoszyca) jest chorobą zakaźną przenoszoną przez pierwotniaka Balantidium coli, określanego też mianem balantidium okrężnicy lub szparkoszem okrężnicy. B. coli to kosmopolityczny orzęsek, który zasiedla przede wszystkim kraje o klimacie ciepłym. Częstość występowania pierwotniaka na świecie szacuje się na 0,02 do 1 proc., a liczba zachorowań jest ściśle uzależniona od położenia geograficznego. W klasyfikacji ICD-10 balantidioza oznaczana jest symbolem A 07.0 jako czerwonka balantidiozowa.

Do zarażenia szparkoszem dochodzi drogą fekalno-oralną, po połknięciu cyst znajdujących się w zanieczyszczonych produktach spożywczych i wodzie. Nosicielem pasożytów jest trzoda chlewna, dziki, szympansy i orangutany, ale do zarażenia może też dojść transmisją człowiek-człowiek. W krajach rozwiniętym głównym źródłem zakażenia jest woda znajdująca się w miejscach rekreacyjnych (np. na basenach) lub zanieczyszczona podczas awarii wodociągów. Grupą szczególnie narażoną na zachorowanie są hodowcy świń, pracownicy rzeźni i weterynarze.

Cykl rozwojowy Balantidium coli

Cykl rozwojowy balantidium coli rozpoczyna się wraz ze zjedzeniem zakażonego pożywienia lub wypiciem zanieczyszczonej wody. Połknięte cysty przekształcają się w jelicie w trofozoity, które następnie zasiedlają jelito grube. Tam pasożyty dzielą się poprzecznie i w procesie encystacji tworzą cysty. Część trofozoitów wędruje do przestrzeni podśluzowej jelita grubego, gdzie następuje ich namnażanie. Ostatnim etapem cyklu jest wydalenie dojrzałych cyst wraz z kałem.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Estabiom Baby, Suplement diety, krople, 5 ml
28,39 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Odporność
Naturell Czosnek Max Bezzapachowy, 90 kapsułek
17,39 zł
Odporność
Bloxin Żel do jamy ustnej w sprayu, 20 ml
25,99 zł
Odporność, Beauty
Naturell Cynk Organiczny + C, 100 tabletek
12,99 zł
Laborantka wykonuje badanie krwi na pasożyty na kilku próbkach z krwią

Objawy balantidiozy

Infekcje spowodowane przez Balantidium coli w większości przypadków przebiegają bezobjawowo. Symptomy chorobowe pojawiają się przede wszystkim u osób z osłabioną odpornością i przypominają symptomy czerwonki pełzakowej. W postaci ostrej obserwuje się:

  • biegunkę, czasem ze śluzem i krwią,
  • bóle spastyczne brzucha,
  • gorączkę,
  • utratę apetytu,
  • spadek masy ciała,
  • odwodnienie,
  • krwiste stolce z domieszką śluzu,
  • nudności i wymioty.

W postaci przewlekłej choremu towarzyszą bóle brzucha i bezsenność. Trofozoity atakujące błonę śluzową jelita doprowadzają do powstawania drobnych owrzodzeń, szczególnie w obrębie końcowego odcinka jelita cienkiego i wyrostka robaczkowego.

Joanna Brejecka-Pamungkas / arch. prywatne

Diagnostyka szparkoszycy

Głównym materiałem do badań przy podejrzeniu balantidiozy jest kał. Dodatek płynu Lugola umożliwia wykrycie w kale cyst i/lub trofozoitów. Z kału biegunkowego można wykonać preparat utrwalany płynem Schaudinna lub barwiony karminem, co pozwala na obserwację trofozoitów. W rozpoznawaniu szparkoszycy pomocne mogą być hodowle in vitro lub pobranie materiału z owrzodzeń znajdujących się w jelicie grubym.

Leczenie szparkoszycy

Podstawowym lekiem wykorzystywanym w terapii balantidiozy jest tetracyklina. Antybiotykoterapię stosuje się przez 10 dni. W niektórych przypadkach zastępuje się ją metronidazolem, tynidazolem lub jodochinolem. W celu sprawdzenia skuteczności terapii, po czterech tygodniach konieczne jest wykonanie badania kontrolnego kału. Leczeniu powinny być poddawane wszystkie osoby, także te z chorobą przebiegającą bezobjawowo i ustępującą samoistnie, ponieważ kluczowe jest powstrzymanie dalszego rozprzestrzeniania się orzęsków.

Kobieta trzyma się za brzuch

Zakażeniu szparkoszem okrężnicy można zapobiec przestrzegając zasad higieny osobistej: myjąc ręce mydłem i ciepłą wodą oraz opłukując warzywa i owoce przed ich spożyciem. Hodowcy świń nie powinni dopuszczać do poruszania się zwierząt przy zbiornikach wodnych wykorzystywanych do zaopatrywania mieszkańców danych terenów w wodę. Świnie nie mogą mieć również dostępu do obszarów, gdzie prowadzone są uprawy.

Bibliografia:

  1. J. Błaszkowska i wsp., Zarys parazytologii medycznej, Edra Urban&Partner, 2017.
  2. Centers for Disease Control and Prevention, Balantidiasis, online:https://www.cdc.gov/dpdx/balantidiasis/index.html.
  3. F. Giarratana i wsp., Prevalence of Balantidium coli (Malmsten, 1857) infection in swine reared in South Italy: A widespread neglected zoonosis, Veterinary World, 2021.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Żółty, jasny, przezroczysty, zielonkawy – czy każdy śluz w kale wymaga oceny? Jak mu zapobiec?

Jak to się dzieje, że organizm potrafi oczyszczać jelita? Wyjaśnia dietetyczka Katarzyna Bednarska

Czym smarować rany przy odbycie? Skuteczne sposoby na hemoroidy

Hiszpania: Pionierski przeszczep jelita u rocznego dziecka. "Dziewczynka została już wypisana i jest w domu z rodzicami" / gettyimages

Pionierski przeszczep jelita u rocznego dziecka. „Dziewczynka została już wypisana i jest w domu z rodzicami”

Czym możesz zarazić się od swojego zwierzaka i czym on może zarazić się od ciebie. „Powszechne przekonanie, że psia ślina wyleczy ludzką ranę, jest mitem”

Jak zmiękczyć twardy stolec, czyli szybki sposób na zaparcia u dzieci i dorosłych

Hemikolektomia – prawostronna i lewostronna. Co to jest? Ile trwa zabieg i kiedy jest wykonywany?

Jak prawidłowo robić kupę? Poznaj kilka wskazówek od pani doktor

Kobieta bawi się z dzieckiem

Zanieczyszczone powietrze wpływa na mikrobiom jelitowy dzieci. Naukowcy ostrzegają przed zwiększonym ryzykiem chorób

Lekarze jej dolegliwości zrzucali na ciążę. Okazało się, że ma nowotwór

Książeczka sanepidowska – co to? Jak i gdzie wyrobić dokument potrzebny w wielu zawodach

Kobieta

Czujesz w jelitach ucisk, bulgotanie i przelewanie, kiedy się stresujesz? Możesz to złagodzić w prosty i szybki sposób

Pielęgniarka miała wzdęcia i zaparcia. Nie podejrzewała, że w jej ciele rozwija się rak jelita grubego

Kępki Peyera – grudki chłonne w jelitach. Jak jest ich rola w immunologii człowieka?

Nerwica przełyku – co to jest, objawy. Jak leczyć „gulę” w gardle?

Metoda 5R pomoże na problemy z jelitami / istock

Masz problemy z jelitami? Wypróbuj „Metodę 5R”, czyli plan naprawczy polecany przez dietetyka

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Co dobrego możesz zrobić dla swoich jelit – dziś, w tydzień, w miesiąc, na zawsze?

kobieta smutna siedzi na kanapie

Brak wypróżnienia – zwykłe zaparcia czy poważna choroba?

Uchyłki jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Lekarze bagatelizowali jego bóle brzucha. Mówili, że jest „młody i zdrowy”. Teraz 29-latek walczy o życie

Magdalena Rumińska: „Worek stomijny jest symbolem tego, że urodziłam się na nowo po 12 latach choroby”

Magdalena Rumińska: „Worek stomijny jest symbolem tego, że narodziłam się na nowo po 12 latach choroby”

Rak jelita grubego - zwróć uwagę na te objawy / pexels

Lekarka chorowała na raka jelita. Teraz uświadamia innych, co warto robić w trakcie każdej wizyty w toalecie

Komu owoce mogą szkodzić? Sprawdziłyśmy!

×